ΑΝΩΤΑΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ
ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ
(Πολιτική Αίτηση Αρ. 6/26)
4 Μαρτίου, 2026
[Ε. ΕΦΡΑΙΜ, Δ/στής]
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 155.4 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΑΡΘΡΑ 3 ΚΑΙ 9 ΤΟΥ ΠΕΡΙ ΑΠΟΝΟΜΗΣ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ (ΠΟΙΚΙΛΑΙ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ) ΝΟΜΟΥ ΤΟΥ 1964 (Ν.33/1964)
ΚΑΙ
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΑΝΩΤΑΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΕΚΔΟΣΗΣ ΕΝΤΑΛΜΑΤΩΝ ΠΡΟΝΟΜΙΑΚΗΣ ΦΥΣΕΩΣ) ΔΙΑΔΙΚΑΣΤΙΚΟ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ ΤΟΥ 2018
ΚΑΙ
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΙΤΗΣΗ ΤΟΥ TAFADJI WILLY LEONEL ΕΚ ΚΑΜΕΡΟΥΝ ΜΕ ΑΡ. Δ.Ε.Α. [ ] ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΕΝΤΑΛΜΑΤΟΣ HABEAS CORPUS
ΚΑΙ
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΩΝ ΝΟΜΟ 14/60, ΤΟΥΣ ΠΕΡΙ ΑΠΟΝΟΜΗΣ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ (ΠΟΙΚΙΛΑΙ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ) ΝΟΜΟΥΣ ΤΟΥ 1964 ΜΕΧΡΙ 1991, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΑΣΠΙΣΗ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ, ΤΟΝ ΧΑΡΤΗ ΘΕΜΕΛΙΩΔΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΗΣ Ε.Ε., ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ ΝΟΜΟ, ΤΗΝ ΟΔΗΓΙΑ 2013/33/ΕΕ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΔΟΧΗ ΤΩΝ ΑΙΤΟΥΝΤΩΝ ΔΙΕΘΝΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ
ΚΑΙ
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΜΕΣΩ-
1. ΑΡΧΗΓΟΥ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ
2. ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΥ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ,
ΔΙΑ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
ΟΙ ΟΠΟΙΟΙ ΠΑΡΑΝΟΜΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΥΝ ΝΑ ΕΧΟΥΝ ΥΠΟ ΚΡΑΤΗΣΗ ΤΟΝ TAFADJI WILLY LEONEL EK ΚΑΜΕΡΟΥΝ ΜΕ ΑΡ. Δ.Ε.Α [ ] ΚΑΤΑ ΠΑΡΑΒΑΣΗ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 11 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 5 (1) ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΑΣΠΙΣΗ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ, ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 6 ΤΟΥ ΧΑΡΤΗ ΘΕΜΕΛΙΩΔΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΗΣ Ε.Ε., ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 9ΣΤ ΤΟΥ ΠΕΡΙ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ ΝΟΜΟΥ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΡΘΡΩΝ 8 ΚΑΙ 9 ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ 2013/33/ΕΕ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΔΟΧΗ ΤΩΝ ΑΙΤΟΥΝΤΩΝ ΔΙΕΘΝΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ.
..................................
Α. Δ. Δημητρίου, για τον Αιτητή.
Ν. Κουρσάρης για Ν. Κουρσάρης Δ.Ε.Π.Ε., για Γενικόν Εισαγγελέα, για τους Καθ’ ων η Αίτηση.
Α Π Ο Φ Α Σ Η
ΕΦΡΑΙΜ, Δ.: Με την παρούσα Αίτηση ο Αιτητής ζητά την έκδοση προνομιακού εντάλματος Habeas Corpus με το οποίο να κηρύσσεται η κράτηση του από τις 3.7.2025 ως παράνομη.
Βασική θέση του Αιτητή είναι ότι η κράτηση του από τις 3.7.2025 είναι παράνομη καθότι δεν γνωρίζει τον λόγο της κράτησης του, ούτε και κατά πόσο γίνονται ενέργειες σε σχέση με την κράτηση και απέλαση του, εφόσον ως αιτητής διεθνούς προστασίας δεν μπορεί να απελαθεί και παραμένει άγνωστο πότε θα ολοκληρωθεί η Προσφυγή που καταχώρισε στο Διοικητικό Δικαστήριο Διεθνούς Προστασίας κατά της απόφασης απόρριψης της αίτησης του. Ο Αιτητής ισχυρίζεται ότι δεν γνωρίζει αν οι αρμόδιες Αρχές έχουν επανεξετάσει την κράτηση του αλλά ακόμα και σε περίπτωση που έχουν προβεί σε επανεξέταση, αυτή έγινε με καθυστέρηση και μετά τη λήξη της δίμηνης προθεσμίας που απαιτείται από τον νόμο, ούτε και εφάρμοσαν εναλλακτικά μέτρα αντί της συνέχισης της κράτησης του.
Η πλευρά των Καθ’ ων ισχυρίζεται ότι η Αίτηση είναι καταχρηστική και ότι δεν συντρέχουν λόγοι οι οποίοι να καθιστούν την κράτηση του παράνομη. Ισχυρίζεται επίσης ότι η διάρκεια της κράτησης του είναι εύλογη, νόμιμη και αναγκαία, ότι οι αρμόδιες αρχές ενεργούν με εύλογη επιμέλεια και ότι η κράτηση του Αιτητή τυγχάνει συνεχούς επανεξέτασης.
Το ιστορικό των γεγονότων, όπως αυτό προκύπτει μέσα από τις ένορκες δηλώσεις που υποστηρίζουν την Αίτηση και την ένσταση, σε συνάρτηση με τα σχετικά έγγραφα τα οποία τέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου, έχει ως ακολούθως:
1) Ο Αιτητής είναι υπήκοος Καμερούν.
2) Στις 9.4.2019 υπέβαλε αίτηση διεθνούς προστασίας, η οποία απερρίφθη στις 20.1.2024 λόγω σιωπηρής εγκατάλειψης απόσυρσης. Η απόρριψη κοινοποιήθηκε στον Αιτητή μέσω επίδοσης στις 16.2.2024.
3) Στις 3.7.2025 ο Αιτητής συνελήφθη στην Πάφο για παράνομη παραμονή στη Δημοκρατία. Εκδόθηκαν αυθημερόν διατάγματα κράτησης και απέλασης του δυνάμει του άρθρου 14 του περί Αλλοδαπών και Μετανάστευσης Νόμου, Κεφ. 105.
4) Στις 17.7.2025 έγινε εισήγηση για αναστολή του διατάγματος απέλασης του, καθότι η Προσφυγή 748/2025 που είχε καταχωρίσει ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου είχε ανασταλτικό χαρακτήρα. Η εν λόγω Προσφυγή απεσύρθη.
5) Στις 20.7.2025 ο Αιτητής υπέβαλε νέα αίτηση ασύλου η οποία έγινε δεκτή στις 31.7.2025.
6) Στις 21.8.2025 εκδόθηκε νέο διάταγμα κράτησης του δυνάμει του άρθρου 9ΣΤ(2) του περί Προσφύγων Νόμου, Ν. 6(1)/2000.
7) Η αίτηση ασύλου απερρίφθη στις 17.9.2025.
8) Στις 14.10.2025 ο Αιτητής καταχώρισε την Προσφυγή 2530/2025 ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας εναντίον της απορριπτικής της αίτησης ασύλου απόφασης ημερ. 17.9.2025.
9) Στις 23.10.2025 και στις 5.1.2026 έγιναν επαναξιολογήσεις και εγκρίθηκε η συνέχιση της κράτησης του Αιτητή.
Στην υπόθεση Lakoud v. Κυπριακής Δημοκρατίας, Πολ. Έφεση 77/2020, ημερ. 8.6.2021, ECLI:CY:AD:2021:A231, γίνεται μια διαφωτιστική παραπομπή στη νομολογία αναφορικά με την έκδοση ενταλμάτων Habeas Corpus:
«Όπως είναι καλά γνωστό, το προνομιακό ένταλμα της φύσεως Habeas Corpus ad subjiciendum διασφαλίζει την ελευθερία του ατόμου. Όπως αναφέρθηκε στη xxx Χ" Σάββας (1993) 1 ΑΑΔ 102, «Το Habeas Corpus ad subjiciendum είναι προνομιακή διαδικασία για τη διασφάλιση της ελευθερίας του πολίτη. Παρέχει αποτελεσματικό μέσο άμεσης απελευθέρωσης από παράνομη ή αδικαιολόγητη κράτηση, είτε στη φυλακή, είτε σε ιδιωτικό χώρο, από Αρχή ή ιδιώτη». Απαραίτητη προϋπόθεση δι' έκδοση του εντάλματος συνιστά η απόδειξη, εκ μέρους του αιτούντος, του παράνομου της κράτησης ή φυλάκισης (Καλφοπούλου (1998) 1 ΑΑΔ 55). Με τη διαδικασία του εντάλματος Habeas Corpus, ό,τι επιδιώκεται είναι η διασφάλιση του δικαιώματος της ελευθερίας διά της άμεσης απελευθέρωσης του αιτητή ο οποίος, κατ' ισχυρισμό, τελεί υπό παράνομη κράτηση. Οποτεδήποτε, στο πλαίσιο της εν λόγω διαδικασίας, διαπιστώνεται κάτι τέτοιο, το σχετικό διάταγμα εκδίδεται δικαιωματικά και όχι ως θέμα άσκησης διακριτικής εξουσίας, οπότε, ο αιτητής αφήνεται ευθύς ελεύθερος (Green v. Home Secretary [1941] 3 All E.R. 388, σελίδα 400).»
Είναι σαφές από το πιο πάνω απόσπασμα ότι σκοπός της έκδοσης εντάλματος Habeas Corpus είναι η εξασφάλιση της ελευθερίας του ατόμου, νοουμένου ότι έχει αποδείξει το παράνομο της κράτησης ή φυλάκισης του. Στην υπό κρίση περίπτωση, ο Αιτητής βρισκόταν υπό κράτηση δυνάμει διατάγματος κράτησης ημερ. 3.7.2025. Ακολούθως με την υποβολή και αποδοχή νέας αίτησης ασύλου, το εν λόγω διάταγμα κράτησης ακυρώθηκε και στις 21.8.2025 εκδόθηκε νέο διάταγμα κράτησης του Αιτητή. Κατόπιν απόρριψης της αίτησης, ο Αιτητής καταχώρισε την Προσφυγή 2530/2025 η οποία εκκρεμεί, ενώ το ζήτημα της κράτησης του τύγχανε επανεξέτασης και αποφασιζόταν η συνέχιση της.
Επομένως, στο παρόν στάδιο ο Αιτητής δεν τελεί πλέον υπό κράτηση με βάση το διάταγμα κράτησης ημερ. 3.7.2025, αλλά δυνάμει του διατάγματος κράτησης ημερ. 21.8.2025. Από τη στιγμή που το διάταγμα κράτησης ημερ. 3.7.2025 δεν έχει ακυρωθεί, τότε αυτό το διάταγμα θεωρείται νόμιμο και δυνάμει αυτού ο Αιτητής παρέμεινε υπό κράτηση για 1½ μήνα μέχρι την έκδοση του μεταγενέστερου διατάγματος. Το δεύτερο διάταγμα κράτησης ημερ. 21.8.2025 επίσης θεωρείται νόμιμο εφόσον ο Αιτητής δεν καταχώρισε προσφυγή εναντίον αυτού. Η απορριπτική της αίτησης ασύλου απόφαση ημερ. 17.9.2025 αποτελεί το αντικείμενο της Προσφυγής 2530/2025, η οποία εκκρεμεί και δεν έχουν τεθεί οποιαδήποτε στοιχεία για το πότε αναμένεται η περάτωση της.
Στην υπό κρίση περίπτωση, η κράτηση του Αιτητή στηρίζεται στο άρθρο 9ΣΤ(2)(β) και (δ) του Ν.6(Ι)/2000. Όπως αναφέρεται στο διάταγμα, η κράτηση του Αιτητή κρίθηκε αναγκαία, αφενός για τον προσδιορισμό των στοιχείων στα οποία βασίζεται η αίτηση του για διεθνή προστασία, εφόσον υπάρχει και κίνδυνος διαφυγής του για τους εκεί καταγραφόμενους λόγους και λόγω της μη ύπαρξης περιθωρίου εναλλακτικών μέτρων και, αφετέρου στο πλαίσιο της διαδικασίας επιστροφής του δυνάμει των άρθρων 18ΟΓ-18ΠΘ του Κεφ.105, καθότι προκύπτει πως η υποβολή της αίτησης του έγινε με σκοπό την προβολή προσκομμάτων και ματαίωσης της διαδικασίας επαναπατρισμού του.
Ο έλεγχος της διάρκειας της κράτησης αιτητή, διενεργείται υπό το φως των διατάξεων του άρθρου 18ΠΣΤ(1) του Κεφ. 105, το οποίο προνοεί ότι τέτοια «κράτηση έχει τη μικρότερη δυνατή διάρκεια και διατηρείται καθόσον χρόνο η διαδικασία απομάκρυνσης εξελίσσεται και εκτελείται με τη δέουσα επιμέλεια». Στο ίδιο άρθρο προβλέπεται πως εκτός εάν επιτρέπεται να εφαρμοστούν αποτελεσματικά άλλα επαρκή αλλά λιγότερο αναγκαστικά μέτρα, ο Υπουργός Εσωτερικών δύναται να εκδώσει διάταγμα με το οποίο να θέτει υπό κράτηση υπήκοο τρίτης χώρας υποκείμενο σε διαδικασία επιστροφής, μόνο για την προετοιμασία επιστροφής και ή τη διεκπεραίωση της διαδικασίας απομάκρυνσης, ιδίως όταν υπάρχει κίνδυνος διαφυγής ή όταν ο συγκεκριμένος υπήκοος αποφεύγει ή παρεμποδίζει την προετοιμασία της επιστροφής ή τη διαδικασία απομάκρυνσης. Περαιτέρω, στο άρθρο 18ΠΣΤ(4) προβλέπεται ότι ο Υπουργός Εσωτερικών επανεξετάζει κάθε διάταγμα κράτησης αυτεπάγγελτα κάθε δίμηνο και σε οποιοδήποτε εύλογο χρονικό διάστημα κατ’ αίτηση του επηρεαζόμενου υπηκόου τρίτης χώρας. Στο άρθρο 18ΠΣΤ(6) προνοείται πως όταν καθίσταται πρόδηλο ότι δεν υφίσταται πλέον λογικά προοπτική απομάκρυνσης για νομικούς ή άλλους λόγους ή όταν παύουν να ισχύουν οι όροι του εδαφίου (1), τότε η κράτηση παύει να δικαιολογείται και το πρόσωπο απολύεται αμέσως. Το άρθρο 15ΠΣΤ(7) προβλέπει πως η κράτηση εξακολουθεί καθόλη τη χρονική περίοδο κατά την οποία πληρούνται οι όροι του εδαφίου (1) και είναι αναγκαίο να διασφαλισθεί η επιτυχής απομάκρυνση η οποία δεν υπερβαίνει τους έξι μήνες. Το άρθρο 15ΠΣΤ(8) επιτρέπει την παράταση αυτού του χρονικού διαστήματος μόνο για περιορισμένο χρόνο, που δεν υπερβαίνει τους δώδεκα μήνες σε περιπτώσεις «κατά τις οποίες, παρ’ όλες τις εύλογες προσπάθειες, η επιχείρηση απομάκρυνσης είναι πιθανόν να διαρκέσει περισσότερο επειδή ο υπήκοος της τρίτης χώρας αρνείται να συνεργαστεί ή καθυστερεί η λήψη των αναγκαίων εγγράφων από τρίτες χώρες».
Οι πιο πάνω νομοθετικές πρόνοιες μεταφέρουν στην Κυπριακή έννομη τάξη τα όσα διαλαμβάνονται στην Οδηγία 2008/115/ΕΚ σχετικά με τους κανόνες και τις διαδικασίες στα κράτη μέλη για την επιστροφή των παρανόμως διαμενόντων υπηκόων τρίτων χωρών.
Η παρούσα Αίτηση περιορίζεται στην εξέταση της νομιμότητας της κράτησης του Αιτητή ενόψει της διάρκειας της. Εξετάζοντας την Αίτηση στη βάση της χρονικής έκτασης της κράτησης του Αιτητή από τις 3.7.2025, ημερομηνία έκδοσης των αρχικών διαταγμάτων κράτησης και απέλασης του, μέχρι και την ημερομηνία καταχώρισης της Αίτησης, διαφαίνεται ότι ο Αιτητής κρατείται για 6½ μήνες. Στην υπόθεση Αναφορικά με την Αίτηση του Hussam Mustfa (2012)1(B) A.A.Δ. 1623, το Δικαστήριο ανέφερε πως για να είναι νόμιμη η κράτηση για οποιαδήποτε χρονική περίοδο, θα πρέπει κατά τη διάρκεια της να συντρέχουν οι προϋποθέσεις και να λαμβάνονται τα προνοούμενα στον Νόμο διαβήματα επανεξέτασης του δικαιολογημένου ή μη της κράτησης. Όπως έχει υποδειχθεί στην υπόθεση Essa Murad Khlaief v. Αναφορικά με την Κυπριακή Δημοκρατία, μέσω Γενικού Εισαγγελέα κ.ά. (2003) 1(Γ) Α.Α.Δ. 1402, ο χρόνος κράτησης δεν μπορεί να εξετάζεται in abstracto. Πρέπει να συσχετισθεί προς τους λόγους της καθυστέρησης απέλασης και τις υφιστάμενες δυνατότητες διεκπεραίωσης της.
Με βάση τα ενώπιον του Δικαστηρίου τεθέντα δεδομένα, η κράτηση του Αιτητή κρίθηκε αναγκαία καθότι δεν είναι εφικτό να εφαρμοστούν αποτελεσματικά άλλα λιγότερο περιοριστικά εναλλακτικά μέτρα, εφόσον υπάρχει κίνδυνος διαφυγής του για τους πιο κάτω λόγους:
· Δεν έχει συμμορφωθεί με προηγούμενες αποφάσεις επιστροφής, (απορριπτική ΥΠΑΣ ημερ. 26.2.2024 και διάταγμα απέλασης ημερ. 3.7.2025)
· Δεν έχει διεύθυνση συνήθους διαμονής
· Θεωρήθηκε απαγορευμένος μετανάστης δυνάμει του άρθρου 6(1)(κ) του Κεφ. 105, συνελήφθη και εναντίον του εκδόθηκαν διατάγματα κράτησης και απέλασης του ημερ. 3.7.2025
· Δεν είχε στην κατοχή του οποιαδήποτε έγγραφα και το διαβατήριο του δεν έχει εντοπιστεί.
· Κρατείται με σκοπό τον επαναπατρισμό και η αίτηση του για διεθνή προστασία υπεβλήθη με σκοπό την προβολή προσκομμάτων στη διαδικασία επαναπατρισμού του.
Στις 21.8.2025 εκδόθηκε νέο διάταγμα κράτησης του Αιτητή και διενεργήθηκε επαναξιολόγηση της κράτησης του στις 23.10.2025 και 5.1.2026. Στα έντυπα αξιολόγησης παρατίθεται το ιστορικό των γεγονότων αναφορικά με τον Αιτητή, όπως αυτό καταγράφεται ανωτέρω και εκεί επαναλαμβάνεται πως υπάρχει κίνδυνος διαφυγής, πως δυνάμει αντικειμενικών κριτηρίων υπάρχουν βάσιμοι λόγοι να θεωρείται ότι ο Αιτητής υπέβαλε αίτηση διεθνούς προστασίας για να καθυστερήσει ή εμποδίσει την εκτέλεση απόφασης επιστροφής του και πως δεν υπάρχουν περιθώρια για την επιβολή των εναλλακτικών αντί της κράτησης μέτρων, επομένως γίνεται εισήγηση για την κράτηση του δυνάμει του άρθρου 9ΣΤ(2)(β) και (δ). Το διάταγμα απέλασης του έχει ανασταλεί μέχρι την εξέταση της Προσφυγής του.
Ο Αιτητής εισηγείται ότι η πρώτη επαναξιολόγηση που έγινε στις 23.10.2025 δεν είναι νομότυπη καθότι φέρεται να υπογράφεται από κάποιο πρόσωπο, του οποίου η ιδιότητα παραμένει άγνωστη. Αυτό το ζήτημα δεν εγείρεται στην Αίτηση ούτε και στην ένορκη δήλωση προς υποστήριξη αυτής, παρά μόνο στην αγόρευση του Αιτητή και ως τέτοια δεν δύναται να τύχει εξέτασης.
Ο Αιτητής δεν αμφισβητεί το ιστορικό των γεγονότων και τη δική του στάση, όπως αυτή καταγράφεται στα διατάγματα κράτησης, όσο και στα έντυπα επαναξιολόγησης. Αντιθέτως, ο ίδιος δήλωσε άγνοια για την στάση και τις ενέργειες των αρμοδίων Αρχών.
Στο σημείο αυτό σημειώνεται ότι δεν διαφεύγει την προσοχή του Δικαστηρίου ότι η πρώτη επαναξιολόγηση έγινε στις 23.10.2025, δηλαδή δύο μήνες και δύο μέρες μετά την έκδοση του διατάγματος κράτησης ημερ. 21.8.2025 και η δεύτερη στις 5.1.2026, δηλαδή δύο μήνες και δύο βδομάδες μετά την πρώτη. Έχει ήδη λεχθεί ότι το άρθρο 18ΠΣΤ(4)(α) προβλέπει την επανεξέταση «αυτεπάγγελτα ανά δίμηνο».
Αυτό το ζήτημα απασχόλησε στην υπόθεση Αναφορικά με την Αίτηση του Dani El Khouri, Πολ. Αίτηση Αρ. 125/2014, ημερ. 22.7.2014, στην οποία ο τότε Δικαστής του Ανωτάτου Δικαστηρίου Ερωτοκρίτου είπε τα εξής:
«Είναι φανερό ότι η Κυπριακή Δημοκρατία διαφοροποιήθηκε από την Οδηγία, η οποία προέβλεπε για επανεξέταση «ανά εύλογα χρονικά διαστήματα» και καθόρισε επανεξέταση «ανά δίμηνο», περίοδος η οποία κατά την άποψή μου είναι πιο γενναιόδωρη από την περίοδο που προβλέπει η Οδηγία, η οποία με την χρήση του όρου «εύλογα χρονικά διαστήματα» σαφώς συνδέει το χρόνο με τα γεγονότα της κάθε υπόθεσης και αφήνει τον δικαστή να είναι ο τελικός κριτής.
Με αυτό ως δεδομένο, δεν μπορώ να δεχθώ ότι η δίμηνη περίοδος που προβλέπεται στο άρθρο 18ΠΣΤ(4) είναι ανατρεπτική ώστε εάν η επανεξέταση δεν γίνει εντός του διμήνου αλλά σε μικρό χρονικό διάστημα μετά, η κράτηση αμέσως μεταβάλλεται σε παράνομη. Η συγκεκριμένη πρόνοια θα πρέπει να ερμηνευθεί έχοντας υπόψη:- (α) την πιο φιλελεύθερη πρόνοια της Οδηγίας για επανεξέταση μέσα σε «εύλογα χρονικά διαστήματα», (β) την πρόνοια του άρθρου 18ΠΣΤ(7) ότι η κράτηση δεν πρέπει σε πρώτο στάδιο να υπερβαίνει τους 6 μήνες και (γ) ότι η κράτηση σύμφωνα με το εδάφιο (8) του ίδιου άρθρου μπορεί να παραταθεί με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών για περαιτέρω περίοδο 12 μηνών. Ως αποτέλεσμα ο Νόμος προβλέπει υπό όρους την κράτηση ενός αλλοδαπού μέχρι και 18 μήνες, όταν υπάρχει κίνδυνος διαφυγής ή όταν ο αλλοδαπός αποφεύγει ή παρεμποδίζει την προετοιμασία επιστροφής του.
Στην προκειμένη περίπτωση ο Αιτητής στις 11.7.2013 κηρύχθηκε απαγορευμένος μετανάστης επειδή ο γάμος του με ευρωπαία πολίτιδα κρίθηκε από την αρμόδια Συμβουλευτική Επιτροπή ως εικονικός. Ως εκ τούτου εκδόθηκαν εναντίον του διατάγματα κράτησης και απέλασης.
Ως προς την επανεξέταση, οι Καθ’ ων η αίτηση επανεξέτασαν στις 30.4.2014, δηλαδή πριν την παρέλευση του διμήνου και διατάχθηκε η περαιτέρω κράτηση. Στη συνέχεια ο Αιτητής επιζητούσε απεγνωσμένα τη μη απέλασή του. Στις 6.5.2014 καταχωρεί την Πολιτική Αίτηση Αρ. 80/2014 για έκδοση εντάλματος Habeas Corpus, την οποία στη συνέχεια αποσύρει. Στις 29.5.2014 η Διευθύντρια του Τμήματος Αρχείου Πληθυσμού και Μεταναστεύσεως, δεόντως εξουσιοδοτημένη (βλ. εξουσιοδότηση από Υπουργό Εσωτερικών ημερ. 12.2.2014), στη βάση Σημειώματος που της υποβλήθηκε επανεξετάζει την περίπτωση του Αιτητή υπό το φως της επιστολής του δικηγόρου του ημερ. 22.3.2014 και διατάσσει την περαιτέρω κράτησή του. Όμως ακόμη και αν η συγκεκριμένη επανεξέταση δεν ληφθεί υπόψη, όπως φαίνεται να εισηγείται ο δικηγόρος του Αιτητή, η επόμενη επανεξέταση θα έπρεπε να είχε γίνει στις 30.6.2014, αφού η προηγούμενη έγινε στις 30.4.2014. Η διοίκηση επανεξέτασε στις 2.7.2014, δηλαδή δύο μέρες μετά.
Συμφωνώ απόλυτα με τη δικηγόρο των Καθ’ ων η αίτηση ότι η παρέλευση δύο εργάσιμων ημερών από την ημερομηνία λήξης της περιόδου της πρώτης, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι παραβιάζει το Νόμο και ούτε μπορεί να είναι καταλυτική για την τύχη της παρούσας αίτησης. Η επανεξέταση που έγινε είναι κατά την άποψή μου μέσα στο πνεύμα τόσο της Οδηγίας όσο και του Νόμου και δεν μπορεί με κανένα τρόπο να έχει το αποτέλεσμα που εισηγείται ο δικηγόρος του Αιτητή. Θα έλεγα ότι ακριβώς αν συνέβαινε το αντίθετο, θα καταστρατηγούντο οι πρόνοιες του Νόμου, δηλαδή αν αφήνετο μια ασήμαντη καθυστέρηση δύο εργάσιμων ημερών να ανατρέπει την κράτηση ενός αλλοδαπού, ο οποίος κρατείται δυνάμει του Νόμου ως ανεπιθύμητος μετανάστης.»
(Η υπογράμμιση είναι του παρόντος Δικαστηρίου)
Υιοθετώ πλήρως το πιο πάνω σκεπτικό. Στην προκειμένη περίπτωση η πρώτη επαναξιολόγηση έγινε μετά την πάροδο δύο μηνών και δύο ημερών από την κράτηση του Αιτητή. Το χρονικό διάστημα που παρήλθε μετά τη λήξη των δύο μηνών είναι πάρα πολύ μικρό. Η δεύτερη επαναξιολόγηση έγινε δύο μήνες και δύο βδομάδες μετά την πρώτη. Το χρονικό διάστημα που παρήλθε μετά τη λήξη των δύο μηνών είναι αρκετά μικρό. Το σημαντικό, σύμφωνα και με το πνεύμα της Οδηγίας, είναι να γίνεται τακτή και συστηματική επαναξιολόγηση «σε εύλογα χρονικά διαστήματα», ακριβώς για να διασφαλίζεται η συνεχής εγρήγορση των αρμόδιων αρχών στην επαναθεώρηση της όποιας ανάγκης συνέχισης της κράτησης. Αυτό, αναμφίβολα, έχει επιτευχθεί και στην υπό κρίση περίπτωση με την επαναξιολόγηση σε σύντομο χρόνο από την κράτηση ή την προηγούμενη επαναξιολόγηση, κάτι το οποίο αποτελεί ένδειξη ότι οι Αρχές προχωρούσαν στη νέα αξιολόγηση της κατάστασης και στη διαπίστωση της ανάγκης περαιτέρω κράτησης του Αιτητή.
Ζητήματα επαναξιολόγησης μετά τη λήξη της δίμηνης προθεσμίας εντοπίζονται σε σωρεία αποφάσεων, χωρίς βεβαίως εκεί να έχει απασχολήσει περαιτέρω. Αυτό ακριβώς καταδεικνύει ότι τα Δικαστήρια αναγνωρίζουν πως το ουσιώδες είναι όπως γίνεται επαναξιολόγηση σε τακτά χρονικά διαστήματα και όχι το εάν αυτή υπερβαίνει ελάχιστα ή επουσιωδώς τους δύο μήνες. Ενδεικτικά αναφέρομαι στις υποθέσεις Αναφορικά με την Αίτηση του Souko Maher, Πολ. Αίτηση Αρ. 45/2023, ημερ. 24.5.2025, Αναφορικά με την Αίτηση της Chand Nira, Πολ. Αίτ. 133/2022, ημερ. 30.9.2022, ECLI:CY:AD:2022:D371, Αναφορικά με την Αίτηση του Elsayed Mahmoud Ibrahim Elabasiri, Πολ. Αίτηση Αρ. 83/2022, ημερ. 27.6.2022, ECLI:CY:AD:2022:D270, Αναφορικά με την Αίτηση του Mohammad Mamunur Rashid, Πολ. Αίτηση, Αρ. 90/2022, ημερ. 23.6.2022 και Αναφορικά με την Αίτηση του Santos Koho Malisawa (2015) 1(Α) Α.Α.Δ. 848. Αξίζει να αναφερθεί ότι στην υπόθεση Αναφορικά με την Αίτηση της Chand Nira (ανωτέρω), οι επαναξιολογήσεις έγιναν κατά τις ημερομηνίες 22.10.2021, 4.2.2022, 24.3.2022, 26.5.2022 και 27.7.2022. Στην υπόθεση Αναφορικά με την Αίτηση του Mohammad Mamunur Rashid (ανωτέρω), οι επαναξιολογήσεις έγιναν κατά τις ημερομηνίες 11.11.2021, 15.2.2022, 4.4.2022 και 10.6.2022. Επομένως, διαφαίνεται ότι ακόμη και χρόνος ενός μηνός μετά τη διμηνία, δηλαδή επαναξιολόγηση που έγινε μετά την πάροδο τριών μηνών, κρίθηκε ότι ικανοποιεί τις πρόνοιες του άρθρου 58ΠΣΤ.
Ούτε και υπεβλήθη ισχυρισμός εκ μέρους του Αιτητή που να αντικρούει την κατάσταση πραγμάτων, ως αυτή καταγράφεται τόσο στο διάταγμα κράτησης όσο και στα έντυπα αξιολόγησης του, για την ύπαρξη πιθανών εναλλακτικών της κράτησης μέτρων.
Ως εκ τούτου, διαφαίνεται ότι έγιναν επαναξιολογήσεις της κράτησης του Αιτητή, στις οποίες, κατόπιν εξέτασης της δυνατότητας επιβολής εναλλακτικών μέτρων αντί κράτησης, επιβεβαιώνεται η αναγκαιότητα της κράτησης για τους εκεί αναφερόμενους λόγους οι οποίοι, επαναλαμβάνεται, δεν έχουν αμφισβητηθεί.
Παρά ταύτα, το ζήτημα δεν τελειώνει εδώ. Όπως έχει ήδη λεχθεί, η κράτηση είναι επιτρεπτή στον βαθμό που είναι αναγκαία για σκοπούς απέλασης και αυτή πρέπει να περιορίζεται στο συντομότερο χρονικό διάστημα. Οι διοικητικές διαδικασίες θα πρέπει να διενεργούνται με τη δέουσα επιμέλεια και χωρίς αδικαιολόγητες καθυστερήσεις. Εκεί δε που δεν διενεργούνται με τον πιο πάνω τρόπο, «αναπόφευκτη συνέπεια η κράτηση να μην έχει τη μικρότερη δυνατή διάρκεια» (Αναφορικά με την Αίτηση του Shaker Alhasan για την Έκδοση Εντάλματος Habeas Corpus, Πολ. Αίτηση Αρ. 101/2023, ημερ. 15.9.21023).
Στην υπόθεση Αναφορικά με την Αίτηση του Mohamad Khalil (2013) 1(B) A.A.Δ. 1284, λέχθηκαν τα εξής:
«Σύμφωνα με τα ενώπιον μου στοιχεία, βλέπε τεκμήριο 16 στην ένσταση, η παράταση κράτησης του αιτητή κρίθηκε επιβεβλημένη γιατί ο αιτητής «αρνείται να συνεργαστεί με τις αρμόδιες αρχές για την εξασφάλιση των αναγκαίων εγγράφων, ώστε να καταστεί εφικτή η επιστροφή του στο Λίβανο». Ανεξάρτητα από το κατά πόσο η απόφαση για παράταση της κράτησης είναι ή όχι τρωτή, θέμα για το οποίο δεν αποφαίνομαι, εκείνο που πρέπει να μας απασχολήσει είναι οι ενέργειες στις οποίες οι καθ' ων η αίτηση έχουν προβεί κατά τη διάρκεια των επτά περίπου μήνες που ο αιτητής τελεί υπό κράτηση, με στόχο την άρση του εμποδίου που ο τελευταίος παρεμβάλλει αρνούμενος συνεργασία. Αυτός όμως παραμένει άγνωστος, όπως άγνωστο παραμένει και το αν οι καθ' ων η αίτηση προέβησαν σε οποιεσδήποτε ενέργειες προς την κατεύθυνση υλοποίησης του σκοπού για τον οποίο ο αιτητής κρατείται, που είναι ο επαναπατρισμός του. Όπως προκύπτει από το ενώπιον μου υλικό, οι αρμόδιοι σε κανένα διάβημα δεν φαίνεται να έχουν προβεί όλη αυτή την περίοδο που ο αιτητής κρατείται, εκτός από την υποβολή εισήγησης για παράταση της κράτησης του αιτητή για τους λόγους που έχω προαναφέρει. Παραμένουν επίσης άγνωστοι οι λόγοι που επέβαλαν την κράτηση του αιτητή για τη συγκεκριμένη περίοδο των έξι μηνών και όχι για λιγότερη περίοδο.
Ενόψει όλων των πιο πάνω, θεωρώ ότι οι καθ' ων η αίτηση δεν ενήργησαν στην παρούσα περίπτωση με τη δέουσα επιμέλεια, όπως είχαν υποχρέωση δυνάμει του Νόμου να ενεργήσουν.»
(Η υπογράμμιση είναι του παρόντος Δικαστηρίου)
Στην προκειμένη περίπτωση, διαφαίνεται ότι, ενόσω εκκρεμεί η Προσφυγή η οποία επέφερε την αναστολή του διατάγματος απέλασης του Αιτητή, αυτός προφανώς δεν μπορεί να απελαθεί. Παρά ταύτα, όμως, και ανεξαρτήτως της στάσης του Αιτητή o οποίος φέρεται να μην έχει συμμορφωθεί με προηγούμενες αποφάσεις της διοίκησης, δεν έχει διαφανεί ότι οι αρμόδιες αρχές προβαίνουν σε οποιαδήποτε ενέργεια στο μεταξύ, με στόχο την απέλαση του μόλις αυτή καταστεί επιτρεπτή. Συγκεκριμένα, ενώ διαφαίνεται ότι ο Αιτητής δεν είναι κάτοχος ταξιδιωτικών εγγράφων, ούτε και διαβατηρίου, εντούτοις δεν υπάρχει οποιαδήποτε αναφορά στο κατά πόσο γίνονται οποιεσδήποτε ενέργειες προς τον σκοπό εξασφάλισης ταξιδιωτικού εγγράφου που θα επέτρεπε την απέλαση του σε περίπτωση που αυτή είναι πλέον εφικτή. Ο ισχυρισμός στην ένορκη δήλωση των Καθ’ ων ότι «οι διοικητικές διαδικασίες που συνδέονται με τον λόγο κράτησης του Αιτητή προχωρούν και εκτελούνται με τη δέουσα επιμέλεια χωρίς οποιαδήποτε καθυστέρηση εκ μέρους των αρμοδίων αρχών» παραμένει παντελώς γενικός, αόριστος και ατεκμηρίωτος. Αντιθέτως, από τα όσα έχουν τεθεί ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου, πέραν των επαναξιολογήσεων στις οποίες επιβεβαιώνεται η αναγκαιότητα κράτησης του Αιτητή, δεν αναφέρονται οποιεσδήποτε ενέργειες εκ μέρους των αρμόδιων Αρχών προς τον σκοπό ετοιμασίας τυχόν απέλασης του όταν αυτή ήθελε καταστεί δυνατή. Εκείνο το οποίο προκύπτει στο παρόν στάδιο από τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης είναι ότι, με δεδομένο τον μη προσδιορισμό του χρόνου για την πορεία και ολοκλήρωση της Προσφυγής και την αδράνεια των Αρχών στη λήψη διαβημάτων για να καταστεί δυνατή η απέλαση του Αιτητή, εάν δεν εκδοθεί το αιτούμενο ένταλμα, ο Αιτητής θα συνεχίσει να τελεί υπό κράτηση για περαιτέρω, απροσδιόριστο, χρονικό διάστημα, χωρίς να υπάρχει λογική προοπτική απομάκρυνσης του από τη Δημοκρατία (Αναφορικά με την Αίτηση του Majid Εazadi (2012) 1(Γ) A.Α.Δ. 2553).
Η Αίτηση κρίνεται βάσιμη, δικαιολογημένη και εγκρίνεται. Εκδίδεται το αιτούμενο Προνομιακό Ένταλμα. Οι αρμόδιες Αρχές της Κυπριακής Δημοκρατίας να αφήσουν αμέσως ελεύθερο τον Αιτητή.
Τα έξοδα της Αίτησης, πλέον Φ.Π.Α. αν υπάρχει, επιδικάζονται υπέρ του Αιτητή και εναντίον των Καθ’ ων η Αίτηση, όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο.
Ε. ΕΦΡΑΙΜ, Δ.
/κβπ
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο