ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
(Υπόθεση αρ. 315/2021)
30 Ιανουαρίου 2026
[ΓΑΒΡΙΗΛ, Δ.Δ.Δ.]
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ AΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ
ΑΝΤΡΗ ΣΥΛΒΙΑ ΝΙΚΟΛΑΟΥ
Αιτήτρια,
v.
ΚΥΠΡΙΑΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗΣ ΤΙΤΛΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΚΥ.Σ.Α.Τ.Σ.)
Καθ’ ου η αίτηση.
……………………………
Κωνσταντίνος Μάμαντος, για Μιχάλης Βορκάς και Συνεργάτες Δ.Ε.Π.Ε., για την αιτήτρια.
Μαρία Κυπριανού, Δικηγόρος της Δημοκρατίας Α΄, για τον Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, για τους καθ’ ων η αίτηση.
Α Π Ο Φ Α Σ Η
ΓΑΒΡΙΗΛ, Δ.Δ.Δ.: Με την προσφυγή της, η αιτήτρια αξιώνει από το Δικαστήριο την ακόλουθη θεραπεία:-
«Δήλωση και/ή Απόφαση και/ή Διακήρυξη του Σεβαστού Δικαστηρίου ότι οι πράξεις και/ή οι αποφάσεις των Καθ’ ων η Αίτηση, οι οποίες κοινοποιήθηκαν στην Αιτήτρια με τις επιστολές ημερομηνίας 08/01/2021 με Αρ. Πρωτ. 260/20 και 261/20 και με τις οποίες η Αιτήτρια ενημερωνόταν ότι δεν εγκρίνονται τα αιτήματα της για αναγνώριση των τίτλων σπουδών της πτυχιακού και μεταπτυχιακού επιπέδου αντίστοιχα, είναι άκυρες και/ή παράνομες και/ή παράτυπες και/ή αντισυνταγματικές και/ή χωρίς κανένα νομικό αποτέλεσμα».
Η αιτήτρια υπέβαλε αίτηση ημερομηνίας 12.5.2020 για αναγνώριση του τίτλου σπουδών Bachelor of Science που της απονεμήθηκε από το Counsil for National Academic Awards, μετά από φοίτηση στο Luton College of Higher Education του Ηνωμένου Βασίλειου, ως τίτλου ισότιμου και αντίστοιχου προς Πτυχίο πανεπιστημιακού επιπέδου στον κλάδο Applied Biology, αίτηση με αρ. 260/2020. Παράλληλα, την ίδια μέρα, υπέβαλε και αίτηση για αναγνώριση ου τίτλου σπουδών της Master of Science in Environmental Toxicology and Pollytion Monitoring, το οποίο απονεμήθηκε από το Ulster University, ως τίτλου ισότιμου προς Μεταπτυχιακό δίπλωμα επιπέδου Master, αίτηση με αρ. 261/2020.
Στη συνεδρία ημερομηνίας 21.11.2020, το καθ’ ου η αίτηση Συμβούλιο εξέτασε τις υποβληθείσες αιτήσεις και αποφάσισε να μην τις εγκρίνει. Μεταφέρω αυτούσιο το σχετικό απόσπασμα της επίδικης συνεδρίας:-
«Πρακτικά 200ης Συνεδρίας του Κυπριακού Συμβουλίου Αναγνώρισης Τίτλων Σπουδών (ΚΥ.Σ.Α.Τ.Σ.)
27 Νοεμβρίου 2020
Συμμετέχοντες: Γιώργος Σμυρλής, Πρόεδρος
Βασίλης Κόμης, Αντιπρόεδρος
Γιάννος Ιωάννου
Λαμπρινή Λάμπρου - Ουστά
Παναγιώτης Λεβέντης
Χριστιάνα Χατζηπαναγή
Η παρούσα συνεδρία του ΚΥ.Σ.Α.Τ.Σ. πραγματοποιήθηκε μέσω τηλεδιάσκεψης, στα πλαίσια εφαρμογής των μέτρων για περιορισμό της εξάπλωσης του ιού COVID-I9.
Απόντες:
- Ο κ. Ανδρέας Σωτηρίου απουσίαζε από τη συνεδρία λόγω ανειλημμένων επαγγελματικών υποχρεώσεων.
Πρακτικά: Μαρία Τούρου, Διοικητική Λειτουργός Α'
Όλα τα Μέλη του Συμβουλίου κλήθηκαν έγκαιρα και νομότυπα να παραστούν στη συνεδρία.
Στη συνεδρία προσκλήθηκαν και συμμετείχαν οι κ.κ. Βασούλα Μαραγκού, Αθηνά Καραβαλή και Μαρία Πογιατζή, Αποσπασμένοι Εκπαιδευτικοί στην Υπηρεσία του ΚΥΣΑΤΣ, για να προσκομίσουν στοιχεία σχετικά με τις αιτήσεις που εξετάστηκαν.
[…]
1.59. Αίτηση Άντρης - Σύλβιας Νικολάου (Αρ. Πρωτ.260/20)
Το Συμβούλιο αποφάσισε να μην εγκρίνει το αίτημα για αναγνώριση του τίτλου σπουδών “Bachelor of Science” που απονεμήθηκε από το Council for National Academic Awards μετά από φοίτηση στο Luton College of Higher Education του Ηνωμένου Βασιλείου, ως τίτλου ισότιμου ή ως ισότιμου και αντίστοιχου προς Πτυχίο πανεπιστημιακού επιπέδου στον κλάδο/ειδίκευση Biology διότι:
• Δεν έχει γίνει όλο το πρόγραμμα σε αναγνωρισμένο ίδρυμα ή αξιολογημένο - πιστοποιημένο κλάδο σπουδών και, συνεπώς, δεν πληρούνται οι πρόνοιες του κανονισμού 3.-(3)(α) των περί Αναγνώρισης Τίτλων Σπουδών Ανώτερης και Ανώτατης Εκπαίδευσης και Παροχής Σχετικών Πληροφοριών Κανονισμών του 1999 έως 2015.
Το Συμβούλιο, με βάση τα επίσημα έγγραφα που προσκόμισε η αιτήτρια, διαπίστωσε ότι για την απόκτηση του τίτλου σπουδών “Bachelor of Science” υπήρξε μεταφορά μαθημάτων, τα οποία αντιστοιχούν σε ένα έτος σπουδών, από τον τίτλο "BTEC Higher National Diploma", ο οποίος απονεμήθηκε από το Business & Technology Education Council (BTEC) του Ηνωμένου Βασιλείου, το οποίο δεν είναι αναγνωρισμένο εκπαιδευτικό ίδρυμα.
Σύμφωνα με τον Κανονισμό 3.-(3)(α) των περί Αναγνώρισης Τίτλων Σπουδών Ανώτερης και Ανώτατης Εκπαίδευσης και Παροχής Σχετικών Πληροφοριών Κανονισμών του 1999 έως 2015, αναγνώριση ισοτιμίας χορηγείται εάν, μεταξύ άλλων προϋποθέσεων, πληρούται και η ακόλουθη προϋπόθεση:
«Όλο το πρόγραμμα έχει γίνει σε αναγνωρισμένο εκπαιδευτικό ίδρυμα/ιδρύματα ή σε εκπαιδευτικά αξιολογημένο-πιστοποιημένο κλάδο σπουδών και ένα ουσιώδες μέρος-ποσοστό των σπουδών έχει γίνει στο ίδρυμα που απονέμει τον τίτλο.»
Αναγνωρισμένο εκπαιδευτικό ίδρυμα, σύμφωνα με το άρθρο 2 των περί Αναγνώρισης Τίτλων Σπουδών Ανώτερης και Ανώτατης Εκπαίδευσης και Παροχής Σχετικών Πληροφοριών Νόμων του 1996 έως 2016, σημαίνει ίδρυμα που έχει τύχει αναγνώρισης ως ίδρυμα ανώτερης ή ανώτατης εκπαίδευσης από τους αρμόδιους εθνικούς φορείς της χώρας στην οποία λειτουργεί.
To Business & Technology Education Council (BTEC) δεν είναι αναγνωρισμένο εκπαιδευτικό ίδρυμα Ανώτερης ή Ανώτατης Εκπαίδευσης από τους αρμόδιους φορείς του Ηνωμένου Βασιλείου, αλλά είναι επαγγελματικό σώμα και ο τίτλος σπουδών "BTEC Higher National Diploma" δεν αποτελεί ακαδημαϊκό αλλά επαγγελματικό προσόν.
1.60. Αίτηση Άντρης - Σύλβιας Νικολάου (Αρ. Πρωτ.261/20)
Το Συμβούλιο αποφάσισε να μην εγκρίνει το αίτημα για αναγνώριση του τίτλου σπουδών “Master of Science/Environmental Toxicology and Pollution Monitoring” που απονεμήθηκε από το University of Ulster του Ηνωμένου Βασιλείου, ως τίτλου ισότιμου προς Μεταπτυχιακό δίπλωμα επιπέδου Master διότι, η αιτήτρια δεν κατέχει αναγνωρισμένο από το ΚΥ.Σ.Α.Τ.Σ πρώτο καταληκτικό τίτλο επιπέδου πτυχίου.
Σύμφωνα με τις αποφάσεις γενικής πολιτικής του Συμβουλίου, για να αναγνωριστεί ένας μεταπτυχιακός τίτλος πρέπει ο αιτητής/τρια να κατέχει αναγνωρισμένο από το ΚΥ.Σ.Α.Τ.Σ., τουλάχιστον ως προς την ισοτιμία, πρώτο καταληκτικό τίτλο επιπέδου Πτυχίου.
Το Συμβούλιο δεν προχώρησε σε εξέταση της αίτησης επί της ουσίας, κατά πόσο ο εν λόγω τίτλος πληροί τις πρόνοιες της Νομοθεσίας».
Οι πιο πάνω απορριπτικές αποφάσεις, γνωστοποιήθηκαν στην αιτήτρια με δύο ξεχωριστές επιστολές ημερομηνίας 8.1.2021, η πρώτη, σε σχέση με την αίτηση για αναγνώριση του Πτυχίου, η δεύτερη, σε σχέση με το Μεταπτυχιακό, παραθέτοντας στην αιτήτρια την απόφαση του Συμβουλίου αναφορικά με έκαστη αίτηση.
Ο ευπαίδευτος συνήγορος της αιτήτριας, ήγειρε τρείς λόγους ακύρωσης. Ο πρώτος άπτεται της θέσης πως οι επίδικες αποφάσεις υπήρξαν πεπλανημένες και ληφθείσες χωρίς να προηγηθεί δέουσα έρευνα. Αρχικά, αναφέρει πως δυνάμει του Πτυχίου της, προσελήφθη στο Γενικό Χημείο του Κράτους και στη συνέχεια, με την λήψη και του Μεταπτυχιακού της τίτλου, διορίστηκε στη Μέση Εκπαίδευση, ως καθηγήτρια Φυσιογνωστικών/Βιολογίας και στα πλαίσια υποβολής αίτησης για κενή θέση Βοηθού Διευθυντή Σχολείων Μέσης Γενικής Εκπαίδευσης, της ζητήθηκε από την Επιτροπή Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας, όπως προβεί σε διαδικασία αναγνώρισης του μεταπτυχιακού της τίτλου, εξ’ ου κι η υποβολή των επίδικων αιτήσεων. Κατά τις εισηγήσεις, η πλάνη του καθ’ ου η αίτηση, εντοπίζεται στην έρευνα που προηγήθηκε, σε σχέση με την ιστοσελίδα της Pearson, όπου έγινε παραπομπή στο επίπεδο BTEC Nationals, το οποίο είναι προπανεπιστημιακό, δηλαδή για ένταξη σε Πανεπιστήμιο και όχι στο επίπεδο BTEC Higher Nationals, που αντιστοιχεί στην περίπτωση της αιτήτριας, αφού το πτυχίο που κατέχει, σχετίζεται με το δεύτερο και όχι το πρώτο, το οποίο που αφορά σε χαμηλότερο επίπεδο.
Δεύτερος λόγος ακύρωσης, προβάλλεται το αναιτιολόγητο της απορριπτικής απόφασης, τονίζοντας το γεγονός πως πρόκειται περί δυσμενούς διοικητικής απόφασης, που χρήζει σαφούς και επαρκούς αιτιολόγησης.
Ως τρίτος λόγος ακύρωσης, προωθείται ισχυρισμός περί πάσχουσας σύνθεσης του Συμβουλίου κατά την επίδικη συνεδρία ημερομηνίας 27.11.2020, αφού: (α) δεν προκύπτει το κατά πόσον κλήθηκαν νομότυπα, αποδεδειγμένα και εμπρόθεσμα όλα τα μέλη του Συμβουλίου για να παραστούν στην συνεδρία, από την οποία απουσίαζε ένα μέλος, (β) η καταγραφή επί των πρακτικών της δήλωσης «απουσίαζε από την συνεδρία λόγω ανειλημμένων επαγγελματικών υποχρεώσεων», δεν αποτελεί νόμιμη, επαρκή και δικαιολογημένη αιτιολογία και (γ) ενώ παρουσιάζονται να παρευρίσκονταν στην συνεδρία οι κ.κ. Μαραγκού, Καραβαλή και Πογιατζή, οι οποίες προσκλήθηκαν για να προσκομίσουν στοιχεία σχετικά με τις αιτήσεις που εξετάστηκαν, δεν φαίνεται αυτές να έχουν αποχωρήσει, πριν την συζήτηση και λήψη απόφασης του καθ’ ου η αίτηση, κατά παράβαση του άρθρου 21(2) του Ν. 158(Ι)/99.
Η ευπαίδευτη συνήγορος της Δημοκρατίας, προώθησε προδικαστικό ζήτημα απαράδεκτης συμπροσβολής με το δικόγραφο, δύο ξεχωριστών διοικητικών πράξεων, ήτοι της αίτησης για αναγνώριση του πτυχίου της αφενός και της αίτησης σε σχέση με το μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών, αφετέρου, υποβάλλοντας πως η προσφυγή μπορεί να εξεταστεί μόνον σε σχέση με την πρώτη πράξη. Η εν λόγω προδικαστική ένσταση απεσύρθη και ορθώς, κατά το στάδιο των διευκρινίσεων, αφού η απόρριψη της αίτησης για αναγνώριση του μεταπτυχιακού διπλώματος, ήταν αποτέλεσμα της απορριπτικής απόφασης σε σχέση με το πτυχίο της.
Επί της ουσίας, υπερασπίζοντας τη νομιμότητα της επίδικης απόφασης, υπέβαλε πως το καθ’ ου η αίτηση Συμβούλιο προέβη σε δέουσα έρευνα όλων των ουσιωδών στοιχείων, δίδοντας πλήρως τους λόγους για τους οποίους κατέληξε να απορρίψει τις δύο αιτήσεις. Σε σχέση με το τρίτο ζήτημα της πάσχουσας σύνθεσης του καθ’ ου η αίτηση κατά την συνεδρία του ημερομηνίας 27.11.2020, με αναφορά σε νομολογία, υποστήριξε πως το Συμβούλιο έλαβε την επίδικη απόφαση υπό νόμιμη απαρτία και πως η απουσία ενός μέλους, δεν καθιστούσε τη διαδικασία άκυρη. Ως προς το ζήτημα των προσκλήσεων, δεν επισυνάφθηκε οτιδήποτε επί της αγορεύσεως της, ενώ για το θέμα των παριστάμενων υπηρεσιακών εκπαιδευτικών, υπέβαλε πως από τα ίδια τα πρακτικά, δεν προκύπτει οποιαδήποτε συμμετοχή τους, παρά μόνον συμμετοχή με σκοπό την προσκόμιση στοιχείων σχετικά με τις αιτήσεις που εξετάστηκαν.
Κατά το στάδιο των διευκρινίσεων, η ευπαίδευτη συνήγορος της Δημοκρατίας, προσκόμισε τους διοικητικούς φακέλους που αφορούσαν στις δύο αιτήσεις που υπέβαλε η αιτήτρια, οι οποίοι σημειώθηκαν ως Τεκμήρια 1 και 2.
Το Δικαστήριο διαπίστωσε πως εντός των Τεκμηρίων 1 και 2, δεν υπήρχαν οποιαδήποτε άλλα έγγραφα, πέραν των ήδη συνημμένων στην Ένσταση που είχε καταχωριστεί, προκειμένου να εξεταστούν τα ζητήματα σύνθεσης που αποτέλεσαν τον τρίτο λόγο ακύρωσης. Ενόψει τούτου, ζήτησε από την ευπαίδευτη συνήγορο της Δημοκρατίας, την προσκόμιση πρόσθετων φακέλων, εφόσον υπήρχαν τέτοιοι, κυρίως σε σχέση με το ζήτημα των προσκλήσεων, λαμβανομένης υπόψη της απουσίας από την συνεδρία, ενός μέλους. Η υπόθεση ορίστηκε σε νέα ημερομηνία, κατά την οποία προσκομίστηκαν τα έγγραφα των προσκλήσεων των μελών του Συμβουλίου, τα οποία σημειώθηκαν ως Τεκμήριο 3.
Παρά την έγερση του ζητήματος της νομιμότητας της σύνθεσης του καθ’ ου η αίτηση Συμβουλίου κατά την συνεδρία ημερομηνίας 27.11.2020, ως τρίτου λόγου ακύρωσης, η εξέταση του θα πρέπει να προηγηθεί, καθότι, τυχόν διαπίστωση ζητήματος πάσχουσας σύνθεσης του συλλογικού διοικητικού οργάνου, αυτό ανατρέχει στη ρίζα της διαδικασίας, πλήττοντας καίρια την εκδοθείσα απόφαση, η οποία και ακυρώνεται.
Σύμφωνα με την νομολογία, η νομιμότητα της σύνθεσης του συλλογικού οργάνου, αποτελεί θεμελιώδες ζήτημα που άπτεται της δημόσιας τάξης και ως τέτοιο, μπορεί να εξεταστεί ακόμα και αυτεπάγγελτα από το Δικαστήριο, ακόμα και κατ’ έφεση, έστω και εάν δεν δικογραφείται στα νομικά σημεία της προσφυγής, που στην προκείμενη περίπτωση, παρατηρείται η μη δικογράφιση του ζητήματος στην αίτηση ακυρώσεως, παρά μόνον έγερση του στη γραπτή αγόρευση (Θαλασσινός ν. Δημοκρατίας (1995) 3 Α.Α.Δ. 255, Γεωργίου ν. Δημοκρατίας (1995) 3 Α.Α.Δ. 349, Σύνδεσμος Ασφαλιστικών Εταιρειών Κύπρου ν. Επιτροπής Προστασίας του Ανταγωνισμού (2002) 3 Α.Α.Δ. 314, Sigma Radio T.V. Ltd v. Αρχής Ραδιοτηλεόρασης Κύπρου (2005) 3 Α.Α.Δ. 130, Νίκολας ν. Δημοκρατίας (2011) 3Β Α.Α.Δ 583, Ε.Δ.Δ. 141/2019, Λάμπρου ν. Δημοκρατίας, ημερομηνίας 9.10.2024, Ε.Δ.Δ. 128/2020, The Vegetable Producers and Exporters Ltd κ.ά ν. Δημοκρατίας, ημερομηνίας 3.4.2025).
Το πρώτο ζήτημα που τέθηκε, αφορούσε την απουσία του μέλους κ. Σωτηρίου από την επίδικη συνεδρία, υποβάλλοντας πως δεν προκύπτουν οι προσκλήσεις των μελών για την εν λόγω συνεδρία. Το ζήτημα της εμπρόθεσμης και νομότυπης πρόσκλησης για την συνεδρία, αφορά μόνον το απόν μέλος, αφού τα υπόλοιπα μέλη, συμπεριλαμβανομένου και του Προέδρου του Συμβουλίου, ήταν παρόντα. Εν πάση περιπτώσει, από το Τεκμήριο 3 που προσκομίστηκε στο Δικαστήριο, διαφαίνεται η αποστολή νομότυπης και εμπρόθεσμης πρόσκλησης σε όλα τα μέλη, περιλαμβανομένου και του κ. Σωτηρίου που ήταν απών, με ηλεκτρονικό μήνυμα ημερομηνίας 20.11.2020, στο οποίο και ο ίδιος απάντησε, δίδοντας τον λόγο για τον οποίο δεν θα μπορούσε να παρευρεθεί (Sigma Radio TV Ltd v. Αρχής Ραδιοτηλεόρασης Κύπρου (2009) 3 Α.Α.Δ. 30).
Εν πάση περιπτώσει, η συνεδρία του Συμβουλίου για τις 27.11.2020, είχε ήδη καθοριστεί από την προηγούμενη συνεδρία του Συμβουλίου, ημερομηνίας 6.11.2020, όπως προκύπτει από τα πρακτικά αυτής, κατά την οποία ο κ. Σωτηρίου, ήταν παρών (βλ. άρθρο 21(3) Ν. 158(Ι)/99). Συνεπώς, δεν εντοπίζεται οποιοδήποτε πρόβλημα και ο ισχυρισμός απορρίπτεται.
Ομοίως, απορριπτέα τυγχάνει και η υποβολή περί αδικαιολόγητης απουσίας του μέλους κ. Σωτηρίου, αφού αναφέρεται στα πρακτικά της επίδικης συνεδρίας πως, «[...] απουσίαζε από τη συνεδρία λόγω ανειλημμένων επαγγελματικών υποχρεώσεων». Παράλληλα, παρατηρώ πως στην απάντηση που δόθηκε από τον ίδιο τον κ. Σωτηρίου, στο ηλεκτρονικό μήνυμα ημερομηνίας 20.11.2020 (εντός του Τεκμηρίου 3), με το οποίο προσκλήθηκε στη συνεδρία, ο ίδιος ανέφερε, «Δυστυχώς όπως έχω ήδη αναφέρει δεν θα καταφέρω να συμμετάσχω. Την ημέρα εκείνη έχει προγραμματιστεί εδώ και αρκετό καιρό μία ειδική επιτροπή για την ανέλιξη ενός συναδέλφου της οποίας προεδρεύω». Συνεπώς, δόθηκαν, και μάλιστα λεπτομερώς, οι λόγοι της απουσίας του (Ε.Δ.Δ. 208/2019 Αρχή Λιμένων Κύπρου ν. Λακκοτρύπη, ημερομηνίας 20.11.2024).
Παραμένει το τρίτο ζήτημα που τέθηκε εκ μέρους της αιτήτριας, σε σχέση με τις παρευρισκόμενες εκπαιδευτικούς, κ.κ. Μαραγκού, Καραβαλή και Πογιατζή. Όπως αναφέρεται στο πρακτικό:-
«Στη συνεδρία προσκλήθηκαν και συμμετείχαν οι κ.κ. Βασούλα Μαραγκού, Αθηνά Καραβαλή και Μαρία Πογιατζή, Αποσπασμένοι Εκπαιδευτικοί στην Υπηρεσία του ΚΥΣΑΤΣ, για να προσκομίσουν στοιχεία σχετικά με τις αιτήσεις που εξετάστηκαν».
Στο σύγγραμμα του Δαγτόγλου, «Γενικό Διοικητικό Δίκαιο», 5η έκδοση, σελ. 553, § 957, αναφέρονται τα ακόλουθα σχετικά:-
«[...] όργανο, δεν είναι νόμιμα συντεθειμένο αν, στη συνεδρίαση του, παρίστανται πρόσωπα που δεν είναι μέλη του έστω και αν δεν μετέχουν στην ψηφοφορία, γιατί δεν μπορεί να είναι γνωστό το μέτρο της επιδράσεως που μπορούν να ασκήσουν.»
Ομοίως, στο σύγγραμμα του Ε. Π. Σπηλιωτόπουλου, «Εγχειρίδιο Διοικητικού Δικαίου», Τόμος 1, 11η έκδοση, § 129 αναφέρεται:-
«Κατά τη συνεδρίαση, κατά την οποία γίνεται διαλογική συζήτηση μεταξύ των μελών και ψηφοφορία για τη λήψη της απόφασης του συλλογικού οργάνου, δεν επιτρέπεται να παρίστανται πρόσωπα, που δεν περιλαμβάνονται σύμφωνα με τις διατάξεις στη νόμιμη συγκρότηση ή των οποίων η συμμετοχή στις συνεδριάσεις δεν προβλέπεται ρητώς. Εάν παρίστανται κατά τη συνεδρίαση άλλα πρόσωπα (όπως π.χ. οι υπηρεσιακοί παράγοντες που κλήθηκαν για παροχή πληροφοριών), πρέπει να αποχωρήσουν πριν από την έναρξη διαλογικής συζήτησης (ΣΕ 3022/1980)».
Από τα πρακτικά συνεδρίας του Συμβουλίου, δεν φαίνεται οι τρεις παρευρισκόμενες εκπαιδευτικοί να έχουν αποχωρήσει πριν από την διαβούλευση προς λήψη απόφασης από το συλλογικό όργανο. Κατά τις διατάξεις του άρθρου 21(2) του Ν. 158(Ι)/99, παρέχεται η δυνατότητα σε αρμόδια υπηρεσιακά ή άλλα πρόσωπα να παρίστανται σε συνεδρία συλλογικών οργάνων για την επεξήγηση διαφόρων θεμάτων και την παροχή κατατοπιστικών πληροφοριών και άλλων στοιχείων, τα οποία όμως πρέπει να αποχωρήσουν, σε κάθε περίπτωση, πριν από την διαβούλευση προς λήψη της απόφασης.
Στην παρούσα περίπτωση, δεν υποδείχθηκε, ούτε και προσκομίστηκε από την Δημοκρατία, οποιοδήποτε άλλο έγγραφο από το οποίο να προκύπτει το αντίθετο, ενώ και στην γραπτή αγόρευση των καθ’ ων η αίτηση, καταγράφεται πως η συμμετοχή των εν λόγω προσώπων, σκοπό είχε την προσκόμιση στοιχείων, σχετικά με τις αιτήσεις που θα εξετάζονταν.
Όπως αναφέρθηκε στην Ζαβρός ν. Δημοκρατίας (2013) 3 Α.Α.Δ. 130:-
«Η εκτενής νομολογία επί του προκειμένου καθιστά σαφές ότι η παρουσία τρίτου προσώπου κατά τη συζήτηση και τη λήψη απόφασης, είναι ασυμβίβαστη με τη νόμιμη συγκρότηση συλλογικού οργάνου, εκτός εάν η παρουσία του προβλέπεται από το Νόμο. (Δέστε, μεταξύ άλλων, Πανεπιστήμιο Κύπρου ν. Κωνσταντίνου κ.α. (1994) 3 Α.Α.Δ. 145, K.P. Parpas Enterprises Ltd v. Αρχής Τηλεπικοινωνιών Κύπρου (2002) 3 Α.Α.Δ. 325).
Στην υπόθεση Finia Knitwear Co. Ltd v. Δημοκρατίας (2005) 3 Α.Α.Δ. 317, λέχθηκαν, περαιτέρω, και τα ακόλουθα:
«Η νομολογία σε σχέση με την ανάγκη αποχώρησης μη μελών του συλλογικού οργάνου κατά τη συζήτηση και λήψη της απόφασης, δεν αφορά στην περίπτωση προσώπων τα οποία, κατά τις διατάξεις του Νόμου, δικαιούνται να παρίστανται στη συνεδρία. Είναι επ’ αυτού σχετική η ανάλυση στο Εγχειρίδιο του Διοικητικού Δικαίου, Επαμ. Σπηλιωτόπουλου, 8η έκδοση, σελ. 138, που επικαλέστηκαν οι εφεσίβλητοι: «Κατά τη συνεδρίαση κατά την οποία γίνεται διαλογική συζήτηση μεταξύ των μελών και ψηφοφορία για τη λήψη της απόφασης του συλλογικού οργάνου, δεν επιτρέπεται να παρίστανται πρόσωπα που δεν περιλαμβάνονται σύμφωνα με τις διατάξεις στην νόμιμη συγκρότηση, ή των οποίων η συμμετοχή στις συνεδρίες δεν προβλέπεται ρητώς. Εάν παρίστανται π.χ. οι υπηρεσιακοί παράγοντες που κλήθηκαν για παροχή πληροφοριών, (ΣΕ2002/1963), πρέπει να αποχωρήσουν πριν από την έναρξη της διαλογικής συζήτησης (ΣΕ3022/1980).»
Επιτρεπτή είναι μόνον η παρουσία πρακτικογράφου, που δεν ήταν η περίπτωση, αφού το πρόσωπο αυτό, ήτοι η κ. Τούρου, αναφέρεται ρητά στα σχετικά πρακτικά. Ούτε τίθεται θέμα εφαρμογής των διατάξεων του άρθρου 5(5) του Ν. 68(Ι)/96, ως αυτός ίσχυε κατά τον ουσιώδη χρόνο, αφού τα όσα εκεί αναφέρονται, αφορούν την τήρηση πρακτικών από λειτουργούς «που ορίζονται από το Συμβούλιο για να παρευρίσκονται στις συνεδριάσεις του, να υποβοηθούν το έργο του και να καταγράφουν και τηρούν τα πρακτικά σύμφωνα με τις οδηγίες του Προέδρου».
Όμοιο ζήτημα, εξετάστηκε στην Ιακώβου ν. Κυπριακού Συμβουλίου Αναγνώρισης Τίτλων Σπουδών (ΚΥ.Σ.Α.Τ.Σ) (2005) 4Α Α.Α.Δ 253, όπου κρίθηκαν τα ακόλουθα:-
«Εξέτασα ακολούθως τον ισχυρισμό του δικηγόρου του αιτητή ότι έπασχε η σύνθεση του Συμβουλίου με την παρουσία του κ. Μάριου Αντωνιάδη, Εκτελεστικού Διευθυντή. Όπως προκύπτει από τα σχετικά πρακτικά που κατατέθηκαν με τη γραπτή αγόρευση της δικηγόρου του καθ’ ου η αίτηση, ο κ. Αντωνιάδης παρακάθησε στη συνεδρία της 28 – 30.6.03 για την παρουσίαση θεμάτων. Δεν αναφέρεται σ’ αυτά αν αποχώρησε πριν από τη συζήτηση για λήψη της επίδικης απόφασης.
[...]
Στην παρούσα υπόθεση, αφού δε σημειώθηκε στα πρακτικά ότι ο κ. Αντωνιάδης αποχώρησε πριν από τη συζήτηση για τη λήψη απόφασης, συνάγεται ότι παρέμεινε. Η παρουσία του καθιστά πλημμελή τη διαδικασία σε εκείνα τα στάδια λόγω κακής σύνθεσης.
Για τον πιο πάνω λόγο η επίδικη απόφαση θα πρέπει να ακυρωθεί».
Ενόψει τούτου, διαπιστώνεται ζήτημα πάσχουσας σύνθεσης του Συμβουλίου του καθ΄ ου η αίτηση, κατά την συνεδρία ημερομηνίας 27.11.2020, λόγω της παρουσίας των τριών προαναφερόμενων εκπαιδευτικών, η παρουσία των οποίων οδηγεί σε κακή σύνθεση.
Λόγω του ότι η πιο πάνω διαπίστωση ανατρέχει στη ρίζα της διοικητικής διαδικασίας, παρέλκει η εξέταση των υπολοίπων λόγων ακύρωσης που προωθήθηκαν.
Στη βάση των πιο πάνω, η προσφυγή επιτυγχάνει. Η προσβαλλόμενη απόφαση ακυρώνεται, βάσει του Άρθρου 146.4(β) του Συντάγματος. Υπέρ της αιτήτριας, επιδικάζονται €1.900 πλέον Φ.Π.Α.
Γαβριήλ, Δ.Δ.Δ.
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο