ΑΝΩΤΑΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ
ΑΝΑΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ
ΥΠΟΘΕΣΗ ΑΡ. 1489/2011
29 Απριλίου 2013
[Π. ΠΑΝΑΓΗ, Δ.]
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ
ΣΤΑΥΡΟΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ
Αιτητής
ν.
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ
ΤΜΗΜΑ ΓΡΑΦΕΙΟΥ ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ
Καθ' ων η αίτηση
Ο αιτητής εμφανίζεται αυτοπροσώπως.
Νικόλ Γρηγορίου, Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους καθ' ων η αίτηση.
Α Π Ο Φ Α Σ Η
Π. ΠΑΝΑΓΗ, Δ.: Με την παρούσα προσφυγή, την οποία ο αιτητής καταχώρησε από μόνος του χειρογράφως, ζητά από το Δικαστήριο όπως η ρωσικής καταγωγής σύζυγος του «εγκριθεί» ως εξαρτώμενη του για σκοπούς δημόσιου βοηθήματος. Η «έγκριση» της προσφυγής επιδιώκεται στη βάση του ότι η απόφαση των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας με την οποία έκριναν ότι η σύζυγος του αιτητή δεν ήταν εξαρτώμενη του αιτητή για σκοπούς δημόσιου βοηθήματος λήφθηκε παράνομα, καθ' υπέρβαση εξουσίας και κατά παράβαση του περί Δημόσιου Βοηθήματος Νόμου αρ.95(Ι)/2006.
Σύμφωνα με τα γεγονότα, όπως εκτίθενται στην ένσταση, στις 3.11.2010 ο αιτητής υπέβαλε αίτηση για παροχή δημόσιου βοηθήματος. Κατά το χρόνο εξέτασης της αίτησης, λάμβανε ανεργιακό επίδομα, το οποίο λήφθηκε υπόψη. Ως δικαιούχοι θεωρήθηκαν μόνο ο ίδιος και το ανήλικο παιδί του, ηλικίας τεσσάρων ετών, αφού στο δημόσιο βοήθημα δεν συμπεριλήφθηκε η σύζυγος του αιτητή, επειδή η τελευταία δεν είχε εξασφαλίσει βεβαίωση εγγραφής από το Τμήμα Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης και κατείχε μόνο άδεια προσωρινής παραμονής ως «επισκέπτης», η οποία έληγε στις 30.6.2011.
Περί τον Απρίλιο 2011 ο αιτητής προσκόμισε στις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας ιατρικές βεβαιώσεις και πιστοποιητικά σχετικά με παθήσεις του ιδίου και του παιδιού του, με αποτέλεσμα να αναθεωρηθεί το ύψος του βοηθήματος ώστε να καλύπτει ειδική δίαιτα. Ζήτησε, με επιστολή μέσω των δικηγόρων του ημερομηνίας 10.5.2011, την επανεξέταση του ύψους του ποσού του δημόσιου βοηθήματος. Στο αίτημα του αυτό απάντησε το Επαρχιακό Γραφείο Ευημερίας Πάφου με επιστολή ημερομηνίας 29.7.2011, διευκρινίζοντας ότι η σύζυγος του αιτητή, η οποία κατάγεται από τη Ρωσία, «δεν συμπεριλαμβάνεται στο δημόσιο βοήθημα», και ότι η άδεια προσωρινής παραμονής της από το Τμήμα Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης είναι σαν «επισκέπτης». Περαιτέρω, επισημαίνεται στην επιστολή ότι «σε περίπτωση αλλαγής των σημερινών δεδομένων της οικογένειας, θα γίνει ανάλογη αναθεώρηση του Δημόσιου Βοηθήματος». Της εν λόγω επιστολής προηγήθηκε αναθεωρητική έκθεση των Υπηρεσιών Κοιν. Ευημερίας βάση της οποίας το δημόσιο βοήθημα προς τον αιτητή αυξήθηκε στο ποσό των €820,26 από 1.8.2011, για κάλυψη βασικών αναγκών του ιδίου και του παιδιού του και μέρους του ενοικίου που καταβάλλει μηνιαίως, καθώς και ειδικής διατροφής για δύο άτομα.
Στη γραπτή του αγόρευση ο αιτητής ισχυρίζεται πως η σύζυγος του είναι μόνιμος κάτοικος της Κύπρου για 10 συνεχόμενα χρόνια, από 10.10.2002 και αν αναγράφεται στην άδεια παραμονής της η λέξη «visitor», πρόκειται για λάθος το οποίο η αρμόδια υπηρεσία έχει υποχρέωση να διορθώσει. Θέτει παράλληλα και κάποια ερωτήματα στα οποία δεν χρειάζεται να γίνει ειδική αναφορά. Στην απαντητική του αγόρευση εγείρει και θέμα μη δέουσας έρευνας.
Η ευπαίδευτη συνήγορος των καθ' ων η αίτηση στη γραπτή της αγόρευση εγείρει προδικαστική ένσταση ότι η προσφυγή είναι εκπρόθεσμη. Παραπέμπει σε διάφορες ημερομηνίες από τις οποίες θα μπορούσε η σχετική προθεσμία των 75 ημερών να υπολογιστεί. Και αυτό γιατί ούτε στο αιτητικό της προσφυγής ούτε με τις αγορεύσεις του αιτητή εξειδικεύεται η επίδικη απόφαση και η ημερομηνία της λήψης της.
Παρόλον που η προδικαστική ένσταση δεν εγέρθηκε με το δικόγραφο της ένστασης, θα προχωρήσω στην εξέτασή της, αφού πρόκειται για θέμα δημόσιας τάξης που αυτεπάγγελτα δικαιούται να διερευνήσει το Ανώτατο Δικαστήριο στην άσκηση της αναθεωρητικής του δικαιοδοσίας (βλ. Δημοκρατία ν. Ματθαίου (1990) 3Δ Α.Α.Δ.2452).
Δεν χρειάζεται να μας απασχολήσουν οι υπόλοιπες ημερομηνίες που διαζευκτικά αναφέρονται από τους καθ' ων η αίτηση, πλην της 29.7.2011, ημερομηνία της επιστολής του Επαρχιακού Γραφείου Ευημερίας Πάφου προς τους δικηγόρους του αιτητή, αναφορά στην οποία γίνεται πιο πάνω.
Η επιστολή αυτή εξάλλου απαντά σε συγκεκριμένο αίτημα αναθεώρησης του ύψους του δημοσίου βοηθήματος που υπεβλήθη από τον αιτητή μέσω του δικηγόρου του και από το περιεχόμενο της προκύπτει η απαραίτητη γνώση αναφορικά με το κύριο επίδικο θέμα της παρούσας προσφυγής που είναι η συμπερίληψη της συζύγου του αιτητή ως εξαρτωμένου προσώπου για σκοπούς επαύξησης του δημοσίου βοηθήματος.
Η ημερομηνία της 3.08.11, κατά την οποία εγκρίθηκε η έκθεση αναθεώρησης του βοηθήματος του δεν θα μπορούσε να θεωρηθεί ως αφετηρία για τον υπολογισμό της προθεσμίας άσκησης προσφυγής αφού η έκθεση του Γραφείου Ευημερίας και η σχετική έγκριση αποτελούν internum της Διοίκησης και είναι άγνωστο αν και πότε εξωτερικεύτηκαν προς τον αιτητή. Εν πάση περιπτώσει ακόμα και αν ο χρόνος καταχώρησης προσφυγής υπολογιζόταν από την ως ανω ημερομηνία και πάλιν η προσφυγή θα ήταν εκπρόθεσμη.
Δεν διαλανθάνει της προσοχής του δικαστηρίου ότι στην προσφυγή επισυνάπτεται έγγραφο που φέρει ημερομηνία 4.11.2011 το οποίο τιτλοφορείται ως «Βεβαίωση», με την οποία βεβαιώνεται ότι ο αιτητής λαμβάνει δημόσιο βοήθημα και στην οποία αναφέρονται τα εξαρτώμενα του πρόσωπα. Είναι βασική αρχή του διοικητικού δικαίου, ότι για να μπορεί να προσβληθεί μια πράξη ενός διοικητικού οργάνου ενώπιον του Δικαστηρίου, πρέπει να είναι εκτελεστή. Εκτελεστή είναι η πράξη με την οποία δημιουργείται, τροποποιείται ή καταργείται μια νομική κατάσταση (Βλ. Kolokassides v. Republic (1965) 3 C.L.R. 542, 551 και Κυπριακή Δημοκρατία v. Χατζηπαντελή (1989) 3 Α.Α.Δ. 961).
Στην προκείμενη περίπτωση, η «Βεβαίωση» δεν πρόκειται για εκτελεστή πράξη, αφού με αυτή η διοίκηση, ουσιαστικά, βεβαιώνει ή επαναλαμβάνει το περιεχόμενο της προγενέστερης εκτελεστής της πράξης, που κοινοποιήθηκε στους δικηγόρους του αιτητή από τη διοίκηση με την επιστολή ημερομηνίας 29.7.2011, ενώ με την αναθεώρηση που ζητήθηκε από τους δικηγόρους του αιτητή και την απάντηση της διοίκησης με την εν λόγω επιστολή, δεν υποβλήθηκαν οποιαδήποτε νέα στοιχεία από τον αιτητή ούτε διεξάχθηκε οποιαδήποτε νέα έρευνα. Με άλλα λόγια, με τη «Βεβαίωση» απλά βεβαιούται η προηγούμενη πράξη που περιέχεται στην επιστολή ημερομηνίας 29.7.2011 προς τους δικηγόρους του αιτητή, η οποία παρήγαγε έννομο αποτέλεσμα και η οποία είναι η μόνη εκτελεστή.
Η προθεσμία αρχίζει από την ημέρα που η απόφαση περιέρχεται σε γνώση του διοικούμενου. Το βάρος απόδειξης του ισχυρισμού ότι η προσφυγή είναι εκπρόθεσμη φέρει το μέρος που επικαλείται το εκπρόθεσμο (βλέπε μεταξύ άλλων Kritiotis v. Municipality of Paphos and others (1986) 3 C.L.R. 322, Θεμιστοκλέους κ.α. ν. Δημοκρατίας (2007) 3 ΑΑΔ 415). Ενώ πρέπει επίσης η κοινοποίηση της απόφασης να αποδεικνύεται ως λαβούσα πράγματι χώρα (Πορίσματα Νομολογίας του Συμβουλίου της Επικρατείας, 1929 – 1959, σελ. 252). Σε περίπτωση δε αμφιβολίας περί του εμπροθέσμου ή μη, αυτή λύεται πάντοτε υπέρ του αιτητή (Πατάτας ν. Δημοκρατίας (1990)3ΑΑΔ 248.)
Στον περί Ερμηνείας Νόμο, Κεφ 1, δίδεται στο άρθρο 2, ο ακόλουθος ορισμός:
"επίδοση με ταχυδρομείο – όταν ο Νόμος ή δημόσιο έγγραφο επιτρέπει ή απαιτεί όπως έγγραφο επιδοθεί ταχυδρομικώς, ανεξάρτητα αν χρησιμοποιείται η έκφραση επίδοση ή η έκφραση "δοθεί" ή "αποσταλεί" ή οποιαδήποτε άλλη έκφραση τότε, εκτός αν φαίνεται αντίθετη πρόθεση, η επίδοση θα λογίζεται ότι γίνεται με την κανονική αποστολή, προπληρωμή και ταχυδρόμηση επιστολής που περιέχει το έγγραφο και εκτός αν αποδεικνύεται το αντίθετο, ότι επιτεύχθηκε κατά το χρόνο κατά τον οποίο η επιστολή θα παραδινόταν με τη συνηθισμένη πορεία του ταχυδρομείου."
Η φράση «in the ordinary course of post», που είναι η αγγλική μετάφραση της φράσης «με τη συνηθισμένη πορεία του ταχυδρομείου» στο πιο πάνω ερμηνευτικό άρθρο, σημαίνει τη λήψη της επιστολής «κανονικά», δηλαδή σε δύο, τρεις ημέρες, (βλ. Εμπορική εταιρεία Παλαιχωρίου Λτδ ν. Δημοκρατίας, Υπόθεση Αρ. 842/2007 ημερ. 26.3.2009) ενώ δεν επιβάλλεται αυτή να ταχυδρομείται με ασφαλισμένο ταχυδρομείο (βλ. Latifundia Properties Ltd v. Ψακή κ.α. (2003) 1 Α.Α.Δ. 670 και Θεμιστοκλέους (πιο πάνω). Συνεπώς ακόμα και αν θεωρηθεί κατά τεκμήριο ότι η επιστολή παρελήφθη μέσω συνήθους ταχυδρομείου μέχρι τις 5.08.2011, η προθεσμία των 75 ημερών εκπνέει στις 19.10.11 ενώ η προσφυγή καταχωρήθηκε στις 10.11.11. Είναι επίσης νομολογημένο ότι εάν αποδειχθεί ότι επιστολή έχει ταχυδρομηθεί και δεν έχει επιστραφεί από το ταχυδρομείο, αυτό συνιστά, εκ πρώτης όψεως, απόδειξη της παράδοσης της στο πρόσωπο προς το οποίο απευθύνεται. (Βλ. Theodorou v. The Abbot of Kykko Monastery (1965) 1 CLR 9.) To βάρος απόδειξης της μη λήψης της επιστολής εναποτίθεται στον παραλήπτη (βλ. Katsiantonis v. Frantzeskou (1981) 1 CLR 566). Στην υπό εξέταση περίπτωση έχει δημιουργηθεί τεκμήριο περί αποστολής της επιστολής.
Από το διοικητικό φάκελο και τα όσα τέθηκαν συνημμένα στην ένσταση δεν υπάρχει οποιαδήποτε ένδειξη ότι υπήρξε πρόβλημα αναφορικά με την ταχυδρόμηση της επιστολής και την αποστολή της, η οποία κοινοποιήθηκε και στη Διευθύντρια Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας. Η δε ορθότητα των στοιχείων του παραλήπτη – του δικηγόρου του αιτητή – τα οποία άλλωστε είναι τα ίδια με τα στοιχεία του ως εμφαίνονται στην επιστολή του ημερ. 10.5.2011, δεν έχει αμφισβητηθεί.
Δεν διαλανθάνει της προσοχής του Δικαστηρίου ότι ο αιτητής στην απαντητική του αγόρευση αναφέρει ‘‘ενώ είχε αιτηθεί γραπτώς επανεξέταση του αιτήματος του και η προσφυγή έγινε λόγω του ότι αρνούνται να απαντήσουν γραπτώς αλλά μόνο προφορικώς απέρριπταν το αίτημα του''. Ωστόσο ο ισχυρισμός προβάλλεται γενικά ενώ έχει παραμείνει ατεκμηρίωτος. Κατά συνέπεια δεν έχει ανατραπεί το τεκμήριο της κανονικότητας και το τεκμήριο της παράδοσης της εν λόγω επιστολής στο δικηγόρο του αιτητή στον οποίο και απευθύνετο.
Καταλήγω λοιπόν ότι η προσφυγή είναι εκπρόθεσμη. Η προσφυγή απορρίπτεται ως μη παραδεκτή. Υπό τις περιστάσεις καμιά διαταγή για έξοδα.
Π. Παναγή, Δ.
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο