ΑΝΩΤΑΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ
ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ
(Πολιτική Αίτηση Αρ. 109/2026)
(i-justice)
26 Μαΐου, 2026
[Λ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΥ-ΑΝΔΡΕΟΥ, Δ.]
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 155.4 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ KAI TA ΑΡΘΡA 3 ΚΑΙ 9 ΤΟΥ ΠΕΡΙ ΑΠΟΝΟΜΗΣ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ (ΠΟΙΚΙΛΑΙ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ) ΝΟΜΟΥ ΤΟΥ 1964 (Ν. 33/1964)
ΚΑΙ
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΑΝΩΤΑΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΕΚΔΟΣΗΣ ΕΝΤΑΛΜΑΤΩΝ ΠΡΟΝΟΜΙΑΚΗΣ ΦΥΣΕΩΣ) ΔΙΑΔΙΚΑΣΤΙΚΟ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ ΤΟΥ 2018
ΚΑΙ
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΙΤΗΣΗ ΤΟΥ BEHZAD MOTMAEN FAAL ΑΠΟ ΤΟ ΙΡΑΝ (ARC [ ]) ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΕΝΤΑΛΜΑΤΟΣ HABEAS CORPUS
ΚΑΙ
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΩΝ ΝΟΜΟ 14/60, ΤΩΝ ΠΕΡΙ ΑΠΟΝΟΜΗΣ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ (ΠΟΙΚΙΛΑΙ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ) ΝΟΜΩΝ ΤΟΥ 1964 ΜΕΧΡΙ 1991, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΑΣΠΙΣΗ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ, ΤΟΝ ΧΑΡΤΗ ΘΕΜΕΛΙΩΔΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΗΣ Ε.Ε., ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ ΝΟΜΟ, ΤΗΝ ΟΔΗΓΙΑ 2013/33/ΕΕ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΔΟΧΗ ΤΩΝ ΑΙΤΟΥΝΤΩΝ ΔΙΕΘΝΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ
ΚΑΙ
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΜΕΣΩ:
1. ΑΡΧΗΓΟΥ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ
2. ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΥ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
ΔΙΑ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
ΟΙ ΟΠΟΙΟΙ ΠΑΡΑΝΟΜΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΥΝ ΝΑ ΕΧΟΥΝ ΥΠΟ ΚΡΑΤΗΣΗ ΤΟΝ BEHZAD MOTMAEN FAAL ΑΠΟ ΤΟ ΙΡΑΝ (ARC [ ]) ΚΑΤΑ ΠΑΡΑΒΑΣΗ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 11 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 5(1) ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΑΣΠΙΣΗ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ, ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 6 ΤΟΥ ΧΑΡΤΗ ΘΕΜΕΛΙΩΔΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΗΣ Ε.Ε., ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 9ΣΤ ΤΟΥ ΠΕΡΙ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ ΝΟΜΟΥ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΡΘΡΩΝ 8 ΚΑΙ 9 ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ 2013/33/ΕΕ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΔΟΧΗ ΤΩΝ ΑΙΤΟΥΝΤΩΝ ΔΙΕΘΝΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ.
__________________________________________
Α. Δημητρίου, για τον Αιτητή.
Ν. Κουρσάρης για Ν. Κουρσάρης ΔΕΠΕ, εκ μέρους του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, για τον Καθ’ ου η Αίτηση.
Α Π Ο Φ Α Σ Η
(Ex-tempore)
Λ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΥ-ΑΝΔΡΕΟΥ, Δ.: Ο Αιτητής είναι υπήκοος Ιράν. Από τις 4/9/2025 τελεί υπό κράτηση στη βάση Διαταγμάτων Κράτησης και Απέλασης.
Με την υπό εκδίκαση Αίτηση, αιτείται την έκδοση Προνομιακού Εντάλματος Habeas Corpus ad Subjiciendum με το οποίο «να κηρύσσεται η διάρκεια της κράτησης του… από τις 4/9/2025 μέχρι και σήμερα ως παράνομη και να διατάσσεται η άμεση απελευθέρωση του…….».
Η Αίτηση υποστηρίζεται από Ένορκη Δήλωση του Άγγελου Ιωάννου, δικηγόρου ο οποίος συνεργάζεται με το δικηγόρο του Αιτητή, ο οποίος δηλώνει ότι λαμβάνει γνώση των γεγονότων από το δικηγόρο του Αιτητή και από μελέτη του φακέλου της υπόθεσης.
Η Δημοκρατία καταχώρισε Ειδοποίηση Πρόθεσης Ένστασης που υποστηρίζεται από Ένορκη Δήλωση Λειτουργού Μετανάστευσης στο Υφυπουργείο Μετανάστευσης και Διεθνούς Προστασίας (εφεξής «το Τμήμα»).
Το αδιαμφισβήτητο ιστορικό, όπως αυτό προκύπτει, τόσο μέσα από την Ένορκη Δήλωση που υποστηρίζει την Αίτηση, όσο και μέσα από την Ένορκη Δήλωση που υποστηρίζει την Ένσταση, σε συνάρτηση και με τα σχετικά έγγραφα που κατατέθηκαν ως Τεκμήρια ενώπιον του Δικαστηρίου είναι, σε γενικές γραμμές, το ακόλουθο:
· Ο Αιτητής είναι υπήκοος Ιράν, με ημερομηνία γέννησης 7/4/1971.
· Αφίχθηκε στη Δημοκρατία την 1/11/2000.
· Στις 15/1/2001 υπέβαλε αίτηση για άδεια παραμονής η οποία του παραχωρήθηκε.
· Στις 12/1/2002 η Υπάτη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών στην Κύπρο απέρριψε την αίτηση του Αιτητή για καθεστώς πρόσφυγα και στις 10/4/2002 ο φάκελος του έκλεισε.
· Στις 20/5/2002 ο Αιτητής τέλεσε πολιτικό γάμο με την M.Σ., Κύπρια πολίτη.
· Στις 4/7/2002 εκδόθηκαν εναντίον του Αιτητή Διατάγματα Κράτησης και Απέλασης τα οποία δεν εκτελέστηκαν.
· Στις 11/7/2003 το Τμήμα εξέδωσε άδεια παραμονής για τον Αιτητή ως εργάτη, η οποία ανανεωνόταν.
· Στις 30/10/2008 ο Αιτητής υπέβαλε αίτηση για απόκτηση της κυπριακής υπηκοότητας με εγγραφή.
· Στις 31/8/2010 η λειτουργός του Τμήματος απέστειλε επιστολή προς τον Αιτητή σχετικά με την αίτηση του για απόκτηση της κυπριακής υπηκοότητας με εγγραφή και ενημέρωσε ότι εξετάστηκε αλλά απορρίφθηκε λόγω της προηγούμενης παράνομης παραμονής του στην Κύπρο.
· Την 1/2/2011 η Διευθύντρια του Τμήματος κήρυξε τον Αιτητή ως ανεπιθύμητο μετανάστη λόγω της σοβαρότητας των αδικημάτων για τα οποία καταδικάστηκε σε ποινή φυλάκισης.
· Στις 2/3/2011 ο λειτουργός του Τμήματος απέστειλε επιστολή προς τον Αιτητή σχετικά με την αίτηση του, ημερ. 10/3/2010, για άδεια παραμονής και εργασίας και ενημέρωσε ότι το αίτημα εξετάστηκε πολύ προσεκτικά, αλλά δεν κατέστη δυνατό να εγκριθεί καθότι έχει καταδικαστεί από το Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού και θεωρείται απαγορευμένος μετανάστης.
· Στις 29/4/2011 ο Λειτουργός του Τμήματος απέστειλε επιστολή προς τον Αιτητή σχετικά με την αίτηση του ημερ. 12/4/2011 για άδεια παραμονής και εργασίας και ενημέρωσε ότι το αίτημα εξετάστηκε πολύ προσεκτικά, αλλά δεν κατέστη δυνατό να εγκριθεί καθότι έχει καταδικαστεί από το Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού και θεωρείται απαγορευμένος μετανάστης.
· Στη συνέχεια, ο Αιτητής καταχώρισε στο Ανώτατο Δικαστήριο την Προσφυγή αρ. 889/2011 εναντίον της απόφασης του Τμήματος, ημερ. 29/4/2011.
· Στις 8/10/2013 εκδόθηκαν Διατάγματα Κράτησης και Απέλασης για τον Αιτητή τα οποία στις 10/4/2014 ακυρώθηκαν δεδομένου ότι αυτός βρισκόταν στις Κεντρικές Φυλακές λόγω ενταλμάτων προστίμου.
· Στις 8/10/2013 η λειτουργός του Τμήματος απέστειλε επιστολή προς το δικηγόρο του Αιτητή σχετικά με τις επιστολές τους και ενημέρωσε ότι λαμβάνοντας υπόψη το ιστορικό της παραμονής του αλλοδαπού το αίτημα τους δεν κατέστη δυνατό να εγκριθεί, ιδιαίτερα λόγω του ότι ο αλλοδαπός αποτελεί κίνδυνο για τη δημόσια τάξη, δεδομένης της καταδίκης του για σοβαρό ποινικό αδίκημα το 2011, πρόκληση πραγματικής σωματικής βλάβης. Η λειτουργός κάλεσε όπως ο Αιτητής αναχωρήσει άμεσα από την Κύπρο, διαφορετικά θα λαμβάνονταν μέτρα για την απομάκρυνση του.
· Στις 27/2/2014 ο Αιτητής συνελήφθη για τροχαία αδικήματα.
· Στις 14/4/2014 ανεστάλη για περίοδο έξι μηνών η εκτέλεση ενταλμάτων φυλάκισης για πρόστιμα που εκκρεμούν εναντίον του Αιτητή υπό συγκεκριμένους όρους που του υποβλήθηκαν.
· Στις 15/4/2014 ο Αιτητής αποφυλακίστηκε από τις Κεντρικές Φυλακές και την ίδια ημέρα συνελήφθη βάσει Διαταγμάτων Κράτησης και Απέλασης.
· Στις 6/5/2014 ο Αιτητής καταχώρισε την αίτηση (Habeas Corpus) αρ. 79/2014 στο Ανώτατο Δικαστήριο.
· Στις 13/5/2014 ο Αιτητής καταχώρισε τη μονομερή αίτηση αρ. 666/2014 στο Ανώτατο Δικαστήριο για την οποία εκδόθηκε απόφαση στις 2/6/2014.
· Στις 8/7/2014 το Ανώτατο Δικαστήριο εξέδωσε απόφαση εναντίον του Απητή στην υπόθεση αρ. 666/2014.
· Στις 26/8/2014 ο Αιτητής ενημερώθηκε ότι η απέλαση του ανεστάλη μέχρι την 1/3/2015.
· Στις 27/8/2014 ο Αιτητής απολύθηκε της κράτησης του με τους όρους που του υποβλήθηκαν στις 26/8/2014.
· Στις 8/10/2014 η υπόθεση αρ. 666/2014 απορρίφθηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο.
· Στις 8/10/2015 η Προσφυγή του Αιτητή αρ. 889/2011 απορρίφθηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο.
· Την 1/2/2017 το Τμήμα εξέδωσε άδεια παραμονής και εργασίας στον Αιτητή ως σύζυγο Κύπριας πολίτη.
· Στις 8/6/2018 το Τμήμα εξέδωσε άδεια παραμονής και εργασίας στον Αιτητή ως σύζυγο Κύπριας πολίτη, άδεια η οποία ανανεώθηκε.
· Στις 27/4/2019 η Κύπρια σύζυγος του Αιτητή απεβίωσε.
· Στις 10/11/2020 ο Αιτητής υπέβαλε αίτηση για απόκτηση της κυπριακής υπηκοότητας με εγγραφή.
· Στις 28/3/2022 ο Αιτητής υπέβαλε εκ νέου αίτηση για άδεια παραμονής.
· Στις 11/5/2022 η λειτουργός του Τμήματος απέστειλε επιστολή προς τον Αιτητή σχετικά με την αίτηση του ημερ. 28/3/2022 για άδεια παραμονής επισκέπτη μέλους οικογένειας Κύπριου πολίτη, και ενημέρωσε ότι απορρίπτεται καθότι δεν διατηρεί δικαίωμα διαμονής από Κύπριο πολίτη.
· Στις 8/7/2022 ο Αιτητής υπέβαλε εκ νέου αίτηση για άδεια παραμονής με σκοπό τη μισθωτή απασχόληση.
· Στις 12/2/2023 ο Υπουργός Εσωτερικών απέρριψε την αίτηση του Απητή για απόκτηση της κυπριακής υπηκοότητας με εγγραφή.
· Στις 12/4/2023 η λειτουργός του Τμήματος απέστειλε επιστολή προς τον Αιτητή σχετικά με την αίτηση του για απόκτηση της κυπριακής υπηκοότητας με εγγραφή και ενημέρωσε ότι η αίτηση του τέθηκε ενώπιον του Υπουργού Εσωτερικών και εξετάστηκε αλλά δεν κατέστη δυνατόν να εγκριθεί βάσει της δεύτερης επιφύλαξης του Άρθρου 110(2) του περί Αρχείου Πληθυσμού Νόμου 141(Ι)/2002, καθότι είχε παράνομη είσοδο και παραμονή στη Δημοκρατία. Επιπλέον, βάσει της παραγράφου (γ) του Άρθρου 110(2) του περί Αρχείου Πληθυσμού Νόμου 141(Ι)/2002, καθότι δεν έχει αποδειχθεί πέραν πόσης αμφιβολίας ότι είναι άτομο καλού χαρακτήρα.
· Στις 4/7/2023 η λειτουργός του Τμήματος απέστειλε επιστολή προς τον Αιτητή σχετικό με την αίτηση του ημερ. 8/7/2022 και ενημέρωσε ότι δεν τηρεί τα κριτήρια για απόκτηση του δικαιώματος παραμονής στη Δημοκρατία σύμφωνα με τη σχετική νομοθεσία.
· Στις 25/9/2023 τα στοιχεία του Αιτητή τοποθετήθηκαν στη λίστα αναζητούμενων προσώπων.
· Στις 14/8/2025 ο Αιτητής συνελήφθη για εντάλματα προστίμου που εκκρεμούσαν εναντίον του και μεταφέρθηκε ως κατάδικος στις Κεντρικές Φυλακές.
· Στις 3/9/2025 η ποινή φυλάκισης του ανεστάλη και την ίδια ημέρα ο Αιτητής συνελήφθη για το αδίκημα της παράνομης παραμονής στη Δημοκρατία. Ο Αιτητής κατά τη σύλληψη του δεν ανέφερε την ύπαρξη οικογένειας.
· Εναντίον του Αιτητή εκδόθηκαν στις 4/9/2025 Διατάγματα Κράτησης και Απέλασης δυνάμει του Άρθρου 14 του περί Αλλοδαπών και Μετανάστευσης Νόμου, καθότι είχε κριθεί απαγορευμένος μετανάστης κατά τα διαλαμβανόμενα στο Άρθρο 6(1)(α) του Κεφ. 105, «καθότι παρέμεινε παράνομα από τις 12/08/2023, όταν παρήλθε η προθεσμία αναχώρησης του από τη Δημοκρατία».
· Κατά των ως άνω Διαταγμάτων Κράτησης και Απέλασης ο Αιτητής καταχώρισε στο Διοικητικό Δικαστήριο την Προσφυγή υπ’ αρ. 1030/2025, το οποίο στις 5/12/2025 εξέδωσε απορριπτική απόφαση.
· Εναντίον της ως άνω απόφασης υπεβλήθη στο Διοικητικό Εφετείο η Έφεση υπ’ αρ. 2/2026 η οποία εκκρεμεί.
· Στις 5/11/2025 και 12/1/2026 έγινε επαναξιολόγηση της κράτησης του Αιτητή.
· Στις 18/2/2026 ο Αιτητής υπέβαλε αίτηση ασύλου, η οποία μέχρι σήμερα εκκρεμεί. Ενόψει του αιτήματος του Αιτητή για διεθνή προστασία το Διάταγμα Απέλασης ημερ. 4/9/2025 αναστάλθηκε ενώ το Διάταγμα Κράτησης ακυρώθηκε και εκδόθηκε στις 19/2/2026 νέο Διάταγμα Κράτησης δυνάμει του Άρθρου 9ΣΤ(2) του περί Προσφύγων Νόμου.
· Στις 15/4/2026 με απόφαση του ΔΔΔΠ στην Προσφυγή υπ’ αρ. ΔΚ3/2026 απερρίφθη η προσφυγή του Αιτητή, με την οποία είχε επιδιώξει την ακύρωση του Διατάγματος Κράτησης, ημερ. 9/2/2026.
· Στις 19/2/2026, 3/4/2026 και 21/4/2026 έγινε επαναξιολόγηση της κράτησης του Αιτητή.
Όπως είναι καλά γνωστό, το Προνομιακό Ένταλμα της φύσεως Habeas Corpus ad Subjiciendum διασφαλίζει την ελευθερία του ατόμου. Στην υπόθεση Δημητράκης Χ"Σάββας (1993) 1 Α.Α.Δ. 102 τονίσθηκε πως «Το Habeas Corpus ad subjiciendum είναι προνομιακή διαδικασία για τη διασφάλιση της ελευθερίας του πολίτη. Παρέχει αποτελεσματικό μέσο άμεσης απελευθέρωσης από παράνομη ή αδικαιολόγητη κράτηση, είτε στη φυλακή, είτε σε ιδιωτικό χώρο, από Αρχή ή ιδιώτη». Απαραίτητη προϋπόθεση για έκδοση του εντάλματος συνιστά η απόδειξη, εκ μέρους του αιτούντος, του παράνομου της κράτησης ή φυλάκισης (Καλφοπούλου (1998) 1 Α.Α.Δ. 55). Με τη διαδικασία του εντάλματος Habeas Corpus, ό,τι επιδιώκεται είναι η διασφάλιση του δικαιώματος της ελευθερίας δια της άμεσης απελευθέρωσης του αιτητή ο οποίος, κατ' ισχυρισμό, τελεί υπό παράνομη κράτηση. Οποτεδήποτε, στο πλαίσιο της εν λόγω διαδικασίας, διαπιστώνεται κάτι τέτοιο, το σχετικό διάταγμα εκδίδεται δικαιωματικά και όχι ως θέμα άσκησης διακριτικής εξουσίας, οπότε, ο αιτητής αφήνεται ευθύς ελεύθερος (Green v. Home Secretary [1941] 3 All E.R. 388, σελίδα 400).
Το Δικαστήριο έχει διεξέλθει με προσοχή όσα οι συνήγοροι έχουν θέσει ενώπιον του, συμπεριλαμβανομένων των επιχειρημάτων που αναπτύχθηκαν μέσω γραπτής αγόρευσης.
Επισημαίνεται ότι από τις 4/9/2025 μέχρι τις 18/2/2026 τελούσε υπό κράτηση στη βάση Διατάγματος Κράτησης και Απέλασης. Στις 19/2/2026 το καθεστώς παραμονής του Αιτητή έλαβε άλλη μορφή. Κατά την πιο πάνω ημερομηνία και ενώ αυτός κρατείτο στο πλαίσιο της διαδικασίας επιστροφής δυνάμει των Άρθρων 18ΟΓ μέχρι 18ΠΘ του περί Αλλοδαπών και Μετανάστευσης Νόμου, αποφάσισε να υποβάλει και υπέβαλε αίτηση για παραχώρηση καθεστώτος διεθνούς προστασίας, με αποτέλεσμα, στις 18/2/2026 το Διάταγμα Απέλασης ημερ. 4/9/2025 να ανασταλεί και να ακυρωθεί το Διάταγμα Κράτησης ιδίας ημερομηνίας και, ακολούθως, να εκδοθεί νέο Διάταγμα Κράτησης δυνάμει του Άρθρου 9ΣΤ(2)(δ) του περί Προσφύγων Νόμου.
Με δεδομένο ότι η αίτηση για διεθνή προστασία υποβλήθηκε καθ΄ον χρόνο ο Αιτητής κρατείτο στο πλαίσιο της διαδικασίας επιστροφής δυνάμει των Άρθρων 18ΟΓ μέχρι 18ΠΘ του περί Αλλοδαπών και Μετανάστευσης Νόμου, Κεφ. 105, η υποβολή της αίτησης για διεθνή προστασία επενεργεί ώστε στην προκείμενη περίπτωση να εφαρμόζονται οι πρόνοιες του περί Προσφύγων Νόμου, Ν. 6(Ι)/2000 αντί του Κεφ. 105. Γι’ αυτό και η κράτηση του βασίστηκε στις πρόνοιες του Ν. 6(Ι)/2000. Δεν εφαρμόζονται στην προκείμενη περίπτωση οι πρόνοιες του Κεφ. 105 και, ειδικότερα, εκείνες του Άρθρου 18ΠΣΤ(4)(α) για αυτεπάγγελτη επανεξέταση από τον Υπουργό Εσωτερικών κάθε δύο μήνες, που ισχύουν στις περιπτώσεις διατάγματος κράτησης δυνάμει του Άρθρου 18ΠΣΤ του Κεφ. 105 (Αναφορικά με τον Sheikh, Πολιτική Αίτηση Αρ. 85/2021, ημερ. 28/6/2021, ECLI:CY:AD:2021:D283).
Όπως προκύπτει, ο Αιτητής, ως αιτητής, πλέον, διεθνούς προστασίας, κρατείται, κατ’ εξαίρεση, με βάση το Άρθρο 9ΣΤ(2)(δ) του Νόμου, εφόσον απαγορεύεται η κράτηση αιτητή λόγω μόνο της ιδιότητας του ως αιτητή (εδάφιο 1). Το εδάφιο (2), όμως, θέτει τις προϋποθέσεις με βάση τις οποίες, κατ’ εξαίρεση, μπορεί ο Υπουργός να εκδώσει διάταγμα κράτησης του αιτητή για τους καθοριζόμενους εκεί λόγους.
Το Άρθρο 9ΣΤ(2)(δ) έχει, συναφώς, ως ακολούθως:
«(2) Εκτός εάν στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι εφικτό να εφαρμοστούν αποτελεσματικά άλλα λιγότερο περιοριστικά εναλλακτικά μέτρα, όπως τα προβλεπόμενα στο εδάφιο (3), και εφόσον κρίνεται αναγκαίο και κατόπιν ατομικής αξιολόγησης κάθε περίπτωσης, ο Υπουργός δύναται να εκδίδει γραπτό διάταγμα με το οποίο να θέτει υπό κράτηση αιτητή, μόνο για οποιοδήποτε από τους ακόλουθους λόγους:
(α) … … … … …… … … … … … … … … … …
(β) … … … … …… … … … … … … … … … …
(γ) … … … … …… … … … … … … … … … …
(δ) όταν κρατείται στο πλαίσιο της διαδικασίας επιστροφής δυνάμει των άρθρων 18ΟΓ μέχρι 18ΠΘ του περί Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως Νόμου, προκειμένου να προετοιμάζεται η επιστροφή ή/και να διεξάγεται η διαδικασία απομάκρυνσης, και ο Υπουργός τεκμηριώνει βάσει αντικειμενικών κριτηρίων, συμπεριλαμβανομένου του γεγονότος ότι το πρόσωπο είχε ήδη την ευκαιρία πρόσβασης στη διαδικασία χορήγησης ασύλου, ότι υπάρχουν βάσιμοι λόγοι να θεωρείται ότι το πρόσωπο υποβάλλει αίτηση διεθνούς προστασίας, προκειμένου να καθυστερεί απλώς ή να εμποδίζει την εκτέλεση απόφασης επιστροφής٠
(ε) … … … … …… … … … … … … … … … …
(στ) … … … … …… … … … … … … … … … … »
Περαιτέρω, στο Άρθρο 9ΣΤ(3) καθορίζονται τα εναλλακτικά μέτρα τα οποία ο Υπουργός δύναται να επιβάλει, αντί της κράτησης, ώστε να διασφαλιστεί ο κίνδυνος διαφυγής.
Η προνομιακή δικαιοδοσία του Ανωτάτου Δικαστηρίου για έκδοση του εντάλματος Habeas Corpus για έλεγχο της νομιμότητας της κράτησης από την άποψη της διάρκειας, που αφορά η υπό κρίση περίπτωση, παρέχεται στο Άρθρο 9ΣΤ(7)(α)(i) του περί Προσφύγων Νόμου 6(Ι)/2000 στο οποίο αναφέρεται ότι, «Η διάρκεια κράτησης βάσει του παρόντος άρθρου υπόκειται σε αίτηση για την έκδοση εντάλματος habeas corpus δυνάμει του Άρθρου 155.4 του Συντάγματος, σύμφωνα με τις διατάξεις του εν λόγω Άρθρου». Επισημαίνεται ότι ο έλεγχος της διάρκειας της κράτησης διενεργείται υπό το φως των διατάξεων του Άρθρου 9ΣΤ(4)(α) του Νόμου που προνοεί ότι: «Η κράτηση αιτητή έχει τη μικρότερη δυνατή διάρκεια και διαρκεί μόνο για όσο διάστημα ισχύει λόγος κράτησης που προβλέπεται στο εδάφιο (2)». Ακόμα, στο Άρθρο 9ΣΤ(4)(β) προβλέπεται ότι: «Οι διοικητικές διαδικασίες που συνδέονται με λόγο κράτησης που προβλέπεται στο εδάφιο (2) εκτελούνται χωρίς περιττές καθυστερήσεις. Καθυστερήσεις των διοικητικών διαδικασιών που δεν μπορούν να αποδοθούν στον αιτητή δεν δικαιολογούν την συνέχιση της κράτησης».
Όπως προκύπτει, σύμφωνα με το εδάφιο (4)(α) η κράτηση πρέπει να έχει τη μικρότερη δυνατή διάρκεια και να διαρκεί μόνο για όσο διάστημα ισχύει ο λόγος κράτησης που προβλέπεται στο εδάφιο (2), ήτοι, εν προκειμένω, για όσο διάστημα διαρκεί η διαδικασία επιστροφής προκειμένου να ετοιμαστεί η επιστροφή ή και να διεξαχθεί η διαδικασία απομάκρυνσης κατά τα προβλεπόμενα στο εδάφιο (2).
Όπως δε αναφέρθηκε στην υπόθεση Αναφορικά με τον Tombulovi, Πολιτική Αίτηση Aρ. 87/2021, ημερ. 9/6/2021:
«Αυτά δε, υπό το πρίσμα πάντοτε του άρθρου 5(1)(στ) της ΕΣΔΑ και του Άρθρου 11.2(στ) του Συντάγματος και της αποκρυσταλλωμένης αρχής ότι το κράτος οφείλει να ενεργεί σε τέτοιες περιπτώσεις καλή τη πίστει με μοναδική πρόθεση την επιδίωξη της απέλασης, επιδεικνύοντας επιμέλεια και ταχύτητα και με σεβασμό προς την αρχή της ελευθερίας και την ανάγκη για «περιορισμούς στον περιορισμό» της ελευθερίας (J.N. v. The United Kingdom, Appl. No. 37289/12, 19 May 2016, R. v. Governor of Durham Prison, Ex-parte Hardial Singh (1984) WLR 704, Mikolenko v. Esthonia, Appl. No. 10664/05, 8.10.2009).»
Επομένως, αντικείμενο για σκοπούς της υπό κρίση Αίτησης είναι η διάρκεια της κράτησης του Αιτητή.
Ό,τι, λοιπόν, αξίζει να συζητηθεί στο πλαίσιο της παρούσας είναι το κατά πόσο υφίσταται υπέρβαση του εύλογου χρόνου που απαιτείται για το σκοπό της κράτησης. Σε κάθε περίπτωση η κράτηση είναι επιτρεπτή μόνο στο βαθμό που είναι αναγκαία για τους σκοπούς απέλασης, όπως στην προκείμενη περίπτωση, και πρέπει, βεβαίως, να περιορίζεται στο συντομότερο δυνατό διάστημα, όπως τούτο κρίνεται στα δεδομένα της κάθε υπόθεσης, χωρίς να τίθεται συγκεκριμένο χρονικό όριο. Αν με την πάροδο της εύλογης περιόδου κράτησης δεν καταστεί δυνατή η απέλαση, τότε δεν επιτρέπεται η παράταση της (Αναφορικά με την Αίτηση του Singh, Πολιτική Αίτηση Aρ. 120/2019, ημερ. 25/7/2019). Όπως τονίσθηκε στην υπόθεση Essa Morad Khlaief v. Κυπριακής Δημοκρατίας κ.ά. (2003) 1 Α.Α.Δ., ο χρόνος κράτησης «…..δεν μπορεί να θεωρηθεί in abstracto. Πρέπει να συσχετισθεί προς τους λόγους της καθυστέρησης απέλασης και τις υφιστάμενες δυνατότητες διεκπεραίωσης της».
Δεν αμφισβητείται ότι ο λόγος που δεν διενεργήθηκε η απέλαση του Αιτητή είναι η εκκρεμότητα της εξέτασης της αίτησης του για παροχή ασύλου. Ούτε υπήρξε διαφωνία ότι δεδομένης της εκκρεμότητας εξέτασης της αίτησης του Αιτητή για διεθνή προστασία, ο Αιτητής δεν μπορεί να απελαθεί αφού ο Αιτητής έχει την ιδιότητα του αιτούντος διεθνή προστασία. Σύμφωνα με το ερμηνευτικό Άρθρο 2 του Νόμου 6(Ι)/2000, «"αιτητής" σημαίνει υπήκοο τρίτης χώρας ή ανιθαγενή, ο οποίος έχει υποβάλει αίτηση διεθνούς προστασίας και η ιδιότητα αυτή ισχύει για την περίοδο από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης μέχρι τη λήψη τελικής απόφασης σε σχέση με την αίτηση αυτή·».
Προηγουμένως, και ενώ ήτο σε ισχύ τα Διατάγματα Απέλασης και Κράτησης, ημερ. 4/9/2025, ως προκύπτει από τα ενώπιον του Δικαστηρίου στοιχεία, ο Αιτητής δεν συναινούσε στον επαναπατρισμό του και εξετάζετο το ενδεχόμενο για εξασφάλιση έγκρισης για απέλαση του με συνοδεία. Επιπλέον, δεν ήταν κάτοχος ταξιδιωτικού εγγράφου και γίνονταν προσπάθειες μέσω της Πρεσβείας του για έκδοση ταξιδιωτικού εγγράφου[1].
Ο σκοπός, όμως, της απέλασης του δεν έχει εγκαταλειφθεί παρά μόνο, στο παρόν στάδιο, η απέλαση αναστάλθηκε ως αποτέλεσμα της καταχώρισης από τον Αιτητή αίτησης για διεθνή προστασία, ζήτημα για το οποίο εκκρεμεί, επί του παρόντος, η λήψη σχετικής απόφασης. Παρεμβάλλεται στο σημείο αυτό ότι, ενόψει του ότι ο Αιτητής είναι υπό κράτηση έχει, από τις 19/2/2026, ζητηθεί από λειτουργό Μετανάστευσης η επίσπευση εξέτασης από την Υπηρεσία Ασύλου της αίτησης ασύλου που υπέβαλε ο Αιτητής.
Στην υπό συζήτηση περίπτωση, ως προκύπτει από τα ενώπιον του Δικαστηρίου τεθέντα στοιχεία, δεδομένη ήταν η άρνηση του Αιτητή να συνεργαστεί με τις αρμόδιες αρχές της Δημοκρατίας όσον αφορά την εκτέλεση του αρχικού Διατάγματος Κράτησης και Απέλασης, οδηγώντας τις αρμόδιες αρχές να προβούν σε συνεννοήσεις για την έκδοση σχετικών ταξιδιωτικών εγγράφων για να γίνει κατορθωτή η εκτέλεση του εν λόγω Διατάγματος Απέλασης. Στην εξέλιξη των πραγμάτων, ο Αιτητής αποφάσισε να δρομολογήσει διαδικασίες για εξασφάλιση διεθνούς προστασίας, οι οποίες βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη. Ως ήδη πιο πάνω έχει επισημανθεί, ο σκοπός της απέλασης δεν έχει εγκαταλειφθεί, παρά μόνο αυτή έχει ανασταλεί ως αποτέλεσμα της αίτησης για διεθνή προστασία.
Εν πάση περιπτώσει, το χρονικό διάστημα που παρήλθε, υπό τις περιστάσεις, δεν είναι τέτοιας διάρκειας που να υποδηλοί είτε εγκατάλειψη του σκοπού για τον οποίο κρατείται ο Αιτητής, είτε παράλειψη προώθησης του με τη δέουσα επιμέλεια, ούτε και εντοπίζεται παραβίαση των όποιων δικαιωμάτων του Αιτητή.
Έχοντας, λοιπόν, υπόψη όλα τα γεγονότα και, περαιτέρω, τη διάρκεια της κράτησης, καθώς και ότι η αίτηση του Αιτητή για διεθνή προστασία είναι υπό εξέταση, η περίοδος κράτησης του μέχρι σήμερα κρίνεται, υπό τις περιστάσεις, εύλογη. Εν ολίγοις, η εξέταση της αίτησης του για διεθνή προστασία δεν έχει καθυστερήσει σε βαθμό που, παρά το νόμιμο του Διατάγματος Κράτησης του, η παράταση της κράτησης του να καθίσταται για το λόγο αυτό αδικαιολόγητη και/ή κακόπιστη και, ως εκ τούτου, παράνομη.
Καταληκτικά βρίσκω ότι η νομίμως αρξαμένη κράτηση του Αιτητή συνεχίζει να είναι νόμιμη για σκοπούς απομάκρυνσης του από την Κυπριακή Δημοκρατία. Επομένως, οι αιτιάσεις και τα παράπονα του Αιτητή είναι ανεδαφικά.
Ως εκ τούτου η Αίτηση απορρίπτεται.
Λ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΥ-ΑΝΔΡΕΟΥ,
Δ.
[1] Δέστε επανεξετάσεις ημερ. 5/11/2025 και 12/1/2026 (Τεκμήριο 39 στην Ένορκη Δήλωση της Ένστασης).
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο