ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΕΦΕΤΕΙΟ
(Έφεση κατά Απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου Αρ. 18/2026 i-justice)
7 Σεπτεμβρίου, 2026
[ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ-ΝΙΚΟΛΕΤΟΠΟΥΛΟΥ Π., ΣΕΡΑΦΕΙΜ, ΛΥΣΑΝΔΡΟΥ, Δ/ΣΤΕΣ]
H. K.
Εφεσείων,
v.
KYΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ
1. ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΥ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
2. ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΑΡΧΕΙΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΙ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ
Εφεσίβλητης.
--------------------
K. Kουπαρή, για Κ. ΚΟΥΠΑΡΗ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ Δ.Ε.Π.Ε, για Εφεσείοντα.
Π. Κωνσταντίνου, εκ μέρους του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, για Εφεσίβλητη.
--------------------
ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ-ΝΙΚΟΛΕΤΟΠΟΥΛΟΥ, Π.: Η ομόφωνη απόφαση του Δικαστηρίου θα δοθεί από τον Δικαστή Δ. Λυσάνδρου.
Α Π Ο Φ Α Σ Η
ΛΥΣΑΝΔΡΟΥ, Δ.: Όντας στην Κύπρο, ο Εφεσείων τέλεσε στις 25.8.2015 γάμο με πολίτη της Ένωσης η οποία αναχώρησε από τη Δημοκρατία την 1.9.2015. Διαζύγιο του ζεύγους εκδόθηκε την 15.7.2020.
Η πρώτη αίτηση του Εφεσείοντα για εξασφάλιση δελτίου διαμονής, ως μέλος οικογένειας πολίτη της Ένωσης, απορρίφθηκε περί την 19.11.2015, ενώ η δεύτερη αίτησή του εγκρίθηκε περί την 19.7.2016 με το εκδοθέν δελτίο διαμονής να ισχύει μέχρι την 19.7.2021.
Τρίτη συναφής αίτηση του Εφεσείοντα απορρίφθηκε περί την 26.6.2021 αλλά η απορριπτική διοικητική απόφαση ακυρώθηκε από το Διοικητικό Δικαστήριο στο πλαίσιο της Προσφυγής Αρ. 736/2021, η έφεση (Αρ. 92/2024) κατά της οποίας εκκρεμεί. Τέταρτη συναφής αίτηση ημερ. 31.10.2022 του Εφεσείοντα απορρίφθηκε περί την 5.7.2023 με διοικητική πράξη η οποία, πρώτον, τον κάλεσε να αναχωρήσει από την Κύπρο εντός τριάντα ημερών, δεύτερον, σημειώνει ότι ταχυδρομήθηκε στην τελευταία δηλωθείσα διεύθυνση του Εφεσείοντα και, τρίτον, δεν προσβλήθηκε από τον Εφεσείοντα διά Προσφυγής ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου.
Κατά την 15.2.2026, ο Εφεσείων συνελήφθη για παράνομη παραμονή στη Δημοκρατία, κηρύχθηκε ως απαγορευμένος μετανάστης και εκδόθηκαν σε βάρος του διατάγματα κράτησης και απέλασης, το δε διάταγμα κράτησης ενσωμάτωνε και απόφαση απαγόρευσης εισόδου στη Δημοκρατία για πενταετή περίοδο.
Ο Εφεσείων προσέβαλε τις διοικητικές πράξεις ημερ. 15.2.2026 διά της Προσφυγής Αρ. 169/2026 την οποία το πρωτόδικο Δικαστήριο απέρριψε με την εφεσιβαλλόμενη απόφασή του ημερ. 18.3.2026.
Πρώτος Λόγος Έφεσης:
Κατά τον πρώτο λόγο έφεσης, το πρωτόδικο Δικαστήριο λανθασμένα υπερέβη τα όρια της ακυρωτικής του δικαιοδοσίας, υποκαθιστώντας τη Διοίκηση και προβαίνοντας το ίδιο σε αναδρομική ανασύσταση της αιτιολογίας των προσβαλλόμενων διοικητικών πράξεων, αντί να περιοριστεί σε έλεγχο νομιμότητας αφορών τον ουσιώδη χρόνο, ιδίως ενόψει της πλήρους απουσίας αξιολόγησης της ακυρωτικής απόφασης ημερ. 30.9.2024 του πρωτόδικου Δικαστηρίου επί της Προσφυγής Αρ. 736/2021 (βλέπε ανωτέρω).
Ο πρώτος λόγος έφεσης κρίνεται αβάσιμος και απορρίπτεται, για τους εξής λόγους:
Απαντώντας στις εκ του Εφεσείοντα προβληθείσες ενώπιόν του αιτιάσεις, το πρωτόδικο Δικαστήριο ορθά έκρινε πως το ακυρωτικό αποτέλεσμα της Προσφυγής Αρ. 736/2021 ήταν άνευ σημασίας κατά τον έλεγχο νομιμότητας των προσβαλλόμενων διοικητικών πράξεων, διότι αυτές είχαν ως υπόβαθρο την (μεταγενέστερη της απορριπτικής διοικητικής απόφασης ημερ. 26.6.2021 η οποία ακυρώθηκε στην Προσφυγή Αρ. 736/2021) απορριπτική (της νέας αίτησης ημερ. 31.10.2022 για δελτίο διαμονής) διοικητική απόφαση ημερ. 5.7.2023.
Απόδειξη τούτου είναι η αναφορά στα επίδικα διατάγματα κράτησης και απέλασης πως ο Εφεσείων είναι απαγορευμένος μετανάστης «καθότι παρέμεινε στη Δημοκρατία από τις 16/10/2023, όταν η άδεια παραμονής του/της ως σύζυγος ευρωπαίου πολίτη απορρίφθηκε από το Τμήμα Μετανάστευσης» (κατά τον διοικητικό φάκελο, στις 16.10.2023 τα στοιχεία του Εφεσείοντα καταχωρήθηκαν στο stop list ως αναζητούμενο πρόσωπο δυνάμει του Κεφαλαίου 105).
Το πρωτόδικο Δικαστήριο περιορίστηκε σε έλεγχο νομιμότητας, εξετάζοντας και απορρίπτοντας τους λόγους ακύρωσης του Εφεσείοντα, χωρίς να υποκαταστήσει τη Διοίκηση με το να συμπληρώσει την αιτιολογία των προσβαλλόμενων διοικητικών πράξεων, ως αβάσιμα του καταλογίζει ο Εφεσείων.
Δεύτερος Λόγος Έφεσης:
Κατά τον δεύτερο λόγο έφεσης, το πρωτόδικο Δικαστήριο εσφαλμένα δεν διαπίστωσε ότι η εκ της Διοίκησης πλήρης αγνόηση της ακυρωτικής απόφασης ημερ. 30.9.2024 επί της Προσφυγής Αρ. 736/2021 συνιστούσε αυτοτελή ουσιώδη πλάνη περί τα πράγματα, έλλειψη δέουσας και επικαιροποιημένης έρευνας, πλημμέλεια αιτιολογίας και παραβίαση δεσμευτικής απόφασης, εσφαλμένα θεωρώντας ότι η ύπαρξη μεταγενέστερης αίτησης του 2023, η οποία δεν προσβλήθηκε, καθιστά άνευ σημασίας την εν λόγω ακυρωτική δικαστική απόφαση.
Ο δεύτερος λόγος έφεσης κρίνεται αβάσιμος και απορρίπτεται, για τους εξής λόγους:
Η ακυρωτική δικαστική απόφαση ημερ. 30.9.2024 επί της Προσφυγής Αρ. 736/2021 ακύρωσε την απορριπτική διοικητική απόφαση ημερ. 26.6.2021, όμως είχε μεσολαβήσει νέα αίτηση ημερ. 31.10.2022 για εξασφάλιση δελτίου διαμονής και η νέα απορριπτική απόφαση ημερ. 5.7.2023 επί της νέας αίτησης, η οποία δεν προσβλήθηκε.
Συνεπώς, ορθά το πρωτόδικο Δικαστήριο έκρινε πως η νέα απορριπτική διοικητική απόφαση ημερ. 5.7.2023 κατέστησε αλυσιτελή την ακυρωτική δικαστική απόφαση ημερ. 30.9.2024 (επί της Προσφυγής Αρ. 736/2021) με τις προσβαλλόμενες διοικητικές πράξεις, αφού οι τελευταίες έχουν ως υπόβαθρο την απορριπτική διοικητική απόφαση ημερ. 5.7.2023 και όχι τη δικαστικώς ακυρωθείσα διοικητική απόφαση ημερ. 20.6.2021.
Αυτό είναι εμφανές διότι η απόφαση ημερ. 5.7.2023 ρητά τερματίζει το δικαίωμα διαμονής του Εφεσείοντα και τον ενημερώνει για το δικαίωμα ιεραρχικής προσφυγής του στον Υπουργό Εσωτερικών, διασαφηνίζοντας ότι η εν λόγω απόφαση δεν καθίσταται εκτελεστή πριν τη λήξη της προθεσμίας για την ιεραρχική προσφυγή ή πριν την έκδοση απόφασης του Υπουργού επί τέτοιας προσφυγής
Με αυτήν τη διατύπωση, η Διοίκηση διασαφήνισε ότι εκ νέου τερματίζει τη διαμονή του Εφεσείοντα με την απόφασή της ημερ. 5.7.2023, ανεξαρτήτως της προγενέστερης απορριπτικής διοικητικής απόφασης ημερ. 26.6.2021 η οποία, σημειώνεται, ότι δεν είχε ακόμα ακυρωθεί δικαστικώς.
Το πρωτόδικο Δικαστήριο απέρριψε τη θέση του Εφεσείοντα πως η απορριπτική απόφαση ημερ. 5.7.2023 δεν του κοινοποιήθηκε ώστε να δύναται να την προσβάλει δικαστικώς, παραπέμποντας στη δήλωση της απόφασης αυτής πως στάληκε στην τελευταία δηλωθείσα διεύθυνση του Εφεσείοντα και διαπιστώνοντας ότι επρόκειτο για την ίδια διεύθυνση την οποία ο Εφεσείων δήλωσε στην απορριφθείσα αίτησή του ημερ. 31.10.2022.
Ο Εφεσείων δεν εφεσιβάλλει αυτό το πρωτόδικο εύρημα, οπότε είναι δικονομικά απαραδέκτως που διατυπώνει την ίδια θέση ενώπιόν μας.
Τρίτος Λόγος Έφεσης:
Κατά τον τρίτο λόγο έφεσης, το πρωτόδικο Δικαστήριο λανθασμένα επικύρωσε τη νομιμότητα της κράτησης, αποδεχόμενο σιωπηρά εκ των υστέρων συμπλήρωση της αιτιολογίας των προσβαλλόμενων διοικητικών πράξεων, τη μη εξέταση εναλλακτικών μέτρων και τη μη αξιολόγηση της ακυρωτικής απόφασης, επιτρέποντας κατ’ αποτέλεσμα τη στήριξη της διοικητικής κρίσης σε στοιχεία που δεν προκύπτουν από τον διοικητικό φάκελο κατά τον ουσιώδη χρόνο.
Ο τρίτος λόγος κρίνεται αβάσιμος και απορρίπτεται, για τους εξής λόγους:
Στην έκταση που ο τρίτος λόγος έφεσης επαναλαμβάνει τη θέση του Εφεσείοντα πως οι προσβαλλόμενες διοικητικές πράξεις εκδόθηκαν σε παράβαση της ακυρωτικής δικαστικής απόφασης ημερ. 30.9.2024 επί της Προσφυγής Αρ. 736/2021, αυτή η θέση είναι απορριπτέα για τους λόγους που αναλύθηκαν στο πλαίσιο των προηγηθέντων λόγων έφεσης.
Παραμένει προς εξέταση η θέση του Εφεσείοντα πως, κατά την έκδοση του προσβαλλόμενου διατάγματος κράτησης, η Διοίκηση δεν εξέτασε τη χρήση εναλλακτικών μέτρων, η δε κρίση μας έχει ως εξής:
Ως προαναφέρθηκε, κατά την έκδοση των προσβαλλόμενων διοικητικών πράξεων, η διοίκηση -με την επιστολή της ημερ. 15.12.2026 προς τον Εφεσείοντα- επικαλέστηκε την εφαρμογή της Οδηγίας 2008/115/ΕΚ, υπονοώντας έτσι ότι ο Εφεσείων εμπίπτει -ως παρανόμως παραμένων αλλοδαπός- στο πεδίο εφαρμογής των εναρμονιστικών με την Οδηγία διατάξεων του Κεφαλαίου 105.
Η περί κράτησης εναρμονιστική διάταξη του Κεφαλαίου 105 είναι το Άρθρο 18ΠΣΤ το οποίο επιτρέπει την υπό προϋποθέσεις έκδοση διοικητικού διατάγματος κράτησης βάσει του Άρθρου 14 του ίδιου Νόμου. Μια εκ των προϋποθέσεων, η οποία παρατίθεται στο εδάφιο (1) του εν λόγω Άρθρου, είναι ότι η έκδοση διαταγμάτων κράτησης είναι δυνατή «Εκτός εάν στη συγκεκριμένη περίπτωση επιτρέπεται να εφαρμοστούν άλλα επαρκή αλλά λιγότερο αναγκαστικά μέτρα […]». Αυτή η προϋπόθεση συνιστά έκφανση της Αρχής της Αναλογικότητας.
Εν προκειμένω, ο διοικητικός φάκελος παραθέτει σημείωμα ημερ. 15.2.2026 της Υπηρεσίας Αλλοδαπών και Μετανάστευσης της Αστυνομίας (εφεξής «η ΥΑΜ») προς τη Διευθύντρια, η οποία το υπέγραψε χειρόγραφα την ίδια ημερομηνία για να καταδείξει έτσι ότι το έλαβε υπόψη.
Το σημείωμα εισηγείται στη Διευθύντρια την έκδοση των προσβαλλόμενων διαταγμάτων κράτησης και απέλασης οπότε μπορεί να θεωρηθεί ως προπαρασκευαστικό της έκδοσής τους.
Στο εν λόγω σημείωμα, η ΥΑΜ παρέθεσε (μεταξύ άλλων) τα εξής:
«3. Κατόπιν προφορικής συνέντευξης που έγινε στον αλλοδαπό, αυτός ανάφερε ότι δεν επιθυμεί να επιστρέψει στη χώρα του.
4. Εν όψει των πιο πάνω γίνεται εισήγηση όπως εναντίον του αλλοδαπού, εκδοθούν διατάγματα κράτησης και απέλασης, καθότι υπάρχει πιθανότητα διαφυγής του, για να απελαθεί στην χώρα του, αφού αυτός δεν συναινεί στον επαναπατρισμό του, γεγονός που υποδηλώνει πρόθεση μη συμμόρφωσης σε ενδεχόμενη απόφαση επιστροφής. Δεν υπάρχει περιθώριο εναλλακτικών μέτρων πέραν της κράτησης του ως επίσης δεν παραβιάζεται η αρχή της επαναπροώθησης.
5. Το διαβατήριο του αλλοδαπού δεν ανευρέθηκε στην κατοχή του και καταβάλλονται προσπάθειες προς εντοπισμό του. Δεν είναι κάτοχος εισιτηρίου επιστροφής στην χώρα του και καταβάλλονται προσπάθειες για εξασφάλιση του.».
Τα προρρηθέντα καταδεικνύουν ότι η ΥΑΜ, αφενός, ασχολήθηκε με τη δυνατότητα εφαρμογής υπαλλακτικών (της κράτησης) μέτρων και, αφετέρου, έκρινε ότι αυτή η δυνατότητα δεν υφίστατο λόγω της στάσης του ίδιου του Εφεσείοντα.
Δεδομένου ότι τα ανωτέρω ήταν υπόψη της Διευθύντριας κατά την έκδοση του προσβαλλόμενου διατάγματος κράτησης, μπορεί να θεωρηθεί ότι υιοθέτησε και την προρρηθείσα άποψη της ΥΑΜ όταν υιοθετούσε την εισήγησή της προς έκδοση του διατάγματος κράτησης η οποία ακριβώς ερείδεται στην άνω άποψη.
Αυτό επιβεβαιώνεται από την εξής ρητή αναφορά του προσβαλλόμενου διατάγματος κράτησης:
«Δεδομένου [sic] της μη συμμόρφωσης του/της με προηγούμενη απόφαση επιστροφής και της απροθυμίας του/της για επαναπατρισμό, δεν υπάρχει περιθώριο εναλλακτικών της κράτησης μέτρων.».
Βάσει των στοιχείων του διοικητικού φακέλου, η αναφορά του προσβαλλόμενου διατάγματος κράτησης σε προηγούμενη απόφαση επιστροφής (προηγούμενη, έναντι του προσβαλλόμενου διατάγματος απέλασης ημερ. 15.2.2026) ευλόγως τεκμαίρεται ότι εννοεί την απορριπτική διοικητική απόφαση ημερ. 5.7.2023 η οποία, όχι μόνο απορρίπτει την αίτηση ημερ. 31.10.2022 του Εφεσείοντα για δελτίο διαμονής αλλά τερματίζει το δικαίωμα διαμονής του και τον καλεί να αναχωρήσει από την Κύπρο εντός τριάντα ημερών.
Συνάγεται ότι είναι αβάσιμη η θέση του Εφεσείοντα πως το προσβαλλόμενο διάταγμα κράτησης εκδόθηκε σε παράβαση της Αρχής της Αναλογικότητας.
Καταληκτική κρίση του Δικαστηρίου:
Απορρίπτεται η Έφεση.
Επιδικάζεται, ως κατ’ έφεση έξοδα, το ποσό των 2000 ευρώ υπέρ της Εφεσίβλητης και κατά του Εφεσείοντα.
Α. ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ-ΝΙΚΟΛΕΤΟΠΟΥΛΟΥ, Π.
Γ. ΣΕΡΑΦΕΙΜ, Δ.
Δ. ΛΥΣΑΝΔΡΟΥ, Δ.
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο