ΕΦΕΤΕΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ‑ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ
(Ποινική Έφεση Αρ.: 154/2026)
30 Ιουνίου 2026
[Μ. ΑΜΠΙΖΑΣ, ΣΤ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΟΥ‑ΜΕΣΣΙΟΥ, Ι. ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΟΥ, Δ/ΣΤΕΣ]
NIKOLAI NIKOLOV,
Εφεσείων,
v.
ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ,
Εφεσίβλητης.
_________________________
Β. Ιωάννου (κα), για τον Εφεσείοντα.
Α. Δημοσθένους για Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, για την Εφεσίβλητη.
ΑΜΠΙΖΑΣ, Δ.: Η απόφαση του Δικαστηρίου είναι ομόφωνη και θα δοθεί από την Χριστοδουλίδου‑Μέσσιου, Δ.
Α Π Ο Φ Α Σ Η
(Αυθημερόν)
ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΟΥ‑ΜΕΣΣΙΟΥ, Δ.: O εφεσείων παραπέμφθηκε σε απευθείας δίκη στο Κακουργιοδικείο Αμμοχώστου αναφορικά με πολύ σοβαρές κατηγορίες κατά παράβαση Άρθρων τόσο του Ποινικού Κώδικα όσο και του Περί Πρόληψης και της Καταπολέμησης της Βίας των Γυναικών και της Ενδοοικογενειακής Βίας και Περί Συναφών Θεμάτων Νόμος του 2021 (Ν.115(Ι)/2021) στις οποίες συμπεριλαμβάνονται κατηγορίες για απόπειρα φόνου και βιασμό.
Όπως προκύπτει από το ιστορικό της υπόθεσης, τα πρακτικά και την εκκαλούμενη απόφαση, η υπόθεση τέθηκε για πρώτη φορά ενώπιον του Κακουργιοδικείου Αμμοχώστου στις 6.5.2025 κατόπιν παραπομπής της από το Επαρχιακό Δικαστήριο. Ο εφεσείων είχε παραμείνει υπό κράτηση μετά από σχετική απόφαση του Δικαστηρίου αφού η συνήγορος υπεράσπισής του δεν έφερε ένσταση στο αίτημα κράτησης επιφυλάσσοντας το δικαίωμά της να ενστεί σε αίτημα για περαιτέρω κράτησή του ενώπιον του Κακουργιοδικείου.
Πράγματι, στις 5.6.2025 ο εφεσείων δήλωσε ενώπιον του Κακουργιοδικείου μη παραδοχή σε όλες τις κατηγορίες που αντιμετωπίζει και η υπόθεση ορίστηκε για ακρόαση στις 18.9.2025. Ζητήθηκε από την Κατηγορούσα Αρχή όπως παραμείνει υπό κράτηση μέχρι την ημερομηνία ακρόασης με βάση τον κίνδυνο φυγοδικίας. Η συνήγορός του έφερε ένσταση στο αίτημα και εισηγήθηκε την απόλυσή του με τέτοιους όρους που να του επιτρέπουν να εκτελεί τα καθήκοντά του ως πιλότος. Το Κακουργιοδικείο, με απόφασή του ημερομηνίας 20.6.2025, αποφάσισε ότι υπάρχει πιθανότητα καταδίκης του στη βάση του μαρτυρικού υλικού εξεταζόμενου στην όψη του, οι ποινές οι οποίες δύναται να του επιβληθούν σε περίπτωση καταδίκης του αναμένεται να είναι αυστηρές, πολυετείς ποινές φυλάκισης, και εξετάζοντας τα υποκειμενικά του δεδομένα και τους παράγοντες που πλαισιώνουν το πρόσωπό του, αποφάσισε ότι υπήρχε κίνδυνος φυγοδικίας και έκδωσε διάταγμα κράτησης του κατηγορουμένου μέχρι τη δίκη του. Η απόφαση αυτή δεν εφεσιβλήθηκε.
Στις 3.6.2026, που ήταν ορισμένη για ακρόαση η υπόθεση, το Κακουργιοδικείο Αμμοχώστου την ανέβαλε για ακρόαση στις 24.9.2026 αναφέροντας ότι αποτελεί ημερομηνία κατά την οποία θα της δοθεί προτεραιότητα λόγω του ότι θα συνέχιζε με την ακροαματική διαδικασία άλλης υπόθεσης η οποία αφορά σοβαρά αδικήματα σεξουαλικής φύσης κατά ανηλίκου.
Ο εκπρόσωπος της Κατηγορούσας Αρχής ζήτησε όπως ο εφεσείων παραμείνει υπό κράτηση για τους λόγους που έχουν ήδη αποφασιστεί αναφέροντας ότι ο χρόνος που θα μεσολαβήσει μέχρι τις 24.9.2026 δεν είναι τόσο μεγάλος, ιδιαίτερα εφόσον εκείνην την ημέρα αναμένεται να ξεκινήσει η ακρόαση της υπόθεσης. Η συνήγορος του εφεσείοντα διαμαρτυρήθηκε τόσο για τη νέα ημερομηνία που δόθηκε όσο και για το αίτημα συνέχισης της κράτησής του. Ήταν η θέση της ότι ο εφεσείων δεν έχει συμβάλει με οποιοδήποτε τρόπο στην καθυστέρηση της διαδικασίας, επιθυμεί την άμεση έναρξη της δίκης, αντιτίθεται σε περαιτέρω αναβολή, ισχυριζόμενη ότι η παρατεταμένη κράτησή του έχει προκαλέσει σοβαρές προσωπικές, οικογενειακές, επαγγελματικές και ψυχολογικές συνέπειες. Προέβαλε τη θέση ότι η συνεχιζόμενη καθυστέρηση αντίκειται στο δικαίωμά του για εκδίκαση της υπόθεσης εντός εύλογου χρόνου σύμφωνα με το Άρθρο 6(1) της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.
Το Κακουργιοδικείο ανέφερε ότι η ημερομηνία που ορίστηκε η υπόθεση για ακρόαση εντοπίστηκε ως η πιο κατάλληλη με βάση το πρόγραμμά του και επανέλαβε ότι η υπόθεση θα έχει προτεραιότητα εκείνην την ημερομηνία. Σημείωσε δε ότι δεν ακούστηκε κανένα νέο στοιχείο ικανό να διαφοροποιήσει την εικόνα επί της οποίας διαμορφώθηκε και στηρίχθηκε η κρίση για την κράτηση του εφεσείοντα. Παραθέτοντας τη νομολογία που διέπει το ζήτημα ανανέωσης της κράτησης ενός κατηγορουμένου, ανέφερε ότι το μόνο νέο γεγονός που μεσολαβεί μέχρι τη νέα ημερομηνία που δόθηκε είναι ο χρόνος της συνολικής κράτησης του κατηγορουμένου, τον οποίο θεώρησε ότι δεν είναι δυσανάλογα μεγάλος, τονίζοντας ότι αναμένεται ότι θα αρχίσει η ακρόαση της υπόθεσης την ημερομηνία που έχει τεθεί. Έτσι, εξέδωσε νέο διάταγμα όπως παραμείνει υπό κράτηση μέχρι τότε.
Η απόφαση αυτή του Κακουργιοδικείου αμφισβητείται από τον εφεσείοντα με τέσσερεις λόγους έφεσης.
Ο πρώτος λόγος έφεσης αποδίδει σφάλμα στο πρωτόδικο Δικαστήριο το οποίο στις 3.6.2026 ανέβαλε και επαναόρισε την υπόθεση για ακρόαση στις 24.9.2026, ενώ ο εφεσείων τελεί υπό κράτηση, αναφέροντας ως αιτιολογία ότι η παρατεταμένη κράτηση του εφεσείοντα δεν εξετάστηκε δεόντως από το πρωτόδικο Δικαστήριο όπως ούτε και οι επιπτώσεις της στην προσωπική του ελευθερία και το δικαίωμά του για εκδίκαση της υπόθεσής του σε εύλογο χρόνο. Με τον δεύτερο λόγο έφεσης προβάλλεται ως λανθασμένη η διαταγή για την κράτησή του χωρίς να σταθμιστούν οι επιπτώσεις της ήδη παρατεταμένης διάρκειας κράτησής του επί του θεμελιώδους δικαιώματός του στην προσωπική ελευθερία αναφέροντας ότι ήδη τελεί υπό κράτηση για 13 μήνες. Ο τρίτος λόγος έφεσης αναφέρεται σε εσφαλμένη βαρύτητα που δόθηκε από το πρωτόδικο Δικαστήριο, σε λόγους που αφορούν τη διαχείριση του πινακίου του Δικαστηρίου, παραγνωρίζοντας τα πιο πάνω αναφερόμενα δεδομένα του εφεσείοντα. Τέλος, με τον τέταρτο λόγο έφεσης προβάλλεται ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο δεν αναγνώρισε ότι ο χρόνος κράτησης και η περαιτέρω αναβολή της υπόθεσης συνιστούν νέο ουσιώδες στοιχείο για σκοπούς επανεξέτασης της συνέχισης της κράτησης του εφεσείοντα.
Οι αρχές και η νομολογία που διέπουν την εξέταση ζητήματος ανανέωσης κράτησης ενός κατηγορουμένου, είναι πολύ καλά γνωστές. Παραπέμπουμε ενδεικτικά στις υποθέσεις ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ κ.α. ν. ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Ποινικές Εφέσεις 165/2020 και 166/2020, ημερομηνίας 22.10.2020, ΙΩΣΗΦ ΙΩΣΗΦ ν. ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Ποινική Έφεση 260/2024, ημερομηνίας 16.12.2024 και SHIMON MISTRIEL AYKOUT v. ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Ποινική Έφεση 316/2024, ημερομηνίας 10.1.2025.
Στην ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (ανωτέρω), έχουν λεχθεί τα ακόλουθα:
«Η νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου έχει καταδείξει, όσον αφορά την πιο πάνω πτυχή, ότι, εκκρεμούσης της δίκης, η εξέταση ενστάσεως σε επαναλαμβανόμενο αίτημα κράτησης κατηγορουμένου προσώπου διενεργείται με αφετηρία το τελευταίο διαφοροποιητικό γεγονός, εάν υπάρχει τέτοιο. Διαπιστώνεται, έτσι, εφόσον περί τούτου πρόκειται, το περιεχόμενο της νέας μαρτυρίας που έχει, στο μεταξύ, προκύψει και η τυχόν επίδρασή της στην ήδη υπάρχουσα μαρτυρία της κατηγορούσας αρχής, ως προς την πιθανότητα καταδίκης του κατηγορουμένου. Άλλως πως, δε δικαιολογείται η εξέταση, εκ νέου, του πλαισίου, νομικού ή και πραγματικού, εντός του οποίου έχει εκδοθεί προηγούμενο διάταγμα κράτησης, της θέσης αυτής οριζομένης από το δόγμα του δεδικασμένου. Η σχετική νομολογία επιβεβαιώθηκε, πολύ πρόσφατα, στην J. Kalfat κ.ά. ν. Δημοκρατίας, Ποινικές Εφέσεις Αρ. 125/2020 και 126/2020, 8.10.2020.»
Στην ΙΩΣΗΦ (ανωτέρω), λέχθηκαν τα εξής:
«Όπως λέχθηκε στην Ζορπάς ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Έφ. 103/24, ημερ. 3.6.2024 οι διαπιστώσεις ενός Δικαστηρίου για γεγονότα που άπτονται της κράτησης και δεν είναι μεταβλητά δεν υπόκεινται σε αναθεώρηση σε μεταγενέστερο στάδιο της διαδικασίας (βλ. και Ψύλλας ν. Δημοκρατίας (Αρ. 3) (2002) 2 Α.Α.Δ. 388). Το ζήτημα τέθηκε ως ακολούθως στην υπόθεση D.R.M. v. Αστυνομίας, Ποιν. Έφ. 138/2023, ημερ. 30.6.2023, ECLI:CY:AD:2023:B233:
«Με δεδομένο ότι η εκκαλούμενη Απόφαση του πρωτόδικου Δικαστηρίου δόθηκε στο πλαίσιο εξέτασης ενστάσεως σε επαναλαμβανόμενο αίτημα κράτησης του Εφεσείοντα, είναι σημαντικό να υπενθυμίσουμε ότι η νομολογία καθορίζει ότι, μετά από την πρώτη διαταγή του Δικαστηρίου για κράτηση, το Δικαστήριο εξετάζει το θέμα της περαιτέρω κράτησης όχι εξ υπαρχής, αλλά μόνο με αναφορά σε οποιαδήποτε νέα δεδομένα ήθελαν προκύψει και τα οποία ενδεχομένως να διαφοροποιούσαν την κρίση του επί του θέματος της κράτησης και όχι με αναφορά σε δεδομένα τα οποία υφίσταντο ευθύς εξαρχής (Δημητρίου κ.ά. ν. Δημοκρατίας (2013) 2 Α.Α.Δ. 416, Μαυρομιχάλης κ.ά. ν. Δημοκρατίας, Ποινικές Εφέσεις Αρ. 165/2020 και 166/2020, ημερ. 22/10/2020 και S.M. ν. Δημοκρατίας, Ποινική Έφεση Αρ. 75/2021, ημερ. 6/7/2021, ECLI:CY:AD:2021:B299)».»
Επομένως, ορθά το πρωτόδικο Δικαστήριο σημείωσε ότι το μόνο νέο γεγονός το οποίο είχε να σταθμίσει ήταν ο χρόνος που μεσολαβεί μέχρι τη νέα ημερομηνία, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη και τον συνολικό χρόνο κράτησης του εφεσείοντα.
Το Κακουργιοδικείο όντως, προχώρησε καθηκόντως και εξέτασε τον χρόνο που μεσολαβεί μέχρι την επόμενη νέα ορισθείσα ημερομηνία λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη και τον συνολικό χρόνο κράτησης του κατηγορουμένου. Συμφωνούμε δε με την κατάληξή του ότι ο συνολικός αυτός χρόνος δεν εξέφευγε των επιτρεπτών χρονικών ορίων. Παραπέμπουμε σε σχέση με ζητήματα χρόνου στις υποθέσεις ΧΑΜΠΗ ν. ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Ποινική Έφεση 231/2023, ημερομηνίας 13.12.2023, ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ ν. ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Ποινική Έφεση 128/2024, ημερομηνίας 4.7.2024, ISSA ν. ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Ποινική Έφεση 162/2024, ημερομηνίας 2.8.20224 και ΠΑΠΕΤΤΙΔΗΣ ν. ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ, Ποινική Έφεση 251/24, ημερομηνίας 22.10.2024.
Εξετάζοντας τους λόγους έφεσης, όπως αυτοί έχουν διαμορφωθεί στο σχετικό έντυπο ειδοποίησης έφεσης, παρατηρούμε ότι παρουσιάζεται τέτοια συνάφεια μεταξύ τους που επιβάλλεται όπως εξεταστούν μαζί.
Όσον αφορά τον πρώτο λόγο έφεσης δεν θεωρούμε βάσιμο τον ισχυρισμό ότι με την αναβολή που έχει δοθεί παραβιάζεται η αρχή της δίκαιης δίκης κατά το Άρθρο 6 της ΕΣΔΑ. Όπως επανειλημμένως έχει λεχθεί, το θέμα παραβίασης του δικαιώματος δίκαιης δίκης αποτιμάται στο πλαίσιο του συνόλου της ποινικής διαδικασίας. Το κριτήριο είναι κατά πόσον ο συγκεκριμένος κατηγορούμενος υπέστη δυσμενή επηρεασμό (actual prejudice). Το βάρος απόδειξης βρίσκεται στους ώμους του κατηγορούμενου στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων (βλ. ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ν. ΣΤΑΥΡΙΝΟΥ, Ποινική Έφεση 266/2018, ημερομηνίας 8.4.2020, ECLI:CY:AD:2020:B139, AΛΕΞΑΝΔΡΟΥ V. ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Ποινική Έφεση 152/2017, ημερομηνίας 20.06.2022, ECLI:CY:AD:2022:D246, ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ν. ΚΟΥΡΟΥΖΙΔΗ, Ποινική Έφεση 19/2020 κ.ά., ημερομηνίας 29.7.2022, ΚΛΕΟΒΟΥΛΟΥ ν. ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ, Ποινική Έφεση 141/2023, ημερομηνίας 20.10.2023).
Ο πρώτος λόγος έφεσης λοιπόν απορρίπτεται.
Δεν ευσταθεί επίσης ο τέταρτος λόγος έφεσης σύμφωνα με τον οποίο προβάλλεται ότι ο χρόνος κράτησης και η περαιτέρω αναβολή της υπόθεσης συνιστούν νέο ουσιώδες στοιχείο για σκοπούς επανεξέτασης της συνέχισης του διατάγματος κράτησης του εφεσείοντα. Η νομολογία στην οποία έχουμε παραπέμψει ανωτέρω, από την οποία έχουμε παραθέσει και σχετικά αποσπάσματα καθορίζει τι αποτελεί νέο στοιχείο το οποίο μπορεί να εξεταστεί σε σχέση με το ζήτημα ανανέωσης κράτησης του κατηγορουμένου. Ο χρόνος αποτελεί γεγονός που λαμβάνεται υπόψη, αλλά όχι ως τέτοιο διαφοροποιητικό γεγονός που να δικαιολογεί την εξ υπαρχής εξέταση του ζητήματος της κράτησης ενός κατηγορουμένου. Αντίθετα, εξετάζεται λαμβάνοντας υπόψη τόσο το χρονικό διάστημα που μεσολαβεί μέχρι τη νέα ημερομηνία, αλλά και παράλληλα τον συνολικό χρόνο κράτησης του κατηγορουμένου.
Με δεδομένη την απόφαση του πρωτόδικου Δικαστηρίου να ορίσει την υπόθεση για συνέχισή της σε μεταγενέστερη ημερομηνία, την αναζήτηση και κατάληξη στη συντομότερη δυνατή τέτοια ημερομηνία, αλλά και το χρονικό διάστημα που μεσολαβεί, δεν εντοπίζουμε σφάλμα στην πρωτόδικη απόφαση να διατάξει τη συνέχιση της κράτησης του εφεσείοντα. Ούτε ο συνολικός χρόνος κράτησης του εφεσείοντα, υπό τις περιστάσεις, είναι τέτοιος ώστε να θέτει την άσκηση της διακριτικής εξουσίας του πρωτόδικου Δικαστηρίου εκτός του επιτρεπτού πλαισίου. Δεν εντοπίζουμε οτιδήποτε μεμπτό στην όλη διαχείριση της διαδικασίας και του υπό κρίση θέματος από πλευράς του πρωτόδικου Δικαστηρίου, ώστε να δικαιολογείται παρέμβασή μας. Με συνοπτικό αλλά περιεκτικό τρόπο, το πρωτόδικο Δικαστήριο αιτιολόγησε την απόφασή του για συνέχιση της κράτησης του εφεσείοντα μέχρι την επόμενη δικάσιμο, στις 24.9.2026. Οι πρώτος και τρίτος λόγοι έφεσης απορρίπτονται.
Συμφωνούμε με την κατάληξη του πρωτόδικου Δικαστηρίου ότι υπό τις περιστάσεις ο χρόνος αυτός δεν είναι δυσανάλογα μεγάλος, ιδιαίτερα δεδομένου του ότι η ακρόαση της υπόθεσης αναμένεται ότι θα αρχίσει την ημερομηνία που έχει οριστεί.
Όλοι οι λόγοι έφεσης απορρίπτονται. Η πρωτόδικη κρίση για κράτηση του εφεσείοντα μέχρι την επόμενη δικάσιμο, που υπενθυμίζουμε έχει οριστεί για τις 24.9.2026 και ώρα 9.00π.μ., επικυρώνεται.
Μ. ΑΜΠΙΖΑΣ, Δ.
ΣΤ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΟΥ-ΜΕΣΣΙΟΥ, Δ.
Ι. ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΟΥ, Δ.
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο