ΑΝΩΤΑΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ

 

 

(Πολιτική Αίτηση Αρ. 1/2026)

                                                                                                            (i-justice)

 

5 Φεβρουαρίου, 2026

 

 

[Λ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΥ-ΑΝΔΡΕΟΥ, Δ.]

 

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 155.4 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΑΡΘΡΑ 3 ΚΑΙ 9 ΤΟΥ ΠΕΡΙ ΑΠΟΝΟΜΗΣ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ (ΠΟΙΚΙΛΑΙ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ) ΝΟΜΟΥ ΤΟΥ 1964 (Ν. 33/1964)

ΚΑΙ

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΑΝΩΤΑΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΕΚΔΟΣΗΣ ΕΝΤΑΛΜΑΤΩΝ ΠΡΟΝΟΜΙΑΚΗΣ ΦΥΣΕΩΣ) ΔΙΑΔΙΚΑΣΤΙΚΟ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ ΤΟΥ 2018

ΚΑΙ

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΙΤΗΣΗ ΤΟΥ MIRACLE ONYECHEGNWA ONYECHEGE (ΔΕΑ [   ]) ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΕΝΤΑΛΜΑΤΟΣ HABEAS CORPUS

ΚΑΙ

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΩΝ ΝΟΜΟ ΤΟΥ 1960 (Ν.14/1960), ΤΩΝ ΠΕΡΙ ΑΠΟΝΟΜΗΣ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ (ΠΟΙΚΙΛΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ) ΝΟΜΩΝ ΤΟΥ 1964 ΜΕΧΡΙ 1991 (Ν.33/1964), ΩΣ ΕΧΕΙ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΘΕΙ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΑΣΠΙΣΗ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ, ΤΟΝ ΧΑΡΤΗ ΤΩΝ ΘΕΜΕΛΙΩΔΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ, ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ ΝΟΜΟ (ΚΕΦ. 105), ΤΗΝ ΟΔΗΓΙΑ 2008/115/ΕΚ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ, ΤΗΣ 16^ης ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2008, ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΚΟΙΝΟΥΣ ΚΑΝΟΝΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΣΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΝΟΜΩΣ ΔΙΑΜΕΝΟΝΤΩΝ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ, ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ ΝΟΜΟ ΤΟΥ 2000 (Ν.6(Ι)/2000) ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΤΟΥ 1951 ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΤΩΝ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ

ΚΑΙ

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, ΜΕΣΩ

1.  ΑΡΧΗΓΟΥ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ

2.  ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ

ΔΙΑ ΤΟΝ ΓΕΝΙΚΟ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ

ΟΙ ΟΠΟΙΟΙ ΠΑΡΑΝΟΜΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΥΝ ΝΑ ΕΧΟΥΝ ΥΠΟ ΚΡΑΤΗΣΗ ΤΟΝ MIRACLE ONYECHEGNWA ONYECHEGE (ΔΕΑ [   ]), ΑΙΤΗΤΗ ΣΤΗΝ ΑΙΤΗΣΗ ΥΠΟ ΤΟΝ ΩΣ ΑΝΩ ΑΡΙΘΜΟ ΚΑΙ ΤΙΤΛΟ, ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΡΑΤΗΣΗΣ ΑΠΑΓΟΡΕΥΜΕΝΩΝ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΣΤΗ ΜΕΝΟΓΕΙΑ, ΚΑΤΑ ΠΑΡΑΒΑΣΗ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 11 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 5 ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΑΣΠΙΣΗ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ, ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 6 ΤΟΥ ΧΑΡΤΗ ΘΕΜΕΛΙΩΔΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΗΣ Ε.Ε., ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 18ΠΣΤ ΤΟΥ ΠΕΡΙ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΕΩΣ ΝΟΜΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 15 ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ 2008/115/ΕΚ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΚΟΙΝΟΥΣ ΚΑΝΟΝΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΣΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΝΟΜΩΣ ΔΙΑΜΕΝΟΝΤΩΝ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ.

________________________________________________

 

Αλ. Ευσταθίου, για τον Αιτητή.

 

Αφρ. Αναστασιάδου (κα), Δικηγόρος της Δημοκρατίας, εκ μέρους του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, για τους Καθ’ων η Αίτηση.

___________________________________________________

 

Α Π Ο Φ Α Σ Η

(Δοθείσα Αυθημερόν)

 

 

Λ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΥ-ΑΝΔΡΕΟΥ, Δ.: Ο Αιτητής αιτείται την έκδοση Προνομιακού Εντάλματος Habeas Corpus ad Subjiciendum «με το οποίο να κηρύσσεται η κράτηση του Αιτητή στο Χώρο Κράτησης Απαγορευμένων Μεταναστών στη Μενόγεια παράνομη και/ή άκυρη και/ή χωρίς νομική ισχύ και/ή χωρίς νομική βάση».

 

Η Αίτηση υποστηρίζεται από Ένορκη Δήλωση της Aννελίς Σπαρσή, η οποία εργάζεται στο Κυπριακό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες και είναι υπεύθυνη εντός του εν λόγω Οργανισμού για τη στήριξη και βοήθεια του Αιτητή, στο πλαίσιο υποβολής αιτήματος του για διεθνή προστασία. Όπως αναφέρεται στην εν λόγω Ένορκη Δήλωση από την ομνύουσα, ο λόγος που προβαίνει εκείνη στην Ένορκη Δήλωση αντί ο ίδιος ο Αιτητής είναι επειδή ο ίδιος τελεί υπό κράτηση στο Χώρο Κράτησης Απαγορευμένων Μεταναστών στη Μενόγεια, καθιστώντας το πάρα πολύ δύσκολο για τον ίδιο να προσέλθει αυτοπροσώπως στο Δικαστήριο.

 

Η Δημοκρατία καταχώρισε Ειδοποίηση Πρόθεσης Ένστασης που υποστηρίζεται από Ένορκη Δήλωση Λειτουργού στο Τμήμα Μετανάστευσης του Υφυπουργείου Μετανάστευσης και Διεθνούς Προστασίας.

 

Το αδιαμφισβήτητο ιστορικό, όπως αυτό προκύπτει τόσο μέσα από την Ένορκη Δήλωση που υποστηρίζει την Αίτηση, όσο και μέσα από την Ένορκη Δήλωση που υποστηρίζει την Ένσταση, σε συνάρτηση και με τα σχετικά έγγραφα που κατατέθηκαν ως τεκμήρια ενώπιον του Δικαστηρίου είναι, σε γενικές γραμμές, το ακόλουθο:

 

·        Ο Αιτητής είναι υπήκοος Νιγηρίας με ημερομηνία γέννησης [   ].

·        Ο Αιτητής εισήλθε παράνομα στο έδαφος της Δημοκρατίας από άγνωστο σημείο και σε άγνωστο χρόνο.

·        Στις 29/6/2021 υπέβαλε αίτηση για παραχώρηση καθεστώτος διεθνούς προστασίας, η οποία απερρίφθη από την Υπηρεσία Ασύλου στις 2/2/2022.

·        Ακολούθως ο Αιτητής εναντίον της ως άνω απορριπτικής απόφασης άσκησε ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας την Προσφυγή υπ’ αρ. 818/2022, η οποία απερρίφθη στις 20/1/2023.

·        Στις 11/12/2023 ο Αιτητής υπέγραψε υπεύθυνη δήλωση οικειοθελούς αναχώρησης και του παραχωρήθηκαν χρηματικά κίνητρα ύψους €1.500 και επαναπατρίστηκε στη χώρα του στις 19/1/2024.

·        Σε άγνωστο χρόνο ο Αιτητής εισήλθε εκ νέου παράνομα στο έδαφος της Κυπριακής Δημοκρατίας από τις μη ελεγχόμενες από τη Δημοκρατία περιοχές. Συνελήφθη και εναντίον του καταχωρήθηκε η Ποινική Υπόθεση υπ’ αρ. 20096/24. Στο πλαίσιο της εν λόγω ποινικής υπόθεσης ο Αιτητής καταδικάστηκε για το αδίκημα της παράνομης εισόδου στη Δημοκρατία, καθώς και για το αδίκημα του απαγορευμένου μετανάστη λόγω της παράβασης προηγούμενης απόφασης επιστροφής και στις 12/12/2024 του επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης δέκα μηνών από 12/10/2024.

·        Ο Αιτητής υπέβαλε μεταγενέστερη αίτηση ασύλου στις 17/1/2025, η οποία εξετάστηκε και κρίθηκε στις 27/1/2025 ως απαράδεκτη από την Υπηρεσία Ασύλου. Η  απορριπτική απόφαση κοινοποιήθηκε στον Αιτητή με επιστολή ημερ. 5/2/2025.

·        Στις 4/4/2025 εναντίον του Αιτητή εκδόθηκαν Διατάγματα Κράτησης και Απέλασης δυνάμει του Άρθρου 14 του περί Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως Νόμου, Κεφ. 105, καθότι αυτός κρίθηκε από τη Διευθύντρια του Τμήματος Μετανάστευσης απαγορευμένος μετανάστης βάσει του Άρθρου 6(1)(δ) και (κ) του περί Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως Νόμου, Κεφ. 105.

·        Ο Αιτητής προσέβαλε τα εν λόγω Διατάγματα Κράτησης και Απέλασης με την Προσφυγή υπ’ αρ. 484/2025 (i-justice) ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου.

·        Στις 12/6/2025 το Διοικητικό Δικαστήριο με απόφαση του επικύρωσε τα προσβαλλόμενα Διατάγματα Κράτησης και Απέλασης, ημερ. 4/4/2025.

·        Στο μεταξύ ο Αιτητής στις 18/2/2025 καταχώρισε εναντίον της απορριπτικής απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου στη μεταγενέστερη του αίτηση για διεθνή προστασία, την Προσφυγή υπ’ αρ. Τ89/2025 ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας, στην οποία οι Καθ’ων η Αίτηση δεν ήταν εξ αρχής μέρη της διαδικασίας. Στο πλαίσιο της εν λόγω Προσφυγής καταχώρισε και μονομερή ενδιάμεση αίτηση ημερ. 18/2/2025 με την οποία αιτείτο Διατάγματος του Δικαστηρίου με το οποίο να επιτρέπεται η δυνατότητα παραμονής του στη Δημοκρατία μέχρι της τελικής απόφασης στην Προσφυγή.

·        Στις 10/4/2025 το Διοικητικό Δικαστήριο Διεθνούς Προστασίας εξέδωσε απόφαση στην ενδιάμεση αίτηση του Αιτητή ημερ. 18/2/2025 με την οποία επιτρέπετο η παραμονή του στις ελεγχόμενες από τη Δημοκρατία περιοχές μέχρι την εκδίκαση της εν λόγω Προσφυγής.

·        Στις 16/4/2025 η Διοίκηση ανέστειλε το Διάταγμα Απέλασης του Αιτητή μέχρι την έκβαση της εν λόγω Προσφυγής.

·        Στην Προσφυγή υπ’ αρ. Τ89/2025 η γραπτή αγόρευση του Αιτητή καταχωρίστηκε στις 29/7/2025, των Καθ’ων η Αίτηση στις 6/10/2025 και η απαντητική αγόρευση του Αιτητή στις 17/11/2025 και η υπόθεση ορίστηκε για διευκρινίσεις στις 26/11/2025 και ακολούθως στις 16/12/2025 και στις 30/1/2026. Σημειώνεται ότι στην Προσφυγή αυτή είχε υποβληθεί από πλευράς Καθ’ων η Αίτηση αίτημα επίσπευσης της δικαστικής διαδικασίας.

·        Η κράτηση του Αιτητή έτυχε επανεξέτασης στις ημερομηνίες 19/6/2025, στις 13/8/2025, στις 21/10/2025 και στις 2/1/2026.

 

Όπως προβάλλεται από πλευράς Αιτητή, ενώ έχουν περάσει σχεδόν εννέα μήνες κράτησης του στο Χώρο Κράτησης Απαγορευμένων Μεταναστών στη Μενόγεια, είναι πρόδηλο ότι δεν υφίσταται λογικά προοπτική σύντομης απομάκρυνσης. Όπως προκύπτει, μέσω της υπό κρίση Αίτησης, ο Αιτητής προσβάλλει τη νομιμότητα της κράτησης του από πλευράς της διάρκειας της.

 

Οι Καθ’ων η Αίτηση από την άλλη προβάλλουν ότι η συνέχιση της κράτησης του Αιτητή είναι επιβεβλημένη καθότι υπάρχει κίνδυνος διαφυγής του, ως προκύπτει από την καταδίκη του σε ποινή φυλάκισης, παραβίασης της προηγούμενης απαγόρευσης εισόδου ή συμμόρφωση του με απόφαση επιστροφής, από το μεταναστευτικό του ιστορικό και την από μέρους του αποδοχή οικειοθελούς αναχώρησης του από τη Δημοκρατία και εθελούσιου επαναπατρισμού. Υποστηρίζεται επιπλέον ότι, σε κάθε περίπτωση, η συνέχιση της κράτησης δικαιολογείται για σκοπούς ολοκλήρωσης των διαδικασιών για την απέλαση του μέχρι την εκδίκαση της Προσφυγής Τ89/2025 ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας, εφόσον η απέλαση έχει προσωρινά ανασταλεί στη βάση ενεργειών από πλευράς του ίδιου του Αιτητή και ενώ υφίσταται λογικά η προοπτική απομάκρυνσής του.

 

Όπως είναι καλά γνωστό, το Προνομιακό Ένταλμα της φύσεως Habeas Corpus ad Subjiciendum διασφαλίζει την ελευθερία του ατόμου. Όπως αναφέρθηκε στην υπόθεση Δημητράκης Χατζησάββα (1993) 1 Α.Α.Δ. 102, «Το Habeas Corpus ad subjiciendum είναι προνομιακή διαδικασία για τη διασφάλιση της ελευθερίας του πολίτη. Παρέχει αποτελεσματικό μέσο άμεσης απελευθέρωσης από παράνομη ή αδικαιολόγητη πράξη, είτε στη φυλακή, είτε σε ιδιωτικό χώρο, από αρχή ή ιδιώτη». Απαραίτητη προϋπόθεση για έκδοση του εντάλματος συνιστά η απόδειξη εκ μέρους του αιτούντος του παράνομου της κράτησης ή φυλάκισης (Καλφοπούλου (1998)                         1 Α.Α.Δ. 55). Με τη διαδικασία του εντάλματος Habeas Corpus ό,τι επιδιώκεται είναι η διασφάλιση του δικαιώματος της ελευθερίας δια της άμεσης απελευθέρωσης του αιτητή ο οποίος, κατ' ισχυρισμό τελεί υπό παράνομη κράτηση. Οποτεδήποτε στο πλαίσιο της εν λόγω διαδικασίας διαπιστώνεται κάτι τέτοιο, το σχετικό διάταγμα εκδίδεται δικαιωματικά και όχι ως θέμα άσκησης διακριτικής εξουσίας, οπότε ο αιτητής αφήνεται ευθύς ελεύθερος (Green v. Home Secretary [1941] 3 All E.R. 388,              σελ. 400).

 

Το Δικαστήριο έχει διεξέλθει με προσοχή όσα οι συνήγοροι έχουν  θέσει ενώπιον του, συμπεριλαμβανομένων των επιχειρημάτων που αναπτύχθηκαν μέσω γραπτής αγόρευσης.

 

Ο Αιτητής έχει κριθεί ως απαγορευμένος μετανάστης κατά τα διαλαμβανόμενα στο Άρθρο 6(1)(δ)(κ) του Κεφ. 105[1], λόγω του ότι «καταδικάστηκε σε ποινή φυλάκισης δέκα (10) μηνών» και στη βάση αυτή εκδόθηκε εναντίον του Διάταγμα Απέλασης δυνάμει του Άρθρου 14 του Κεφ. 105, ημερ. 4/4/2025.

 

 Το Άρθρο 14 διαλαμβάνει συναφώς τα ακόλουθα: 

 

«14.-(1) Τηρουμένων των διατάξεων του Νόμου αυτού και των όρων οποιασδήποτε άδειας ή έγκρισης που χορηγήθηκε βάσει του Νόμου αυτού ή οποιωνδήποτε Κανονισμών που εκδόθηκαν βάσει αυτού και με την επιφύλαξη των διατάξεων του περί Προσφύγων Νόμου, ο Ανώτερος Λειτουργός Μετανάστευσης δύναται να διατάξει οποιοδήποτε αλλοδαπό ο οποίος είναι απαγορευμένος μετανάστης ή οποιοδήποτε πρόσωπο το οποίο, αφού εισήλθε στη Δημοκρατία με άδεια να παραμείνει σε αυτή για περιορισμένη περίοδο, παραμένει στη Δημοκρατία μετά την παρέλευση της περιόδου αυτής ή οποιοδήποτε πρόσωπο το οποίο περιλαμβάνεται εντός της κατηγορίας που απαριθμείται στην παράγραφο (9) του εδαφίου (1) του άρθρου 6 να απελαθεί από τη Δημοκρατία και, εν τω μεταξύ, να τεθεί υπό κράτηση.»

                          

                       (Ο τονισμός είναι του παρόντος Δικαστηρίου)

 

 

 

Η δε κράτηση του διατάχθηκε, σύμφωνα με το σχετικό Διάταγμα Κράτησης, λόγω ύπαρξης κινδύνου διαφυγής στη βάση του ότι «λόγω καταδίκης σε ποινή φυλάκισης και παραβίαση προηγούμενης απαγόρευσης εισόδου, δεν υπάρχει περιθώριο εναλλακτικών της κράτησης μέτρων» (Άρθρο 18ΠΣΤ(1)(α) του περί Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως Νόμου). 

 

Η κράτηση, ως περιορισμός του δικαιώματος της ελευθερίας το οποίο διασφαλίζεται όχι μόνο από το Σύνταγμα (Άρθρο 11), αλλά και από την ΕΣΔΑ (Άρθρο 5), δεν μπορεί να καθίσταται αυτοσκοπός με την επ' αόριστο αναβολή της απέλασης. Όπως χαρακτηριστικά τέθηκε στην υπόθεση Essa Murad Khlaief ν. Δημοκρατίας (2003) 1 Α.Α.Δ. 1402:  

 

 «Η κράτηση είναι περιορισμός του συνταγματικού δικαιώματος της ελευθερίας. Η απόκλιση επιτρέπεται από το Άρθρο 11.2(στ) "προς το σκοπό απελάσεως". Δεν μπορεί να καθίσταται αυτοσκοπός με την επ' αόριστο αναβολή της απέλασης, ούτε να απολήγει ουσιαστικά σε αδικαιολόγητη κράτηση. Γενομένη με την προοπτική της απέλασης, εξυπακούεται ότι η απέλαση θα γίνει εντός του ευλόγου χρόνου που απαιτείται προς διευθέτηση της. Άλλως, ο λόγος της συνέχισης της καταρρέει. Τούτο επιτάσσει δε όχι μόνο το όλο πνεύμα του Άρθρου 11 προς το σκοπό προστασίας των δικαιωμάτων του αλλοδαπού αλλά και η ίδια η επιδίωξη της απέλασης που είναι η άνευ χρονοτριβής αποκατάσταση της νομιμότητας με το ακραίο και αποτελεσματικό μέτρο της απομάκρυνσης του διαπιστωθέντος μη δικαιούμενου να ευρίσκεται στη Δημοκρατία αλλοδαπού.» 

 

 

Υπάρχει πλούσια νομολογία αναφορικά με τις αρχές που διέπουν τη νομιμότητα της διάρκειας της κράτησης σε περιπτώσεις απέλασης. Ό,τι βασικά προκύπτει είναι ότι η κράτηση για σκοπούς απέλασης πρέπει να έχει τη μικρότερη δυνατή διάρκεια και να δικαιολογείται η διατήρηση της ή η παράταση της, ενόσω οι αρμόδιες αρχές λαμβάνουν ενέργειες για την απέλαση και επιδεικνύουν τη δέουσα επιμέλεια, ενόσω, βεβαίως, υφίσταται εύλογη προοπτική απομάκρυνσης. Εν ολίγοις, η κράτηση προσώπου εναντίον του οποίου εκκρεμεί διαδικασία απελάσεως δεν πρέπει να παρατείνεται για δυσανάλογο χρονικό διάστημα, ήτοι δεν πρέπει να υπερβαίνει το χρονικό διάστημα που απαιτείται για την επίτευξη του επιδιωκόμενου σκοπού.  

 

Όπως έχει αναφερθεί στην υπόθεση Αναφορικά με την Αίτηση Khoshorauli, Πολιτική Αίτηση Αρ. 1/2019, ημερ. 21/1/2019: 

 

«Σύμφωνα με την πάγια νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου και του ΕΔΑΔ το κατά πόσο η διάρκεια των διαδικασιών απέλασης μπορεί να επηρεάσει τη νομιμότητα της κράτησης, εξαρτάται αποκλειστικά από τα γεγονότα της υπόθεσης με δεδομένο πάντοτε ότι η κράτηση δεν είναι αυτοσκοπός, αλλά διενεργείται με σκοπό την απέλαση.»  

 

 

Αποτελεί αρχή της νομολογίας ότι η διάρκεια της κράτησης δεν εξετάζεται in abstracto, αλλά στη βάση των συγκεκριμένων γεγονότων της υπόθεσης (βλ. Khlaief (ανωτέρω) και Habibi Pour Ali Fasel v. Κυπριακής Δημοκρατίας (2016) 1(Α) Α.Α.Δ. 876).  

 

Σε σχέση με το βάρος απόδειξης σε τέτοιου είδους αιτήσεις αναφέρονται    τα ακόλουθα στην υπόθεση Καλφοπούλου (1998) 1(Α) Α.Α.Δ. 55,             σελ. 69 - 70: 

 

«Το βάρος απόδειξης ότι εκ πρώτης όψης μια κράτηση είναι παράνομη, το έχει ο αιτητής. Σαν θέμα τακτικής ο αιτητής πρέπει να αποδείξει μια εκ πρώτης όψης υπόθεση που δημιουργεί ερωτηματικά ως προς τη νομιμότητα της κράτησής του. Όταν η υπόθεση του βασίζεται πάνω σε γεγονότα έχει το αποδεικτικό βάρος (evidential burden) να παρουσιάσει ικανοποιητική μαρτυρία που μπορεί να οδηγήσει στην πιθανότητα ενός ευνοϊκού για τον ίδιο συμπεράσματος. Σε μια τέτοια περίπτωση το νομικό βάρος (legal burden) μεταφέρεται στους ώμους του καθ'ου η αίτηση που καλείται να δικαιολογήσει την κράτηση.»

 

 

Έχοντας εξετάσει τις πιο πάνω εισηγήσεις, θα πρέπει να υπομνηστεί πως η δικαστική κρίση για το εύλογο ή μη του χρόνου κράτησης είναι ζήτημα πραγματικό και συνυφασμένο με τους λόγους που τυχόν δημιουργούν καθυστέρηση και εξαρτάται από τα ιδιαίτερα περιστατικά της υπόθεσης, όπως οι ανωτέρω αποφάσεις εξηγούν. 

 

Από τα ενώπιον μου στοιχεία είναι σαφές ότι οι Καθ'ων η Αίτηση ενέταξαν την υπό κρίση κράτηση του Αιτητή στις πρόνοιες του Άρθρου 18ΠΣΤ του περί Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως Νόμου, Κεφ. 105.

 

Το Άρθρο 18ΠΣΤ(5)(α) του Κεφ. 105 διαλαμβάνει ότι η διάρκεια της κράτησης στη βάση του Άρθρου 18ΠΣΤ ελέγχεται με αίτηση Habeas Corpus, ενώ ο έλεγχος της νομιμότητας του διατάγματος κράτησης διενεργείται μέσω προσφυγής με βάση τα διαλαμβανόμενα στο Άρθρο 18ΠΣΤ(3)(α) του Νόμου. Η διάρκεια της κράτησης μπορεί, βεβαίως, παρά τη νομιμότητα του Διατάγματος Κράτησης, να κριθεί παράνομη εφόσον διαπιστωθεί αδικαιολόγητα παρατεταμένη ή όταν οι λόγοι κράτησης έχουν εκλείψει. 

 

Στην υπόθεση Guo Shuying v. Δημοκρατίας (2012) 1 Α.Α.Δ. 2725  τονίστηκε πως, «η νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου σταθερά αποδέχεται ότι μόνο με αίτηση Habeas Corpus μπορεί να ελεγχθεί η νομιμότητα της κράτησης αλλοδαπού από πλευράς της διάρκειας της συμφώνως των προνοιών του Άρθρου 18ΠΣΤ του νόμου».  

Το Άρθρο 18ΠΣΤ του Νόμου, εισήχθη με τον τροποποιητικό Ν.153(Ι)/2011, για σκοπούς εναρμόνισης µε την πράξη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας µε τίτλο «Οδηγία 2008/115/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου, της 16ης Δεκεµβρίου 2008, σχετικά µε τους κοινούς κανόνες και διαδικασίες στα κράτη µέλη για την επιστροφή των παρανόµως διαµενόντων υπηκόων τρίτων χωρών» και οι πρόνοιες του είναι επιτακτικές (βλ. Shuying v. Δημοκρατίας (ανωτέρω)). 

  

Όπως επισημάνθηκε στην υπόθεση Αναφορικά με την Αίτηση του Zoran Todorovic (2014) 1 Α.Α.Δ. 304, «ο πρωταρχικός σκοπός της Οδηγίας ήταν να προβλέψει για τη διαδικασία δικαστικού ελέγχου για κάθε περίοδο κράτησης είτε αρχική, είτε επί παράτασης».   

 

Το εδάφιο (1) του Άρθρου 18ΠΣΤ του Νόμου εξουσιοδοτεί τον Υπουργό Εσωτερικών να εκδώσει διάταγμα με το οποίο να θέτει υπό κράτηση υπήκοο τρίτης χώρας υποκείμενο σε διαδικασίες επιστροφής. Αυτό μπορεί να γίνει «μόνο για την προετοιμασία της επιστροφής και/ή τη διεκπεραίωση της διαδικασίας απομάκρυνσης». Προβλέπεται ότι «τέτοια κράτηση έχει τη μικρότερη δυνατή διάρκεια και διατηρείται μόνο καθόσο χρόνο η διαδικασία απομάκρυνσης εξελίσσεται και εκτελείται με τη δέουσα επιμέλεια».

 

Η κράτηση προσώπου για σκοπούς απέλασης πρέπει, με βάση το Άρθρο 18ΠΣΤ του Νόμου «να έχει τη μικρότερη δυνατή διάρκεια και να διατηρείται μόνο καθόσον χρόνο η διαδικασία απομάκρυνσης εξελίσσεται και εκτελείται με τη δέουσα επιμέλεια». Περαιτέρω, κάθε διάταγμα κράτησης επανεξετάζεται από τον Υπουργό Εσωτερικών (α) αυτεπάγγελτα ανά δίμηνο και (β) σε οποιοδήποτε εύλογο χρονικό διάστημα, κατ' αίτηση του επηρεαζόμενου υπηκόου τρίτης χώρας. Με το εδάφιο (4)(α) εναποτίθεται στον Υπουργό υποχρέωση επανεξέτασης κάθε διατάγματος κράτησης ανά δίμηνο. Η κράτηση εξακολουθεί καθόλη τη χρονική περίοδο κατά την οποία πληρούνται οι όροι του Άρθρου 18ΠΣΤ (1) και είναι αναγκαία για να διασφαλισθεί η επιτυχής απομάκρυνση και δεν υπερβαίνει τους έξι μήνες[2]. Η κράτηση μπορεί, σύμφωνα με το εδάφιο (8), να παραταθεί από τον Υπουργό Εσωτερικών μόνο για πρόσθετο περιορισμένο χρόνο που δεν υπερβαίνει τους 12 μήνες σε περιπτώσεις όπου (α) ο υπήκοος τρίτης χώρας αρνείται να συνεργαστεί ή (β) καθυστερεί η λήψη αναγκαίων εγγράφων από τρίτες χώρες[3] (βλ. Αναφορικά με την Αίτηση του Zoran Todorovic (ανωτέρω)).

Προβλήθηκε από τον Αιτητή πως το εδάφιο (7) του Άρθρου 18ΠΣΤ του Κεφ. 105 θέτει μια απόλυτη προθεσμία έξι μηνών για την απομάκρυνση ατόμων που υπόκεινται σε κράτηση βάσει του εδαφίου (1) του ιδίου Άρθρου για σκοπούς απέλασης, με την εξαίρεση του εδαφίου (8), το οποίο, ως υποστηρίχθηκε, δεν εφαρμόζεται στην υπό κρίση περίπτωση ενώ δεν διαφαίνεται να υπήρξε κάποια απόφαση του Υπουργού που να αιτιολογεί τη συνέχιση της κράτησης μετά τους έξι μήνες.

 

Στην ένορκη δήλωση του λειτουργού γίνεται αναφορά σε τέσσερις αποφάσεις συνέχισης της κράτησης του Αιτητή μετά από σχετικές αξιολογήσεις που πραγματοποιήθηκαν στις 19/6/2025, 13/8/2025, 21/10/2025 και 2/1/2026.  Έχουν παρουσιαστεί τα τέσσερα σχετικά έντυπα επανεξέτασης διατάγματος κράτησης που αφορούν τον Αιτητή, στα οποία γίνονται εισηγήσεις για συνέχιση της κράτησης του και στη βάση των οποίων λήφθηκαν οι πιο πάνω αποφάσεις.  Στους λειτουργούς που προσυπογράφουν τις αξιολογήσεις 21/10/2025 και 2/1/2026, Π.Φ. και Α.Κ., έχουν εκχωρηθεί οι εξουσίες του Άρθρου 18ΠΣΤ του Νόμου από τις 26/3/2025, όπως προκύπτει από την Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας, Αρ. 4904, ημερ. 28/3/2025.

 

Ο Αιτητής κρατείται από τις 4/4/2025. Συνεπώς κατά τις 21/10/2025, που έλαβε χώρα μια από τις επανεξετάσεις, είχαν συμπληρωθεί έξι μήνες κατά τους οποίους τελούσε υπό κράτηση.

 

Όπως αναφέρθηκε στην υπόθεση Αναφορικά με την Αίτηση της Chand Nira, Πολιτική Αίτηση Αρ. 133/2022, ημερ. 30/9/2022, ECLI:CY:AD:2022:D371:

 

     «Δεν προνοείται τύπος αναφορικά με την παράταση που μπορεί να δώσει ο Υπουργός.  Ούτε απαιτείται η χρήση συγκεκριμένου λεκτικού.  Αρκεί ότι συνεχίζουν να συντρέχουν οι προϋποθέσεις του Νόμου και ο Υπουργός στη βάση επιτρεπτού λόγου (παρ.(α) ή και (β) του Εδαφίου (8)) αποφασίζει ότι παρά την εκπνοή της εξαμηνίας από την έναρξη της κράτησης του υπηκόου της τρίτης χώρας, αυτή θα πρέπει να συνεχίσει για την προετοιμασία της επιστροφής και/ή τη διεκπεραίωση της διαδικασίας απομάκρυνσης του.  Εφόσον λοιπόν δοθεί η παράταση, αν δεν πραγματοποιηθεί η απέλαση σε δύο μήνες, θα γίνει επανεξέταση και ξανά κάθε δύο μήνες. Ο Νόμος διακρίνει την επανεξέταση από την παράταση, όμως μια επανεξέταση μπορεί να συνιστά και παράταση εφόσον ουσιαστικά παρατείνεται η κράτηση, νοουμένου ότι εμπεριέχονται σε αυτή όλα όσα δικαιολογούν και τεκμηριώνουν μια τέτοια απόφαση.»

 

 

Η απόφαση στις 21/10/2025, όπως και όλες οι επανεξετάσεις που γίνονταν ανά δίμηνο, ως ήδη πιο πάνω έχει επισημανθεί, προσυπογράφονταν από λειτουργούς στους οποίους είχαν εκχωρηθεί οι εξουσίες του Άρθρου 18ΠΣΤ του Νόμου. Σε αυτές εμπεριέχονται τα γεγονότα που δικαιολογούν και νομιμοποιούν τις  σχετικές αποφάσεις για παράταση της κράτησης του Αιτητή.

 

Το ότι η Διοίκηση δεν προχώρησε ακόμη σε άμεση απομάκρυνση του Αιτητή αλλά ανέστειλε την εκτέλεση της απέλασής του οφείλεται, όπως προέκυψε από τα όσα έχουν εκτεθεί ανωτέρω, στο γεγονός της καταχώρισης από τον Αιτητή, ως ήταν, βεβαίως, δικαίωμα του, των δικαστικών διαδικασιών που αναφέρθηκαν ανωτέρω, μέσω των οποίων αρχικά προσέβαλε τα Διατάγματα Κράτησης και Απέλασης ημερ. 4/4/2025 μέσω της Προσφυγής υπ’ αρ. 484/2025, καθώς και την απορριπτική απόφαση της Υπηρεσίας Ασύλου στη μεταγενέστερη του αίτηση για διεθνή προστασία, μέσω της Προσφυγής υπ’ αρ. Τ89/2025, διαδικασίες οι οποίες, ως ορθώς επισημάνθηκε από την πλευρά των Καθ’ων η Αίτηση, επενεργούν, ως ήδη πιο πάνω έχει αναφερθεί, ανασταλτικά στις όποιες ενέργειες οι Καθ’ων η Αίτηση θα μπορούσαν να λάβουν με σκοπό την απέλαση του Αιτητή.

 

Ορθή επίσης είναι και η επισήμανση των Καθ΄ων η Αίτηση με παραπομπή στην υπόθεση Habibi Pour Ali Fasel (ανωτέρω) ότι ο χρόνος κράτησης δεν μπορεί να κρίνεται in abstracto αλλά θα πρέπει να συσχετισθεί με τους λόγους της καθυστέρησης της απέλασης και τις υφιστάμενες δυνατότητες διεκπεραίωσης της. Στην εν λόγω υπόθεση λέχθηκαν, μεταξύ άλλων, και τα εξής:

 

«Θα προσθέταμε σ’ αυτά, στα περιστατικά της παρούσας υπόθεσης, ότι ακριβώς η παράταση της κράτησης του Εφεσείοντα οφείλεται στις δικές του ενέργειες και μόνο. Δεν είναι δηλαδή δυνατόν ν’ αποδίδεται η παράταση της κράτησης του Εφεσείοντα στους Εφεσίβλητους επειδή αυτοί ανέστειλαν την εκτέλεση της απέλασης λόγω της εκκρεμοδικίας των αλλεπάλληλων διοικητικών και δικαστικών διαβημάτων που αυτός προβαίνει. Είναι μεν δικαίωμα του η λήψη των μέτρων αυτών – εφόσον το επιθυμεί – όμως ο χρόνος που απαιτείται για διεκπεραίωση τους δεν μπορεί να αποδίδεται στους Καθ’ ων η Αίτηση.»

 

 

Στη βάση όλων των πιο πάνω δεν τίθεται, στην υπό κρίση περίπτωση, οποιοδήποτε ζήτημα μη συμμόρφωσης με τις σχετικές πρόνοιες του Νόμου.

 

Πολύς λόγος έγινε στην Αγόρευση του Αιτητή σχετικά με την πορεία που ακολουθήθηκε ενώπιον του Δ.Δ.Δ.Π στην υπόθεση Τ.89/2025, στο πλαίσιο προώθησης της θέσης πως ο Αιτητής δεν ευθύνεται γιατί δεν έχει ολοκληρωθεί η όλη διαδικασία και ότι εν αντιθέσει με τη Νομική Υπηρεσία, η πλευρά του τήρησε τις προθεσμίες που δόθηκαν από το Δικαστήριο κατά γράμμα χωρίς απαίτηση παράτασης. Επισυνάπτει δε στην Αγόρευση του ως Παραρτήματα Α και Β πινάκια του Δικαστηρίου, καθώς και σχετική ηλεκτρονική αλληλογραφία. Ως ορθά επισημαίνεται από πλευράς των Καθ’ων η Αίτηση, τα έγγραφα που αποτελούν τα  Παραρτήματα Α και Β δεν μπορούν να ληφθούν υπόψιν. Ως γνωστό οι αγορεύσεις διαδίκων δεν αποτελούν μέσο προσαγωγής μαρτυρίας, ούτε και μέθοδο αμφισβήτησης γεγονότων (βλ. Αναφορικά με την Αίτηση του Sergueyevich, Πολιτική Αίτηση Aρ. 55/2020,  ημερ. 5/4/2021).

 

Ό,τι προκύπτει από τα ενώπιον του Δικαστηρίου στοιχεία και τεκμήρια, ως αυτά τέθηκαν μέσω των ενόρκων δηλώσεων που καταχωρήθηκαν εκατέρωθεν, είναι πως στην πιο πάνω Προσφυγή υπήρξε από πλευράς της δικηγόρου των Καθ’ων η Αίτηση ενημέρωση του Δικαστηρίου για το γεγονός πως η Προσφυγή αφορούσε αιτητή ο οποίος βρίσκεται υπό κράτηση και στη βάση αυτή υπεβλήθη αίτημα επίσπευσης της δικαστικής διαδικασίας[4].  Κρίνεται δε σκόπιμο να επισημανθεί ότι στην εν λόγω υπόθεση εγείρονται από μέρους του Αιτητή σημαντικά νομικά ζητήματα. Συγκεκριμένα προβάλλονται ισχυρισμοί περί παράβασης του Συντάγματος και ειδικότερα ισχυρισμός ότι το Υφυπουργείο Μετανάστευσης και Διεθνούς Προστασίας συστάθηκε κατά παράβαση του Συντάγματος.

 

Κατ’ ακολουθίαν όλων όσων πιο πάνω έχουν αναφερθεί, το Δικαστήριο συμφωνεί με την πλευρά των Καθ’ων η Αίτηση ότι δεν εντοπίζεται περιττή και/ή αδικαιολόγητη καθυστέρηση και έλλειψη δέουσας επιμέλειας στις ενέργειες για την προώθηση των αναγκαίων διαδικασιών ή οποιαδήποτε υπαιτιότητα εκ μέρους τους, τέτοια που να δικαιολογεί την έκδοση του αιτούμενου Προνομιακού Εντάλματος.

 

Σε ό,τι αφορά  το χρονικό διάστημα που παρήλθε, υπό τις περιστάσεις, δεν είναι τέτοιας διάρκειας που να υποδηλοί είτε εγκατάλειψη του σκοπού για τον οποίο κρατείται ο Αιτητής, είτε παράλειψη προώθησης του με τη δέουσα επιμέλεια, ούτε και εντοπίζεται παραβίαση των όποιων δικαιωμάτων του Αιτητή.

 

Έχοντας, λοιπόν, υπόψη όλα όσα έχουν τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου, την εξέλιξη των γεγονότων που περιβάλλουν την υπό κρίση περίπτωση, τον τρόπο δράσης των αρμοδίων αρχών της Δημοκρατίας, σε συνάρτηση με τη συμπεριφορά του ιδίου του Αιτητή, καθώς και το χρόνο που έχει μέχρι σήμερα διαρρεύσει δεν διαπιστώνεται η διάρκεια κράτησης του να έχει, υπό τις περιστάσεις, εκφύγει του εύλογου χρονικού διαστήματος.

 

Εν τέλει, ο Αιτητής δεν απέσεισε το βάρος που έφερε προς απόδειξη ότι η διάρκεια της κράτησης δεν ήταν εύλογη και ότι, ως εκ της διάρκειάς της, κατέστη παράνομη. Η κράτηση του Αιτητή για σκοπούς απομάκρυνσης του από την Κυπριακή Δημοκρατία συνεχίζει, ως αρχικά ήταν, να είναι νόμιμη.  

 

Καταληκτικά, υπό τις ειδικότερες περιστάσεις που περιβάλλουν την περίπτωση, βρίσκω ότι η νομίμως αρξαμένη κράτηση του Αιτητή συνεχίζει να είναι νόμιμη για σκοπούς απομάκρυνσης του από την Κυπριακή Δημοκρατία. Επομένως, οι αιτιάσεις και τα παράπονα του Αιτητή είναι ανεδαφικά.

 

Στη βάση των πιο πάνω, η Αίτηση απορρίπτεται χωρίς έξοδα.

 

 

 

                                      Λ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΥ-ΑΝΔΡΕΟΥ, Δ.