ΕΦΕΤΕΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ‑ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ
(Ποινική Έφεση Αρ.: 15/2023)
16 Ιουλίου 2026
[Μ. ΑΜΠΙΖΑΣ, ΣΤ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΟΥ‑ΜΕΣΣΙΟΥ, Ι. ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΟΥ, Δ/ΣΤΕΣ]
ΝΙΚΟΛΑΣ ΠΛΑΤΩΝΟΣ,
Εφεσείων,
v.
ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ,
Εφεσίβλητης.
_________________________
Μ. Νεοκλέους, για τον Εφεσείοντα
Α. Αριστείδης για Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, για την Εφεσίβλητη
ΑΜΠΙΖΑΣ, Δ.: Η απόφαση του Δικαστηρίου είναι ομόφωνη και θα δοθεί από την Χριστοδουλίδου-Μέσσιου, Δ.
Α Π Ο Φ Α Σ Η
ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΟΥ-ΜΕΣΣΙΟΥ, Δ.: Ο εφεσείοντας κρίθηκε ένοχος, μετά από παραδοχή του, σε κατηγορίες κατοχής, κατοχής με σκοπό την προμήθεια και προμήθειας ελεγχόμενου φαρμάκου Τάξεως Β' κατά παράβαση του περί Ναρκωτικών Φαρμάκων και Ψυχοτρόπων Ουσιών Νόμου 29/77 (κατηγορίες 3-6) και σε κατηγορίες κατοχής εκρηκτικών υλών, κατά παράβαση του περί Εκρηκτικών Υλών Νόμου, Κεφ.54 (κατηγορίες 8-9). Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες των αδικημάτων που παραδέχθηκε:
Στις 17.3.2022, στη Λεμεσό, κατείχε ελεγχόμενο φάρμακο Τάξεως Β', δηλαδή 4 κιλά και 888,3 γραμμάρια κάνναβης, από την οποία δεν είχε εξαχθεί η ρητίνη, χωρίς την άδεια του Υπουργού Υγείας και κατείχε την εν λόγω ποσότητα με σκοπό την προμήθεια σε άλλα πρόσωπα (κατηγορίες 3 και 4 αντίστοιχα).
Μεταξύ άγνωστης ημερομηνίας και της 17.3.2022, στη Λεμεσό, κατείχε ελεγχόμενο φάρμακο Τάξεως Β', δηλαδή περίπου 10 κιλά κάνναβης, από την οποία δεν είχε εξαχθεί η ρητίνη, χωρίς την άδεια του Υπουργού Υγείας και προμήθευσε την εν λόγω ποσότητα σε άλλα πρόσωπα (κατηγορίες 5 και 6 αντίστοιχα).
Στις 17.3.2022, στο χωριό Πύργος της Επαρχίας Λεμεσού, είχε στην κατοχή του εκρηκτικές ύλες δηλαδή τρία φυσίγγια στρατιωτικού τύπου και ένα πλαστικό δοχείο το οποίο περιείχε εκρηκτική ύλη βάρους ενός γραμμαρίου σε μορφή σκόνης, χωρίς την άδεια του Επιθεωρητή Εκρηκτικών Υλών (κατηγορίες 8 και 9 αντίστοιχα).
Του επιβλήθηκαν από το πρωτόδικο Δικαστήριο,
Στην κατηγορία 4: ποινή φυλάκισης 6 ετών.
Στην κατηγορία 6: ποινή φυλάκισης 7 ετών.
Στην κατηγορία 8: ποινή φυλάκισης 1 μηνός.
Στην κατηγορία 9: ποινή φυλάκισης 10 ημερών.
Στις κατηγορίες 3 και 5 δεν επιβλήθηκαν ποινές καθότι ως το πρωτόδικο Δικαστήριο ανέφερε, τα γεγονότα αυτών εμπεριέχονται στα γεγονότα των κατηγοριών 4 και 6, στις οποίες επιβλήθηκαν ποινές (βλ. ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ν. ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ, (1991) 2 Α.Α.Δ. 385 και ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ν. ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ, (1996) 2 Α.Α.Δ. 34).
Οι ποινές φυλάκισης που επιβλήθηκαν στις κατηγορίες 4, 8 και 9 διατάχθηκε όπως συντρέχουν ενώ η ποινή φυλάκισης που επιβλήθηκε στην κατηγορία 6 να είναι διαδοχική των ως άνω ποινών.
Το Κακουργιοδικείο αποφασίζοντας για τη διαδοχικότητα των ποινών, σημείωσε τα ακόλουθα:
«Όσον δε αφορά τα αδικήματα των κατηγοριών 5 και 6, δέον όπως αναφερθεί ότι, από τα όσα τέθηκαν ενώπιον μας προκύπτει ότι, αυτά διαπράχθηκαν σε διαφορετικό χρόνο από τα αδικήματα των λοιπών κατηγοριών. Δεν έχει δε αναφερθεί οποιαδήποτε σύνδεση μεταξύ της ποσότητας των 10 περίπου κιλών κάνναβης με αυτήν των 4 κιλών και 888,3 γραμμαρίων. Συνεπώς δεν φαίνεται τα αδικήματα αυτά να σχετίζονται μεταξύ τους, ώστε να μπορούν να αντιμετωπιστούν ως μέρος μιας ενιαίας ενέργειας. Παρά λοιπόν το γεγονός ότι τα αδικήματα των κατηγοριών 5 και 6 αφορούν ναρκωτικά όπως δηλαδή αυτά των κατηγοριών 3 και 4, εντούτοις δεν αποτελούν μέρος μιας ενιαίας ενέργειας ή συμπεριφοράς αλλά πρόκειται για δύο ξεχωριστές και αυτοτελεί παράνομες δραστηριότητες του κατηγορουμένου, οι οποίες έλαβαν χώραν σε διαφορετικούς χρόνους.
Ως εκ των άνω κρίνουμε ότι οι ποινές που θα πρέπει να επιβληθούν ως προς τα αδικήματα των κατηγοριών 5 και 6 θα πρέπει να είναι διαδοχικές με τις ποινές που θα επιβληθούν για τα αδικήματα των λοιπών κατηγοριών. Αντίθετα για τα τελευταία, με δεδομένο ότι συνδέονται μεταξύ τους αφού αποτελούν μέρος μιας ενιαίας χρονικά εγκληματικής συμπεριφοράς του κατηγορούμενου, κρίνουμε ότι οι ποινές θα πρέπει να συντρέχουν (βλ. Σάκκος ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Έφεση Αρ.196/2020, ημερ. 20/9/2022), ECLI:CY:AD:2022:B355.»
Με την παρούσα έφεση, ο εφεσείων προσβάλλει ως εσφαλμένη, αυθαίρετη και/ή αδικαιολόγητη την απόφαση του Κακουργιοδικείου με την οποία κρίθηκε ότι οι ποινές που του επιβλήθηκαν στις κατηγορίες 4 και 6 έπρεπε να είναι διαδοχικές και όχι συντρέχουσες με τις ποινές που επιβλήθηκαν στις άλλες κατηγορίες. Υποστηρίζει επίσης, ότι η εν λόγω απόφαση λήφθηκε λόγω πραγματικής πλάνης και εσφαλμένης εφαρμογής της σχετικής νομοθεσίας.
Ο συνήγορός του στηρίχθηκε, υποστηρίζοντας τον λόγο έφεσης που προβάλλει, στη νομολογία και δη στην απόφαση
Γ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ v. ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Ποινική Έφεση 54/2019, ημερομηνίας 19.5.2022, ECLI:CY:AD:2022:D195, για να υποστηρίξει το επιχείρημά του ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο έσφαλε στη συνολικότητα της ποινής όπως αυτή τελικά προέκυψε. Είναι η θέση του ότι η διαδοχικότητα των ποινών είχε ως αποτέλεσμα το Κακουργιοδικείο να υπερβεί την αναμενόμενη και ορθή ποινή που θα έπρεπε να επιβληθεί στον εφεσείοντα και ζητά την παρέμβαση του Εφετείου για διόρθωση της «αδικίας», όπως την αποκαλεί.
Το ζήτημα που θα μας απασχολήσει λοιπόν είναι η απόφαση του Κακουργιοδικείου να επιβάλει διαδοχικές ποινές στην κατηγορία 6, την κατηγορία της παράνομης προμήθειας σε άλλα πρόσωπα ελεγχόμενου φαρμάκου Τάξεως Β, περίπου 10 κιλών κάνναβης από την οποία δεν είχε εξαχθεί η ρητίνη, και στην κατηγορία 4, την κατοχή με σκοπό την προμήθεια 4 κιλών και 883,9 γραμμαρίων κάνναβης και επίσης είναι ελεγχόμενο φάρμακο Τάξεως Β.
Υπενθυμίζουμε ότι επιβλήθηκαν ποινές φυλάκισης 6, 7 ετών, 1 μηνός και 10 ημερών αντίστοιχα ήτοι συνολικά 13 χρόνια. Στο ίδιο πλαίσιο θα ασχοληθούμε και με το θέμα της συνολικότητας της ποινής.
Τα γεγονότα της υπόθεσης, όπως τέθηκαν ενώπιον του Κακουργιοδικείου, πέραν των όσων αναφέρονται στις λεπτομέρειες των αδικημάτων, έχουν ως ακολούθως:
1. Στις 17.3.2022 και περί ώρα 15:00, μέλη της Υ.ΚΑ.Ν. Αρχηγείου έθεσαν υπό παρακολούθηση όχημα, το οποίο οδηγείτο από τον κατηγορούμενο (στο εξής «το όχημα») και κατευθυνόταν από την περιοχή της Παρεκκλησιάς προς το χωριό Κελλάκι.
2. Στη συνέχεια ο κατηγορούμενος στάθμευσε το όχημα σε σημείο του δρόμου, που οδηγεί από το χωριό Κελλάκι προς το χωριό Σανίδα. Αφού εξήλθε από αυτό, ο κατηγορούμενος κατευθύνθηκε πεζός σε συγκεκριμένο σημείο, από όπου παρέλαβε ένα σακούλι σκουπιδιών, το οποίο ήταν τοποθετημένο μέσα σε ένα κιούγκι. Ακολούθως ο κατηγορούμενος επέστρεψε στο όχημα και αφού τοποθέτησε το εν λόγω σακούλι στον χώρο αποσκευών, ξεκίνησε να οδηγεί με κατεύθυνση αρχικά το Κελλάκι και στη συνέχεια την Παρεκκλησιά.
3. Σε κάποιο σημείο της διαδρομής, μέλη της Υ.ΚΑ.Ν., τα οποία επέβαιναν σε περιπολικό και ακολουθούσαν το όχημα, προσπάθησαν να ανακόψουν την πορεία του τελευταίου. Όταν ο κατηγορούμενος αντιλήφθηκε την παρουσία της Αστυνομίας, επιδίωξε να διαφύγει, κτυπώντας με το όχημά του το περιπολικό. Ακολούθως, μέλος της Υ.ΚΑ.Ν., που εξήλθε του περιπολικού, στάθηκε σε σημείο του δρόμου, ως ήταν η πορεία του οχήματος, για να εμποδίσει τη διαφυγή του κατηγορούμενου. Ο τελευταίος ανέπτυξε ταχύτητα και ο αστυφύλακας, για να αποφύγει το χτύπημα, πήδηξε στο μπροστινό καπό του οχήματος, προσκρούοντας στον ανεμοθώρακα. Κατόπιν τούτου, ο κατηγορούμενος σταμάτησε το όχημα και εξήλθε αυτού.
4. Την ίδια μέρα και περί ώρα 15:35 διενεργήθηκε, στην παρουσία του κατηγορουμένου, έρευνα στο εσωτερικό του οχήματος, όπου στον χώρο των αποσκευών εντοπίστηκε το προαναφερόμενο σακούλι σκουπιδιών εντός του οποίου βρίσκονταν πέντε νάιλον συσκευασίες, περιέχουσες κάνναβη συνολικού βάρους 4 κιλών και 888,3 γραμμαρίων.
5. Σε ανακριτική κατάθεση που έδωσε στις 17.3.2022, ο κατηγορούμενος παραδέχτηκε ότι, κατείχε την ανευρεθείσα ποσότητα ναρκωτικών, την οποία σκόπευε να προμηθεύσει σε τρίτα πρόσωπα. Επιπλέον ανέφερε ότι σε προηγούμενο χρόνο είχε στην κατοχή του κάνναβη, συνολικού βάρους 10 περίπου κιλών, την οποία προμήθευσε σε άλλα πρόσωπα.
Πρωτόδικα, ο συνήγορος του εφεσείοντα έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην παραδοχή του και στο γεγονός ότι τα αδικήματα των κατηγοριών 5 και 6 δεν θα μπορούσαν να διαλευκανθούν εάν ο κατηγορούμενος δεν αποκάλυπτε τη διάπραξή τους στη θεληματική του κατάθεση.
Το πρωτόδικο Δικαστήριο έλαβε υπόψη του την άμεση παραδοχή του στο Δικαστήριο, και τη συνεργασία του με την Αστυνομία αποκαλύπτοντας την όλη δράση του, μέσω της θεληματικής κατάθεσης που έδωσε (βλ. MBAKOUB v. ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, (2015) 2Α Α.Α.Δ. 119).
Σημείωσε ότι στην παραδοχή του δίδεται η δέουσα βαρύτητα αλλά όσον αφορά τα αδικήματα των κατηγοριών 3 και 4 όπου από τις συνθήκες που περιεγράφηκαν στα γεγονότα, δηλαδή αφού προσπάθησε να διαφύγει συνελήφθηκε επ’ αυτοφώρω να διαπράττει τα αδικήματα, η παραδοχή του είναι μειωμένης αξίας παραπέμποντας στην απόφαση ΚΑΤΣΑΠΑΟΥ ν. ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, (2012) 2 Α.Α.Δ. 318.
Σε ό,τι αφορά την παραδοχή του στις κατηγορίες 5 και 6, το Κακουργιοδικείο σημείωσε τα ακόλουθα:
«Μεγαλύτερη βέβαια βαρύτητα αποδίδουμε στο γεγονός της παραδοχής του κατηγορούμενου όσον αφορά τις κατηγορίες 5 και 6, εφόσον ήταν ο ίδιος που αυτόβουλα αποκάλυψε, στη θεληματική του κατάθεση, τη διάπραξη των εν λόγω σοβαρών αδικημάτων, για τα οποία δεν υπήρχε μαρτυρία που τον ενέπλεκε και συναφώς δεν θα μπορούσαν να διαλευκανθούν άλλως πως (βλ. Ναζίπ ν. Αστυνομίας (2014) 2Β Α.Α.Δ 808 και Μιχαήλ. ν. Δημοκρατίας (1992) 2 Α.Α.Δ 216). Η πιο πάνω συμπεριφορά του κατηγορούμενου καταδεικνύει πραγματική και γνήσια μεταμέλεια, η οποία αποτελεί σοβαρό μετριαστικό παράγοντα. Περαιτέρω λαμβάνουμε υπόψη ότι η παραδοχή ενός εγκλήματος, είναι από μόνη της βασική στη διαλεύκανση του εγκλήματος, ωφελώντας έτσι την κοινωνία (βλ. G. Piki, Sentencing in Cyprus (2nd ed.) σελ. 65-66).»
Όπως έχει λεχθεί και στην απόφαση Δ. Α. v. ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Ποινική Έφεση 57/2020, ημερομηνίας 6.10.2021, ECLI:CY:AD:2021:B432:
«Οι βασικές αρχές που διέπουν το ζήτημα της εξουσίας επέμβασης του Εφετείου σε ποινές που επέβαλε Πρωτόδικο Δικαστήριο καταγράφονται στην απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου Selmani κ.ά. v. Δημοκρατίας, Ποινικές Εφέσεις αρ. 235/13 και 236/13, ημερ. 5/10/2016 - και επαναλήφθηκαν στη συνέχεια και στις υποθέσεις Bora v. Δημοκρατίας, Ποινική Έφεση αρ. 79/2017, ημερ. 13/3/2018, ECLI:CY:AD:2018:B110 και Ιωάννου ν. Δημοκρατίας, Ποινική Έφεση αρ. 110/2019, ημερ. 29/9/2020 - όπου λέχθηκαν τα εξής:
«Είναι πάγια νομολογημένο ότι το Εφετείο δεν κρίνει πρωτογενώς το ύψος της ποινής, καθότι ο καθορισμός της ποινής αποτελεί ευθύνη του πρωτόδικου δικαστηρίου. Σε δεύτερο βαθμό, εξετάζεται αν η ποινή εντάσσεται στα πλαίσια τα οποία καθορίζονται από τη νομολογία και τα οποία αρμόζουν προς τα ιδιαίτερα περιστατικά της κάθε υπόθεσης. Η έφεση δεν αποσκοπεί στον επανακαθορισμό της ποινής, αλλά στον έλεγχο της ορθότητάς της. Η επάρκεια δε της τιμωρίας καταδικασθέντος κρίνεται υπό το φως του συνόλου των γεγονότων που άπτονται της ποινής. Το Εφετείο έχει εξουσία επέμβασης μόνο όπου η επιβληθείσα ποινή, αντικειμενικά κρινόμενη, είναι είτε έκδηλα ανεπαρκής, είτε έκδηλα υπερβολική. Στις περιπτώσεις αυτές εναπόκειται στο Εφετείο ο καθορισμός της αρμόζουσας ποινής. Επέμβαση του Εφετείου χωρεί επίσης όπου διαπιστώνεται σφάλμα αρχής. (Γεωργίου ν. Αστυνομίας (1991) 2 ΑΑΔ 525, Γενικός Εισαγγελέας ν. Αβρααμίδου (1993) 2 ΑΑΔ 355, Γενικός Εισαγγελέας ν. Λάμπρου (2009) 2 ΑΑΔ 686, Μιχαήλ ν. Αστυνομίας, Ποιν. Εφ. 130/2013, ημερ. 16.5.2014, και Φραγκίσκου ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Εφ. 222/2014, ημερ. 25.11.2015).
Η επιτυχία ισχυρισμού περί έκδηλα ανεπαρκούς ή υπερβολικής ποινής, προϋποθέτει τεκμηρίωση πασιφανούς αναντιστοιχίας μεταξύ σοβαρότητας του εγκλήματος και επιβληθείσας ποινής ή/και ουσιώδη απόκλιση της ποινής από το πλαίσιο που οριοθετεί η νομολογία σε παρόμοιες περιπτώσεις (Γεωργίου ν. Αστυνομίας (1991) 2 ΑΑΔ 525).»
Πρόσφατα, είχαμε την ευκαιρία να ασχοληθούμε με το θέμα της συνολικότητας της ποινής, και τις αρχές που εφαρμόζονται ως προς την επιβολή συντρεχουσών ή διαδοχικών ποινών. Ειδικότερα, στην απόφαση MOHAMED ALAHMAD v. ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Ποινικές Εφέσεις Αρ. 235/2022, 250/2022, ημερομηνίας 30.9.2025, αναφέραμε τα ακόλουθα:
«Στην υπόθεση ΓΕΝΙΚΟΣ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ν. ΘΩΜΑ, Ποινικές Εφέσεις 136/2017 και 132/2017, ημερομηνίας 26.6.2019, συνοψίστηκαν οι αρχές που εφαρμόζονται ως προς την επιβολή συντρεχουσών ή διαδοχικών ποινών ως ακολούθως:
«Οι αρχές που εφαρμόζονται ως προς τις συντρέχουσες ή τις διαδοχικές ποινές είναι γνωστές. Συντρέχουσες ποινές επιβάλλονται κατά κανόνα όταν τα αδικήματα απορρέουν από μια ενιαία έκνομη συμπεριφορά, τέτοια που χρονικά και τοπικά να συνδέονται. (Thomas: Principles of Sentencing σελ. 47 κ. επ.). Η ομοιότητα των παρανόμων πράξεων, η σύνδεση και συνάφεια των γεγονότων και η συσχέτιση τους αποτελούν οδηγό για τον τρόπο άσκησης της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου (Achilleos v. P. (1989) 2 C.L.R. 331, Μιχαήλ ν. Δημοκρατίας (2003) 2 Α.Α.Δ. 123, Ευσταθίου ν. Δημοκρατίας (2014) 2 Α.Α.Δ. 541 και Γ. Μ. Πική: Sentencing in Cyprus, 2η Έκδ. σελ. 19 κ.ε.).
Από την άλλη, η διαδοχικότητα των ποινών είναι δυνατή όπου τα αδικήματα είναι μεταξύ τους ασύνδετα σε τόπο και χρόνο ή υποδηλώνουν συμπεριφορά που να δικαιολογεί τη διαδοχικότητα όπως όταν κάποιος διαπράττοντας σεξουαλικό αδίκημα, προχωρεί ταυτόχρονα φεύγοντας και σε ληστεία του θύματος (R. v. Sam Buckland [2013] EWCA Crim 91, Ομήρου ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Έφ. αρ. 91/2017 ημερ. 2.5.2018, ECLI:CY:AD:2018:B214).
Η αρχή που υπερίπταται στη διαδοχικότητα είναι αυτή της συνολικότητας. Οι διαδοχικές ποινές δεν πρέπει να είναι δυσανάλογες εν τω συνόλω τους με τη γενικότερη αποτίμηση της παράνομης συμπεριφοράς. Η επιβαλλόμενη ποινή οφείλει σφαιρικά να είναι δίκαιη και ανάλογη. Αυτή είναι και η οδηγούσα αρχή του Sentencing Guidelines Council: Definitive Guideline του 2012. Σημειώνεται όμως επίσης ότι αδικήματα τα οποία έστω και αν απορρέουν από την ίδια συμπεριφορά ή είναι μεταξύ τους συνδεδεμένα εκ της φύσεως τους, δυνατόν να επισύρουν την ανάγκη για διαδοχικές ποινές εάν οι συντρέχουσες ποινές δεν επαρκούν για να στιγματίσουν την ολική εγκληματική συμπεριφορά. Ακόμη και αν το αποτέλεσμα των διαδοχικών ποινών είναι η σωρευτική ποινή να υπερβαίνει το ανώτατο όριο που επιτρέπεται από το Νόμο, αυτό δεν αποκλείεται όταν κρίνεται αναγκαίο (George Blake [1961] 45 Cr. App. Rep. 292). Στην Thomas, ανωτέρω, σελ. 56, αναφέρεται ότι ακόμη και εάν δύο αδικήματα είναι χρονικά συνδεδεμένα αυτό δεν σημαίνει κατ' ανάγκη ότι θα αντιμετωπισθούν ως μέρος μιας συμπεριφοράς εάν είναι κατ' ουσίαν διαφορετικά σε χαρακτήρα ή έχουν αναφορά σε διαφορετικό θεματολόγιο.»
Στην απόφαση Γ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ v. ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Ποινική Έφεση Αρ. 54/2019, ECLI:CY:AD:2022:D195, ημερομηνίας 19.5.2022 έχουν αναφερθεί τα ακόλουθα:
«Πιο πρόσφατα το αγγλικό Εφετείο στην υπόθεση R v. Shahid (Shazad) [2021] 2 Cr. App.R.(S.) 6 (υπόθεση ναρκωτικών) παρατήρησε τα ακόλουθα σχετικά με το Definitive Guideline του 2012 του Sentencing Guidelines Council:
« …the guideline makes clear that there is no inflexible rule governing whether sentences should be structured as concurrent or consecutive components. The overriding principle is that the overall sentence must be just and proportionate.
[….]
We agree with the single judge that where different drugs are being supplied at the same time and might attract a single sentence it should be increased to reflect the overall criminality. In those circumstances it is acceptable to impose consecutive sentences of a shorter length to achieve the correct outcome.»
Αυτό που προκύπτει από το Definitive Guideline (ανωτέρω) και από τη νομολογία, είναι πως δεν υπάρχει άκαμπτος κανόνας που να διέπει κατά πόσο οι ποινές πρέπει να δομούνται (structured) ως συντρέχουσες ή διαδοχικές. Η πρωταρχική αρχή είναι ότι η συνολική ποινή πρέπει να είναι δίκαια και αναλογική.»»
Επίσης, στην πρόσφατη απόφαση του Εφετείου ΝΙΚΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ν. ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Ποινική Έφεση 28/2023, ημερομηνίας 28.1.2026 σημειώσαμε τα ακόλουθα αναφορικά με την διαδοχικότητα των ποινών:
«Σημειώνουμε συναφώς, ότι όπως προκύπτει από τα πιο κάτω λεχθέντα στην ΠΑΡΑΡΕ ΜΙΧΑΛΗΣ ν. ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ (2013) 2 Α.Α.Δ. 257 το ζήτημα ανήκει στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου, το οποίο συνυπολογίζει, ανάλογα με την κάθε περίπτωση, τα δικά της δεδομένα:
«Έπεται ότι η διαδοχικότητα της έκτισης της ποινής που είναι η συνήθης διαταγή με βάση το Άρθρο 117(2) του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 155, (δέστε Pikis: Sentencing in Cyprus, 2η Έκδ. σελ. 93 και Χριστοφόρου ν. Αστυνομίας (2004) 2 Α.Α.Δ. 443), πρέπει να ιδωθεί ως προς τον τρόπο άσκησης της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου, την οποία το Δικαστήριο διατηρεί υπό το φως των καταληκτικών λέξεων του εδαφίου (2), σε συνάρτηση με την αρχή της αναλογικότητας και της συνολικότητας της ποινής. Η αρχή αυτή λαμβάνει υπόψη το μη υπέρμετρο ή δυσανάλογο της ποινής ως προς τη συνολική ποινική ευθύνη ενός προσώπου, (Χριστοφόρου ν. Αστυνομίας - ανωτέρω -, Θεοδώρου ν. Δημοκρατίας (2011) 2 Α.Α.Δ. 376 και Κέρκης ν. Δημοκρατίας (2010) 2 Α.Α.Δ. 433).»»
Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες των αδικημάτων των κατηγοριών 5 και 6, η χρονική περίοδος που ο κατηγορούμενος κατείχε παράνομα και παράνομα προμήθευσε άλλα πρόσωπα με το ελεγχόμενο φάρμακο τάξης Β’ δηλαδή 10 κιλά κάνναβη από την οποία δεν είχε εξαχθεί η ρητίνη, τοποθετείται χρονικά «μεταξύ άγνωστης ημερομηνίας και της 17.3.2022 στη Λεμεσό». Η ημερομηνία 20.3.2022 είναι η ημερομηνία που ο εφεσείων συνελήφθη επ’ αυτοφώρω να διαπράττει τα αδικήματα των υπόλοιπων κατηγοριών επί του κατηγορητηρίου.
Τα αδικήματα των κατηγοριών 4 και 6 που παραδέχτηκε ο εφεσείων και στα οποία το Κακουργιοδικείο επέλεξε να επιβάλει ποινές, αφορούν κατοχή με σκοπό την προμήθεια ελεγχόμενου φαρμάκου τάξεως Β’ με σκοπό την προμήθειά του σε άλλα πρόσωπα, πρόκειται για 4 κιλά και 883,3 γραμμάρια κάνναβης από την οποία δεν είχε εξαχθεί η ρητίνη (κατηγορία 4) και προμήθεια σε άλλα πρόσωπα περίπου 10 κιλών κάνναβης από την οποία δεν είχε εξαχθεί η ρητίνη (κατηγορία 6). Πρόκειται για αδικήματα που τιμωρούνται από τον ίδιο τον νομοθέτη με ποινή φυλάκισης διά βίου.
Το Κακουργιοδικείο δικαιολόγησε την απόφασή του για την επιβολή διαδοχικών ποινών. Έχουμε παραθέσει το σχετικό απόσπασμα ανωτέρω. Δεν διαπιστώνουμε σφάλμα στον τρόπο που το πρωτόδικο Δικαστήριο αντιμετώπισε το θέμα. Η συνολική ποινή που επέβαλε αθροίζεται σε 13 χρόνια φυλάκισης. Υπενθυμίζουμε ότι τα αδικήματα τα οποία παραδέχθηκε ο εφεσείοντας επισύρουν ποινή φυλάκισης διά βίου. Η δε ποσότητα των 10 κιλών κάνναβης από την οποία δεν είχε εξαχθεί ρητίνη την οποία ο εφεσείοντας παραδέχθηκε ότι κατείχε και την προμήθευσε σε άλλα πρόσωπα είναι ιδιαιτέρως μεγάλη, κάτι που καθιστά τις ποινές που έπρεπε να επιβληθούν αυστηρές. Κατά την κρίση μας η συνολική αυτή ποινή, αν και θα μπορούσε να χαρακτηριστεί, υπό τις περιστάσεις της παραδοχής των όσων αφορούν τις κατηγορίες 5 και 6, αυστηρή, δεν παραβιάζει την αρχή της αναλογικότητας (συνολικότητας της ποινής). Δεν θεωρούμε ότι προκύπτει σφάλμα στην προσέγγιση του πρωτόδικου Δικαστηρίου και στον τρόπο που αποφάσισε το θέμα που να επιτρέπει επέμβασή μας.
Όλοι οι λόγοι έφεσης απορρίπτονται. Η πρωτόδικη απόφαση επικυρώνεται στην ολότητά της.
Μ. ΑΜΠΙΖΑΣ, Δ.
ΣΤ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΟΥ-ΜΕΣΣΙΟΥ, Δ.
Ι. ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΟΥ, Δ.
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο