ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ                                          

                                                          Υπόθεση Αρ. 48/2022 iJustice

                                             

     28 Ιανουαρίου, 2026

 

[Φ. ΚΑΜΕΝΟΣ, ΔΔΔ.]

 

Αναφορικά με τα Άρθρα 28 και 146 του Συντάγματος

 

Άντρης Γρηγορίου

Αιτήτρια

Και

 

Δήμος Λακατάμιας

                                                      Καθ' ων η Αίτηση

......... 

 

Ανδρέας Ε. Πλουτάρχου, Δικηγόρος για Αιτήτρια

Γεώργιος Βαλιαντής και Ειρήνη Σκίτσα για Λ. Παπαφιλίππου & Σία Δ.Ε.Π.Ε., Δικηγόροι για Καθ' ων η αίτηση.

                                               

 

ΑΠΟΦΑΣΗ

 

Φ. Καμένος, ΔΔΔ.: Οι Καθ’ ων η Αίτηση με ειδοποίηση τους ημερομηνίας 01.09.2021 πληροφόρησαν την Αιτήτρια, ιδιοκτήτρια οικίας εντός του Δήμου Λακατάμιας (εφεξής η «οικία»), περί της επιβολής ποσού €160,00 ως τέλη σκυβάλων για το έτος 2021 για την οικία. Η Αιτήτρια εξόφλησε το εν λόγω ποσόν περί την 30.09.2021.

Με νεότερη ειδοποίηση τους ημερομηνίας 29.11.2021, οι Καθ’ ων η Αίτηση πληροφόρησαν την Αιτήτρια περί της επιβολής ποσού €170,00 ως τέλη σκυβάλων για το έτος 2021, για την οικία, ως επαγγελματικό υποστατικό (η «Προσβαλλόμενη Απόφαση») και το ποσό των €120,00 για άδεια επαγγελματικής στέγης.

 

Η Αιτήτρια δι’ επιστολής του δικηγόρου της ημερομηνίας 15.12.2021 ζήτησε πληροφόρηση για τον λόγο που οι Καθ΄ων η αίτηση της επέβαλαν δύο φορές τέλη σκυβάλων για το έτος 2021 για την οικία υποβάλλοντας, στα πλαίσια της διαφωνίας της με την επιβολή του ποσού της αδείας επαγγελματικής στέγης (πράξη που δεν προσβάλλεται με την παρούσα) ότι στην οικία δεν ασκείται επιτήδευμα ή επιχείρηση ούτε χρησιμοποιήθηκε ως επαγγελματικό υποστατικό το έτος 2021. Λόγω της μη απάντησης των Καθ’ ων η Αίτηση, η Αιτήτρια απέστειλε δια του δικηγόρου της και δεύτερη επιστολή προς τους Καθ’ ων η Αίτηση ημερομηνίας 05.01.2022.

 

Με την παρούσα προσφυγή, η Αιτήτρια ζητεί την ακύρωση της Προσβαλλόμενης Απόφασης εγείροντας λόγους ακύρωσης ότι η προσβαλλόμενη είναι αναιτιολόγητη, προϊόν πλάνης/ελλιπούς έρευνας και αντίθετη με τις αρχές της ισότητας, χρηστής διοίκησης, νομιμότητάς και αναλογικότητας καθώς και ότι προσκρούει στο άρθρο 84(ζ) και στον έκτο Πίνακα του Νόμου.

 

Από την άλλη μεριά, με την Ένσταση των Καθ’ ων η αίτηση, εγείρονται καταρχάς προδικαστικές ενστάσεις ότι η Αιτήτρια στερείται εννόμου συμφέροντος και η προσφυγή είναι αλυσιτελής καθότι, εάν αποδειχθούν οι ισχυρισμοί της, αυτό συνιστά ποινικό αδίκημα σύμφωνα με το άρθρο 103 του περί Δήμων Νόμου (Ν. 111/1985, ως είχε)(εφεξής ο «Νόμος»). Κατά  τα λοιπά, οι Καθ’ ων η αίτηση υποστηρίζουν τη νομιμότητα της Προσβαλλόμενης Απόφασης καταγράφοντας ότι κατόπιν έρευνας τους, η οποία επιβεβαιώθηκε από επιστολή του υιού της Αιτήτριας, προηγηθείσα της επίδικης πράξης, διαπιστώθηκε ότι η οικία χρησιμοποιείται από αυτόν ως επαγγελματική στέγη για διεξαγωγή μαθημάτων μουσικής και φωνητικής και για τον λόγο αυτό με την Προσβαλλόμενη Απόφαση της επεβλήθη το τέλος σκυβάλων για την οικία ως επαγγελματικό υποστατικό.

 

Εξέτασα με τη δέουσα προσοχή τους εκατέρωθεν ισχυρισμούς και ξεκινώντας, θα απορρίψω τις προδικαστικές ενστάσεις. Η Αιτήτρια είναι  αποδέκτρια μιας δυσμενούς πράξης, ήτοι της νεότερης επιβολής σκυβάλων για το έτος 2021 συνεπώς, θεωρώ, έχει έννομο συμφέρον να αξιώνει ακύρωσή της, ενώ δε μπορεί να γίνεται λόγος για αλυσιτέλεια της παρούσας, καθότι στα πλαίσια της, αμφισβητεί την κρίση των Καθ’ ων η αίτηση να επιβάλουν τα εν λόγω σκύβαλα στη βάση της θεώρησής τους ότι η οικία χρησιμοποιείται ως επαγγελματικό υποστατικό άρα δε βλέπω πως η απόδειξη των θέσεών της θα συνιστούσε ποινικό αδίκημα και σε αλυσιτέλεια της παρούσας.

 

Προχωρώντας στους λόγους ακύρωσης, σημειώνω τα ακόλουθα:

 

Η Αιτήτρια θέτει ότι η Προσβαλλόμενη Απόφαση είναι αναιτιολόγητη καθότι δεν αναφέρεται ο λόγος που επέβαλαν δεύτερη φορά τέλη σκυβάλων και επειδή παρέλειψαν να απαντήσουν στις επιστολές που είχε στείλει κατόπιν τούτης[1].  

 

Καταρχάς, να σημειωθεί ότι η νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου υποδεικνύει ότι η πράξη επιβολή τέλους σκυβάλων, ως η Προσβαλλόμενη δεν αναμένεται να περιέχει λεπτομερή αιτιολογία αναφορικά με τον καθορισμό του ποσού που είχε επιβληθεί [βλ. μεταξύ άλλων αποφάσεις Μ. J. Louisides & Sons Ltd v. Municipality of Limassol (1988) 3(B) C.L.R. 1017, την οποία επικαλείται και ο ευπαίδευτος συνήγορος της Αιτήτριας, Παπά ν. Συμβουλίου Βελτιώσεως Κακοπετριάς (1990) 3 A.A.Δ. 167, Commercial Union Assurance (Cyprus) Ltd ν. Δήμου Λεμεσού (Aρ.1) (1990) 3 ΑΑΔ 269]. Στην παρούσα, ανεξάρτητα κάποιων κωδικών που αναφέρονται στην Προσβαλλόμενη Απόφαση που ενδεχομένως φανερώνουν ότι αφορά τη χρήση της οικίας ως επαγγελματικής στέγης, οι οποίοι απουσιάζουν από την αντίστοιχη ειδοποίηση που αφορούσε τη οικιστική χρήση της (πχ κωδικοί «Κωδ. Υπ/PremCat», «Κωδ.Επ/ProfCat»), διαπιστώνεται ότι δεν αναφέρεται ρητώς ότι τα εκεί αναφερόμενα τέλη σκυβάλων για το έτος 2021 αφορούν την χρήση της οικίας ως επαγγελματικής στέγης.

 

Παρ’ όλα αυτά, η επάρκεια αιτιολογίας της εκάστοτε διοικητικής πράξης, δεν είναι ζήτημα σταθερό αλλά κρίνεται κατά περίπτωση και δύναται να συμπληρώνεται βάσει των λοιπών στοιχείων του φακέλου και από το σύνολο της όλης διοικητικής ενέργειας (Άρθρο 29 του Νόμου 158(I)/1999) περιλαμβανομένου ασφαλώς του ιστορικού που προηγήθηκε αυτής. Στην παρούσα περίπτωση, στα πλαίσια της επιβολής τελών και δικαιωμάτων (άδειας επαγγελματικής στέγης και σκυβάλων) του αμέσως προηγούμενου έτους (2020), ο υιός της Αιτήτριας απέστειλε επιστολή στους Καθ’ ων η αίτηση ημερ. 29.12.2020, δηλαδή στο τέλος του έτους, προβαίνοντας σε συγκεκριμένες υποβολές και παραδοχές. Συγκεκριμένα, πέραν των ερμηνειών που έδωσε επί των προνοιών του Νόμου, ανέφερε ότι:

 

«Σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχατε με τη μητέρα μου, την ενημερώσατε ότι η συγκεκριμένη φορολογία/τέλος πιθανόν να επιβλήθηκε λόγω διαφημιστικής πινακίδας για παράδοση μαθημάτων κιθάρας και φωνητικής που βρίσκεται αναρτημένη σε πάσσαλο έξω από το σπίτι μας. Μάλιστα, σε επικοινωνία που είχα εγώ προσωπικά με ένα υπάλληλο του Δήμου σας, αφέθηκε να νοηθεί ότι αν η πινακίδα ήταν αναρτημένη σε οποιοδήποτε άλλο πάσσαλο ή σημείο της οδού, δε θα μπορούσαν καν να γνωρίζουν σε ποιόν ανήκει και επομένως δε θα έμπαινε κάποιος φόρος/τέλος.

 

(…)

 

Στο σημείο αυτό θα ήθελα να αναφέρω ότι κατά το τρέχον έτος έχω μόνο τρεις μαθητές από τους οποίους το μηνιαίο μου εισόδημα ανέρχεται συνολικά στα €180,00, ποσό μη σταθερό εφόσον η προσέλευση των μαθητών παύει τους καλοκαιρινούς μήνες. Επιπρόσθετα, κατά το τρέχον έτος από την επιβολή των μέτρων κατά του Covid-19 για μεγάλο χρονικό διάστημα ήταν αδύνατο να προσέλθουν οι μαθητές από τις αρχές Μαρτίου μέχρι τον Ιούνιο (ολική καραντίνα), και μέχρι σήμερα η προσέλευση μαθητών εξακολουθεί να επηρεάζεται από τα ισχύοντα μέτρα. Εξ άλλου, από την ημερομηνία ανάρτησης της προαναφερθείσας πινακίδας μέχρι και σήμερα, η προσέλευση μαθητών και κατ’ επέκταση το μηνιαίο εισόδημα από τα παραδιδόμενα μαθήματα δεν είναι σταθερά αλλά ούτε και πλησιάζουν το κατώτατο ποσό, ασφαλιστέων αποδοχών αυτοτελώς εργαζομένων που ορίζει ο Πίνακας I (Κανονισμός 16) του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων για την κατηγορία των καθηγητών, κάτι πού επίσης έχω αναφέρει τηλεφωνικώς στον υπάλληλο του Δήμου με τον οποίο μίλησα.

 

Λαμβάνοντας υπόψη τα πιο πάνω, θα ήθελα να υποβάλω την ένσταση μου για την καταβολή του ποσού των €97,00 για τους εξής λόγους:

α) Δεν εμπίπτω στις κατηγορίες στις οποίες δύναται να καταβληθεί το προαναφερθέν ποσό,

β) Το ποσό είναι ασύμβατό ή/και άδικο συγκριτικά με τις ετήσιες μου απολαβές.

γ) Ακόμα και αν δεν υπάρχει τρόπος αποφυγής της καταβολής του Φόρου Επαγγελματικής Στέγης, η κατηγορία στην οποία εμπίπτω ως επαγγελματίας που ασκεί ελεύθερο επάγγελμα εργαζόμενος ως άτομο και όχι ως εταιρεία, εισηγείται την επιβολή καταβολής ετήσιου δικαιώματος μη υπερβαίνοντος των €51,00, σύμφωνα πάντα με τον Έβδομο Πίνακα του Άρθρου 103Α του Ν111/1985.

Φυσικά, λαμβάνοντας υπόψη τα δεδομένα του τρέχοντος έτους, θα τολμούσα να πω ότι ακόμα και η επιβολή των €51,00 θα ήταν κατά κάποιον τρόπο άδικη.

Παρακαλώ όπως εξεταστεί το αίτημά μου λαμβάνοντας υπόψη όλα τα πιο πάνω».

 

Από τις ανωτέρω αναφορές, θεωρώ ότι ουσιαστικά γίνεται παραδεκτό ότι η οικία χρησιμοποιήθηκε και συνεχίζει, πλέον ήδη στις τελευταίες ημέρες του έτους 2020, να χρησιμοποιείται ως επαγγελματική στέγη. Γίνεται μάλιστα λόγος ότι μέχρι και σήμερα, δηλ. μέχρι και 29.12.2020, υπάρχει αναρτημένη, έξωθεν της οικίας, διαφημιστική πινακίδα για παράδοση μαθημάτων κιθάρας και φωνητικής και για προσέλευση μαθητών, χωρίς καμία αναφορά ότι η παροχή υπηρεσιών διεκόπη ώστε να μπορούσε να υποστηριχθεί ότι η χρήση αυτή δεν αναμένεται να συνεχιστεί ή δε θα συνεχιστεί το 2021. Σε κάθε περίπτωση, σε συμφωνία με σχετική υποβολή των ευπαίδευτων συνηγόρων των Καθ’ ων η αίτηση, η συνέχιση χρήσης της οικίας ως επαγγελματικής στέγης υποστηρίζεται, θεωρώ, και διότι η αναφορά σε «τρέχον έτος», εφόσον αφορά παροχή εκπαιδευτικών υπηρεσιών, προφανώς αναφέρεται σε ακαδημαϊκό έτος, το οποίο δε αντιστοιχεί στο ημερολογιακό, δεδομένης δε της ύπαρξης μαθητών και διαφημιστικής πινακίδας στις 29.12.2020, τεκμαίρεται ότι συνεχίζει και εντός του 2021.

 

Με τα ως άνω δεδομένα, θεωρώ ότι η Προσβαλλόμενη είναι οπλισμένη με επαρκή αιτιολογία ως προς τον λόγο που χρεώθηκαν για την οικία τέλη σκυβάλων ως επαγγελματική στέγη και αυτό ήταν κατανοητό και δεν αμφισβητήθηκε από την Αιτήτρια αλλά αυτό βασικά που ετέθη μέσω της πιο πάνω επιστολής είναι ότι τα εισοδήματα του υιού της λόγω των μέτρων κατά του κορωνοιού και της πρόσφατης έναρξης εργασιών, δεν είναι σταθερά με αποτέλεσμα είτε να μην πρέπει να χρεωθούν οποιαδήποτε δικαιώματα για άδεια επαγγελματικής στέγης είτε να χρεωθούν μειωμένα.

 

Στη βάση των όσων ανέφερα κατά την εξέταση του ανωτέρω λόγου ακύρωσης, δε θεωρώ και ότι η Προσβαλλόμενη Απόφαση είναι πεπλανημένη ούτε προϊόν ανεπαρκούς έρευνας ούτε όφειλαν οι Καθ’ ων η αίτηση να είχαν διερευνήσει οτιδήποτε περαιτέρω δεδομένων των πρόσφατων υφιστάμενων στοιχείων που είχαν υπόψη τους και φανέρωναν ότι η οικία χρησιμοποιείτο για επαγγελματικό σκοπό, πέραν του οικιακού.

 

Ομοίως απορριπτέοι είναι αφενός ο τρίτος λόγος ακύρωσης ότι δηλαδή η Προσβαλλόμενη είναι αντίθετη με τις αρχές της ισότητας, χρηστής διοίκησης, νομιμότητάς και αναλογικότητας αφετέρου ο τέταρτος λόγος ακύρωσης, με τον οποίο η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι η Προσβαλλόμενη προσκρούει στο άρθρο 84(ζ) και στον Έκτο Πίνακα του Νόμου.

 

Στην Αιτήτρια δεν επιβλήθηκε τέλος σκυβάλων δις ούτε συνολικό ποσό €330 για οικιστική χρήση της Οικίας αλλά η πρώτη επιβολή των €160 (Παράρτημα 1 σε Αίτηση Ακυρώσεως) αφορούσε την οικιστική χρήση της οικίας ενώ η Προσβαλλόμενη των €170 την επαγγελματική, η οποία βρίσκει ευθέως έρεισμα στις πρόνοιες του Νόμου και δη στα άρθρα 84(ζ) και στον Έκτο Πίνακα του Νόμου.

 

Ειδικότερα, στις παραγράφους (β)-(ε) του Έκτου Πίνακα προβλέπεται επιβολή τελών σκυβάλων για άσκηση επιχείρησης που δεν υπερβαίνει τα €854 [παράγραφος (β)] έως τα €13.665 [παράγραφος (ε)], ενώ στην περίπτωση της Αιτήτριας, η οποία βεβαίως χρεώθηκε ως ιδιοκτήτρια της οικίας κατά τη ρητή πρόβλεψη του άρθρου 84(ζ) (και όχι πχ ως ο πάροχος των υπηρεσιών που ήταν ο υιός), χρεώθηκαν €170 ήτοι ποσό κατά πολύ μικρότερο του ποσού των €854.

 

Συνεπώς θεωρώ ότι η Προσβαλλόμενη είναι αναλογική δεδομένης και της μειωμένης προσέλευσης μαθητών που εκτέθηκε στην επιστολή ημερ. 29.12.2020 και ότι εναρμονίζεται με την αρχή της χρηστής διοίκησης που η εφαρμογή της άλλωστε δεν εκτρέπει τη σύννομη λειτουργία της διοίκησης [Tamassos Suppliers v. Δημοκρατίας (1992) 3 A.Α.Δ. 60], η οποία, εν προκειμένω, επιτελείται με την εφαρμογή  των ως άνω προνοιών του Νόμου που ρητώς προβλέπουν την είσπραξη τέλους σκυβάλων για επαγγελματική χρήση υποστατικού.

 

Ούτε βέβαια μπορεί να γίνεται λόγος ότι η Προσβαλλόμενη προκαλεί ανισότητα στη βάση της θέσης ότι η οικιστική χρήση χρεώνεται με μικρότερο ποσό σε άλλες οικίες από την οικία της Αιτήτριας, η οποία κατ’ ισχυρισμό χρεώθηκε με €330. Αυτό διότι, ως αναφέρθηκε ήδη, δε χρεώθηκαν €330 ευρώ για την οικιστική χρήση αλλά €160 αφορούσαν την οικιστική χρήση ενώ τα €170 την επαγγελματική.  Η χρέωση αυτή κείται εντός των πλαισίων που προβλέπονται στο Νόμο δεδομένου ότι η παράγραφος (α) του Έκτου Πίνακα, πίνακας ο οποίος ετέθη στον Νόμο με τον Ν. 74(Ι)/2018, πολύ πριν τα επίδικα, προβλέπει τέλος χρήσης οικίας που δεν υπερβαίνει τα €250 (και όχι €170 που αναφέρει η Αιτήτρια στον 4ο λόγο ακύρωσης) ενώ έχω ήδη αναφερθεί στο τι προβλέπουν οι λοιπές παράγραφοι του Έκτου Πίνακα. Σε κάθε περίπτωση, δεν τίθεται καν ισχυρισμός αντισυνταγματικότητας της συγκεκριμένης νομοθετικής πρόνοιας ώστε το παρόν να μπορεί να προβεί σε εύρημα ανισότητας από την εφαρμογή της [βλ. Περικλέους Μαρία ν. Δήμου Κάτω Πολεμιδιών (2009) 3 ΑΑΔ 37 και Μαραγκός ν. Δημοκρατίας (2006) 3 Α.Α.Δ. 671].

 

Ως εκ των ανωτέρω είναι η κατάληξή μου ότι ουδείς λόγος ακυρώσεως ευσταθεί.

 

Η προσφυγή απορρίπτεται και η προσβαλλόμενη επικυρώνεται με €1.600 έξοδα (πλέον ΦΠΑ εάν υπάρχει) υπέρ των Καθ’ ων η αίτηση.

 

Φ. Καμένος, ΔΔΔ