ΕΦΕΤΕΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ‑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ
(Πολιτική Έφεση Αρ.: Ε180/20)
15 Ιουλίου 2026
[Χ.Β. ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ, Μ. ΤΟΥΜΑΖΗ, Θ. ΘΩΜΑ, Δ/ΣΤΕΣ]
Α. MESSIOS & SONS LTD
Εφεσείουσα
v.
ΑΝΔΡΕΑ Α. ΛΕΩΝΙΔΑ
Εφεσίβλητου
Και ως τροποποιήθηκε δυνάμει διατάγματος του Δικαστηρίου ημερομηνίας 21/1/26
ΚΥΠΡΟΣ ΛΟΥΚΑ, ως εκκαθαριστής της περιουσίας της εταιρείας Α. MESSIOS & SONS LTD
Εφεσείων
v.
ΑΝΔΡΕΑ Α. ΛΕΩΝΙΔΑ
Εφεσίβλητου
--------------------
Αίτηση υπό Εφεσείοντος ημερ. 15.4.26 για παράταση χρόνου καταχώρισης περιγράμματος αγόρευσης
Α. Γιωρκάτζης για Ανδρέας Γιωρκάτζης Δ.Ε.Π.Ε., για τον Εφεσείοντα - Αιτητή
Α. Αριστείδου (κα), για τον Εφεσίβλητο - Καθ’ ου η Αίτηση
ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ, Δ.: Η απόφαση είναι ομόφωνη και θα δοθεί από την Μ. Τουμαζή, Δ.
Α Π Ο Φ Α Σ Η
ΤΟΥΜΑΖΗ, Δ.: Στις 5.11.20, το Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού απέρριψε αίτηση του Εφεσίβλητου, με την οποία ζητούσε την πώληση, από το Επαρχιακό Κτηματολόγιο Λεμεσού, δύο καταστημάτων ιδιοκτησίας του Εφεσείοντος, τα οποία βαρύνονταν με την εγγραφή Δικαστικής Απόφασης (memo) προς όφελος του Εφεσίβλητου. Το πρωτόδικο Δικαστήριο απεφάνθη, επίσης, ότι η κάθε πλευρά θα έπρεπε να επωμιστεί τα δικά της έξοδα, εφόσον δεν υπήρχε καταχωρημένη νομότυπη ένσταση από τον Εφεσείοντα.
Εναντίον της πιο πάνω απόφασης καταχωρήθηκαν δύο εφέσεις, η Έφεση Αρ. Ε167/20, με την οποία προσβάλλεται η απόρριψη της αίτησης για πώληση των δύο καταστημάτων και η υπό κρίση Έφεση Αρ. Ε180/20. Ο Εφεσείων, με την υπό κρίση έφεση, προσβάλλει την απόφαση του Δικαστηρίου αναφορικά με τα έξοδα. Στις 21.1.26, δόθηκαν οδηγίες για καταχώριση περιγράμματος αγόρευσης από τον Εφεσείοντα εντός 45 ημερών από την εν λόγω ημερομηνία και από τον Εφεσίβλητο εντός περαιτέρω 45 ημερών από την παραλαβή του περιγράμματος της άλλης πλευράς. Ο Εφεσείων δεν συμμορφώθηκε με τις οδηγίες του Δικαστηρίου για καταχώριση περιγράμματος αγόρευσης εντός 45 ημερών, όπως προβλέπεται στο Μέρος 41.16(3) των Κανονισμών Πολιτικής Δικονομίας του 2023. Ακολούθησε, στις 15.4.26, η καταχώριση της παρούσας αίτησης, με την οποία ο Εφεσείων αιτείται παράταση χρόνου καταχώρισης περιγράμματος αγόρευσης για περίοδο 5 ημερών από την έκδοση του αιτούμενου διατάγματος.
Στην ένορκη δήλωση που συνοδεύει την αίτηση ο ομνύων, δικηγόρος στο δικηγορικό γραφείο επίδοσης των δικηγόρων του Εφεσείοντος, αναφέρει ότι η δικηγόρος που χειρίζεται προσωπικά την Έφεση Αρ. Ε167/20 – προφανώς εκ λάθους αναφέρθηκε η Έφεση Αρ. Ε167/20, εφόσον η αίτηση αφορά την Έφεση Αρ. Ε180/20 – αντιμετώπισε επιπλοκές στην εγκυμοσύνη της και αναγκάστηκε να απουσιάσει με άδεια ασθενείας από τις 27.2.26 μέχρι τις 13.3.26 (Τεκμ 1). Ενόψει της απουσίας της, αλλά και του προχωρημένου της εγκυμοσύνης της, με περιορισμένη δυνατότητα έγκαιρης διεκπεραίωσης των καθηκόντων της, η ετοιμασία του περιγράμματος αγόρευσης ανατέθηκε σε άλλο δικηγόρο, ο οποίος σε συνεργασία μαζί της, ετοίμασε το περίγραμμα αγόρευσης, το οποίο είναι έτοιμο για καταχώριση. Είναι η θέση του ομνύοντος ότι δεν θα υπάρξει δυσμενής επηρεασμός των δικαιωμάτων του Εφεσίβλητου με την ολιγοήμερη παράταση χρόνου υποβολής του περιγράμματος αγόρευσης του Εφεσείοντος.
Ο Εφεσίβλητος καταχώρισε ένσταση, προβάλλοντας 14 λόγους ένστασης, μεταξύ των οποίων ότι ο Εφεσείων παρέλειψε να συμπεριλάβει τον Κανονισμό 12 του περί Εφέσεων (Προδικασία, Περιγράμματα Αγορεύσεων, Περιορισμός του Χρόνου των Προφορικών Αγορεύσεων και Συνοπτική Διαδικασία για την Απόρριψη Προδήλως Αβάσιμων Εφέσεων) Διαδικαστικού Κανονισμού 4/96, να καταχωρίσει την αίτηση πριν την εκπνοή της προθεσμίας, ότι υπήρξε υπέρμετρη καθυστέρηση στην καταχώριση της αίτησης, ότι τυχόν έγκριση θα προκαλέσει περαιτέρω καθυστέρηση στην εκδίκαση της έφεσης σε βάρος του Εφεσίβλητου και ότι ο Εφεσείων δεν θα υποστεί βλάβη εάν δεν δοθεί η αιτούμενη παράταση.
Το Μέρος 3.1.(2)(α) των Κανονισμών του 2023 παρέχει στο Δικαστήριο εξουσία, μεταξύ άλλων, να παρατείνει την προθεσμία συμμόρφωσης με οποιονδήποτε Κανονισμό ή δικαστικό διάταγμα, ακόμη και αν η αίτηση για παράταση υποβάλλεται μετά τη λήξη της προθεσμίας συμμόρφωσης.
Ειδικότερα, το Μέρος 41.16(6) των Κανονισμών του 2023 αναφέρεται στην προθεσμία υποβολής των περιγραμμάτων αγορεύσεων, ως εξής:
«(6) Η προθεσμία για την υποβολή περιγραμμάτων αγορεύσεων μπορεί να παραταθεί από το Εφετείο, εφόσον κρίνεται ότι το επιβάλλει το συμφέρον της δικαιοσύνης».
Καθοριστικός παράγοντας για την κρίση του Δικαστηρίου για την έγκριση ή μη του αιτήματος για παράταση του χρόνου καταχώρισης περιγράμματος αγόρευσης αποτελεί το συμφέρον της δικαιοσύνης, λαμβάνοντας υπόψη τον πρωταρχικό σκοπό, ως καθορίζεται στο Μέρος 1.2 των Κανονισμών.
Στην Καντούνας ν. Ηλιάδης κ.ά., Πολ. Έφ. Αρ. 54/24, ημερ. 18.10.24, επισημάνθηκε ότι με τη θέσπιση των νέων Κανονισμών επιχειρείται αλλαγή κουλτούρας και φιλοσοφίας. Παραθέτουμε απόσπασμα:
«Επισημαίνουμε ότι με τη θέσπιση των νέων Κανονισμών, πέραν των ουσιαστικών διαδικαστικών αλλαγών, επιχειρείται μια αλλαγή κουλτούρας και φιλοσοφίας. Μιας κουλτούρας και φιλοσοφίας σύγχρονης και προοδευτικής που θα επιτρέπει στο Δικαστήριο, κατ' εφαρμογή του πρωταρχικού σκοπού, να διαχειρίζεται τις υποθέσεις με ευελιξία και πρακτικότητα προς εξυπηρέτηση του δικαίου και της δικαιοσύνης. Παράλληλα σκοπείται η απομάκρυνση από δυσλειτουργικές και αχρείαστες διαδικασίες που ενίοτε συνέτειναν σε καθυστερήσεις, αύξαναν κατά τρόπο αχαλίνωτο τα έξοδα και τη δαπάνη της υπόθεσης και αντιστρατεύονταν την όλη προσπάθεια απονομής δικαιοσύνης. Ο πρωταρχικός σκοπός προάγει τη συμμετοχή στη διαδικασία απονομής δικαιοσύνης και όχι τον αποκλεισμό απ' αυτήν, τηρουμένων βεβαίως της κατά κανόνα συμμόρφωσης με τεθείσες προθεσμίες, τύπους και προϋποθέσεις».
Η προηγούμενη νομολογία με βάση τον Κανονισμό 12 του Διαδικαστικού Κανονισμού 4/96 είναι καθοδηγητική, λόγω του ότι ο εν λόγω Κανονισμός του Ανωτάτου Δικαστηρίου είναι ταυτόσημος με το Μέρος 41.16 (6) των Κανονισμών του 2023. Παραπέμπουμε, ως εκ τούτου, στην Παντελή ν. Iacovou Brothers (Construction) Ltd κ.ά., Πολ. Έφ. Αρ. 111/17, ημερ. 25.1.23, ECLI:CY:AD:2023:A20, όπου λέχθηκαν τα εξής:
«Η προθεσμία για την υποβολή περιγραμμάτων αγορεύσεων είναι δυνατόν να παραταθεί από το Εφετείο εφόσον το επιβάλλει το συμφέρον της δικαιοσύνης (Κανονισμός 12 του Περί Εφέσεων (Προδικασία, Περιγράμματα Αγορεύσεων, Περιορισμός του Χρόνου των Προφορικών Αγορεύσεων και Συνοπτική Διαδικασία για την Απόρριψη Προδήλως Αβάσιμων Εφέσεων) Διαδικαστικού Κανονισμού του 1996, 4/1996). Δεν χρειάζεται να πούμε πολλά για το αυτονόητο, ότι δηλαδή οι προθεσμίες θα πρέπει να τηρούνται για ευνόητους λόγους. Μπορεί να παραταθεί προθεσμία, εφόσον διαπιστώνεται ότι με τη χαλάρωση δεν υπονομεύεται η απονομή της δικαιοσύνης (Δήμος Στροβόλου ν. Γιασεμίδου κ.ά. (1997) 3 ΑΑΔ 104). Εκ των προτέρων δεν μπορούν να καταγραφούν, και μάλιστα εξαντλητικά, οι περιπτώσεις που θα επέτρεπαν ή όχι παράταση χρόνου (Μιάρης κ.ά. ν. Λαϊκή Κυπριακή Τράπεζα Λτδ (2009) 1(Α) ΑΑΔ 435, 441). Το κάθε αίτημα εξετάζεται στη βάση των γεγονότων που το περιβάλλουν.
[…]
Δεν διαπιστώνουμε ότι θα προκληθεί οποιαδήποτε βλάβη στην πλευρά του Εφεσείοντα σε περίπτωση που εγκριθεί η Αίτηση. Να σημειώσουμε πως η Έφεση δεν έχει ακόμη οριστεί για ακρόαση και συνεπώς σε περίπτωση που η Αίτηση εγκριθεί, δεν θα υπάρξει ούτε καθυστέρηση στην ακρόαση της (Νίκολας ν. Κυπριακής Δημοκρατίας μέσω Επιτροπής Δημόσιας Υπηρεσίας, Έφεση κατά Απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου Αρ. 58/16, ημερ. 2.2.2022)».
(Βλ. επίσης Χατζηχαραλάμπους κ.ά. ν. Χαραλάμπους, Πολ. Έφ. Αρ. Ε29/20, ημερ. 14.4.25, Παπακόκκινου κ.ά. ν. C.S.G. Neokleous Brothers Constructions Ltd κ.ά., Πολ. Έφ. Αρ. 245/19, ημερ. 30.1.26).
Έχουμε μελετήσει με προσοχή τους λόγους ένστασης του Εφεσίβλητου. Κατ’ αρχάς, να αναφέρουμε ότι είναι νομικά εσφαλμένος ο λόγος ένστασης και η θέση που προώθησε η δικηγόρος του Εφεσίβλητου κατά την ακρόαση ενώπιον μας ότι θα έπρεπε να συμπεριληφθεί στη νομική βάση της αίτησης ο Κανονισμός 12 του Διαδικαστικού Κανονισμού 4/96. Από τις 3.7.23, για το Εφετείο ισχύ έχουν οι Κανονισμοί Πολιτικής Δικονομίας του 2023 [βλ. Μέρος 60.1(1)]. Περαιτέρω, αβάσιμος είναι ο λόγος ένστασης του Εφεσίβλητου ότι η αίτηση θα πρέπει να απορριφθεί, λόγω του ότι η αίτηση για παράταση υποβλήθηκε μετά τη λήξη της προθεσμίας συμμόρφωσης, εφόσον αυτό είναι επιτρεπτό από τους Κανονισμούς του 2023 [βλ. Μέρος 3.1.(2)(α)].
Ως προς την ουσία, κρίνουμε ότι δόθηκε επαρκής αιτιολογία για τη μη εμπρόθεσμη καταχώριση του περιγράμματος αγόρευσης. Ούτε και υπήρξε τέτοια καθυστέρηση στην υποβολή της που να δικαιολογεί απόρριψη της. Ούτε και διαπιστώνουμε ότι θα προκληθεί οποιαδήποτε βλάβη στον Εφεσίβλητο σε περίπτωση που θα εγκριθεί η αίτηση εφόσον, μεταξύ άλλων, δεν έχει οριστεί η έφεση για ακρόαση, επομένως ο Εφεσίβλητος δεν θα υποστεί οποιαδήποτε ζημιά. Παραπέμπουμε στη Νίκολας ν. Κυπριακής Δημοκρατίας μέσω Επιτροπής Δημόσιας Υπηρεσίας, Έφεση κατά Απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου Αρ. 58/16, ημερ. 2.2.22:
«Σύμφωνα με τη νομολογία, το σημαντικό στοιχείο που θα πρέπει να ειδωθεί (sic) σε αιτήσεις τέτοιου τύπου, είναι εάν προκαλείται ανεπανόρθωτη ζημιά στην πλευρά του καθ΄ου η αίτηση. Παρά την καθυστέρηση στην καταχώρηση του περιγράμματος σημασία έχει ότι η υπόθεση δεν έχει οριστεί για ακρόαση. Σύμφωνα δε με τα πινάκια εφέσεων των αποφάσεων από το Διοικητικό Δικαστήριο η σειρά εκδίκασης ανάγεται, κατά την τρέχουσα περίοδο, στο έτος 2016, όπως η παρούσα έφεση. Συνεπώς με την καταχώρηση περιγράμματος της Εφεσίβλητης σε μια ημέρα, όπως ζητείται, δεν θα υπάρξει περαιτέρω καθυστέρηση που να αφορά στην ακρόαση της υπόθεσης.
Κρίνουμε ότι ισχύουν απόλυτα αυτά που αναφέρθηκαν στην υπόθεση Σωματείο Προσφύγων Μανάδων Κύπρου κ.ά. ν. Δημοκρατίας (2014) 3 Α.Α.Δ. 347, ECLI:CY:AD:2014:C735. Παραθέτουμε σχετικό απόσπασμα:
«Η όλη εφετειακή διαδικασία αποσκοπεί στην απόδοση ουσιαστικής δικαιοσύνης και αυτό είναι το ενδιαφέρον του Δικαστηρίου, ώστε οι θεσμοί να εξυπηρετούν αυτό τον απώτερο στόχο και όχι να τον καταστρατηγούν. Εν πάση περιπτώσει, διαπιστώνεται ότι ο Κανονισμός 12 των περί Εφέσεων (Προδικασία, Περιγράμματα Αγορεύσεων, Περιορισμός του Χρόνου των Προφορικών Αγορεύσεων και Συνοπτική Διαδικασία για την Απόρριψη Προδήλως Αβάσιμων Εφέσεων) Διαδικαστικός Κανονισμός του 1996, ο οποίος τυγχάνει εφαρμογής και στις Αναθεωρητικές Εφέσεις εφόσον με τον Καν. 4, οι διατάξεις του εφαρμόζονται σ' όλο το φάσμα της δευτεροβάθμιας δικαιοδοσίας του Ανωτάτου Δικαστηρίου εκτός των ποινικών εφέσεων, πέραν του ιδιαίτερου Κανονισμού περί Αναθεωρητικών Εφέσεων που εκδόθηκε στις 19.11.1964, περιέχει σαφή πρόνοια ότι η προθεσμία για την υποβολή περιγραμμάτων αγόρευσης μπορεί να παραταθεί από το Εφετείο, εφόσον κρίνεται ότι το επιβάλλει το συμφέρον της δικαιοσύνης. Η ευχέρεια αυτή που δίνεται στο Εφετείο είναι ακριβώς για να δοθεί η εκατέρωθεν ευκαιρία στους διαδίκους να αναπτύξουν διά των περιγραμμάτων τους τις θέσεις τους για σκοπούς υποβοήθησης της δικαιοσύνης, ώστε να εξεταστεί από την Ολομέλεια ενδελεχώς η ενώπιόν της έφεση.»
[ ]
Η απουσία δυσμενών επιπτώσεων από την μη τήρηση προθεσμιών επισημαίνεται και στην υπόθεση Δήμος Στροβόλου ν. xxx Μιχαήλ κ.ά. (1997) 3 Α.Α.Δ. 104, όπου ακριβώς τονίζεται ότι παρέχεται η δυνατότητα συγχώρεσης, παρέκκλισης από τον καθορισθέντα χρόνο, εφόσον το επιβάλλει το συμφέρον της δικαιοσύνης».
Αντίθετα, αν δεν εγκριθεί το αίτημα, οι επιπτώσεις για τον Εφεσείοντα θα είναι ανεπανόρθωτες, εφόσον η έφεση του θα απορριφθεί λόγω μη καταχώρισης περιγράμματος αγόρευσης [(βλ. Μέρος 41.18(1)].
Ο Εφεσείων είναι επιτυχών διάδικος, όμως η αναγκαιότητα καταχώρισης της αίτησης του ήταν επακόλουθο της δικής του παράλειψης να τηρήσει τις προθεσμίες. Επομένως, δεν θα πρέπει να επιβραβευθεί με τα έξοδα. Από την άλλη, λόγω της αδικαιολόγητης, κατά την κρίση μας, ένστασης του Εφεσίβλητου, οι θέσεις του οποίου εν πάση περιπτώσει απορρίφθηκαν, κρίνουμε πως ούτε αυτός θα πρέπει να επιβραβευθεί με το σύνολο των εξόδων.
Κρίνουμε, ενόψει όλων των πιο πάνω, ότι είναι προς το συμφέρον της δικαιοσύνης όπως εγκριθεί το αίτημα του Εφεσείοντος για πενθήμερη παράταση του χρόνου καταχώρισης του περιγράμματος αγόρευσης του.
Δίδονται οδηγίες όπως το περίγραμμα αγόρευσης του Εφεσείοντος καταχωριστεί εντός 5 ημερών από σήμερα. Κατά τα λοιπά ισχύουν οι παλαιότερες οδηγίες του Εφετείου.
Επιδικάζονται έξοδα, μόνον για την πρώτη δικάσιμο στην αίτηση, προς όφελος του Εφεσίβλητου και εις βάρος του Εφεσείοντος, ως θα υπολογιστούν, συν ΦΠΑ, εάν υπάρχει.
Χ.Β. ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ, Δ.
Μ. ΤΟΥΜΑΖΗ, Δ.
Θ. ΘΩΜΑ, Δ.
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο