ΑΝΩΤΑΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ
ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ
(Πολιτική Αίτηση Αρ. 103/2026)
18 Μαΐου, 2026
[Ι. ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ, Δ/ΣΤΗΣ]
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 155.4 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΑΡΘΡΑ 3 ΚΑΙ 9 ΤΟΥ ΠΕΡΙ ΑΠΟΝΟΜΗΣ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ (ΠΟΙΚΙΛΑΙ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ) ΝΟΜΟΥ ΤΟΥ 1964
ΚΑΙ
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΑΝΩΤΑΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΕΚΔΟΣΗΣ ΕΝΤΑΛΜΑΤΩΝ ΠΡΟΝΟΜΙΑΚΗΣ ΦΥΣΕΩΣ) ΔΙΑΔΙΚΑΣΤΙΚΟ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ ΤΟΥ 2018
ΚΑΙ
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ RAHMATINIA IEMAN ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΠΡΟΝΟΜΙΑΚΟΥ ΕΝΤΑΛΜΑΤΟΣ HABEAS CORPUS
ΚΑΙ
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΙΑ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΚΑΙ/Ή ΤΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΑΡΧΕΙΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΙ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ ΟΙ ΟΠΟΙΟΙ ΠΑΡΑΝΟΜΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΥΝ ΝΑ ΕΧΟΥΝ ΥΠΟ ΚΡΑΤΗΣΗ ΤΟΝ RAHMATINIA IEMAN ΣΤΑ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΑ ΚΡΑΤΗΤΗΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΝΟΓΕΙΑΣ ΚΑΤΑ ΠΑΡΑΒΑΣΗ ΤΩΝ ΑΡΘΡΩΝ 11 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ, ΑΡΘΡΟ 5 ΤΗΣ ΕΣΔA ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 1 ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟΥ ΥΠ' ΑΡΙΘ. 7, ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 18ΠΣΤ ΚΕΦ. 105 ΚΑΙ ΤΟΝ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΝΟΜΟ 105(Ι)/2016
---------------------
Γ. Βασιλόπουλος για Γεώργιος Βασιλόπουλος & Συνεργάτες ΔΕΠΕ, για τον Αιτητή
Α. Πάλλη (κα) για Πάλλη – Γιάγκου – Παπαδοπούλου για τον Γενικό Εισαγγελέα
Αιτητής παρών.
-----------
Α Π Ο Φ Α Σ Η
(Δοθείσα αυθημερόν)
ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ, Δ.: Ο αιτητής, γεννηθείς το 1966, κατάγεται από την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν (Περσία), χώρα της Μέσης Ανατολής στη Nοτιοδυτική Ασία. Αυτός εγκατέλειψε τα πάτρια εδάφη το 2002 (δηλαδή πριν από 24 περίπου έτη) με προορισμό το λιμάνι της Μερσίνας/Μερσίνης της Τουρκίας, το οποίο βρίσκεται απέναντι από τη βόρεια ακτή της Κύπρου. Από εκεί έφθασε στο κατεχόμενο λιμάνι της Κερύνειας, και στις 14.10.2002 (δηλαδή πριν από 24 περίπου έτη) εισήλθε στις ελεύθερες περιοχές όπου και υπέβαλε αίτηση για πολιτικό άσυλο στην Αρχή Προσφύγων, ισχυριζόμενος ότι η ζωή του κινδυνεύει στην χώρα καταγωγής του. Έκτοτε παραμένει στη Νήσο Κύπρο, χωρίς να έχει καταστεί δυνατή η απέλαση του.
Όμως για το πλούσιο ιστορικό της ομολογουμένως ιδιάζουσας αυτής περίπτωσης, θα αφήσω την απόφαση της αδελφής Δικαστού Δημητριάδου - Ανδρέου να ομιλήσει, απόφαση η οποία εξεδόθη στις 26.6.2025, στο πλαίσιο Αίτησης για έκδοση Προνομιακού Εντάλματος Habeas Corpus ad Subjiciendum που ο αιτητής επίσης είχε καταχωρίσει (Αίτηση Αρ. 118/2025), αίτηση η οποία έγινε δεκτή, αφού κρίθηκε πως «η συνέχιση της κράτησης του δεν δικαιολογείται»:
· « Ο Αιτητής είναι υπήκοος του Ιράν, ο οποίος εισήλθε στις ελεύθερες περιοχές της Δημοκρατίας μέσω των κατεχομένων στις 14/10/2002.
· Την ίδια ημερομηνία μετέβηκε στην Αρχή Προσφύγων για να υποβάλει αίτηση για διεθνή προστασία, καθότι, όπως ισχυρίστηκε, η ζωή του στη χώρα του βρισκόταν σε κίνδυνο.
· Ο Αιτητής κατέθεσε αίτηση για διεθνή προστασία το Μάρτιο του 2003.
· Στις 6/4/2004 ο Αιτητής υπέβαλε αίτηση για έκδοση άδειας προσωρινής διαμονής στη Δημοκρατία ως αιτητής πολιτικού ασύλου.
· Στις 19/4/2004 η Υπηρεσία Ασύλου με επιστολή της ενημέρωνε τον Αιτητή ότι η αίτηση του για διεθνή προστασία είχε απορριφθεί.
· Στις 13/5/2004 ο Αιτητής υπέβαλε διοικητική προσφυγή στην Αναθεωρητική Αρχή Προσφύγων προσβάλλοντας την απόφαση της Υπηρεσίας Ασύλου.
· Στις 10/9/2004 τα στοιχεία του Αιτητή καταχωρήθηκαν στο stop list.
· Στις 30/9/2004 η Αναθεωρητική Αρχή Προσφύγων απέρριψε τη διοικητική προσφυγή του Αιτητή.
· Στις 16/11/2007 το Τμήμα Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης εξέδωσε επιστολή με την οποία ενημέρωνε τον Αιτητή για την απόφαση της Αναθεωρητικής Αρχής Προσφύγων να απορρίψει τη διοικητική προσφυγή του και τον καλούσε όπως αναχωρήσει από τη Δημοκρατία.
· Στις 10/11/2008 κατηγγέλθη από υπεύθυνο καταστήματος πώλησης ηλεκτρικών ειδών στη Λεμεσό, ότι αυτό διερρήχθη και κλάπηκαν συνολικά 40 τεμάχια ηλεκτρικών συσκευών συνολικής αξίας €16.334.
· Στις 24/11/2008 δόθηκε πληροφορία στο ΤΑΕ Λεμεσού ότι το πρόσωπο που διέπραξε την πιο πάνω διάρρηξη ήταν ο Αιτητής.
· Στις 26/11/2008 ο Αιτητής συνελήφθη για παράνομη παραμονή και παρουσιάστηκε ενώπιον του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού, όπου καταχωρήθηκε ποινική υπόθεση εναντίον του και το Δικαστήριο διέταξε την κράτηση του μέχρι τις 2/12/2008.
· Στις 28/11/2008 ο Αιτητής ανακρινόμενος παραδέχθηκε τη διάπραξη της διάρρηξης του πιο πάνω καταστήματος, όπως επίσης και τη διάπραξη διάρρηξης με πρόθεση, καθώς και κλοπή από άλλα καταστήματα.
· Στις 2/12/2008 το Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού καταδίκασε τον Αιτητή σε ποινή φυλάκισης τριών μηνών για το αδίκημα της παράνομης παραμονής.
· Στις 22/1/2009 εκδόθηκαν εναντίον του Αιτητή Διατάγματα Κράτησης και Απέλασης δυνάμει του Άρθρου 14 του περί Αλλοδαπών και Μετανάστευσης Νόμου, Κεφ. 105.
· Στις 23/3/2009 το Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού στο πλαίσιο της υπόθεσης υπ' αρ. 2053/2009 καταδίκασε τον Αιτητή σε ποινή φυλάκισης εννέα μηνών για τη διάπραξη του αδικήματος της διάρρηξης καταστήματος και κλοπής ηλεκτρικών ειδών.
· Στις 25/8/2009 εκδόθηκε εναντίον του Αιτητή Διάταγμα Κράτησης και Απέλασης δυνάμει του Άρθρου 14 του περί Αλλοδαπών και Μετανάστευσης Νόμου, Κεφ. 105.
· Στις 24/3/2011 ο Αιτητής απέστειλε επιστολή στον Υπουργό Εσωτερικών με αίτημα όπως αφεθεί ελεύθερος.
· Στις 26/4/2011 το Υπουργείο Εσωτερικών απέστειλε επιστολή στον Αιτητή, με την οποία του ανέφερε το λόγο της διάρκειας της κράτησης του καλώντας τον να συνεργαστεί για την έκδοση έγκυρου ταξιδιωτικού εγγράφου.
· Στις 7/11/2011 ο Υπουργός Εσωτερικών αποφάσισε την άμεση απελευθέρωση του Αιτητή υπό τις προϋποθέσεις που καταγράφονταν ρητώς στην επιστολή του Υπουργού προς τον Αιτητή.
· Στις 12/11/2011 ο Αιτητής αφέθηκε ελεύθερος και στις 16/11/2011 τα Διατάγματα Κράτησης και Απέλασης ημερ. 22/1/2009 και 25/8/2009 ακυρώθηκαν.
· Σύμφωνα με σημείωμα της Υπηρεσίας Αλλοδαπών και Μετανάστευσης Λεμεσού (ΥΑΜ) ημερ. 17/10/2012, ο Αιτητής παρουσιαζόταν στα γραφεία της ΥΑΜ Λεμεσού μέχρι τις 24/8/2012, όμως από εκείνη την ημερομηνία και εντεύθεν παρέλειψε να το πράξει.
· Στις 31/10/2012 τα στοιχεία του Αιτητή καταχωρήθηκαν στον κατάλογο αναζητούμενων προσώπων (stop list).
· Σύμφωνα με επιστολή του κλιμακίου της ΥΑΜ Λεμεσού, ημερ. 31/3/2020, στις 30/3/2020 μέλη του Τμήματος Μικροπαραβάσεων Λεμεσού εντόπισαν τον Αιτητή στη Λεμεσό. Ένεκα του γεγονότος ότι δεν είχε στην κατοχή του οποιοδήποτε έγγραφο που να αποδεικνύει την ταυτότητα του, συνελήφθη για το αυτόφωρο αδίκημα της εξακρίβωσης στοιχείων. Στις 31/3/2020, αφού εξακριβώθηκαν τα στοιχεία του, συνελήφθη για το αδίκημα της παράνομης παραμονής.
· Στις 31/3/2020 εκδόθηκαν εναντίον του Αιτητή Διατάγματα Κράτησης και Απέλασης δυνάμει του Άρθρου 14 του περί Αλλοδαπών και Μετανάστευσης Νόμου, Κεφ. 105, αφού λήφθηκε υπόψη το ιστορικό του και ο κίνδυνος διαφυγής του και αφού κρίθηκε ότι δεν υπήρχε δυνατότητα εφαρμογής εναλλακτικών της κράτησης μέτρων.
· Στις 12/5/2020 η Επίτροπος Διοικήσεως και Προστασίας των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων απέστειλε επιστολή στο Τμήμα Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης και στην ΥΑΜ αναφορικά με το παράπονο του Αιτητή για την κράτηση του για σκοπούς απέλασης.
· Στις 13/7/2020 διενεργήθηκε επανεξέταση της κράτησης του Αιτητή και αποφασίστηκε η συνέχιση της κράτησής του.
· Η επιστολή της Επιτρόπου Διοικήσεως και Προστασίας των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, ημερ. 12/5/2020, απαντήθηκε από το Τμήμα με επιστολή του στις 19/8/2020.
· Την 1/9/2020, 2/10/2020, 16/2/2021 και 27/7/2021, έπειτα από επανεξέταση της κράτησης του Αιτητή, αποφασίστηκε η συνέχιση της κράτησής του.
· Στις 4/2/2022 ο Αιτητής αφέθηκε ελεύθερος με εναλλακτικά της κράτησης μέτρα.
· Στις 9/3/2024 ο Αιτητής συνελήφθη για παράνομη παραμονή στη Δημοκρατία. Ο Αιτητής δήλωσε άστεγος.
· Την ίδια ημερομηνία, δηλ. 9/3/2024, εναντίον του Αιτητή εκδόθηκαν Διατάγματα Κράτησης και Απέλασης δυνάμει του Άρθρου 14 του περί Αλλοδαπών και Μετανάστευσης Νόμου, Κεφ. 105.
· Στις 19/3/2025, έπειτα από επανεξέταση της κράτησης του Αιτητή, αποφασίστηκε η συνέχιση της κράτησής του.
· Στις 20/5/2025, έπειτα από επανεξέταση της κράτησης του Αιτητή, αποφασίστηκε η συνέχιση της κράτησής του.»
Οι αρμόδιες αρχές της Κυπριακής Δημοκρατίας, μετά την πιο πάνω απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου άφησαν, ως όφειλαν, ελεύθερο τον Αιτητή. Όμως αυτός συνελήφθη στις 19.1.2026 για το αυτόφωρο αδίκημα της παράνομης παραμονής (δεν διευκρινίστηκε γιατί δεν συνελήφθη προηγουμένως), και εναντίον του εκδόθηκαν την ίδια ημέρα διατάγματα κράτησης και απέλασης, δυνάμει του άρθρου 14 του περί Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως Νόμου, Κεφ. 105, κάτι δηλαδή που έγινε και στο παρελθόν. Στις 20.3.2026, αποφασίστηκε η συνέχιση της κράτησης του.
Ο αιτητής, με την υπό εκδίκαση αίτηση, την οποία έχει καταχωρίσει μέσω συνηγόρου, αξιώνει την έκδοση εντάλματος Habeas Corpus ad Subjiciendum, αφού θεωρεί πως κρατείται χωρίς να υπάρχει προοπτική απέλασης «και/ή χωρίς οι καθ΄ ων η αίτηση να επιδεικνύουν την αρμόζουσα από τον νόμο επιμέλεια …».
Ως γνωστό, με την αίτηση για έκδοση Προνομιακού Εντάλματος Habeas Corpus ad Subjiciendum, αυτό που επιδιώκεται είναι η απελευθέρωση ενός φυσικού προσώπου από παράνομη ή αδικαιολόγητη κράτηση, σε φυλακή ή σε ιδιωτικό χώρο, από Αρχή ή ιδιώτη (Δημητράκης Χ΄΄ Σάββας (1993) 1 ΑΑΔ, 102 και XXX Al Lakoud v. Κυπριακής Δημοκρατίας, Πολιτική Έφεση αρ. 77/20, απόφαση ημερ. 8.6.2021, ECLI:CY:AD:2021:A231). Πρόκειται για την πιο αποτελεσματική διασφάλιση της ελευθερίας του ανθρώπου. Για την ιστορική προέλευση του εν λόγω εντάλματος, παραπέμπω στα όσα ενδιαφέροντα παρατίθενται στην Καλφοπούλου (1998) 1(A) Α.Α.Δ. 56.
Ο Γενικός Εισαγγελέας, καταχώρισε ένσταση, η οποία μάλιστα υποστηρίζεται από αρκετούς λόγους, 18 τον αριθμό, το περιεχόμενο των οποίων έχω θέσει ενώπιόν μου. Η ένσταση συνοδεύεται από Ένορκη Δήλωση του κ. Α. Μαζέρη, Λειτουργού στο Τμήμα Μετανάστευσης του Υφυπουργείου Μετανάστευσης και Διεθνούς Προστασίας η οποία καλύπτει με ιδιαίτερη λεπτομέρεια τα γεγονότα και μάλιστα με αναφορά σε συγκεκριμένα έγγραφα, τα οποία επισυνάπτει ως τεκμήρια.
Με αφορμή όμως το περιεχόμενο της παραγράφου 10 από την Ένορκη Δήλωση του κ. Μαζέρη, ότι ο αιτητής με την παρούσα αίτηση επιδιώκει τον έλεγχο της νομιμότητας του διατάγματος κράτησης ημερ. 19.1.2026, το οποίο συνιστά διοικητική πράξη η οποία εμπίπτει στην σφαίρα του δημοσίου δικαίου, σημειώνω απλώς πως ο αιτητής με την υπό εκδίκαση αίτηση, δεν επιδιώκει τον έλεγχο της νομιμότητας των διαταγμάτων κράτησης και απέλασης που έχουν εκδοθεί εναντίον του. Όπως εύστοχα τέθηκε στην Haghilo (2011) 1(Γ) A.A.Δ. 2219:
«Η εισήγηση των καθ' ων η αίτηση δεν έχει έρεισμα. Με την καταχώρηση μιας προσφυγής εξετάζεται η νομιμότητα της διοικητικής ενέργειας των αρμοδίων αρχών για απόρριψη του αιτήματος ασύλου και η έκδοση του διατάγματος απέλασης. Όπως επισημαίνεται στην υπόθεση Khaief (Αρ. 1) (2003) 1(Γ) Α.Α.Δ. 1402, η νομιμότητα των πιο πάνω πράξεων θα κριθεί κατά το χρόνο λήψης τους. Το αντικείμενο εξέτασης της νομίμως αρξανόμενης αλλά ενδεχομένως παρανόμως συνεχιζόμενης κράτησης, για σκοπούς απέλασης, δεν μπορεί παρά μόνο να ελεγχθεί στα πλαίσια της διαδικασίας του Habeas Corpus.
Παράλληλα, στην Kane v. Cyprus, Υπόθεση Αρ. 33655, ημερ. 13.9.2011, απόφαση του Ε.Δ.Α.Δ., κρίθηκε επάναγκες να προηγηθεί ο έλεγχος της νομιμότητας της περιόδου κράτησης δικαστικώς και δη με τη διαδικασία του habeas corpus, προτού αμφισβητηθεί η διοικητική πράξη της απόρριψης αιτήσεως ασύλου.»
[Η υπογράμμιση γίνεται από το παρόν Δικαστήριο]
Συνεπώς, το Ανώτατο Δικαστήριο μπορεί να αποφασίσει κατά πόσο κράτηση κατέστη παράνομη, ανεξάρτητα αν έχει καταχωριστεί ή όχι προσφυγή κατά οιασδήποτε διοικητικής πράξης ή απόφασης που επιτρέπει την κράτηση. Άλλωστε, εν προκειμένω ο αιτητής δεν ζητά να κηρυχθούν διατάγματα κράτησης ή απέλασης του άκυρα ή παράνομα.
Η θέση του αιτητή, με την υπό εκδίκαση αίτηση, είναι ότι δεν υπάρχει προοπτική απέλασης του, κάτι που αποκαλύπτεται και από το γεγονός ότι εδώ και αρκετά έτη χωρίς να απελαύνεται, αυτός συλλαμβάνεται και αφήνεται ελεύθερος, είτε με απόφαση της Διοίκησης είτε με απόφαση του Δικαστηρίου. Το όλο δε ιστορικό της υπόθεσης, συμπεριλαμβανομένου και του διαρρεύσαντος χρόνου κράτησης του, καθιστά την περαιτέρω κράτηση του παράνομη, κάτι που εξετάζεται και αποφασίζεται στο πλαίσιο Αίτησης για έκδοση Προνομιακού Εντάλματος Habeas Corpus ad Subjiciendum.
Ως ελέχθη, ο αιτητής είχε καταχωρίσει και στο παρελθόν αίτηση για έκδοση προνομιακού εντάλματος Habeas Corpus, η οποία στέφθηκε με επιτυχία, αφού το Ανώτατο Δικαστήριο βρήκε πως δεν εδικαιολογείτο η περαιτέρω κράτηση του.
Και οι δύο πλευρές αγόρευσαν προς υποστήριξη των θέσεών τους. Έχω θέσει ενώπιον μου όλα όσα ανέφεραν με τις εμπεριστατωμένες αγορεύσεις τους, ενώ το ίδιο ισχύει και για τη Νομολογία στην οποία παρέπεμψαν. Θα κάνω ειδική αναφορά σε αυτά, όπου ήθελε κριθεί αναγκαίο.
Ως γνωστό, η κράτηση είναι περιορισμός του συνταγματικά κατοχυρωμένου δικαιώματος της ελευθερίας, και σε τέτοιες περιπτώσεις δεν είναι αυτοσκοπός. Η στέρηση της ελευθερίας θα πρέπει να έχει τη μικρότερη δυνατή διάρκεια, και να υφίσταται καθ΄ ον χρόνο η διαδικασία απομάκρυνσης προωθείται με τη δέουσα επιμέλεια. Η δικαστική κρίση σε σχέση με το κατά πόσο η κράτηση έχει υπερβεί τον εύλογο χρόνο, για σκοπούς απομάκρυνσης από τη χώρα, είναι κρίση που θα πρέπει να βασίζεται επί των ιδιαίτερων γεγονότων της κάθε υπόθεσης, όπως αυτά τίθενται ενώπιον του Δικαστηρίου (Khlaief (Αρ. 1) (2003) 1(Γ) Α.Α.Δ, 1402).
Σημειώνω ευθύς εξαρχής ότι ο αιτητής ουδέποτε έδωσε ψευδή στοιχεία στις αρμόδιες αρχές της Κυπριακής Δημοκρατίας, οι οποίες γνώριζαν από την πρώτη στιγμή το ονοματεπώνυμό του, την ημερομηνία γέννησής του και τη χώρα καταγωγής του. Με άλλα λόγια, ουδέποτε αυτός επεδίωξε να οικοδομήσει επί δικών του παραλείψεων και αδυναμιών (Oktru (2004) 1(A) Α.Α.Δ. 608). Μάλιστα, με τα πραγματικά του στοιχεία, υπέβαλε στις αρμόδιες αρχές αιτήσεις και με αυτά τα στοιχεία προσέφυγε και στη Δικαιοσύνη. Συνεπώς, δεν χρειάστηκε να παραμείνει υπό κράτηση για να διαπιστωθεί η ταυτότητα ή η χώρα καταγωγής του, όπως έγινε στην Khlaief (ανωτέρω).
Το χρονικό διάστημα των τεσσάρων περίπου μηνών που ο αιτητής συνεχίζει να τελεί υπό κράτηση, χωρίς να παραγνωρίζεται το προηγούμενο πλούσιο ιστορικό, παρόλο που δεν εξετάζεται in abstracto, δεν είναι εν πάση περιπτώσει ευκαταφρόνητο. Στην Khlaief (ανωτέρω) σημειώθηκαν τα ακόλουθα:
«Στην προκείμενη περίπτωση, όπως και πάντοτε, αυτή ταύτη η διάρκεια της κράτησης είναι σχετική. Τέσσερις μήνες δεν είναι μικρό διάστημα. Όμως δεν μπορεί να θεωρηθεί in abstracto. Πρέπει να συσχετισθεί προς τους λόγους της καθυστέρησης απέλασης και της υφιστάμενες δυνατότητες διεκπεραίωσης της».
(Η υπογράμμιση γίνεται από το παρόν Δικαστήριο).
Ούτε μπορεί να καταλογιστεί ευθύνη στον αιτητή για το γεγονός ότι αυτός μέχρι σήμερα δεν έχει απελαθεί. Επαναλαμβάνω, πως ο αιτητής βρίσκεται στην χώρα εδώ και 24 περίπου έτη. Το ίδιο ισχύει και για τη θέση της άλλης πλευράς, ότι ο Αιτητής αρνείται να επαναπατριστεί (παραγρ. 6 από την ένορκη δήλωση του κ. Μαζέρη). Να σημειώσω πως η άρνηση επαναπατρισμού, δεν αφαιρεί από τις αρμόδιες αρχές την υποχρέωση να ενεργήσουν με επιμέλεια για να επιτευχθεί ο επαναπατρισμός το συντομότερο δυνατό, ειδικά όταν ο αλλοδαπός τελεί υπό κράτηση.
Ουκ ολίγες φορές το Ανώτατο Δικαστήριο της Κύπρου έχει τονίσει ότι η κράτηση είναι επιτρεπτή στο βαθμό που είναι αναγκαία για σκοπούς απέλασης και ότι αυτή πρέπει να περιορίζεται στο συντομότερο χρονικό διάστημα, υπό τις ιδιαίτερες περιστάσεις της κάθε υπόθεσης.
Στην Αναφορικά με την Αίτηση του ΧΧΧ ΧΧΧ Abdelmogheeth για την Έκδοση Εντάλματος Habeas Corpus, Πολ. Αίτηση Αρ. 56/2020, ημερ. 15.9.2020, ECLI:CY:AD:2020:D305, ο αιτητής τελούσε υπό κράτηση για λόγους εθνικής ασφάλειας (κάτι που εν προκειμένω δεν συμβαίνει) για περίοδο περίπου δεκαεννέα μηνών. Το Ανώτατο Δικαστήριο ενέκρινε την αίτηση, αφού βρήκε πως:
«Ορθή εφαρμογή της αρχής της αναλογικότητας υπό το πρίσμα των πιο πάνω και δίκαιη εξισορρόπηση των εκατέρωθεν δικαιωμάτων, Κράτους και Αιτητή, οδηγεί στην αποδοχή της αίτησης και στην έκδοση ανάλογου διατάγματος απελευθέρωσης του Αιτητή».
Στην Αναφορικά με την Αίτηση του Aldabbas Muammar για την έκδοση εντάλματος Habeas Corpus, Πολ. Αίτηση Αρ. 74/2024, ημερ. 5.6.2024, εξεδόθη το αιτούμενο Ένταλμα Habeas Corpus ad Subjiciendum, παρόλο που το Δικαστήριο βρήκε πως έλαβαν χώρα προσπάθειες για απέλαση του αιτητή, ο οποίος, ειρήσθω εν παρόδω, ήταν δικαιούχος διεθνούς προστασίας, χωρίς όμως να καρποφορήσουν. Κρίθηκε πως «το διαρρεύσαν χρονικό διάστημα των εννέα και πλέον μηνών που ο αιτητής συνεχίζει να τελεί υπό κράτηση για σκοπούς απέλασης του, καθώς και το σύνολο των περιστάσεων που περιβάλλουν την υπό κρίση περίπτωση, η συνέχιση της κράτησης του αιτητή δεν δικαιολογείται».
Στην Αναφορικά με την Αίτηση του Malek Alawaad για την Έκδοση Εντάλματος Habeas Corpus, Πολ. Αίτηση Αρ. 111/2024, ημερ. 30.7.2024, επίσης εξεδόθη το αιτούμενο Ένταλμα Habeas Corpus ad Subjiciendum. Είχε προηγηθεί η έκδοση διατάγματος κράτησης του ημερ. 19.1.2024 δυνάμει του άρθρου 9ΣΤ(2)(ε) του περί Προσφύγων Νόμου του 2000, Ν.6(Ι)/2000. Η έκδοση του βασίστηκε σε πληροφορίες που είχαν τεθεί ενώπιον της αρμόδιας αρχής, οι οποίες έφεραν τον αιτητή να αποτελεί κίνδυνο για την εθνική ασφάλεια και τη δημόσια τάξη της Κυπριακής Δημοκρατίας, στοιχεία που εδώ ελλείπουν. Το Ανώτατο Δικαστήριο, αφού σημείωσε πως ο χρόνος κράτησης του αιτητή υπερέβαινε τους επτά μήνες, υπέδειξε τα ακόλουθα:
«Σε καμιά περίπτωση δεν γίνονται εκπτώσεις σε σχέση με το δικαίωμα της ελευθερίας του ατόμου, παρά μόνο όπως προβλέπεται από το Σύνταγμα και ως σχετικός νόμος ορίζει. Ακόμα, όμως, και τότε, τελικώς κριτής είναι το Δικαστήριο το οποίο αποφασίζει στη βάση των ιδιαίτερων περιστάσεων της κάθε περίπτωσης και της αποδεκτής ως προς τούτο αιτιολογίας. Στην παρούσα υπόθεση ό,τι έχει αναφερθεί από την αρμόδια αρχή σε σχέση με την εξέταση της αίτησης του αιτητή για διεθνή προστασία και συνακόλουθα τη διάρκεια της κράτησης του, χαρακτηρίζεται από γενικότητες και αοριστία. Επομένως, η παρούσα περίπτωση δικαιολογεί την παρέμβαση του Δικαστηρίου, προς όφελος του αιτητή.»
Συμφωνώ με την πιο πάνω προσέγγιση του αδελφού Δικαστή ότι, σε θέματα που αφορούν στην ελευθερία των ανθρώπων, δεν επιτρέπονται εκπτώσεις. Να επαναλάβω αυτό που η Ολομέλεια του Ανώτατου Δικαστηρίου σημείωσε στη Ζανάς (2013) 1(Β) Α.Α.Δ. 1156, πως «Η ελευθερία του ατόμου είναι το ύψιστο αγαθό που πρέπει να διασφαλίζεται σε κάθε δημοκρατική κοινωνία, διεπόμενη από το κράτος δικαίου».
Στην Αναφορικά με την αίτηση του Ahmed Alalaiwi για την έκδοση προνομιακού εντάλματος Habeas Corpus, Πολ. ΄Εφ. Αρ. 38/2025, ημερομηνίας 03/03/2026, το Ανώτατο Δικαστήριο επικύρωσε την πρωτόδικη απόφαση με την οποία εξεδόθη το ένταλμα Habeas Corpus σημειώνοντας, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα:
«Η μη προσβολή της νομιμότητας διατάγματος κράτησης αιτητή διεθνούς προστασίας και το γεγονός ότι αυτός δεν μπορεί να απελαθεί ενόσω η αίτηση του εκκρεμεί, δεν απολήγει στο ότι ο αιτητής μπορεί να κρατείται πέραν του ευλόγου, με το εύλογο να καθορίζεται βάσει του χρόνου που μπορεί να θεωρηθεί ότι απαιτείται για τη διεκπεραίωση της εξέτασης της αίτησης του για παραχώρηση καθεστώτος διεθνούς προστασίας και νοουμένου ότι η εξέταση της βρίσκεται σε εξέλιξη. Και ενώ κράτηση, έστω και παρατεταμένης διάρκειας, δυνατό να δικαιολογείται εφόσον διενεργούνται απαραίτητες ενέργειες στην εξέταση της αίτησης ασύλου, κράτηση, έστω και για μικρό χρονικό διάστημα, είναι αδικαιολόγητη και παράνομη εφόσον δεν γίνεται οτιδήποτε για τη διεκπεραίωση της αίτησης.
Εν προκειμένω, ο ουσιώδης χρόνος ήταν από 4.4.2025, που ο Εφεσίβλητος υπέβαλε αίτηση για επανάνοιγμα της αίτησης του για παραχώρηση καθεστώτος διεθνούς προστασίας. Την αίτηση του για Habeas Corpus καταχώρισε πέντε μήνες μετά, στις 9.9.2025 και η πρωτόδικη απόφαση εξεδόθη στις 29.10.2025».
(Η υπογράμμιση γίνεται από το παρόν Δικαστήριο).
Πρόσφατα, το Ανώτατο Δικαστήριο, στην Αναφορικά με την Αίτηση του Korush Parsa για την έκδοση εντάλματος Habeas Corpus, Πολ. Έφ. Αρ. 33/2025, ημερ. 02/04/2026, παραμέρισε την πρωτόδικη απόφαση με την οποία είχε απορριφθεί η αίτηση για έκδοση του εντάλματος Habeas Corpus και εξέδωσε το αιτούμενο προνομιακό ένταλμα. Εκεί η απόφαση για απέλαση του αιτητή είχε ληφθεί για σκοπούς προστασίας της Εθνικής Ασφάλειας και Δημόσιας Τάξης. Αυτή όμως η ιδιαιτερότητα δεν στάθηκε ικανή να αποτρέψει την έκδοση του αιτούμενου εντάλματος. Αφού λήφθηκε υπόψη και το γεγονός ότι δεν υπήρχε, «επί του παρόντος», προοπτική απομάκρυνσης του εφεσείοντα, κρίθηκε ότι η συνέχιση της κράτησής του δεν εδικαιολογείτο.
Εν προκειμένω, αυτό που αποκαλύπτεται είναι ότι, εάν δεν εκδοθεί το αιτούμενο ένταλμα, ο αιτητής θα συνεχίσει να τελεί υπό κράτηση για περαιτέρω, απροσδιόριστο, χρονικό διάστημα, χωρίς να υπάρχει, στο παρόν στάδιο, στη βάση των εξαιρετικά ιδιαίτερων γεγονότων της υπόθεσης, λογική προοπτική απομάκρυνσής του από τη χώρα (Eazadi (2012) 1(Γ) A.Α.Δ. 2553).
Οι Καθ’ ων η Αίτηση στην παράγραφο 15 της ένορκης δήλωσης του κ. Μαζέρη, προσθέτουν πως «Σε κάθε περίπτωση, η συνέχιση της κράτησης δικαιολογείται και είναι αναγκαία για σκοπούς ολοκλήρωσης των διαδικασιών για την απέλαση του». Ωστόσο, δεν διευκρινίζουν ποιες συγκεκριμένες διαδικασίες αναμένεται να λάβουν χώρα για να καταστεί δυνατή επιτέλους η απέλαση του αιτητή, σε μίαν υπόθεση όπου αυτός συλλαμβάνεται και αφήνεται ελεύθερος με αποτέλεσμα να παραμένει στη χώρα εδώ και 24 περίπου έτη. Μάλιστα σήμερα και οι δύο πλευρές ανέφεραν πως «παρόλο που ο αιτητής βρίσκεται εδώ και 24 χρόνια στην Κύπρο δεν έχει διαβατήριο ή ταξιδιωτικά έγγραφα».
Εν κατακλείδι, έχοντας ενώπιόν μου και το διαρρεύσαν χρονικό διάστημα που ο αιτητής συνεχίζει να τελεί υπό κράτηση, χωρίς στο παρόν στάδιο, επαναλαμβάνω, να υπάρχει προοπτική απέλασης του, λαμβανομένου υπόψη και του πλούσιου ιστορικού της υπόθεσης, το λιγότερο που μπορώ να πω είναι ότι ο αιτητής κρατείται πέραν του ευλόγου (Ahmed Alalaiwi (ανωτέρω)), κάτι που επιβάλλει την απελευθέρωσή του αμέσως. (Αναφορικά με την Aίτηση του Yassa για έκδοση Προνομιακού Εντάλματος Habeas Corpus, Πολ. Αίτ. 9/2019, ημερ. 6.2.2019). Εξισορρόπηση των δικαιωμάτων του Κράτους και του αιτητή, οδηγεί, εν προκειμένω, στην έκδοση του αιτούμενου εντάλματος.
Η Αίτηση κρίνεται βάσιμη, δικαιολογημένη και εγκρίνεται. Εκδίδεται το αιτούμενο Προνομιακό Ένταλμα. Οι αρμόδιες αρχές της Κυπριακής Δημοκρατίας να αφήσουν αμέσως ελεύθερο τον αιτητή.
Επιδικάζονται υπέρ του επιτυχόντος αιτητή έξοδα αίτησης, πλέον Φ.Π.Α., εάν υπάρχει, όπως αυτά θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο.
Τα έξοδα του διερμηνέα να καταβληθούν από την Κυπριακή Δημοκρατία.
Ι. ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ, Δ.
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο