ECLI:CY:AD:2023:D250

ΑΝΩΤΑΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ

(Πολιτική Αίτηση Αρ. 172/22)

 

11 Ιουλίου, 2023

 

[Τ.Θ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ, Δ/ΣΤΗΣ]

 

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ  ΜΕ  ΤΟ  ΑΡΘΡΟ  155(4)  ΤΟΥ  ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ  ΚΑΙ  ΤΑ  ΑΡΘΡΑ  3  ΚΑΙ  9  ΤΟΥ  ΠΕΡΙ  ΑΠΟΝΟΜΗΣ  ΤΗΣ  ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ  (ΠΟΙΚΙΛΑΙ  ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ)  ΝΟΜΟΥ  ΤΟΥ  1964

 

ΚΑΙ

 

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ  ΜΕ  ΤΟΝ  ΠΕΡΙ  ΑΝΩΤΑΤΟΥ  ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ  (ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ  ΕΚΔΟΣΗΣ  ΕΝΤΑΛΜΑΤΩΝ  ΠΡΟΝΟΜΙΑΚΗΣ  ΦΥΣΕΩΣ)  ΔΙΑΔΙΚΑΣΤΙΚΟ  ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ  ΤΟΥ  2018

 

ΚΑΙ

 

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ  ΜΕ  ΤΗΝ  ΑΙΤΗΣΗ  ΤΗΣ LANDRIAN ESTATES LTD ΑΠΟ ΤΗ ΛΕΜΕΣΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΔΙΑΤΑΓΜΑΤΟΣ ΦΥΣΕΩΣ CERTIORARI ΚΑΙ PROHIBITION

 

ΚΑΙ

 

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ  ΜΕ  TO ΔΙΑΤΑΓΜΑ/ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑΣ 23/5/2022 ΠΟΥ ΕΚΔΟΘΗΚΕ ΧΩΡΙΣ ΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗ ΜΟΝΟΜΕΡΗ ΑΙΤΗΣΗ ΤΩΝ CS VIRTUAL TRADE LTD/ΕΝΑΓΟΜΕΝΩΝ 3 ΑΠΟ ΤΗ ΛΕΜΕΣΟ, ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΜΕ ΑΡ. 440/2019

 

--------------------

 

Σ. Νεοκλέους για PHC TSANGARIDES LLC, για τους αιτητές.

Ειρ. Χριστοδούλου (κα) με Ν. Παπαγιάννη για I. Christodoulou & Partners, για τους καθ΄ ων η αίτηση.

 

Α Π Ο Φ Α Σ Η

 

OIKONOMOY, Δ.:  Στις 21.9.2020, στην αγωγή υπ΄ αρ. 440/19, Ε.Δ. Λεμεσού, οι αιτητές εξασφάλισαν ερήμην τελική απόφαση εναντίον των εναγόμενων 3, νυν καθ΄ ων η αίτηση.  Στις 16.10.2020 εξασφάλισαν περαιτέρω ένα συμπληρωματικό διάταγμα εναντίον τους.  Αίτηση για παραμερισμό της εν λόγω απόφασης που καταχώρισαν οι καθ΄ ων η αίτηση απερρίφθη στις 30.3.2022.  Οι καθ΄ ων η αίτηση εφεσίβαλαν την τελευταία αυτή απόφαση (Πολιτική Έφεση Αρ. Ε83/22, η οποία εκκρεμεί).  Δεν εφεσίβαλαν την απόφαση ημερ. 21.9.2020.

 

          Καταχώρισαν όμως, εκκρεμούσης της εφέσεως υπ΄ αρ.  Ε83/22, μονομερή αίτηση για αναστολή της απόφασης ημερ. 21.9.2020 και του διατάγματος ημερ. 16.10.2020 μέχρι την εκδίκαση της έφεσης υπ΄ αρ. Ε83/22.  Ως βάση της αίτησης επικαλέστηκαν τη Δ.35 κ.18.[1]

          Στις 23.5.2022 Πρόεδρος του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού επιλήφθηκε μονομερώς της αίτησης και εξέδωσε το προσβαλλόμενο διάταγμα, δια του οποίου διέταξε την αναστολή μερικών από τα διατάγματα ημερ. 21.9.2020, μέχρι την εκδίκαση της έφεσης υπ΄ αρ. Ε83/22. Αργότερα δε, στις 14.6.2022, καταχώρισαν δια κλήσεως αίτηση με την οποία απαιτούν αναστολή και των υπόλοιπων διατακτικών της απόφασης ημερ. 21.9.2022.  Η εκδίκαση της αίτησης εκκρεμεί.

 

          Οι αιτητές τώρα ζητούν την έκδοση εντάλματος certiorari για παραμερισμό του διατάγματος ημερ. 23.5.2022, εισηγούμενοι ότι θα πρέπει να διαπιστωθεί εμφανές σφάλμα επί του πρακτικού ως και υπέρβαση δικαιοδοσίας, εφόσον δεν υπάρχει νομοθετική ή δικονομική διάταξη που να παρέχει τη δυνατότητα αναστολής εκτέλεσης της απόφασης ημερ. 21.9.2020, η οποία δεν έχει εφεσιβληθεί.  Υποδεικνύουν ότι η Δ.35 κ.18 παρέχει τέτοια δυνατότητα μόνο σε σχέση με την απόφαση η οποία έχει εφεσιβληθεί.   Ζητούν επίσης την έκδοση εντάλματος prohibition ώστε να απαγορευθεί η συνέχιση από το Ε.Δ. Λεμεσού της εκδίκασης της δια κλήσεως αίτησης ημερ. 14.6.2022, επειδή στερείται δικαιοδοσίας προς τούτο.

          Οι καθ΄ ων η αίτηση αντέταξαν πολλούς και διάφορους ισχυρισμούς. 

 

Προέβαλαν καταρχάς ότι οι αιτητές στερούνται ενεργητικής νομιμοποίησης, εφόσον η μόνη επιδίωξη τους είναι η έξωση των ιδιοκτητών, που είναι οι καθ΄ ων η αίτηση, από το ακίνητο τους, ενώ οι ίδιοι είναι απλώς κατ’  ισχυρισμόν πρώην ενοικιαστές και νυν κάτοχοι του ακινήτου.  Οι αιτητές απαντούν ότι σαφώς νομιμοποιούνται εφόσον είναι διάδικοι τους οποίους αφορά το επίμαχο διάταγμα. 

 

Η νομιμοποίηση του αιτητή αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση.  Η φιλελεύθερη προσέγγιση που υιοθετήθηκε στη νομολογία μας επεκτείνει την τέτοια νομιμοποίηση ώστε να καλύπτει κάθε παραπονούμενο ή ζημιωθέν πρόσωπο («any person aggrieved»).  Ο διάδικος εναντίον του οποίου εκδίδεται ένα διάταγμα και μάλιστα ο ενάγων, η εκτέλεση της απόφασης υπέρ του αναστέλλεται μονομερώς, εμπίπτει στην απαιτούμενη έννοια. 

 

Ως προς τη θέση των αιτητών ότι δεν θα μπορούσε να ανασταλεί η απόφαση ημερ. 21.9.2020 ή μέρος αυτής και συναφώς το διάταγμα ημερ. 6.10.2020, λόγω της εκκρεμοδικίας της έφεσης υπ΄ αρ. Ε83/22 κατ’  επίκληση της Δ.35 κ.18, οι καθ΄ ων η αίτηση προβάλλουν τον ισχυρισμό ότι υπάρχει άμεση σύνδεση της εφεσιβληθείσας απόφασης ημερ. 30.3.2022 και της ερήμην απόφασης ημερ. 21.9.2020 αφού η δεύτερη «επηρεάζει άμεσα συνταγματικό ιδιοκτησιακό δικαίωμα των καθ΄ ων η αίτηση […] με την απόρριψη της αίτησης παραμερισμού καθίσταται εφαρμοστέα η εκτέλεση της ερήμην απόφασης που συμπεριλαμβάνει την έξωση των καθ΄ ων από το ακίνητο που τους ανήκει». 

 

Συνεπώς, καταλήγουν οι καθ΄ ων η αίτηση, η επιτυχία της αίτησης αφενός θα εκθεμελιώσει την έφεση τους και αφετέρου θα συνεπάγεται άμεση επέμβαση στο ιδιοκτησιακό τους καθεστώς με το παράλογο αποτέλεσμα «να βγουν οι καθ΄ ων η αίτηση από το ακίνητο τους για να το παραδώσουν στους αιτητές που δεν έχουν οποιοδήποτε δικαίωμα και δεν τους δεσμεύει οποιαδήποτε συμφωνία με το επίδικο ακίνητο.»

 

Οι πρόνοιες της Δ.35 κ.18 είναι από μόνες τους σαφείς.  Η νομολογία απλώς επανέλαβε ότι «the above rule appears to relate only to stay of execution or of proceedings under the decision appealed from» (Fotiou and another v. Petrolina Ltd (1984) 1 CLR 708).  Επίσης στην Ιωάννου (1993) 1 ΑΑΔ 305 αναφέρθηκε ότι:

«Η Δ.35 Θ. 18 των Θεσμών περί Πολιτικής Δικονομίας αναφέρεται στη δυνατότητα αναστολής της εκτέλεσης απόφασης εκκρεμούσας έφεσης που ασκείται προς παραμερισμό της.»

 

Δεν μπορούσε συνεπώς, στο πλαίσιο της εκκρεμοδικίας της έφεσης υπ΄ αρ. Ε83/22, να ανασταλεί η εκτέλεση άλλης δικαστικής απόφασης που δεν αποτελούσε το αντικείμενο της εκκρεμοδικίας.  Τούτο αποτελούσε νομικό σφάλμα του δικαστηρίου, έκδηλο στο πρακτικό.  Η αναστολή εκτέλεσης είναι επιτρεπτή υπό τις προϋποθέσεις της Δ.35 κ.18 και κ.19.  Εν προκειμένω, το δικαστήριο ενήργησε εκτός του καθορισμένου από τη Δ.35 κ.18 πλαισίου. 

 

Εν όψει της διαπίστωσης νομικού σφάλματος που είναι πρόδηλο στο ίδιο το πρακτικό δεν είναι αναγκαίο να εξετάσω και το άλλο σκέλος της αίτησης, το οποίο αφορά στην έλλειψη ή υπέρβαση δικαιοδοσίας. 

Οι καθ΄ ων η αίτηση όμως ισχυρίζονται ότι οι αιτητές έχουν στη διάθεση τους άλλο ένδικο μέσο και δεν συντρέχουν εξαιρετικές περιστάσεις ώστε να μπορούσαν να προσφύγουν σε προνομιακή θεραπεία.  Ισχυρίζονται ειδικότερα ότι οι αιτητές θα μπορούσαν να προσφύγουν ενώπιον του Ε.Δ. Λεμεσού δυνάμει της Δ.48 κ.8(4).[2]

 

Είναι γεγονός ότι εάν υπάρχει άλλο ένδικο μέσο στη διάθεση του αιτητή και ειδικά η έφεση σε πολύ σπάνιες περιπτώσεις και κάτω από εξαιρετικές περιστάσεις εκδίδεται ένταλμα certiorari (Προνομιακά Εντάλματα, Π. Αρτέμης, σελ. 166).  Όμως η Δ.48 κ.8(4) δεν προσφέρεται.  Ο ευπαίδευτος δικηγόρος των αιτητών παρέπεμψε στα λεχθέντα υπό του Κωνσταντινίδη, Δ., στην υπόθεση Βασούλα Τάσου (Κακουρή) (2000) 1 ΑΑΔ 1372, τα οποία υιοθέτησε ο Αρτεμίδης, Δ. (όπως ήταν τότε) στην Πίττακας (2001) 1 ΑΑΔ 1932:

 

«…δεν μπορώ να συμφωνήσω πως θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί η Δ.48(8)(4) ως εναλλακτική μέθοδος αντίδρασης. Θεωρώ ότι η δυνατότητα που προσφέρει η Δ.48(8)(4) για υποβολή αίτησης προς παραμερισμό ή τροποποποίηση διαταγής που εκδίδεται ex parte, καλύπτει μόνο τις περιπτώσεις κατά τις οποίες είναι δυνατή η έκδοση τέτοιας ex parte διαταγής.»

          Οι αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου υπό μονομελή σύνθεση έχουν πειστικό και όχι δεσμευτικό χαρακτήρα για τους δικαστές του Ανωτάτου Δικαστηρίου, εφόσον πρόκειται για αποφάσεις ισοβάθμιων δικαστηρίων.  Κατά συνέπεια ακολουθούνται, εκτός εάν συντρέχουν έγκυροι λόγοι για παρέκκλιση από αυτές (Το Αγγλικό Κοινό Δίκαιο, οι Κανόνες της Επιείκειας και η εφαρμογή του στην Κύπρο, σελ. 81, Γ.Μ. Πική).  Πέραν της αρχής, υιοθετώ ως πλήρως πειστική την παραπάνω προσέγγιση. Συνεπώς, εάν είναι ορθή η κατάληξη μου ότι δεν θα μπορούσε να εκδοθεί το ex parte διάταγμα στις 23.5.2022, τότε κατά συνεπακόλουθο τρόπο δεν θα μπορούσε να έχει και την έννοια του ex parte διατάγματος που υπόκειται σε παραμερισμό στα πλαίσια της Δ.48 κ.8(4).

 

          Περαιτέρω οι καθ΄ ων η αίτηση εισηγούνται ότι η αίτηση θα έπρεπε να είχε απορριφθεί ως άκυρη εφόσον δεν εκτίθενται σε αυτή οι λόγοι έκδοσης των ζητουμένων ενταλμάτων.  Στην αίτηση όμως αναφέρεται ότι οι λόγοι για  τους οποίους ζητούνται τα προνομιακά εντάλματα είναι, μεταξύ άλλων, το προφανές νομικό σφάλμα και η υπέρβαση δικαιοδοσίας.  Στην αίτηση δε, είναι επισυνημμένο, όπως προβλέπεται από το Άρθρο 8(2) και τον τύπο Δ του περί Ανωτάτου Δικαστηρίου (Δικαιοδοσία Έκδοσης Ενταλμάτων Προνομιακής Φύσεως) Διαδικαστικό Κανονισμό του 2018, αντίγραφο της Έκθεσης που συνόδευε την αίτηση για άδεια προς καταχώριση της δια κλήσεως αίτησης.   Στην Έκθεση γίνεται επίσης, μεταξύ άλλων, λόγος για υπέρβαση δικαιοδοσίας και για σφάλμα και νομική πλάνη του του δικαστηρίου.  Παραλείπεται στην Έκθεση ο χαρακτηρισμός για «σφάλμα προφανές στα πρακτικά», κάτι που αναφέρεται στο ίδιο το σώμα της αίτησης, αλλά δεν θεωρώ την παράλειψη αυτή ουσιώδη.  Σημασία έχει η έγερση του ζητήματος και η υπόδειξη του σφάλματος και η διαπίστωση του δικαστηρίου ότι όντως πρόκειται για σφάλμα προφανές από τα ίδια τα πρακτικά. 

 

          Οι καθ΄ ων η αίτηση δια της αγορεύσεως του ευπαιδεύτου δικηγόρου τους, έχουν επικεντρώσει την ουσία του παραπόνου τους στα δύο εκείνα σημεία τα οποία έχω αναφέρει παραπάνω ως την κατάληξη των θέσεων τους, χαρακτηρίζοντας τα ως «τα δύο κύρια σημεία» στη βάση των οποίων ζητείται η απόρριψη της αίτησης.  Ήτοι, πρώτον, ότι η επιτυχία της αίτησης αφενός θα εκθεμελιώσει την έφεση τους και αφετέρου θα συνεπάγεται άμεση επέμβαση στο ιδιοκτησιακό τους καθεστώς και δεύτερο, ότι οι αιτητές είχαν στη διάθεση τους το ένδικο μέσο που προβλέπεται από τη Δ.48 κ.8(4).  Αυτά θεωρώ ότι έχουν απαντηθεί.  Στα πλαίσια του πρώτου σκέλους οι καθ΄ ων η αίτηση επεκτάθηκαν και σε επιμέρους επιχειρηματολογία.  Δεν θεωρώ όμως ότι είναι για τους σκοπούς της απόφασης αναγκαία η περαιτέρω διαπραγμάτευση κάθε επιμέρους επιχειρήματος.  Η ουσία έχει κριθεί.  Όπως ελέχθη στην Οδυσσέα ν. Αστυνομίας (1999) 2 Α.Α.Δ. 490, από τον Γ.Μ. Πική, Π.:

«Δεν αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της αιτιολόγησης δικαστικής απόφασης ειδική αναφορά ή διαπραγμάτευση κάθε επιχειρήματος που προβάλλεται.  Η δραστικότητα ενός επιχειρήματος συναρτάται με την επίδραση που μπορεί να έχει στη θεώρηση των επιδίκων θεμάτων.  Εφόσον επιχείρημα είναι δραστικό και παραγνωρίζεται, οι συνέπειες είναι ορατές στην απόφαση του Δικαστηρίου και μπορεί να εξεταστούν στην έφεση.»

 

(Bλ. και Θεμιστοκλέους ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Έφ. Αρ. 176/18, ημερ. 11.1.2019, ECLI:CY:AD:2019:B4 και Κώστουλος & Σία Λτδ ν. Δημοκρατίας, Α.Ε. Αρ. 98/14, ημερ. 1.2.2021, ECLI:CY:AD:2021:C26).

 

Σε ότι αφορά το αίτημα για έκδοση εντάλματος prohibition, το Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού έχει δικαιοδοσία να επιληφθεί της αίτησης κατά νόμο.  Εν πάση περιπτώσει, η χρήση των προνομιακών ενταλμάτων αποτελεί εξαιρετικό μέτρο που ασκείται με φειδώ και μόνο όπου υπάρχει πρακτική ανάγκη.  Εν προκειμένω η έκδοση εντάλματος prohibition δεν θα είχε πρακτική σημασία, εφόσον η νομική αρχή που διατυπώνεται με την παρούσα απόφαση θα είναι δεσμευτική για το Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού κατά την εξέταση της δια κλήσεως αίτησης.

 

Η αίτηση για έκδοση εντάλματος certiorari επιτυγχάνει.  Η αίτηση για έκδοση εντάλματος prohibition απορρίπτεται.

 

Εκδίδεται ένταλμα certiorari με το οποίο το διάταγμα ημερ. 23.5.2022 ακυρώνεται με €2.000 έξοδα πλέον ΦΠΑ υπέρ των αιτητών.

 

                                                          Τ.Θ. Οικονόμου, Δ.

 

 

/φκ