ΑΝΩΤΑΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ
ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ
(Πολιτική Έφεση Αρ. 293/2016)
4 Φεβρουαρίου, 2026
[ΣΤΑΜΑΤΙΟΥ, Π., ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΥ-ΑΝΔΡΕΟΥ, ΔΑΥΙΔ, Δ/στές]
ΧΑΡΗΣ ΚΥΜΙΣΗΣ, ΥΠΟ ΤΗΝ ΙΔΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΩΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑ ΤΗΣ THE CYPRUS TURF CLUB (ΙΠΠΟΔΡΟΜΙΑΚΗΣ ΑΡΧΗΣ ΚΥΠΡΟΥ),
Εφεσείων/Εναγόμενος,
ΚΑΙ
ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΚΝΕΚΝΑΣ,
Εφεσίβλητος/Ενάγων.
____________________
κ. Ευρ. Μάνουλος για Χρ. Μ. Τριανταφυλλίδης ΔΕΠΕ, για τον
Εφεσείοντα.
κα Φρ. Βερεσιέ με κα Αρ. Μούσκου για Στέλιος Αμερικάνος & Σία
ΔΕΠΕ, για τον Εφεσίβλητο.
____________________
Η ομόφωνη απόφαση του Δικαστηρίου
θα δοθεί από τη Σταματίου, Π.
____________________
Α Π Ο Φ Α Σ Η
ΣΤΑΜΑΤΙΟΥ, Π.: Με την υπό κρίση έφεση προσβάλλεται ως λανθασμένη η απόφαση του πρωτόδικου Δικαστηρίου, με την οποία αποδόθηκε στην Cyprus Turf Club (Ιπποδρομιακή Αρχή Κύπρου), Εφεσείουσα, Εναγόμενη, πλήρης ευθύνη για την πρόκληση ατυχήματος, κατά τη διάρκεια κτηνιατρικής εμφύτευσης μικροπλακιδίου (microchip) σε πουλάρι, συνεπεία του οποίου τραυματίστηκε σοβαρά ο Εφεσίβλητος, Ενάγων, καθώς και το ύψος των αποζημιώσεων που επιδίκασε εναντίον της το πρωτόδικο Δικαστήριο.
Κατά τον επίδικο χρόνο, ο Εφεσίβλητος εργοδοτείτο ως βοηθός κτηνιάτρου στην Εφεσείουσα. Στις 28.4.2006, ο Εφεσίβλητος βρισκόταν σε φάρμα στους Αγίους Τριμιθιάς, προκειμένου να προβεί σε εμφύτευση μικροπλακιδίου σε νεαρά πουλάρια με τη μέθοδο ένεσης, μαζί με τον Κτηνίατρο που εργοδοτούσε η Εφεσείουσα, Δρ Ζ. Π. (ΜΥ1), ο οποίος ήταν ο επικεφαλής και υπεύθυνος της εν λόγω διαδικασίας (στο εξής «ο Κτηνίατρος»).
Σύμφωνα με τα ευρήματα του πρωτόδικου Δικαστηρίου, η κτηνιατρική πράξη εμφύτευσης, όπως καθορίσθηκε από τον Κτηνίατρο, είχε ως εξής:
Αρχικά γινόταν ακινητοποίηση του πουλαριού, δηλαδή ο ιδιοκτήτης της φάρμας κρατούσε το πουλάρι από τα δύο αυτιά, ευρισκόμενος μπροστά από το ζώο και ο Εφεσίβλητος κρατούσε από την ουρά το πουλάρι, ευρισκόμενος αριστερά στο πλάι του ζώου. Μετά την ακινητοποίηση με τον πιο πάνω τρόπο, ο Κτηνίατρος τοποθετούσε το ενέσιμο μικροπλακίδιο αριστερά στο λαιμό του πουλαριού, ευρισκόμενος στην αριστερή πλευρά του ζώου.
Με τον πιο πάνω τρόπο εμφυτεύθηκαν τρία (3) μικροπλακίδια σε πουλάρια εκείνης της φάρμας και, κατά την εμφύτευση στο τέταρτο πουλάρι, επεσυνέβη το επίδικο ατύχημα, που είχε ως αποτέλεσμα τον σοβαρό τραυματισμό του Εφεσίβλητου. Συγκεκριμένα, κατά το χρόνο που ο Κτηνίατρος τοποθετούσε με σύριγγα το μικροπλακίδιο στο λαιμό του τέταρτου πουλαριού, αυτό ξαφνικά αντέδρασε ανεξέλεγκτα, κατεβάζοντας απότομα το κεφάλι, με αποτέλεσμα τα αυτιά του να ξεφύγουν από τα χέρια του ιδιοκτήτη της φάρμας. Στη συνέχεια, το πουλάρι μετακινήθηκε προς τα εμπρός και λάκτισε με τα πισινά του πόδια τον Εφεσίβλητο, χτυπώντας τον στον δεξιό οφθαλμό. Το συμβάν έγινε σε κλάσματα δευτερολέπτου και ο Εφεσίβλητος δεν είχε τη δυνατότητα να αντιδράσει. Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας εμφύτευσης τοποθετήθηκε στη μητέρα του πουλαριού χαλινάρι και αυτή αφέθηκε ελεύθερη να γυροφέρνει στον χώρο. Ήταν αναστατωμένη και χλιμίντριζε γύρω από το πουλάρι.
Με την παρούσα Έφεση, αποδίδονται στο πρωτόδικο Δικαστήριο νομικά και πραγματικά σφάλματα αναφορικά με το ζήτημα της ευθύνης ως προς την πρόκληση του ατυχήματος (1ος λόγος), ως επίσης, ως προς το ύψος των αποζημιώσεων που επιδίκασε (2ος λόγος).
Στον 1ο λόγο έφεσης καταγράφονται επιγραμματικά 13 στοιχεία που, κατά την εισήγηση, αιτιολογούν τη λανθασμένη απόφαση του πρωτόδικου Δικαστηρίου. Το περίγραμμα αγόρευσης περιλαμβάνει αυτούσιο το περιεχόμενο της ειδοποίησης έφεσης, όπου τα στοιχεία αναφέρονται επιγραμματικά.
Συγκεκριμένα, προβάλλεται ότι η μαρτυρία που προσκομίσθηκε ενώπιον του πρωτόδικου Δικαστηρίου δεν στοιχειοθετεί αμέλεια, ούτε ελαττωματικό σύστημα εργασίας και δεν υποστηρίζει τα ευρήματα του πρωτόδικου Δικαστηρίου. Είναι η θέση της Εφεσείουσας ότι, σύμφωνα με τη μαρτυρία που προσκομίσθηκε, εφαρμόσθηκε το ενδεδειγμένο σύστημα εργασίας.
Περαιτέρω, η Εφεσείουσα θεωρεί ότι η πρωτόδικη απόφαση βασίστηκε σε δεδομένα τα οποία δεν στηρίζονται σε σχετική μαρτυρία, όπως για παράδειγμα, ότι η παρουσία της φοράδας- μητέρας του πουλαριού στο χώρο και ο χειρισμός αυτής συσχετίζεται με την ενέργεια του πουλαριού να λακτίσει τον Εφεσίβλητο. Προβάλλεται, επίσης, ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο προέβη σε δικούς του αυθαίρετους συλλογισμούς, χωρίς αυτοί να στηρίζονται σε σχετική μαρτυρία.
Το πρωτόδικο Δικαστήριο, κατά την Εφεσείουσα, παραγνώρισε τη σημασία εκείνου που συμφώνησαν οι δύο πλευρές ενώπιον του, ότι δηλαδή, ενώ χρησιμοποιείτο το ορθό σύστημα εργασίας, αυτό παραβιάστηκε, διότι το πουλάρι ξέφυγε από τα χέρια του προσώπου που το κρατούσε από το κεφάλι (αυτιά), με αποτέλεσμα να μετακινηθεί και να χτυπήσει τον Εφεσίβλητο, ο οποίος, από δίπλα του ζώου που βρισκόταν, βρέθηκε πίσω από αυτό και δέχθηκε το λάκτισμά του. Επί τούτου, είναι η θέση της Εφεσείουσας ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο παραγνώρισε ότι το πρόσωπο που κρατούσε το πουλάρι από το κεφάλι (αυτιά), το οποίο δεν ήταν διάδικος στη διαδικασία, ευθύνεται πλήρως για την παραβίαση του ορθού συστήματος εργασίας, ενώ καμία σχέση δεν έχει με την Εφεσείουσα.
Επιπρόσθετα, η Εφεσείουσα θεωρεί ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο λανθασμένα αποφάσισε ότι η χρήση κράνους από τον Εφεσίβλητο ήταν μέρος του ορθού συστήματος εργασίας και ότι προέβη σε δικές του θεωρίες και/ή υποθέσεις, χωρίς καμία μαρτυρία, αναφορικά με τον τρόπο που η εξάρτηση θα μπορούσε να προστατεύσει τον Εφεσίβλητο.
Περαιτέρω, προβάλλεται ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο παραγνώρισε εντελώς την μαρτυρία που τέθηκε από τις δύο πλευρές και υποδεικνύεται ότι ο μοναδικός λόγος που το πουλάρι αντέδρασε ήταν διότι ο Κτηνίατρος προσπάθησε, με τη χρήση σύριγγας, να τοποθετήσει σε αυτό μικροπλακίδιο.
Τέλος, προβάλλεται ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο παραγνώρισε πλήρως τη μαρτυρία που είχε ενώπιον του σε σχέση με το λάκτισμα του πουλαριού στο μάτι του Εφεσίβλητου. Η μαρτυρία αναφέρεται στο ύψος του πουλαριού και την ενέργεια του Εφεσίβλητου να σκύψει, γεγονός που προσδίδει στον τελευταίο συντρέχουσα αμέλεια. Η Εφεσείουσα θεωρεί ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο παραγνώρισε τη μεγάλη πείρα που είχε ο Εφεσίβλητος και/ή την εκπαίδευσή του και/ή τις οδηγίες που του δόθησαν σε σχέση με την εργασία που εκτελούσε, τα οποία προσδίδουν στον Εφεσίβλητο συντρέχουσα αμέλεια.
Η Εφεσείουσα δεν προσβάλλει ευθέως ευρήματα αξιοπιστίας των μαρτύρων. Εν πάση περιπτώσει, η αξιολόγηση της μαρτυρίας έγινε από το πρωτόδικο Δικαστήριο στη βάση των ορθών αρχών, παραθέτοντας με ιδιαίτερη επιμέλεια τους λόγους και εξηγήσεις για την κατάληξη του στα σχετικά ευρήματα, μετά από λεπτομερή εξέταση της μαρτυρίας ενός εκάστου των μαρτύρων. Τα δε συμπεράσματα του δεν αντιστρατεύονται την λογική των πραγμάτων, ούτε διαπιστώνεται πλημμελής αξιολόγηση των δεδομένων.
Το πρωτόδικο Δικαστήριο καθοδηγήθηκε ορθά σε σχέση με τις αρχές που διέπουν το καθήκον εργοδότη να παρέχει ασφαλές σύστημα εργασίας (βλ. Δήμος Λεμεσού ν. Χαραλάμπους (1989) 1(Ε) Α.Α.Δ. 423, Μανθόπουλος Πλάστικς Λτδ ν. Χατζηϊωσήφ (1983) 1 C.L.R. 291 και United Brickworks Ltd v. Ευαγγέλου (1992) 1 Α.Α.Δ. 123.)
Η υποχρέωση του εργοδότη, ως προκύπτει από την πιο πάνω νομολογία, επιβάλλει τη λήψη κάθε προφύλαξης που, κατά λογική πρόβλεψη, μπορεί να εκθέσει την ασφάλεια του εργοδοτούμενου σε κίνδυνο. Ο κάθε εργοδότης έχει υποχρέωση έναντι των εργοδοτουμένων του να παράσχει ασφαλές σύστημα διεξαγωγής εργασίας (safe system of work). Η αφηνίαση ενός αλόγου είναι πάντοτε προβλεπτή και θα πρέπει να λαμβάνονται τα κατάλληλα μέτρα (βλ. Κωνσταντινίδη ν. Χαραλάμπους κ.ά. (2000) 1(Β) Α.Α.Δ. 1299). Όπως αναφέρθηκε στη Μανθόπουλος Πλάστικς Λτδ, πιο πάνω, ένα σύστημα εργασίας δεν είναι ασφαλές αν δεν προστατεύει ικανοποιητικά τα πρόσωπα που εργοδοτούνται από κάποιο συγκεκριμένο κίνδυνο που μπορεί λογικά να προβλεφθεί και ο οποίος μπορεί να αντιμετωπιστεί με προστατευτικά μέτρα, των οποίων η λήψη είναι, αφενός, πρακτικά εφικτή και, αφετέρου, η δαπάνη που συνεπάγεται δεν είναι εντελώς δυσανάλογη προς το είδος και το μέγεθος του κινδύνου που στοχεύουν να αποφύγουν.
Το πρωτόδικο Δικαστήριο, με βάση τη μαρτυρία του ΜΕ2, ο οποίος κρίθηκε εμπειρογνώμονας και η μαρτυρία του έγινε αποδεκτή, ανέφερε ότι «στα καθήκοντα του εργοδότη είναι και ο εντοπισμός των κινδύνων συγκεκριμένης εργασίας ώστε να ενημερώνεται ο εργαζόμενος για τους προβλέψιμους κινδύνους και να είναι σε θέση να αντιδράσει ανάλογα.».
Από τη μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον του, το Δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο επικεφαλής Κτηνίατρος ανέφερε απλώς στον Εφεσίβλητο πού να στέκεται κατά τη διαδικασία της εμφύτευσης, χωρίς να γίνει ειδική μνεία για τους πιθανούς κινδύνους και χωρίς να τύχει οποιασδήποτε ειδικής εκπαίδευσης. Ακόμα, όμως, και να ήθελε θεωρηθεί ότι ο Εφεσίβλητος απέκτησε σχετική πείρα, εφόσον συμμετείχε σε αριθμό εμφυτεύσεων, ως ορθά παρατήρησε το Δικαστήριο, καμία μαρτυρία δεν υπήρχε περί τούτου για τον ιδιοκτήτη της φάρμας, ο οποίος κλήθηκε να βοηθήσει στην όλη διαδικασία.
Το πρωτόδικο Δικαστήριο κατέληξε ότι η Εφεσείουσα παρέλειψε να προμηθεύσει τον Εφεσίβλητο με κατάλληλο εξοπλισμό και ειδικό κράνος για να διεξάγει την εργασία του με ασφάλεια, θέση με την οποία διαφωνεί η Εφεσείουσα.
Η πιο πάνω διαπίστωση του Δικαστηρίου εδράζεται στη μαρτυρία του ίδιου του Εφεσίβλητου και του ΜΕ2, εμπειρογνώμονα επί του θέματος. Από δε την ιατρική μαρτυρία προέκυψε ότι η απώλεια του οφθαλμού οφείλεται σε σοβαρό κάταγμα του δεξιού οφθαλμικού κόγχου, κάτι που προήλθε από το λάκτισμα του πουλαριού.
Ένα άλλο στοιχείο που το Δικαστήριο έκρινε ότι συνηγορεί υπέρ της άποψης για μη ασφαλές σύστημα εργασίας είναι και ο τρόπος που ο Κτηνίατρος χειρίστηκε τη φοράδα-μητέρα του πουλαριού. Σύμφωνα με τη μαρτυρία του ΜΕ2, η συμπεριφορά της φοράδας αντανακλά και στο πουλάρι, το οποίο είναι προβλεπτό ότι θα επιχειρήσει να απελευθερωθεί, γι΄ αυτό θα έπρεπε να χρησιμοποιηθεί ακόμα ένα άτομο, το οποίο θα ακινητοποιούσε τη φοράδα. Παρά το ότι τοποθετήθηκε χαλινάρι στη φοράδα, αυτή περιφερόταν ανεξέλεγκτα στο στάβλο και ήταν ανήσυχη. Η ανησυχία της αντανακλούσε στο πουλάρι και η προσπάθεια του να απελευθερωθεί ήταν εύλογα προβλεπτή.
Στη βάση της αποδεκτής μαρτυρίας, το Δικαστήριο εξέτασε την ευθύνη του εργοδότη εντός των νομολογιακά καθιερωμένων παραμέτρων. Ορθά θεωρούμε πως έκρινε ότι μία τέτοια εργασία ενέχει κινδύνους ατυχήματος, οι οποίοι είναι δυνατόν να προβλεφθούν, προκειμένου να αποφευχθούν στο μέτρο του δυνατού. Η αντίδραση του ζώου κατά την τοποθέτηση μικροπλακιδίου με σύριγγα ήταν πιθανή και θα έπρεπε να προειδοποιηθούν τα άτομα που συμμετείχαν στη διαδικασία, προκειμένου να είναι σε ετοιμότητα να αντιδράσουν, αν χρειασθεί. Η σχετική εκπαίδευση των εμπλεκόμενων μερών προς τούτο, καθίστατο απαραίτητη. Ωστόσο, στη βάση των ευρημάτων του πρωτόδικου Δικαστηρίου, τέτοια δεν δόθηκε. Η παράλειψη εκ μέρους του επικεφαλής Κτηνίατρου και, κατ’ επέκταση, της Εφεσείουσας να εκπαιδεύσουν και να προειδοποιήσουν το προσωπικό τους και τον ιδιοκτήτη του πουλαριού, που επιστρατεύθηκε για να βοηθήσει τον κτηνίατρο στην εμφύτευση, συνηγορεί υπέρ της άποψης ότι δεν έγινε ορθή εκτίμηση του κινδύνου και δεν υπήρχε ασφαλές σύστημα εργασίας.
Ο ισχυρισμός ότι τέτοια διαδικασία έγινε πολλές φορές στο παρελθόν δεν θα μπορούσε να αποτελέσει δικαιολογία, καθότι, όπως ορθά ανέφερε το πρωτόδικο Δικαστήριο, η χρονική διάρκεια εμφύτευσης μικροπλακιδίων (από το 2005 που έγινε υποχρεωτική η τοποθέτηση μέχρι τις 28.4.2006 που επεσυνέβη το ατύχημα) ήταν μικρή, σε συνάρτηση με προηγούμενα ατυχήματα που έγιναν σ΄ αυτό το διάστημα.
Η Εφεσείουσα προβάλλει, περαιτέρω, την ύπαρξη συντρέχουσας αμέλειας εκ μέρους του Εφεσίβλητου.
Στην υπόθεση Θεόδωρος Λαζάρου ν. Νέμεσις Εργοληπτική Δημόσια Εταιρεία Λτδ κ.ά. (2011) 1 Α.Α.Δ. 1325 τονίστηκε ότι η συντρέχουσα αμέλεια δεν εδράζεται σε καθήκον επιμέλειας που φέρει ο ενάγων απέναντι στον εναγόμενο, αλλά στο καθήκον αυτοπροστασίας του με την επίδειξη ανάλογης επιμέλειας. Το βάρος απόδειξης το φέρει ο εναγόμενος, ο οποίος το επικαλείται. Ωστόσο, το Δικαστήριο δύναται να συμπεράνει την ύπαρξη συντρέχουσας αμέλειας από τη μαρτυρία του ίδιου του ενάγοντα ή από τα γεγονότα που στοιχειοθετούν το συμβάν, όπως διαπιστώνονται από το Δικαστήριο (βλ. Ξενοφώντος Κύπρος ν K.N. Zoo Bar Restaurant Ltd (2016) 1 Α.Α.Δ. 2786.)
Από τη μαρτυρία, όπως έχει τεθεί ενώπιον του πρωτόδικου Δικαστηρίου και τα ευρήματά του, είναι φανερό ότι ο Εφεσίβλητος ακολούθησε τις οδηγίες του επικεφαλής Κτηνίατρου, χωρίς να έχει εναλλακτική επιλογή. Όπως επίσης προκύπτει από τη μαρτυρία και τα ευρήματα του Δικαστηρίου, δεν υπήρχε οποιαδήποτε προφύλαξη που θα μπορούσε εύλογα να λάβει ο Εφεσίβλητος για τη δική του ασφάλεια την οποία παρέλειψε να λάβει. Ούτε και μπορεί να του αποδοθεί ευθύνη για την απελευθέρωση του πουλαριού από τα χέρια του ιδιοκτήτη της φάρμας.
Η εκτέλεση επικίνδυνης εργασίας από εργοδοτούμενο, όταν δεν έχει στην ουσία άλλη επιλογή, διότι διαφορετικά κινδυνεύει να απωλέσει την εργασία του, δεν είναι παράγωγο συντρέχουσας αμέλειας. Στην υπόθεση Fysco v. Γεωργίου (1991) 1 Α.Α.Δ. 1014 τονίζονται τα ακόλουθα: «Γνώση αναφορικά με το δυνητικά επικίνδυνο του τρόπου εκτέλεσης της εργασίας δεν είναι στοιχείο που, από μόνο του, μπορεί να στοιχειοθετήσει συντρέχουσα αμέλεια όταν το ζημιογόνο αποτέλεσμα επέρχεται επειδή ο εργοδοτούμενος απλώς εκτέλεσε την εργασία του, όπως όφειλε να κάμει, αν ήθελε να τη διατηρήσει.»
Εν προκειμένω, ο Εφεσίβλητος ακολούθησε τις οδηγίες που του έδωσε ο επικεφαλής Κτηνίατρος, οι οποίες, όπως διαπιστώθηκε από το πρωτόδικο Δικαστήριο, δόθηκαν χωρίς προηγουμένως να γίνει ορθή εκτίμηση των κινδύνων, ήτοι χωρίς να παρασχεθεί από την Εφεσείουσα στον Εφεσίβλητο ένα ασφαλές σύστημα εργασίας.
Ορθώς σημειώνεται από το πρωτόδικο Δικαστήριο ότι δεν εντοπίζεται, ούτε από τα περιστατικά της υπόθεσης, αλλά ούτε και από την Υπεράσπιση, ότι ο Εφεσίβλητος θα μπορούσε να λάβει εύλογα μέτρα προφύλαξης, τα οποία δεν πήρε, προκειμένου να αποφύγει το ατύχημα. Επίσης, δεν υπάρχει οποιαδήποτε μαρτυρία που να στοιχειοθετεί ευθύνη του Εφεσίβλητου αναφορικά με τον τρόπο που ξέφυγε από τα χέρια του ιδιοκτήτη το πουλάρι. Είναι παραδεκτό δε το γεγονός ότι το συμβάν εξελίχθηκε σε κλάσματα δευτερολέπτου και κανένας εκ των παρευρισκομένων δεν είχε τη δυνατότητα να αντιδράσει και να αποφύγει το λάκτισμα του πουλαριού.
Με το δεύτερο λόγο έφεσης η Εφεσείουσα αμφισβητεί το ύψος των αποζημιώσεων που επιδικάστηκαν σε σχέση με τη μείωση της εισοδηματικής ικανότητας του Εφεσίβλητου, ήτοι το ποσό των €100,000, καθότι δεν λήφθηκε υπόψη και/ή παραγνωρίστηκε μαρτυρία που δείχνει ότι ο Εφεσίβλητος μπορεί να διεξάγει πληθώρα εργασιών με αποκλεισμό ρητά πολύ ολίγων.
Αποτελεί καθιερωμένη νομολογιακή αρχή ότι το Εφετείο δεν δικαιολογείται να επεμβαίνει στα ευρήματα του πρωτόδικου Δικαστηρίου, όσον αφορά τις αποζημιώσεις, εκτός αν πεισθεί, είτε ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο ενήργησε με βάση λανθασμένες νομικές αρχές, είτε ότι το ποσό των αποζημιώσεων είναι τόσο έκδηλα υπερβολικό ή τόσο έκδηλα ανεπαρκές, ούτως ώστε να καθίσταται παντελώς λανθασμένος ο υπολογισμός των αποζημιώσεων των οποίων δικαιούται ο ενάγων (βλ. Χένρυ Βενιαμίν ν. Ιωάννη Μιχαήλ, Πολιτική Έφεση Αρ. 335/2016, ημερ. 20.2.2025 και Αποστολίδης ν. Ζουλή (2001) 1 Α.Α.Δ. 1695). Δεν είναι αρκετό να υπάρχει διαφορά γνώμης ή εκτίμησης (βλ. Γενικός Εισαγγελέας ν. Ανδρέα Χριστοδούλου, Πολιτική Έφεση Αρ. 241/2016, ημερ. 13.1.2026).
Στη βάση της αποδεκτής μαρτυρίας, το πρωτόδικο Δικαστήριο κατέληξε ότι ο Εφεσίβλητος δεν μπορεί να εργασθεί και να κερδίζει όσα θα δικαιούτο λόγω του ατυχήματος. Σύμφωνα με την ιατρική μαρτυρία του ΜΕ6, η οποία έγινε αποδεκτή στο σύνολό της, ο Εφεσίβλητος δεν αντιλαμβάνεται την τρίτη διάσταση του βάθους λόγω της απώλειας του ενός οφθαλμού και, ως εκ τούτου, δεν αντιλαμβάνεται αντικειμενικές αποστάσεις ή ταχύτητα κινούμενων αντικειμένων και έτσι δεν είναι σε θέση να διεξάγει εργασία για την οποία χρειάζεται να οδηγεί όχημα. Πέραν του γεγονότος ότι απαγορεύεται εκ του νόμου να οδηγεί επαγγελματικά, είναι δύσκολο να εργασθεί σε οικοδομικές εργασίες, καθώς επίσης εργασίες σε ύψος ή σε στενούς χώρους και όταν ανεβοκατεβαίνει σκαλιά.
Το Δικαστήριο έκρινε ότι στην παρούσα περίπτωση δεν υπήρχαν επαρκή στοιχεία για τα εισοδήματα του Εφεσίβλητου έτσι ώστε να χρησιμοποιηθεί η μέθοδος του πολλαπλασιαστή και του πολλαπλασιαστέου και, στη βάση της νομολογίας επί του θέματος, έκρινε πως θα μπορούσε να δοθεί ένα κατ΄ αποκοπή ποσό (βλ. Θεοδούλου v. A. Panayides Contracting Ltd (1999) 1(Γ) Α.Α.Δ. 2134, Κολάνη ν. Ταμπούρα (2010) 1(Β) Α.Α.Δ. 1108, Ismail v. Αντωνίου κ.ά. (2014) 1 Α.Α.Δ. 347).
Σε τέτοια περίπτωση, μεταξύ των παραγόντων που λαμβάνονται υπόψη, είναι η ηλικία του ενάγοντα, η επαγγελματική του κατάσταση και κατάρτιση, καθώς και η φύση της ανικανότητάς του. Η περιορισμένη μόρφωση αποτελεί πρόσθετο επιβαρυντικό παράγοντα για τις μελλοντικές εισοδηματικές του προοπτικές (βλ. Μαυροπετρή ν. Λουκά (1995) 1 Α.Α.Δ. 66).
Η μέθοδος που επιλέγηκε για υπολογισμό των αποζημιώσεων δεν αμφισβητείται με την παρούσα έφεση. Αυτό που προβάλλεται είναι ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη την ικανότητα του Εφεσίβλητου να εργασθεί σε πληθώρα εργασιών με αποκλεισμό πολύ ολίγων.
Εν προκειμένω, το νεαρό της ηλικίας του εφεσίβλητου, η σοβαρότητα των τραυματισμών και οι μόνιμες επιπτώσεις που αυτές είχαν, όχι μόνο στην υγεία του, αλλά και στις δυνατότητες εργοδότησης του, σε συνδυασμό θεωρούμενο με την περιορισμένη μόρφωση του εφεσίβλητου, οι επιλογές εργοδότησης του περιορίζονταν έτι περισσότερο, καταδεικνύοντας την ορθότητα της προσέγγισης του Δικαστηρίου όσον αφορά το ύψος των αποζημιώσεων για απώλεια της εισοδηματικής του ικανότητας.
Ως εκ των ανωτέρω, ο δεύτερος λόγος έφεσης απορρίπτεται.
Η έφεση απορρίπτεται με €3.500 έξοδα, πλέον ΦΠΑ, εάν υπάρχει, εναντίον της Εφεσείουσας και υπέρ του Εφεσίβλητου.
ΣΤΑΜΑΤΙΟΥ, Π.
ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΥ-ΑΝΔΡΕΟΥ, Δ.
ΔΑΥΙΔ, Δ.
/ΧΤΘ
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο