ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
Υπόθεση Αρ. 1756/2019
18 Φεβρουαρίου, 2026
[ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ, ΔΔΔ.]
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ
1. Μάριος Μαυρής,
2. Αγγέλα Μαυρή,
3. Αλβέρτος Μαυρής,
4. Καρμέλα Μαυρή,
Αιτητές,
Και
Κυπριακή Δημοκρατία μέσω,
Υπουργείου Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων
Καθ' ων η Αίτηση.
__________________
Α. Πετουφάς, δια Α. Πετουφάς & Σια, δικηγόροι για τους Αιτητές.
Μ. Κοτσώνη (κα), Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, δικηγόρο των Καθ' ων η αίτηση.
___________________
ΑΠΟΦΑΣΗ
ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ, ΔΔΔ : Με την υπό κρίση προσφυγή, οι Αιτητές ζητούν:
«Α. Δήλωση του Δικαστηρίου ότι η πράξη και/ή απόφαση των Καθ' ών η Αίτηση, της οποίας οι Αιτητές έλαβαν γνώση κατά ή περί την 25/10/2019 με κοινοποίηση προς αυτούς της επιστολής των Καθ' ων η Αίτηση προς τον Επίτροπο Διοίκησης και Προστασίας Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων ημερ. 22/10/2019 (Παράρτημα Α), και με την οποία απέρριψαν το αίτημα των Αιτητών για παραχώρηση αναδρομικής καταβολής από τον Σεπτέμβριο 2015 μέχρι και τον Αύγουστο 2018 του επιδόματος οικογενειακής επανεγκατάστασης τους στον κατεχόμενο Κορμακίτη είναι άκυρη, παράνομη και στερημένη οποιουδήποτε έννομου αποτελέσματος .»
Ως καταγράφεται στην Ένσταση των Καθ’ ων η αίτηση και προκύπτει αντίστοιχα από τα σχετικά έγγραφα του διοικητικού φακέλου του Γενικού Λογιστηρίου ο οποίος έχει κατατεθεί στο Δικαστήριο, τα πραγματικά γεγονότα της υπόθεσης έχουν ως εξής.
Οι Αιτητές αποτελούν μέλη της ίδιας οικογένειας. Συγκεκριμένα οι Αιτητές 1 και 2 είναι ο πατέρας και η μητέρα των Αιτητών 3 και 4, οι οποίοι υπέβαλαν αίτηση στην Υπηρεσία Ανθρωπιστικών Θεμάτων για παροχή επιδόματος επανεγκατάστασης στις 21/9/2015, η οποία λήφθηκε από τις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας στις 25/9/2015 και στις 21/9/2016 διαβιβάστηκε για εξέταση στο αρμόδιο Γραφείο Κοινωνικών Υπηρεσιών Κέντρου Πόλης Λευκωσίας/Στροβόλου με βάση τη απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου ημερ. 23/5/2014, με αριθμό 76.941 και τις πρόνοιες του Σχεδίου Επανεγκατάστασης Μαρωνιτών και Ελληνοκυπρίων στα κατεχόμενα χωριά τους, η οποία διευρύνει τα κριτήρια εγγραφής στον σχετικό κατάλογο δικαιούχων, σε εξαιρετικές περιπτώσεις που κρίνει ο αρμόδιος Υπουργός. Ως η απόφαση αρ. 69.537 της Συνεδρίασης του Υπουργικού Συμβουλίου ημερ. 5/11/2009, η οποία ενέκρινε την πρόταση του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων ημερ. 26/10/2009, υπό τον τίτλο «Παραχώρηση Επιδόματος σε Μαρωνίτες και Ελληνοκύπριους για επανεγκατάσταση στα κατεχόμεναχωριά τους», η οποία πρόταση αποτελεί το κείμενο του «Σχέδιου Επανεγκατάστασης» το οποίο έτυχε εφαρμογής στην παρούσα υπόθεση, προβλέπονται ως κριτήρια επιχορήγησης, οι αιτητές να έχουν διαμείνει για συνεχή περίοδο ενός τουλάχιστον έτους στο κατεχόμενο χωριό τους, να μην είναι λήπτες Δημοσίου Βοηθήματος, και οι συγκροτημένες οικογένειες (ζευγάρια) να δηλώνουν ίδια διεύθυνση μόνιμης κατοικίας, ενώ δεν υφίστανται εισοδηματικά κριτήρια.
Προς εξέταση της αίτησης, ο Γενικός Διευθυντής του Υπουργείου Εργασίας Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων ζήτησε στις 02/01/2017 από τις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας πρόσθετες πληροφορίες για την οικογένεια και οι Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας, αφού προέβησαν σε έρευνα, ενημέρωσαν με επιστολή τους ημερ. 7/3/2017, το Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων για τα αποτελέσματα της έρευνας. Σύμφωνα με επιστολή της Επαρχιακής Λειτουργού Ευημερίας Λευκωσίας ημερ. 20/02/2017, η οικογένεια καθημερινά βρισκόταν στις ελεύθερες περιοχές, αφού το ζεύγος εργαζόταν στις ελεύθερες περιοχές και συγκεκριμένα ο Αιτητής 1 εργαζόταν ως ωρομίσθιος υδραυλικός στο Τμήμα Ηλεκτρομηχανολογικών Υπηρεσιών και η Αιτήτρια 2 ως Εξετάστρια Τελωνείων 1ης τάξης, ενώ τα δύο από τα τέσσερα τέκνα τους, ήτοι ο Αιτητής 3 και η Αιτήτρια 4, φοιτούσαν αντίστοιχα στο Πανεπιστήμιο Κύπρου και σε δημόσιο σχολείο Μέσης Εκπαίδευσης - Λύκειο στη Λακατάμεια. Από το αποτέλεσμα της έρευνας προέκυψε ότι, η οικογένεια χρησιμοποιούσε καθ' όλη τη διάρκεια της ημέρας ιδιόκτητη κατοικία στη Λακατάμεια, ενώ τα βράδια μετέβαιναν στην κατοικία τους στον Κορμακίτη.
Στις 16/3/2017, η Υπουργός Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, λαμβάνοντας υπόψη όλα τα πιο πάνω δεδομένα, αποφάσισε την απόρριψη του αιτήματος της οικογένειας για παραχώρηση επιδόματος επανεγκατάστασης αφού έκρινε ότι, «οι διευθετήσεις που έχουν υιοθετήσει από την οικογένεια, δεν συνάδουν με τις πρόνοιες του Σχεδίου Επανεγκατάστασης, το οποίο δεν αποσκοπούσε σε τέτοια αποτελέσματα», απόφαση για την οποίαν οι αιτητές ενημερώθηκαν στις 27/3/2017, χωρίς ωστόσο να την προσβάλουν δικαστικά.
Στις 16/112018 στάλθηκε επιστολή από την Επίτροπο Διοικήσεως και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, στο Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου, Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, μετά από παράπονο που υπέβαλαν οι αιτητές κατά του Υπουργείου, αναφορικά με την απόρριψη της αίτησης τους. Στις 11/4/2018, η επιστολή της Επίτροπου διαβιβάστηκε από το Υπουργείο, στις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας με οδηγίες για επανεξέταση του αιτήματος του ζεύγους και υποβολή σχετικής εισήγησης προς την Υπουργό.
Στις 24/5/2018 η Επαρχιακός Λειτουργός Λευκωσίας ζήτησε από τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ανθρωπιστικών Θεμάτων γραπτές βεβαιώσεις από τον Πρόεδρο και τα Μέλη του Κοινοτικού Συμβουλίου Κορμακίτη, σχετικά με τη διάρκεια της διαμονής των αιτητών στις κατεχόμενες περιοχές. Στις 17/7/2018 ο Προϊστάμενος της Υπηρεσίας διαβίβασε στην Επαρχιακό Λειτουργό Ευημερίας, βεβαιώσεις από τον Πρόεδρο και όλα τα μέλη του Κοινοτικού Συμβουλίου Κορμακίτη, οι οποίες επιβεβαίωναν τη συνεχή διαμονή των αιτητών στη κοινότητα.
Στα πλαίσια επανεξέτασης του αιτήματος της οικογένειας και λαμβάνοντας υπόψη τις προαναφερθέντες βεβαιώσεις κρίθηκε ότι, η οικογένεια είχε πλέον προβεί σε διευθετήσεις μόνιμης διαμονής στον κατεχόμενο Κορμακίτη. Ως εκ τούτου, στις 21/8/2018 οι Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας υπέβαλαν νέα εισήγηση στο Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, για έγκριση παροχής επιδόματος επανεγκατάστασης στους Αιτητές. Πάντα στα πλαίσια επανεξέτασης της ίδιας αίτησης ημερ. 21/9/2015, η Υπουργός ενέκρινε στις 11/9/2018 την εισήγηση των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας και η καταβολή επιδόματος επανεγκατάστασης στην οικογένεια άρχισε από την ημερομηνία έγκρισης, ενώ από τις 11/09/2018 άρχισαν να λαμβάνουν μηνιαίο επίδομα επανεγκατάστασης ύψους €1.300,75.
Ως η σχετική επιστολή ημερ. 24/10/2018 της Επαρχιακής Λειτουργού Λευκωσίας προς τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ανθρωπιστικών Θεμάτων, «η κ. Υπουργός Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, έχει εγκρίνει την παραχώρηση επιδόματος επανεγκατάστασης στο ζεύγος Μαυρή και στα δύο παιδιά τους (…) από τις 11/09/2018». Στην ίδια επιστολή αναγράφεται ότι όσον αφορά το ζεύγος «για την περίοδο 11/09/2018 – 30/09/2018 έχουν εγκριθεί αναδρομικά ύψους €309,12 τα οποία προστέθηκαν στο επίδομα Οκτωβρίου», ενώ ακόμα για την ίδια περίοδο εγκρίθηκαν αναδρομικά €260,12 όσον αφορά τα δύο τέκνα που περιλαμβάνονταν στην αίτηση και για τα οποία αποφασίστηκε ότι θα λαμβάνουν χωριστά τα δικαιώματα τους. Η επιστολή της Επαρχιακής Λειτουργού Ευημερίας καταλήγει, «Παρακαλώ όπως ενημερωθούν οι ενδιαφερόμενοι». Όπως τονίζεται και στη γραπτή αγόρευση των Καθ’ ων η αίτηση, οι αιτητές ενημερώθηκαν για την εν λόγω απόφαση της Υπουργού, συμπεριλαμβανομένης της απόφασης ότι έχουν εγκριθεί αναδρομικά συγκεκριμένα ποσά για την περίοδο 11/09/2018 – 30/09/2018, από την Υπηρεσία Ανθρωπιστικών Θεμάτων με επιστολή ημερομηνίας 16/01/2019, χωρίς ωστόσο να προχωρήσουν να την προσβάλουν δια προσφυγής στο αρμόδιο Δικαστήριο.
Όπως προβάλουν οι αιτητές και σχετικά έγγραφα εντοπίζονται στο διοικητικό φάκελο αρ. 11.05.002.Ε, στις 8/1/2019 δια επιστολής της Αιτήτριας 2 προς τον Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Εργασίας, ζήτησαν καταβολή αναδρομικού ποσού από την ημερομηνία υποβολής της αρχικής αίτησης, δηλαδή από τις 21/9/2015, αντί από την ημερομηνία έγκρισης τους στις 11/09/2018. Ακολούθησαν ηλεκτρονικά μηνύματα της Αιτήτριας 2 στις 20/05/2019 και 24/09/2019 όπου ζητούσε απάντηση στο αίτημα, ενώ στις 30/05/2019 κάποια λειτουργός του Υπουργείου Εργασίας, χωρίς να φαίνεται η αρμοδιότητα της, απάντησε μέσω υπηρεσιακού ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ότι μίλησε με την Προϊσταμένη της και δεν είχε ληφθεί ακόμη απόφαση (Φακ. 11.05.002.Ε. Κυανού αρ. 145 – 147, 257).
Ακολούθησε επιστολή της Διευθύντριας των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας στον Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων με ημερομηνία 14/02/2019 (Κυανού 31), όπου παραπέμποντας στα γεγονότα της υπόθεσης καταλήγει ότι «το αίτημα της κας Μαυρή για καταβολή αναδρομικού ποσού από την ημερομηνία υποβολής της αρχικής αίτησης, δηλαδή από τις 21/9/2015, δεν ικανοποιήθηκε αφού αφενός δεν προβλέπεται τέτοια πρόνοια στο Σχέδιο Επανεγκατάστασης, και αφετέρου, αιτιολογημένα απορρίφθηκε το αρχικό αίτημα, χωρίς η οικογένεια να προσβάλει την απόφαση στο Διοικητικό Δικαστήριο.»
Ακόμα, στο διοικητικό φάκελο οποίος έχει κατατεθεί, εντοπίζεται επιστολή από τον Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων με ημερομηνία 22/10/2019 (Κυανού αρ. 94, 32) προς το γραφείο της Επιτρόπου Διοικήσεως, με κοινοποίηση στους αιτητές, όπου απαντά ως προς το Παράπονο των Αιτητών στην Επίτροπο Διοικήσεως με αρ. 1812/2017, ενημερώνοντας πως «το αίτημα της οικογένειας για παραχώρηση αναδρομικών δεν μπορεί να ικανοποιηθεί, αφού αφενός δεν προνοείται η παραχώρηση αναδρομικών στο Σχέδιο Επανεγκατάστασης και αφετέρου αιτιολογημένα απορρίφθηκε το αρχικό αίτημα της οικογένειας». Αυτήν την επιστολή ημερομηνίας 22/10/2019 επικαλούνται οι αιτητές, ως αναφέρεται στη θεραπεία της παρούσας προσφυγής, δια να προσβάλλουν την απόφαση μη καταβολής αναδρομικού ποσού από την ημερομηνία υποβολής της αρχικής αίτησης στις 21/9/2015, αντί από την ημερομηνία έγκρισης τους στις 11/09/2018.
Στις 2/12/2019 καταχωρήθηκε από τους αιτητές η παρούσα προσφυγή όπου ισχυρίζονται ότι στην προσβαλλόμενη ως θεραπεία της προσφυγής απόφαση, συνυπάρχουν τα εξής, απουσία δέουσας έρευνας και αιτιολογίας, όπως και πλάνη της διοίκησης.
Συγκεκριμένα, οι αιτητές ισχυρίζονται (παραθέτω το ακριβές λεκτικό από την αγόρευση τους) :
«α) Απουσία δέουσας έρευνας δεδομένου ότι η προσβαλλόμενη απόφαση ουδόλως ερεύνησε και/ή έλαβε υπόψη της συνδυαστικά την εμπεριστατωμένη έρευνα του Παραρτήματος 13 (επιστολή ημερ. 20.02.2017) και τα σφάλματα της αρχικής προσβαλλόμενης απόφασης.
β) Πλάνη δεδομένου ότι οι Καθ'ων η Αίτηση δεν διέγνωσαν πεπλανημένα ότι οι διευθετήσεις των Αιτητών που δήθεν δεν καλύπτονται από το Σχέδιο ήταν διευθετήσεις αναγκαίες και υποχρεωτικές για την επιβίωση της οικογένειας και την μόρφωση των παιδιών, τα οποία αμφότερα στην αντίθετη περίπτωση τίθενται εν κινδύνω. Πλάνη επίσης ως προς το ότι δεν αντελήφθησαν ακόμη και τώρα σε τί αποσκοπεί το Σχέδιο, και τέλος πλάνη ως προς το ότι δήθεν «Τώρα πλέον» προέβησαν οι Αιτητές σε διευθετήσεις μόνιμης διαμονής στα κατεχόμενα.
γ) Απουσία αιτιολογίας και/ή ύπαρξη ελαττωματικής αιτιολογίας γιατί η αιτιολογία της απορριπτικής αρχικής απόφασης τους του Παραρτήματος 17 με την οποία αιτιολογούν την νυν προσβαλλόμενη απόφαση είχε πάσχουσα αιτιολογία, την οποία έχει και η προσβαλλόμενη απόφαση, ήτοι:
(i) Αντίθετη προς τα στοιχεία δεδομένα και έγγραφα του φακέλου που οδηγούσαν στην έγκριση του αιτήματος εξ αρχής λόγω πλήρωσης των κριτηρίων του Σχεδίου.
(ii) Εικονική, πεπλανημένη και αντιφατική αιτιολογία την οποία επίσης δεν αντιλήφθηκε η νυν προσβαλλόμενη απόφαση δεδομένου ότι τέτοια εμφανίζεται η αναφορά όταν η αίτηση με την οποία συμφώνησε η Υπουργός τότε, ότι οι αιτητές μένουν «σχεδόν ολοκληρωτικά» στα ελεύθερες περιοχές.
(iii) Δεν αντιλήφθηκαν επίσης οι Καθ'ων η Αίτηση στην νυν προσβαλλόμενη απόφαση ότι η αρχική απορριπτική απόφαση αποκλίνει προς την θετική, πλήρως αιτιολογημένη εισήγηση του Παραρτήματος 17 (επιστολή ημερ. 27.03.2017) χωρίς την απαιτούμενη προς τούτο ειδική αιτιολογία.»
Αντίθετα, η θέση των Καθ’ ων η αίτηση, επί της ουσίας της υπόθεσης είναι ότι, το αίτημα της οικογένειας για καταβολή αναδρομικού ποσού από την ημερομηνία υποβολής της αρχικής αίτησης, δηλαδή από τις 21/9/2015, δεν ικανοποιήθηκε κατά την επανεξέταση αφού, (α) δεν προβλέπεται τέτοια πρόνοια στο Σχέδιο Επανεγκατάστασης και αφετέρου (β) αιτιολογημένα απορρίφθηκε το αρχικό αίτημα, χωρίς η οικογένεια να προσβάλει την απόφαση στο Διοικητικό Δικαστήριο.
Ωστόσο, τίθεται εξαρχής ως προδικαστική ένσταση εκ μέρους των Καθ' ων η αίτηση ότι, η προσβαλλόμενη απόφαση δεν συνιστά εκτελεστή διοικητική πράξη αλλά αποτελεί πράξη πληροφοριακού χαρακτήρα και ως εκ τούτου στερείται εκτελεστότητας, με αποτέλεσμα η προσφυγή να μην επιτρέπεται να εξεταστεί στην ουσία της. Παραπέμποντας στα γεγονότα της υπόθεσης, υποδεικνύεται πως αρχικά η Υπουργός απέρριψε στις 27/03/2017 το αίτημα της οικογένειας για παραχώρηση επιδόματος επανεγκατάστασης αφού κατόπιν δέουσας έρευνας που διεξήχθη, έκρινε ότι οι διευθετήσεις που είχαν υιοθετηθεί από την οικογένεια δεν συνάδουν με τις πρόνοιες του Σχεδίου Επανεγκατάστασης καθότι δεν εκπληρούσαν τον σκοπό του, ο οποίος αφορούσε στην αναζωογόνηση και ανάπτυξη των κατεχόμενων περιοχών μέσω της μόνιμης διαμονής Μαρωνιτών και Ελληνοκυπρίων στα κατεχόμενα. Εντούτοις, κατά την επανεξέταση στις 11/09/2018 ενέκρινε την εισήγηση των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας για έγκριση παροχής επιδόματος επανεγκατάστασης στους αιτητές, αρχής γενομένης από τη συγκεκριμένη ημέρα έγκρισης. Οι αιτητές ενημερώθηκαν από την Υπηρεσία Ανθρωπιστικών Θεμάτων για την εν λόγω απόφαση της Υπουργού με επιστολή ημερομηνίας 16/01/2019, χωρίς ωστόσο να προχωρήσουν να την προσβάλουν δια προσφυγής ως προς το ζήτημα του χρόνου έναρξης της επιχορήγησης.
Της εξέτασης των προβαλλόμενων λόγων ακύρωσης, προέχει η εξέταση της προδικαστικής ενστάσεως την οποία εγείρουν μέσω της Ένστασης και προωθούν μέσω της γραπτής τους αγόρευσης οι Καθ’ ων η αίτηση. Συγκεκριμένα υποστηρίζεται από τους Καθ’ ων η αίτηση ότι, δια της παρούσης, δεν προσβάλλεται εκτελεστή διοικητική πράξη αλλά πράξη πληροφοριακού χαρακτήρα και κατ’ επέκταση οι αιτητές δεν διατηρούν έννομο συμφέρον να εγείρουν την παρούσα προσφυγή η οποία και είναι εκπρόθεσμη.
Αντίθετα, οι αιτητές, απαντούν ότι, ορθά και εμπρόθεσμα προσέβαλαν με την παρούσα προσφυγή την μη καταβολή αναδρομικών, στηριζόμενοι στο γεγονός ότι πρώτη φορά ζήτησαν καταβολή αναδρομικών με την επιστολή της Αιτήτριας 2 ημερ. 8/01/2019 στην οποία και ανέμεναν απάντηση από τους Καθ’ ων η αίτηση, μέχρι που τους κοινοποιήθηκε η επιστολή του Γ.Δ. του Υπουργείου προς την Επίτροπο Διοίκησης ημερομηνίας 22/10/2019. Ενισχυτικά προς τούτο, οι αιτητές επικαλούνται ηλεκτρονικό μήνυμα εργαζόμενης στο υπουργείο, σε απάντηση προηγούμενου της Αιτήτριας 2, η οποία ανέφερε ότι το ζήτημα εξετάζεται. Ωστόσο, στην απαντητική τους γραπτή αγόρευσης αφήνουν ουσιαστικά αναπάντητο το ερώτημα, για ποιο λόγο παρέλειψαν να προσβάλουν την επιστολή της Υπηρεσίας Ανθρωπιστικών Θεμάτων ημερ. 16/01/2019, η οποία απευθυνόταν στους ίδιους ενημερώνοντας τους για την εν λόγω απόφαση της Υπουργού και η οποία ξεκαθάριζε τα ακριβή ποσά και τις αντίστοιχες χρονικές περιόδους πληρωμής.
Ανεξαρτήτως του ότι οι Καθ’ ων η Αίτηση προβάλουν ήδη από το δικόγραφο της Ενστάσεως τους τη συγκεκριμένη προδικαστική ένσταση, το κατά πόσο η εκάστοτε προσβαλλόμενη πράξη αποτελεί εκτελεστή διοικητική πράξη, ως ζήτημα αντικειμενικής προϋπόθεσης του παραδεκτού της προσφυγής, εξετάζεται και αυτεπάγγελτα από το Δικαστήριο σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας (Georgiou ν. Republic(1982) 3 C.L.R. 828, Yiangou ν. Republic (1987) 3 C.L.R. 27 και Hadjigeorghi ν. The Minister of Finance (1987) 3 C.L.R. 280).
Ανατρέχοντας στο σύνολο των εγγράφων τα οποία αποτελούν μέρος τους διοικητικού φακέλου και αποτυπώνουν τα δεδομένα στη παρούσα υπόθεση, διαπιστώνω ότι εν προκειμένω, το ηλεκτρονικό μήνυμα της αναγραφόμενης εργαζόμενης στο υπουργείο, η οποία δεν φαίνεται να είχε την οιαδήποτε αρμοδιότητα επί του θέματος, αφορούσε την εξέταση της επιστολής της Αιτήτριας 2 ημερ. 8/01/2019, η οποία εν πάση περιπτώσει εστάλη στο υπουργείο περίπου τέσσερις μήνες μετά τη λήψη της απόφασης και αφού ήδη οι αιτητές έλαβαν τα πρώτα επιδόματα. Είναι ξεκάθαρο για το Δικαστήριο πως το ζήτημα της πληρωμής επιδόματος προς τους αιτητές συμπεριλαμβανομένων τυχόν αναδρομικών, κρίθηκε ενωρίτερα μέσα στα πλαίσια επανεξέτασης της ίδιας πάντα αίτησης ημερ. 21/9/2015, όταν στις 11/9/2018 η Υπουργός υιοθέτησε την εισήγηση των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας και αποφάσισε την καταβολή επιδόματος επανεγκατάστασης στην οικογένεια, αρχής γενομένης από την ημερομηνία έγκρισης. Ως συνέπεια της απόφασης αυτής, οι αιτητές, ως παραδέχονται και οι ίδιοι, άρχισαν να λαμβάνουν μηνιαίο επίδομα επανεγκατάστασης ύψους €1.300,75 από τις 11/09/2018, ενώ ενημερώθηκαν σχετικά για την εν λόγω απόφαση της Υπουργού με την επιστολή ημερομηνίας 16/01/2019 από την Υπηρεσία Ανθρωπιστικών Θεμάτων, τη λήψη της οποίας δεν αμφισβητούν, χωρίς να προχωρήσουν να την προσβάλουν δια προσφυγής στο αρμόδιο Δικαστήριο.
Η προσβαλλόμενη απόφαση, ήτοι η επιστολή ημερομηνίας 22/10/2019, αφορά σε επιστολή που απευθύνεται στην Επίτροπο Διοίκησης δια της οποίας οι Καθ' ων η αίτηση την πληροφόρησαν σε σχέση με την εξέλιξη του παραπόνου που υπέβαλαν στην Επίτροπο οι αιτητές περί το έτος 2017, ως απάντηση σε προηγούμενη επιστολή της Επιτρόπου. Η εν λόγω επιστολή της Αιτήτριας 2 ημερ. 8/01/2019 ουδόλως δημιουργεί οποιοδήποτε άμεσο έννομο αποτέλεσμα, και ούτε φαίνεται μέσω της να είχαν τεθεί οιαδήποτε νέα και ουσιώδη στοιχεία προς εξέταση από τους Καθ' ων η αίτηση. Συνακόλουθα, εύλογα δεν πραγματοποιήθηκε νέα έρευνα της διοίκησης, ούτε έτυχε κατόπιν της επιστολής νέας επανεξέτασης το ζήτημα το οποίο έτυχε επανεξέτασης τον Σεπτέμβριο του 2018, ούτως ώστε το Δικαστήριο να δύναται να καταλήξει ότι προέκυψε νέα εκτελεστή πράξη, ορθώς προσβαλλόμενη μέσω της παρούσας προσφυγής. Η εν λόγω επιστολή δεν μπορεί να αποτελεί εκτελεστή διοικητική πράξη, αλλά απόφαση πληροφοριακού χαρακτήρα προς την Επίτροπο Διοίκησης, ενώ δεν απευθύνεται στους ιδίους τους αιτητές, με αποτέλεσμα να μην δύναται να προσβληθεί δυνάμει του άρθρου 146 του Συντάγματος.
Το ζήτημα πότε προκύπτει νέα εκτελεστή πράξη μετά από υποβολή «νέων και ουσιωδών στοιχείων», έχει διευκρινιστεί από τη νομολογία των Δικαστηρίων μας. Πολύ πρόσφατα, το ζήτημα απασχόλησε και το Εφετείο στην απόφαση του στην Έφεση Κατά Απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου Αρ. 1/2021, Κ. Δ. μέσω 1. Υπ. Εσωτερικών, 2.Τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας v. LIMA CARNA PROPERTY LIMITED, ημερομηνίας 13.03.2025. Επιπρόσθετα υπενθυμίζω ότι, με την απόφαση του ημερομηνίας 21.2.2024 το νέο Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο στην υπόθεση ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ v. ΦΙΛΙΑ ΒΟΝΤΑ, Έφεση κατά απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου Αρ. 91/2018, επανέλαβε τις αρχές της νομολογίας σε σχέση με τις βεβαιωτικές πράξεις και τη διεξαγωγή νέας έρευνας.
Όπως επίσης καθορίζει η νομολογία, πράξη πληροφοριακού χαρακτήρα, όπως για παράδειγμα πράξη που πληροφορεί για μια κατάσταση πραγμάτων, για τις πρόνοιες ενός νόμου ή πράξη στην οποία εκφράζεται πρόθεση και όχι η βούληση της Διοίκησης, ή όπως στη παρούσα μια ήδη εκδοθείσα απόφαση, δεν είναι εκτελεστή πράξη και δεν εμπίπτει στο πεδίο του αναθεωρητικού ελέγχου του Δικαστηρίου (βλ. Republic a.o. ν. Demetriou a.o. (1972) 3 C.L.R. 219, Krashias Modern Land & Building Developers Ltd. ν. Δήμου Έγκωμης (1995) 3 Α.Α.Δ. 198, 208, Phylaktides v. Republic (1984) 3(Β) C.L.R. 1328, Κεφάλα ν. Δημοκρατίας (2000) 3 Α.Α.Δ. 133, Economides ν. Republic (1980) 3 C.L.R. 219, Ioannou ν. Republic (1982) 3 C.L.R. 1002, Spyrou ν. Republic(1983) 3(Α) C.L.R. 354, Argyrou and Others ν. Republic (1983) 3(Α) C.L.R. 474, Φρειδερίκος κ.ά. ν. Δημοκρατίας (1990) 3(Β) Α.Α.Δ. 1451). Σχετική είναι επίσης η απόφαση της Ολομέλειας του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην Αλεξάνδρου κ.ά. ν. Δημοκρατίας (2009) 3 Α.Α.Δ. 368, στην οποία εξετάστηκε η έννοια της πράξης πληροφοριακού χαρακτήρα, μέσα στο γενικότερο πλαίσιο της ευρύτερης έννοιας του όρου εκτελεστή διοικητική πράξη (Ανδρέας Νικόλα Σουτζιή κ.α. ν. Δημοκρατίας (2009) 4 Α.Α.Δ. 1088).
Εν προκειμένω, επαναλαμβάνοντας τα όσα έχω καταγράψει ως τα ουσιαστικά γεγονότα στην παρούσα, θα συμφωνήσω με την ευπαίδευτη δικηγόρο των Καθ’ ων η αίτηση ότι, ως προς την απόφαση της Υπουργού να εγκρίνει το αίτημα τους για πληρωμή επιδόματος από την ημέρα λήψης της απόφασης στις 11/09/2018, οι αιτητές ενημερώθηκαν με την επιστολή ημερομηνίας 16/01/2019 του Προϊσταμένου της Υπηρεσίας Ανθρωπιστικών Θεμάτων, χωρίς να την προσβάλουν δικαστικώς όπως θα μπορούσαν. Ομοίως θα συμφωνήσω ότι, η προσβαλλόμενη πράξη ημερομηνίας 22/10/2019 αποτελεί ενημερωτική επιστολή δια της οποίας οι Καθ' ων η αίτηση πληροφόρησαν την Επίτροπο Διοίκησης σε σχέση με την εξέλιξη παραπόνου που εκκρεμούσε ενώπιον του γραφείο της από το 2017. Εξετάζοντας τη φύση της προσβαλλόμενης στην παρούσα προσφυγή πράξης, υπό το φως των πιο πάνω νομολογιακών κατευθυντήριων, κρίνω ότι αυτή σαφώς και δεν συνιστά εκτελεστή διοικητική πράξη εν τη εννοία του Άρθρου 146 του Συντάγματος, αλλά πράξη που έχει όλα τα χαρακτηριστικά της πράξης πληροφοριακού χαρακτήρα.
Οι διαπιστώσεις αυτές του Δικαστηρίου καθορίζουν και το αποτέλεσμα της προδικαστικής ένστασης, η οποία και επιτυγχάνει. Η προσφυγή απορρίπτεται.
Υπό τις περιστάσεις της υπόθεσης κρίνω ορθό να επιδικάσω μειωμένα έξοδα, τα οποία περιορίζω στα 1000 Ευρώ, υπέρ των Καθ’ ων η αίτηση και εναντίον των Αιτητών.
Λ. Ν. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ, ΔΔΔ.
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο