ΑΝΩΤΑΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ
ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ
ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΙΤΗΣΗ ΑΡ. 106/2026
11 Ιουνίου, 2026
[Α. ΔΑΥΙΔ, Δ/ΣΤΗΣ]
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 155.4 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΑΡΘΡΑ 3 ΚΑΙ 9, ΤΟΥ ΠΕΡΙ ΑΠΟΝΟΜΗΣ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ (ΠΟΙΚΙΛΑΙ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ) ΝΟΜΟΥ ΤΟΥ 1964 (Ν.33/1964)
ΚΑΙ
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΑΝΩΤΑΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΕΚΔΟΣΗΣ ΕΝΤΑΛΜΑΤΩΝ ΠΡΟΝΟΜΙΑΚΗΣ ΦΥΣΕΩΣ) ΔΙΑΔΙΚΑΣΤΙΚΟΥΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥΣ ΤΟΥ 2018 ΚΑΙ 2023
ΚΑΙ
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΙΤΗΣΗ ΤΟΥ IBRAHIM KAMARA, [ ] ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΕΝΤΑΛΜΑΤΟΣ ΗΑΒΕΑΣ CORPUS
ΚΑΙ
ΑΝΑΦΟΡΙΚΆ ΜΕ ΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΩΝ ΝΟΜΟ 14/60, ΤΩΝ ΠΕΡΙ ΑΠΟΝΟΜΗΣ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ (ΠΟΙΚΙΛΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ) ΝΟΜΩΝ ΤΟΥ 1964 ΜΕΧΡΙ 1991, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΑΣΠΙΣΗ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ, ΤΟΝ ΧΑΡΤΗ ΤΩΝ ΘΕΜΕΛΙΩΔΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΕΕ, ΤΟΝ ΠΕΡΊ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ ΝΟΜΟ, ΤΗΝ ΟΔΗΓΙΑ 2011/95/ΕΚ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ Ή ΤΩΝ ΑΠΑΤΡΙΔΩΝ ΩΣ ΔΙΚΑΙΟΥΧΩΝ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΑ ΕΝΙΑΙΑΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ Ή ΓΙΑ ΤΑ ΑΤΟΜΑ ΠΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥΝΤΑΙ ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ, ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΕΩΣ ΝΟΜΟ (ΚΕΦ. 105), ΚΑΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΔΗΓΙΑ 2008/115/ΕΚ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΚΟΙΝΟΥΣ ΚΑΝΟΝΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΣΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΝΟΜΩΣ ΔΙΑΜΕΝΟΝΤΩΝ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ
ΚΑΙ
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, ΜΕΣΩ
1. ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΥ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
2. ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ
ΟΙ ΟΠΟΙΟΙ ΠΑΡΑΝΟΜΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΥΝ ΝΑ ΕΧΟΥΝ ΥΠΟ ΚΡΆΤΗΣΗ ΤΟΝ IBRAHIM KAMARA, [ ], ΚΑΤΑ ΠΑΡΑΒΑΣΗ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 11 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 5(1) ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΑΣΠΙΣΗ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ, ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 6 ΤΟΥ ΧΑΡΤΗ ΘΕΜΕΛΙΩΔΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΕΕ, ΤΩΝ ΑΡΘΡΩΝ 21 ΚΑΙ 29 ΤΟΥ ΠΕΡΙ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ ΝΟΜΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 33 ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ 2011/95/ΕΚ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ Ή ΤΩΝ ΑΠΑΤΡΙΔΩΝ ΩΣ ΔΙΚΑΙΟΥΧΩΝ ΔΙΕΘΝΟΥΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΑ ΕΝΙΑΙΑΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ Ή ΓΙΑ ΤΑ ΑΤΟΜΑ ΠΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥΝΤΑΙ ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ, ΤΩΝ ΑΡΘΡΩΝ 14 ΚΑΙ ΚΑΤ’ ΑΝΑΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 18ΠΣΤ ΤΟΥ ΠΕΡΙ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΕΩΣ ΝΟΜΟΥ ΚΑΙ ΚΑΤ’ ΑΝΑΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΑΡΘΡΩΝ 13, 15 ΚΑΙ 16 ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ 2008/115/ΕΚ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΚΟΙΝΟΥΣ ΚΑΝΟΝΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΣΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΝΟΜΩΣ ΔΙΑΜΕΝΟΝΤΩΝ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ
---------------------
Νατ. Στυλιανού (κα), για Αιτητή
Ελ. Ιωάννου (κα) εκ μέρους του Γενικού Εισαγγελέα, για τους Καθ’ ων η Αίτηση.
Αιτητής παρών
Α Π Ο Φ Α Σ Η
ΔΑΥΙΔ, Δ.: Με την υπό συζήτηση αίτηση, ο αιτητής επιζητά την έκδοση προνομιακού εντάλματος Habeas Corpus ad subjiciendum, με το οποίο «να αφεθεί άμεσα ελεύθερος, καθότι η διάρκεια της κράτησής του για σκοπούς απέλασης καθιστά την κράτηση του παράνομη».
Στο πιο πάνω αίτημα, που υποστηρίζεται με ένορκη δήλωση της Ειρήνας Οικονομίδη, δικηγόρου στο δικηγορικό οίκο που εκπροσωπεί τον Αιτητή, αντέδρασε η Δημοκρατία, καταχωρώντας, στις 12.5.2026, Ειδοποίηση Πρόθεσης Ένστασης. Την τελευταία, συνοδεύει και υποστηρίζει ένορκη δήλωση του Ανδρέα Μαζέρη, Λειτουργού στο Τμήμα Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης, ίδιας ημερομηνίας, ενώ μετά από εξασφάλιση σχετικής άδειας από το Δικαστήριο, το ως άνω πρόσωπο προέβη σε δεύτερη, συμπληρωματική ένορκη δήλωση, προς υποστύλωση της ένστασης.
Ως αναδύεται από το σύνολο των στοιχείων που τέθηκαν υπόψη του Δικαστηρίου, ο αιτητής, υπήκοος της Σιέρα Λεόνε, με ημερομηνία γέννησης 27.9.1986, αφίχθηκε στη Δημοκρατία σε άγνωστο χρόνο και από άγνωστο τόπο, από τις μη ελεγχόμενες από την Κυβέρνηση της Δημοκρατίας περιοχές, περνώντας στη συνέχεια στις ελεγχόμενες από την Δημοκρατία περιοχές.
Ø Στις 21.4.2015 συνελήφθη για τα αδικήματα της παράνομης εισόδου και της παράνομης παραμονής.
Ø Στις 22.4.2015 εκδόθηκαν εναντίον του διατάγματα κράτησης και απέλασης, ενώ την ίδια ημερομηνία υπέβαλε αίτηση διεθνούς προστασίας. Ενόψει τούτου, το διάταγμα απέλασης ίδιας ημερομηνίας, αναστάληκε.
Ø Στις 11.6.2015 η Υπηρεσία Ασύλου ενημέρωσε τον Αιτητή ότι το αίτημα του για διεθνή προστασία απορρίφθηκε.
Ø Στις 11.8.2015 ο αιτητής υπέβαλε διοικητική προσφυγή στην Αναθεωρητική Αρχή Προσφυγών η οποία και απορρίφθηκε στις 25.8.2015.
Ø Στις 7.9.2015 επανεξετάστηκε η κράτηση τού αιτητή και αποφασίστηκε όπως αυτή συνεχιστεί όπως και η διαδικασία απέλασης του.
Ø Στις 9.11.2015 ο αιτητής καταχώρησε την υπ’ αρ. 1451/15 προσφυγή εναντίον της απόφασης της Αναθεωρητικής Αρχής Προσφυγών, με αποτέλεσμα να ανασταλεί εκ νέου το διάταγμα απέλασης του.
Ø Στις 13.1.2016 ο αιτητής αφέθη ελεύθερος.
Ø Στις 27.6.2019 συνελήφθη από μέλη του ΤΑΕ Αμμοχώστου κατόπιν δικαστικού εντάλματος σύλληψης, για υπόθεση βιασμού, παράνομης κατοχής και προμήθειας ελεγχόμενου φαρμάκου τάξεως Β και τέθηκε υπό κράτηση στις Κεντρικές Φυλακές.
Ø Το Μόνιμο Κακουργιοδικείο Λάρνακας-Αμμοχώστου, στις 10.6.2020, στο πλαίσιο της ως άνω υπόθεσης (Αρ. υπόθεσης 2189/2019), επέβαλε στον Αιτητή ποινή φυλάκισης οκτώ ετών.
Ø Μετά την αποφυλάκισή του, στις 25.4.2025 συνελήφθη βάσει διαταγμάτων κράτησης και απέλασης δυνάμει του άρθρου 14 του περί Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως Νόμου, ΚΕΦ. 105.
Ø Στις 13.6.2025, υπέβαλε αίτηση ασύλου η οποία έγινε δεκτή από τη Υπηρεσία Ασύλου στις 24.6.2025.
Ø Στις 8.7.2025, το διάταγμα κράτησης που εκδόθηκε στις 25.4.2025 ακυρώθηκε και εκδόθηκε διάταγμα κράτησης στη βάση του άρθρου 9ΣΤ(2)(β)(δ) του περί Προσφύγων Νόμου, στις 8.7.2025.
Ø Την ίδια ημέρα το διάταγμα απέλασης αναστάληκε εν αναμονή της εξέτασης της μεταγενέστερης αίτησης ασύλου του αιτητή από την Υπηρεσία Ασύλου.
Ø Στις 25.7.2025, απορρίφθηκε η ως άνω μεταγενέστερη αίτηση ασύλου του, με τον αιτητή να προχωρά στην καταχώριση, στις 11.8.2025 της υπ’ αρ. 2074/2025 προσφυγής ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας η οποία και απορρίφθηκε στις 8.4.2026.
Ø Σε διάφορες ημερομηνίες, ήτοι κατά τις 20.3.2026, 22.1.2026, 24.11.2025 και 23.9.2025 εγκρίθηκε περιοδικά η συνέχιση της κράτησης του αιτητή.
Ø Στις 22.4.2026, εκδόθηκε διάταγμα κράτησης εναντίον του αιτητή δυνάμει του άρθρο 14 του περί Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως Νόμου, ΚΕΦ. 105, και προωθήθηκε το διάταγμα απέλασης του ημερ. 25.4.2025.
Ø Στις 6.5.2026, η Υπηρεσία Αλλοδαπών και Μετανάστευσης ενημέρωσε το Τμήμα Μετανάστευσης σε σχέση με τη διαδικασία έκδοσης ταξιδιωτικών εγγράφων στον αιτητή.
Ø Οι προσπάθειες, από μέρους των καθ’ ων η αίτηση ώστε να εκδοθεί ταξιδιωτικό έγγραφο με σκοπό την επίτευξη του επαναπατρισμού του αιτητή, παρά την συνεχή μη συνεργασία του Αιτητή προς τούτο, ευοδώθηκαν το Μάιο του 2026.
Ø Στις 22.5.2026, εκδόθηκε από τους καθ’ ων η αίτηση, έγγραφο με τίτλο «Transit request for the purpose of removal by air” το οποίο αφορά την εκτέλεση της μεταφοράς του αιτητή από την Κυπριακή Δημοκρατία προς τις Βρυξέλλες με σκοπό να μεταβεί τελικά από εκεί στη Σιέρα Λεόνε, χώρα καταγωγής του, επαναπατρισμός και διαδικασία που έχει προγραμματιστεί να διεκπεραιωθεί στις 12.6.2026 με τη συνοδεία προς τούτο τεσσάρων αρμόδιων προσώπων.
Δεν αμφισβητεί η ευπαίδευτη συνήγορος του Αιτητή, τη νομιμότητα του διατάγματος κράτησης και απέλασης του τελευταίου. Το παράπονο του Αιτητή, ως υπέδειξε, εστιάζεται αποκλειστικά στη διάρκεια της κράτησης του, η οποία ουσιαστικά άρχισε μετά την έκτιση της ποινής του και συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Ο συνολικός χρόνος κράτησης του αιτητή, υποστηρίζει η ευπαίδευτη συνήγορος, πέραν και ανεξάρτητα από τα όποια διαβήματα ο τελευταίος λάμβανε, τα οποία οδήγησαν στην επιμήκυνση της όλης διαδικασίας, σε συνδυασμό θεωρούμενα με την αδράνεια των Αρχών στη λήψη διαβημάτων για να καταστεί δυνατή η απέλαση του το χρόνο που δεν υπήρχε οποιοδήποτε νομικό εμπόδιο προς τούτο, καθιστούν υπερβολικό το χρόνο που τελεί υπό κράτηση, ενώ καταδεικνύουν το απροσδιόριστο του χρονικού διαστήματος που αυτός θα συνεχίσει να τελεί υπό κράτηση, χωρίς ουσιαστικά να υπάρχει λογική προοπτική απομάκρυνσης του. Αναγνωρίζοντας ότι οι υποβολές διαφόρων αιτημάτων από την πλευρά του για την εξασφάλιση πολιτικού ασύλου, ουσιαστικά οδηγούσαν στην αναστολή της εκτέλεσης του διατάγματος απέλασης του, εντούτοις, σημειώνει, μεταξύ 8.4.2026 και 22.4.2026 υπήρχε η δυνατότητα να διεκπεραιωθεί η απέλασης του, πράγμα που η πλευρά της καθ’ ης η αίτηση απέτυχε και η αδράνησε να ολοκληρώσει. Εν πάση περιπτώσει, συμπληρώνει, στις 22.4.2026 ο τελευταίος έχει ήδη προχωρήσει στην καταχώριση νέας αίτησης παραχώρησης πολιτικού ασύλου, εδράζοντας το αίτημα του σε διαφορετική βάση, γεγονός που, ως υποδεικνύει, εκ των πραγμάτων εμποδίζει την ολοκλήρωση της απέλασής του. Ενόψει τούτου, υποστηρίζει η έκδοση διατάγματος Habeas Corpus υπέρ του αιτητή, είναι πλήρως δικαιολογημένη.
Διαμετρικά αντίθετες είναι οι θέσεις της ευπαίδευτης εκπροσώπου του έντιμου Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας. Υπογραμμίζοντας ότι η νομιμότητα του διατάγματος κράτησης και απέλασης δεν μπορεί να συζητηθεί σε διαδικασίες ως η υπό συζήτηση, παραπέμποντας σε σχετική με το ζήτημα νομολογία, υποστήριξε ότι στην περίπτωση του αιτητή η κράτηση, υπό το σύνολο των περιστάσεων που την περιβάλλουν, της στάσης και της συμπεριφοράς του και της πληθώρας διαφόρων δικαστικών και άλλων διαβημάτων που ελάμβανε στην εξέλιξη του χρόνου, δεν εκφεύγει του εύλογου χρονικού διαστήματος. Οποιαδήποτε παράταση της κράτησης του, συμπλήρωσε, οφειλόταν στο γεγονός ότι ο ίδιος αρνείτο κατηγορηματικά να συνεργαστεί με τις αρμόδιες αρχές προς απέλαση και επαναπατρισμό του. Κάτω από οποιεσδήποτε περιστάσεις και αν εξεταστεί η περίπτωση του αιτητή, υπέδειξε η συνήγορος, ο σκοπός της απέλασης του δεν εγκαταλήφθηκε, ενώ ο χρόνος που ο τελευταίος κρατείται προς τούτο, υπο τις περιστάσεις είναι εύλογος. Άλλωστε, προτάσσει, παρά την αντίδραση και τη μη συνεργασία του αιτητή, έγινε κατορθωτό να εκδοθούν τελικά σχετικά ταξιδιωτικά έγγραφα, ενώ παράλληλα έχει ήδη διευθετηθεί, σε εύθετο χρόνο, ήτοι στις 12.6.2026, η αεροπορική μεταφορά του μέσω τρίτης χώρας, με τη συνοδεία αρμόδιων προς τούτο προσώπων στην χώρα καταγωγής του. Τα γεγονότα που περιβάλλουν την παρούσα υπόθεση, καταλήγει, καταδεικνύουν ότι οι καθ’ ων η αίτηση έχουν ενεργήσει με τη δέουσα επιμέλεια σε κάθε στάδιο των διαδικασιών, ενώ η περίοδος της κράτησης του αιτητή δεν είναι τέτοιας διάρκειας που να υποδηλώνει εγκατάλειψη του σκοπού της απέλασης του.
Έχω εξετάσει με προσοχή τις θέσεις, αναφορές και εισηγήσεις των συνηγόρων, τις οποίες προνόησαν να καταγράψουν και να θέσουν υπόψη του Δικαστηρίου, όπως και όσα διά ζώσης έθεσαν υπόψη μου κατά το στάδιο της ακρόασης της αίτησης.
Στην υπόθεση Δημητράκης Χ'Σάββας (1993) 1 Α.Α.Δ. 102, αναφέρθηκε ότι:
«Το Habeas Corpus ad subjiciendum είναι προνομιακή διαδικασία για τη διασφάλιση της ελευθερίας του πολίτη. Παρέχει αποτελεσματικό μέσο άμεσης απελευθέρωσης από παράνομη ή αδικαιολόγητη κράτηση, είτε στη φυλακή, είτε σε ιδιωτικό χώρο, από Αρχή ή ιδιώτη. Απαραίτητη προϋπόθεση δι' έκδοση του εντάλματος η απόδειξη, εκ μέρους του αιτούντος, του παράνομου της κράτησης ή φυλάκισης (Βλέπε Καρφοπούλου (1998) 1 A.Α.Δ. 55).»
Ομοίως, στην υπόθεση Αναφορικά με την Αίτηση του Κυριάκου Ζάνα (2013) 1(Β) Α.Α.Δ. 1156, 1162-3 αναφέρθηκε ότι:
«Η ελευθερία του ατόµου είναι το ύψιστο αγαθό που πρέπει να διασφαλίζεται σε κάθε δηµοκρατική κοινωνία, διεπόµενη από το κράτος δικαίου. Σε περίπτωση παράνοµης κράτησης ή περιορισµού προσφέρεται η δυνατότητα στον πολίτη να αµφισβητήσει τη νοµιµότητα της τοιαύτης κράτησης, µέσω του προνοµιακού εντάλματος Habeas Corpus Ad Subjiciendum.
Το ένταλµα Habeas Corpus είναι άµεσο δραστικό µέτρο για την απελευθέρωση ατόµου από παράνοµη ή αδικαιολόγητη κράτηση, είτε αυτή ενεργείται από δηµοσία αρχή, ή ιδιώτη. Είναι µια θεραπεία η οποία επικεντρώνεται στο πρόσωπο που τελεί υπό κράτηση.»
Ως έχει ήδη σημειωθεί στην υπό συζήτηση περίπτωση δεν αμφισβητείται η νομιμότητα του σχετικού διατάγματος κράτησης και απέλασης του Αιτητή. Το παράπονο του τελευταίου, εστιάζεται στη διάρκεια της κράτησης του, η οποία άρχισε με την αποφυλάκιση του στις 2.5.2025, κατόπιν έκτισης της ποινής που του επιβλήθηκε από το κακουργιοδικείο, και έκτοτε συνεχίζεται.
Είναι γεγονός ότι η κράτηση, ως περιορισμός του δικαιώματος της ελευθερίας το οποίο διασφαλίζεται όχι μόνο από το Σύνταγμα, (Άρθρο 11) αλλά και από την ΕΣΔΑ, (Άρθρο 5) δεν μπορεί να καθίσταται αυτοσκοπός, με την επ' αόριστο αναβολή της απέλασης. Όπως χαρακτηριστικά τέθηκε στην υπόθεση Khlaief v. Δημοκρατίας (2003) 1 Α.Α.Δ. 1402:
«Η κράτηση είναι περιορισμός του συνταγματικού δικαιώματος της ελευθερίας. Η απόκλιση επιτρέπεται από το Άρθρο 11.2(στ) "προς το σκοπό απελάσεως". Δεν μπορεί να καθίσταται αυτοσκοπός με την επ΄ αόριστο αναβολή της απέλασης, ούτε να απολήγει ουσιαστικά σε αδικαιολόγητη κράτηση. Γενομένη με την προοπτική της απέλασης, εξυπακούεται ότι η απέλαση θα γίνει εντός του ευλόγου χρόνου που απαιτείται προς διευθέτηση της. Άλλως, ο λόγος της συνέχισης της καταρρέει. Τούτο επιτάσσει δε όχι μόνο το όλο πνεύμα του Άρθρου 11 προς το σκοπό προστασίας των δικαιωμάτων του αλλοδαπού αλλά και η ίδια η επιδίωξη της απέλασης που είναι η άνευ χρονοτριβής αποκατάσταση της νομιμότητας με το ακραίο και αποτελεσματικό μέτρο της απομάκρυνσης του διαπιστωθέντος μη δικαιούμενου να ευρίσκεται στη Δημοκρατία αλλοδαπού.»
Κατ' επανάληψη έχει διακηρυχθεί από τη νομολογία ότι η διάρκεια της κράτησης προς το σκοπό της απέλασης, δεν εξετάζεται in abstracto, αλλάστη βάση των συγκεκριμένων γεγονότων μιας υπόθεσης. Εν πάση περιπτώσει, αυτή δεν μπορεί να είναι απεριόριστη. Περιορίζεται στο χρόνο που είναι εύλογος, λαμβανομένων υπόψη όλων των περιστάσεων, για να γίνει κατορθωτή η απέλαση. (Fasel v. Δημοκρατίας Πολ. Εφ. 236/2015, ημερομηνίας 31.3.2016). Στην ΧΧΧ Αl Lakoud, Πολ. Έφ. 95/2020, ECLI:CY:AD:2021:A232, ημερομηνίας 08.06.2021, όπου η κράτηση είχε διαταχθεί για λόγους εθνικής ασφάλειας, υποδείχθηκε πως:
«Όπως ορθά επισημάνθηκε από το πρωτόδικο Δικαστήριο, στην προκείμενη περίπτωση ο έλεγχος της διάρκειας της κράτησης δεν εξετάζετο μεμονωμένα, αλλά στο πλαίσιο των γεγονότων της υπόθεσης, επισημαίνοντας ότι εξετάζεται κατά πόσο οι ανάλογες και σχετικές διοικητικές διαδικασίες που διεξάγονται, εξετάζονται και συνδέονται με το λόγο κράτησης και ότι αυτές εκτελούνται χωρίς περιττές καθυστερήσεις.»
Στην υπό συζήτηση περίπτωση, ο Αιτητής, τόσο πριν όσο και μετά την ημερομηνία κράτησης του με βάση το τελευταίο διάταγμα κράτησης ημερομηνίας 22.4.2026, στη βάση του οποίου εξακολουθεί να κρατείται προς το σκοπό της απέλασης του που αποφασίστηκε ήδη από τις 25.4.2025, με αλλεπάλληλα και διαδοχικά διαβήματα προέβαλε ενώπιον των αρμοδίων Υπηρεσιών ή Δικαστηρίων στη Δημοκρατία, διάφορα ζητήματα τα οποία, ανάμεσα σε άλλα οδηγούσαν και στην αναστολή της απέλασης του. Η άσκηση των δικαιωμάτων που ο Νόμος παρέχει σε ένα πολίτη, δεν μπορεί ασφαλώς να λειτουργεί σε βάρος των συμφερόντων του. Ωστόσο, έχοντας επισημάνει ότι ο χρόνος κράτησης δεν μπορεί να κρίνεται in abstracto, θα πρέπει παράλληλα να συσχετίζεται και με τους λόγους της καθυστέρησης της απέλασης όπως και τις υφιστάμενες δυνατότητες διεκπεραίωσης της (Fasel v. Κυπριακής Δημοκρατίας (2016) 1(Α) Α.Α.Δ. 876).
Επί του συζητούμενου, δεν είναι επίσης άνευ σημασίας, το γεγονός ότι ο Αιτητής καθ’ όλη την διάρκεια της κράτησης του, δεν συνεργαζόταν για την έκδοση ταξιδιωτικών εγγράφων ενώ, ως τέθηκε υπόψη του Δικαστηρίου χωρίς να αμφισβητηθεί, η έκδοση τους κατά τον τρόπο που έγινε τελικά τούτο κατορθωτό, υπόκειτο στον περιορισμό της ισχύος τους για ένα μήνα από την έκδοση τους, πραγματικότητα που με δεδομένες τις διάφορες διαδικασίες που οδηγούσαν στην αναστολή του διατάγματος απέλασης του αιτητή, για άγνωστο κάθε φορά χρόνο μέχρι την διεκπεραίωση τους, περιόριζαν προφανώς την ευχέρεια δράσης των αρμοδίων αρχών επί του ζητήματος.
Ως έχει σημειωθεί, αποτέλεσε θέση της ευπαίδευτης δικηγόρου του αιτητή ότι ο τελευταίος, στις 22.4.2026, έχει καταχωρίσει νέα αίτηση εξασφάλισης πολιτικού ασύλου, εξέλιξη που, ως εισηγείται, εκ των πραγμάτων εμποδίζει την κράτηση και την απέλαση του. Με δεδομένο ότι ενώπιον του Δικαστηρίου δεν τέθηκε οποιοδήποτε στοιχείο προς επιβεβαίωση της πιο πάνω εξέλιξης ενώ εκ μέρους των καθ’ ων η αίτηση αμφισβητήθηκε τούτο, ζητήθηκε από το Δικαστήριο όπως τεθούν υπόψη του περαιτέρω λεπτομέρειες, όπως αριθμός της αίτησης κ.λ.π εκ μέρους του αιτητή. Δεν προσφέρθηκαν οποιαδήποτε στοιχεία ή πληροφορίες ικανά να καταδείξουν τούτο. Με δεδομένη την άρνηση του προβαλλόμενου ισχυρισμού και τη μη παράθεση οποιωνδήποτε σχετικών στοιχείων, η ως άνω θέση δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή, πραγματικότητα που τερματίζει κάθε αναγκαιότητα για περαιτέρω συζήτηση επί του ζητήματος και της όποιας επίδρασης θα μπορούσε να έχει στη συγκεκριμένη περίπτωση όσον αφορά την κράτηση και την απέλαση του αιτητή.
Έχει, άλλωστε, τη δική του σημασία, το γεγονός πως παρά την εισήγηση εκ μέρους του αιτητή ότι κατ’ ουσίαν εγκαταλείφθηκε ο σκοπός της απέλασης του τελευταίου, παρά τη μη συνεργασία του προς τούτο, έχει γίνει κατορθωτή η εξασφάλιση σχετικού ταξιδιωτικού εγγράφου μετά την ολοκλήρωση της τελευταίας διαδικασίας που δρομολόγησε για την εξασφάλιση πολιτικού ασύλου, ενώ παράλληλα έχει οργανωθεί η επιχείρηση απέλασης του, η οποία και έχει προγραμματιστεί για τις 12.6.2026. Εξέλιξη που εκ των πραγμάτων «ξεπερνά» την εισήγηση περί «ατονίας» και «εγκατάλειψης» του σκοπού της απέλασης.
Συνεκτιμώντας όλα όσα έχουν τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου, την εξέλιξη των γεγονότων που περιβάλλουν την υπό συζήτηση περίπτωση, τον τρόπο δράσης και λειτουργίας των αρμόδιων αρχών και οργάνων της Δημοκρατίας, σε συνδυασμό, θεωρούμενα με τη στάση και συμπεριφορά του ίδιου του Αιτητή και εντάσσοντας τα στο δικαιοδοτικό πλαίσιο στο οποίο αφορά η παρούσα διαδικασία, αποτελεί κατάληξη του Δικαστηρίου ότι ο Αιτητής απέτυχε να καταδείξει οτιδήποτε που να δικαιολογεί αποδοχή της αίτησης του.
Υπό το σύνολο των περιστάσεων και την εξέλιξη των γεγονότων που περιβάλλουν την υπό συζήτηση περίπτωση, ο Αιτητής δεν απέσεισε το βάρος που έφερε προς απόδειξη ότι η διάρκεια της κράτησης του προς το σκοπό απέλασης του από τη Δημοκρατία δεν ήταν εύλογη και ότι, ως εκ της διάρκειας της, κατέστη παράνομη. Ούτε ότι η διαδικασία της απέλασης του αφέθηκε να ατονήσει. Η κράτηση του για σκοπούς απομάκρυνσης του από την Κυπριακή Δημοκρατία συνεχίζει, ως αρχικά ήταν, να είναι νόμιμη. Οι αιτιάσεις και τα παράπονα του κρίνονται ανεδαφικά.
Ενόψει των πιο πάνω η αίτηση απορρίπτεται χωρίς έξοδα.
Α. ΔΑΥΙΔ, Δ.
/γκ
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο