ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
Υπόθεση Αρ. 292/2026 (K) iJustice
4 Μαΐου, 2026
[Φ. ΚΑΜΕΝΟΣ, ΔΔΔ.]
Αναφορικά με το Άρθρο 146 του Συντάγματος
Dolma Sherpa
Αιτήτρια
και
Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω Διευθύντριας Τμήματος Μετανάστευσης
Καθ' ων η Αίτηση
.........
Ανδρέας Δ. Δημητρίου, Δικηγόρος για Αιτήτρια
Τατιάνα Ιακωβίδου, Δικηγόρος της Δημοκρατίας για Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας για Καθ' ων η αίτηση.
ΑΠΟΦΑΣΗ
Φ. Καμένος, ΔΔΔ.: Η Αιτήτρια είναι υπήκοος Νεπάλ, η οποία αφίχθη στη Δημοκρατία στις 12.01.2024 με άδεια εισόδου ως οικιακή βοηθός. Στις 20.06.2024 της δόθηκε αποδεσμευτική επιστολή ώστε να εξεύρει νέο εργοδότη και στις 21.12.2024 της δόθηκε εκ νέου αποδεσμευτική επιστολή. Στις 06.05.2026 η Αιτήτρια αιτήθηκε άδεια παραμονής και εργασίας σε νέο εργοδότη ως οικιακή βοηθός, αίτηση η οποία απερρίφθη καθώς διαπιστώθηκε, κατόπιν δήλωσης του εργοδότη της ημερ. 25.09.2025 ότι στις 20.09.2025 εγκατέλειψε την εργασία και διαμονή της και πληροφόρησής ότι στις 23.09.2025 αναχώρησε από τη Δημοκρατία.
Ως αναφέρεται στην αίτηση ακυρώσεως, τον Δεκέμβριο 2025 η Αιτήτρια επανήλθε στη Δημοκρατία και στις 18.03.2026 μετέβη στα γραφεία των Καθ΄ων η αίτηση για να ενημερωθεί για το καθεστώς διαμονή της, όταν και συνελήφθη για παράνομη παραμονή στη Δημοκρατία. Στις 19.03.2026 κηρύχθηκε απαγορευμένη μετανάστρια και εναντίον της εκδόθηκαν διατάγματα κράτησης και απέλασης δυνάμει του άρθρου 14 των Περί Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως Νόμων με την αιτιολογία ότι παρέμεινε στη Δημοκρατία παράνομα κατόπιν της εγκατάλειψης του τόπου διαμονής και εργασίας και ακύρωσης της άδειας παραμονής και εργασίας της. Τις εν λόγω πράξεις προσβάλλει με τα Αιτητικά Α-Γ παρούσας προσφυγής της. Με το Αιτητικό Δ ζητείται δήλωση ότι η απέλαση της Αιτήτριας παραβιάζει την αρχή της μη επαναπροώθησης.
Με την αγόρευση του ευπαίδευτου συνηγόρου της εγείρεται ότι οι προσβαλλόμενες παραβιάζουν την αρχή της μη επαναπροώθησης δυνάμει του άρθρου 18ΟΖ περί Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως Νόμου (Κεφ. 105) ως έχει τροποποιηθεί (εφεξής «Κεφ. 105») και άρθρου 5 της Οδηγίας 2008/115/ΕΚ (εφεξής η «Οδηγία») αλλά και την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου («ΕΣΔΑ») και τα μεταξύ τους άρρηκτα συνδεδεμένα δικαιώματα στη ζωή (άρθρο 2, ΕΣΔΑ) και στην προστασία από τα βασανιστήρια, την απάνθρωπή και την εξευτελιστική μεταχείριση (άρθρο 3, ΕΣΔΑ) που τυχόν επαναπροώθηση της Αιτήτριας μπορεί να παραβιάζει (καθώς και τα συναφή άρθρα 2-4 και 19(2) Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ε.Ε). Στο πλαίσιο του ιδίου λόγου ακύρωσης, η Αιτήτρια θέτει ότι δεν έγινε έρευνα από τους Καθ’ ων η αίτηση κατά την έκδοση των προσβαλλόμενων διαταγμάτων κράτησης και απέλασης, δεν απασχόλησε, δεν εξετάστηκε ούτε και αξιολογήθηκε με οποιοδήποτε τρόπο ο κίνδυνος επαναπροώθησης δεδομένων των συνθηκών στη χώρα καταγωγής της κατά τη στιγμή της έκδοσης απόφασης απέλασης. Αναφέρεται ειδικότερα ότι στο Νεπάλ, τον Σεπτέμβριο του 2025, ξέσπασαν βίαιες διαδηλώσεις από νέους (Gen Z) εναντίον της κυβερνητικής απαγόρευσης σε 26 πλατφόρμες κοινωνικών δικτύων και της ευρείας διαφθοράς, οι οποίες εξελίχθηκαν σε πολυήμερες ταραχές με πυροβολισμούς από την αστυνομία, πυρπολήσεις κυβερνητικών κτιρίων, κοινοβουλίου και σπιτιών πολιτικών, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν περίπου 76 άνθρωποι (κυρίως νεαροί διαδηλωτές από σφαίρες, αλλά και από άλλες βιαιοπραγίες) και να τραυματιστούν πάνω από 2.000, ενώ ο τότε πρωθυπουργός Κ.Π. Σάρμα Όλι παραιτήθηκε και ανέλαβε ενδιάμεση κυβέρνηση με εντολή για εκλογές. Οι εκλογές πραγματοποιήθηκαν τον Μάρτιο 2026, όπου το μεταρρυθμιστικό κόμμα RSP του Μπαλέντρα Σαχ (πρώην δήμαρχος Κατμαντού) κέρδισε με μεγάλη διαφορά και ανέλαβε νέα κυβέρνηση με προσδοκίες αλλαγών.
Με τον δεύτερο λόγο ακύρωσης, ο ευπαίδευτος συνήγορος της Αιτήτριας θέτει περαιτέρω ότι οι προσβαλλόμενες παραβιάζουν το Κεφ. 105 και την Οδηγία αναφορικά με τις διαδικασίες καθότι, κατά τον ισχυρισμό του, ουδέποτε η Αιτήτρια ενημερώθηκε ότι κηρύχθηκε ως απαγορευμένη μετανάστρια σε οποιοδήποτε στάδιο δεόντως και σύμφωνα με τις διατάξεις των περί Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως Κανονισμών, σύμφωνα με τον Κανονισμό 19 των περί Αλλοδαπών και Μετανάστευσης Κανονισμών του 1972 (ΚΔΠ 242/1972). Παράλληλα θέτει ότι απαιτείται η έκδοση απόφαση επιστροφής, η οποία να κοινοποιηθεί στον ενδιαφερόμενο στον τύπο που καθορίζεται στο άρθρο 18ΠΔ του Νόμου, αναφέροντας δηλαδή τους νομικούς και πραγματικούς λόγους, επί των οποίων βασίζεται η απόφαση επιστροφής καθώς και πληροφορίες για τα διαθέσιμα ένδικα μέσα, πρέπει δε να δίδεται προθεσμία οικειοθελούς αναχώρησης, τουλάχιστον 30 ημερών και μόνο σε περίπτωση που δεν υπάρξει συμμόρφωση με την απόφαση επιστροφής κατά την προθεσμία οικειοθελούς αναχώρησης, υπάρχει δικαίωμα έκδοσης διατάγματος απέλασης, πάντοτε μετά την εκπνοή της προθεσμίας οικειοθελούς αναχώρησης.
Στα πλαίσια του εν λόγω λόγου ακύρωσης η Αιτήτρια θέτει ότι δεν της δόθηκε σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας δικαίωμα ακρόασης, το οποίο έχει καθοριστεί από το ΔΕΕ ως αναπόσπαστο μέρος και δικαίωμα που πρέπει να παραχωρείται στις διαδικασίες επιστροφών και απομάκρυνσης.
Με τον τρίτο λόγο ακύρωσης, η Αιτήτρια ισχυρίζεται έλλειψη δέουσας έρευνας, πλάνης περί τα πράγματα και τον νόμο και παράλειψης άσκησης ή κακής άσκησης της διακριτικής ευχέρειας των Καθ’ ων η αίτηση και των γενικών αρχών του διοικητικού δικαίου και έλλειψη αιτιολογίας λόγω μη διερεύνησης των συνθηκών στη χώρα καταγωγής της.
Με τον επόμενο λόγο ακύρωσης, η Αιτήτρια θέτει ότι οι προσβαλλόμενες αποφάσεις λήφθηκαν κατά παράβαση των αρχών της χρηστής διοίκησης και καλής πίστης, καθότι οι καθ’ ων η αίτηση επικαλούνται παράνομη παραμονή της από την 20.09.2025 ενώ οι ίδιοι αναφέρουν ότι η άδεια διαμονής της ακυρώθηκε στις 28.11.2025, όμως η Αιτήτρια ταξίδεψε προς την Δημοκρατία περί τον Δεκέμβριο του 2025 χωρίς να αντιμετωπίσει οποιοδήποτε πρόβλημα ενώ από πουθενά δεν προκύπτει να έχει ταχυδρομηθεί στην Αιτήτρια η επιστολή απόρριψης του αιτήματός της για αλλαγή εργοδότη ή οποιαδήποτε επιστολή για ακύρωση της άδειας διαμονής της.
Με τον τελευταίο (υπό κεφάλαιο Γ) λόγο ακύρωσης η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις νόμιμης κράτησης δυνάμει του άρθρου 18ΠΣΤ του Κεφ. 105.
Η ευπαίδευτη συνήγορος των καθ’ ων η αίτηση με την αγόρευσή της υπερασπίζεται τη νομιμότητα και το ορθό των ενεργειών των Καθ’ ων η αίτηση.
Εξέτασα τις θέσεις των μερών έχοντας υπόψη και το περιεχόμενο του διοικητικού φακέλου και καταλήγω στα ακόλουθα:
Καταρχάς η αιτούμενη με το αιτητικό Δ θεραπεία, ήτοι δήλωση ότι η απέλαση της Αιτήτριας παραβιάζει την αρχή της μη επαναπροώθησης, ουσιαστικά εμπεριέχεται στο υπό Β Αιτητικό όπου ζητείται η ακύρωση του διατάγματος απέλασης. Έχει αποφασιστεί σε αρκετές αποφάσεις του Διοικητικού Δικαστηρίου (βλ. ενδεικτικώς Πρ. Αρ. 640/2017 TΗUY ν Δημοκρατίας ημερ. 31.8.2017), ότι η πρακτική να ζητείται η ακύρωση της ίδιας πράξης με πολλαπλά αιτητικά δεν είναι δικονομικώς ορθή και πρέπει να αποφεύγεται. Ασφαλώς, η νομιμότητα του διατάγματος απέλασης θα εξεταστεί εφόσον προσβάλλεται ήδη με το Αιτητικό Β της προσφυγής.
Ως λοιπόν προς τον πρώτο και τρίτο λόγο ακύρωσης, είναι σαφές ότι ουδέποτε η Αιτήτρια υπέβαλε αίτηση διεθνούς προστασίας (ούτε καν ήγειρε ισχυρισμό ενώπιον των Καθ΄ων η αίτηση περί κινδύνου της στη χώρα καταγωγής της) συνεπώς δε μπορεί να γίνει αντιληπτό πως υπεισέρχεται στην εικόνα, στην περίπτωση της, η αρχή της μη επαναπροώθησης γενικώς ή δυνάμει του άρθρου 18ΟΖ του Κεφ. 105 ή άρθρου 5 της Οδηγίας ή παράβασή αυτή ή των άρθρων 2-3 της ΕΣΔΑ ή των άρθρων 2-4 και 19(2) του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ε.Ε.
Τα όσα ο ευπαίδευτος συνήγορος της υποβάλλει στην αγόρευσή του ως προς την κατάσταση στη χώρα καταγωγής της, δεν προκύπτουν από τον διοικητικό φάκελο και ουδέποτε ετέθησαν ενώπιον των Καθ΄ων η αίτηση ώστε να τύχουν αξιολόγησης. Είναι σαφές ότι ισχυρισμοί εντός αγορεύσεων δεν συνιστούν απόδειξη αλλά απλώς επιχειρηματολογία που προϋποθέτει ως βάση την ύπαρξη πρωτογενών δεδομένων [βλ. Κωνσταντίνου v. Δημοκρατίας (2007) 3 A.A.Δ. 384 και απόφαση εντ. Σεραφείμ, ΔΔΔ ως ήταν τότε, σε Πρ. Αρ. 175/2017 Πέτρου ν. ΕΕΥ ημερ. 02.02.2018].
Σε κάθε περίπτωση, ακόμα και αυτά τα οποία τίθενται ουσιαστικά καταλήγουν στο ότι η κατάσταση στη χώρα ομαλοποιήθηκε πριν την έκδοση των προσβαλλομένων ενώ ως ορθά θέτει η ευπαίδευτη συνήγορος των Καθ’ ων η αίτηση η ίδια η Αιτήτρια ήταν εκεί και επανήλθε στη Δημοκρατία το Δεκέμβριο 2025 χωρίς να αντιμετωπίσει εκεί πρόβλημα ενώ σύμφωνα με το Διάταγμα του Υπουργού Εσωτερικών ΚΔΠ 191/2024 ημερ. 31.05.2024 (αλλά, συμπληρώνω, και το επόμενο διάταγμα ΚΔΠ 145/2025) το Νεπάλ κατατάσσεται στις ασφαλείς χώρες ιθαγένειας.
Δε θεωρώ λοιπόν ότι οι Καθ΄ων η αίτηση αστόχησαν με οποιονδήποτε τρόπο κατά την εφαρμογή της αρχής της μη επαναπροώθησης ούτε παραβίασαν τις πιο πάνω αναφερόμενες πρόνοιες του Κεφ. 105 (ή Οδηγίας) ή της ΕΣΔΑ (ή του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ε.Ε) ούτε ότι η απόφαση τους ήταν προϊόν ανεπαρκούς έρευνας, πλάνης περί τα πράγματα και τον νόμο και παράλειψης άσκησης ή κακής άσκησης της διακριτικής ευχέρειας της Καθ’ης η αίτηση και των γενικών αρχών του διοικητικού δικαίου και αναιτιολόγητη λόγω μη διερεύνησης των συνθηκών στη χώρα καταγωγής.
Συνεπώς, ο πρώτος και τρίτος λόγος ακύρωσης απορρίπτονται.
Απορριπτέοι, περαιτέρω, είναι και οι ισχυρισμοί που αναπτύσσονται υπό τον δεύτερο λόγο ακύρωσης. Προκύπτει από τα ενώπιόν μου δεδομένα και δη από/με την επιστολή-Παράρτημα 1 στην προσφυγή, ότι η Αιτήτρια ενημερώθηκε ότι κηρύχθηκε απαγορευμένη μετανάστρια, της αναφέρθηκαν οι λόγοι που κρίθηκε ως τέτοια καθώς και ότι έχει δικαίωμα να προσφύγει στο παρόν Δικαστήριο, δικαίωμα που προφανώς άσκησε. Συνεπώς δεν υπάρχει παράβαση του Κανονισμού 19 των περί Αλλοδαπών και Μετανάστευσης Κανονισμών του 1972 (ΚΔΠ 242/1972) ούτε του άρθρου 18ΠΔ του Κεφ. 105. Ως δε προς τη μη παροχή διαστήματος οικειοθελούς αναχώρησης, επίσης δεν εντοπίζω πλημμέλεια στις ενέργειες των Καθ’ ων η αίτηση εφόσον κρίθηκε ότι υπήρχε κίνδυνος διαφυγής [σχετικό το άρθρο 18ΟΘ(4) του Κεφ. 105], ζήτημα το οποίο συνδέεται και με τον τελευταίο λόγο ακύρωσης πιο κάτω.
Ούτε ευσταθεί ο ισχυρισμός της Αιτήτριας ότι δεν της δόθηκε δικαίωμα ακρόασης πριν την έκδοση των προσβαλλομένων. Η Αιτήτρια εξέθεσε τις απόψεις της πριν την έκδοση των προσβαλλομένων αποφάσεων εφόσον έτυχε συνέντευξης από τις αρχές, διαδικασία που συγκεντρώνει τα χαρακτηριστικά ακρόασης ως έχει καθοριστεί από τη νομολογία του ΔΕΕ. Στην C166/13 Mukarubega, την οποία σχολιάζει άλλωστε και ο ευπαίδευτος συνήγορος της Αιτήτριας κρίθηκε ότι, δεν παραβιάζεται το δικαίωμα ακροάσεως σε περίπτωση που η διοίκηση παράσχει στον ενδιαφερόμενο δυνατότητα ακροάσεως ότι προτίθεται να εκδώσει απόφαση για να διαπιστώσει τον παράνομο χαρακτήρα της διαμονής του στα πλαίσια διαδικασίας ανακρίσεως διενεργηθείσας κυρίως υπό τη μορφή ερωτήσεων και απαντήσεων από αστυνομικές αρχές (βλ. σκ. 73-82). Σχετική βέβαια είναι και η νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου (Αναθ. Έφεση Αρ. 89/2015 Α.Ν. v. Κυπριακής Δημοκρατίας μέσω Υπουργείου Εσωτερικών κ.α. ημερ. 03.06.2022) ως προς το δικαίωμα ακρόασης σε διαδικασίες ως η παρούσα.
Απορριπτέος είναι και ο επόμενος λόγος ακύρωσης, ότι οι προσβαλλόμενες αποφάσεις λήφθηκαν κατά παράβαση των αρχών καλής πίστης και χρηστής διοίκησης, καθότι οι καθ’ ων η αίτηση επικαλούνται παράνομη παραμονή της από την 20.09.2025 ενώ η άδεια διαμονής της ακυρώθηκε στις 28.11.2025, όμως παρ’ όλα αυτά η Αιτήτρια εισήλθε στη Δημοκρατία περί τον Δεκέμβριο του 2025 χωρίς να αντιμετωπίσει οποιοδήποτε πρόβλημα ενώ από πουθενά δεν προκύπτει να της έχει ταχυδρομηθεί η επιστολή απόρριψης του αιτήματός της για αλλαγή εργοδότη ή οποιαδήποτε επιστολή για ακύρωση της άδειας διαμονής της.
Καταρχάς επί τούτων σημειώνω ότι δεν μπορεί να γίνει αντιληπτό για ποιον λόγο τα ανωτέρω οδηγούν σε παράβαση αρχών της χρηστής διοίκησης και καλής πίστης ή πως συνδέεται η παράβαση των αρχών αυτών με τα εν λόγω υπό κρίση επιχειρήματα.
Σε κάθε περίπτωση, δεν αμφισβητείται ότι η Αιτήτρια στις 20.09.2025 εγκατέλειψε την εργασία και διαμονή της και στις 23.09.2025 ανεχώρησε για τη χώρα καταγωγής της. Περαιτέρω κατά τον χρόνο έκδοσης των προσβαλλομένων είχε πράγματι ακυρωθεί/απορριφθεί η άδεια παραμονής της λόγω της εν λόγω εγκατάλειψης της εργασίας και διαμονής της. Από εκεί και πέρα δε διαδραματίζει ουσιαστική βαρύτητα αν η παραμονή της κριθεί παράνομη από την ημερομηνία εγκατάλειψης της εργασίας και διαμονής της ή από την απόρριψη/ακύρωση της άδειάς της εφόσον κατά τον χρόνο έκδοσης των προσβαλλομένων η παραμονή της ήταν πράγματι παράνομη. Ακόμα άρα κι αν οι Καθ΄ων η αίτηση έσφαλλαν ως προς το ακριβές χρονικό σημείο εκκίνησης της παράνομης παραμονής της, το σφάλμα αυτό δεν είναι ουσιώδες ούτε ικανό να πλήξει τις προσβαλλόμενες κατά τρόπο ώστε να απολήξει σε ακυρωτικό αποτέλεσμα. Τηρουμένων φυσικά των αναλογιών έκαστης υπόθεσης, σχετική εν προκειμένω είναι η ανάλυσή μου στην Υπ. Αρ. 1327/2023 M S M ν. Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω Υπουργού Εσωτερικών κ.α. ημερ. 21.11.2023.
Στο σημείο αυτό να σημειώσω ότι δε μπορεί βασίμως να υποστηριχθεί ότι παραβιάσθηκαν οι αρχές της χρηστής διοίκησης και καλής πίστης καθότι κατά τον ισχυρισμό, οι Καθ΄ ων η αίτηση δεν απέστειλαν την επιστολή απόρριψης της άδειας παραμονής και εργασίας της Αιτήτριας, εφόσον ακριβώς, η ίδια η Αιτήτρια, είχε εγκαταλείψει απροειδοποίητα (Κ.148 Τεκμηρίου 1) την οικία διαμονής του εργοδότη της, την οποία είχε δηλώσει ως διεύθυνση διαμονής/αλληλογραφίας της στην αίτηση της για εργασία (Κ. 139 Τεκμηρίου 1) και χωρίς να δηλώσει νέα διεύθυνση στη Δημοκρατία παρά τη σαφή της υποχρέωση περί τούτου (βλ. Σημειώσεις σε δελτίο εγγραφής αλλοδαπού-Κ.160 Τεκμηρίου 1) και παρά το ότι σαφής όρος της άδειας διαμονής (Κ.142 Τεκμηρίου 1) προέβλεπε ότι η ισχύς της άδειας τερματίζεται και αυτή θεωρείται άκυρη αν ο κάτοχος παύσει να απασχολείται όπως περιγράφεται στην άδεια αυτή. Συνεπώς δε βλέπω τι άλλο όφειλαν οι Καθ’ ων η αίτηση να είχαν πράξει περαιτέρω προς τήρηση των αρχών της χρηστής διοίκησης και καλής πίστης έναντι της Αιτήτριας. Συνεπώς απορριπτέος είναι και ο συγκεκριμένος λόγος ακύρωσης.
Με τον τελευταίο λόγο ακύρωσης η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις νόμιμης κράτησης του δυνάμει του άρθρου 18ΠΣΤ του Κεφ. 105. Θεωρώ ότι με δεδομένο ότι η Αιτήτρια κηρύχθηκε απαγορευμένη μετανάστρια λόγω παράνομης παραμονής της, στη βάση της σχετικής νομολογίας (Πρ. Αρ. 5735/13 Mensah ν. Κυπριακής Δημοκρατίας ημερομηνίας 09.08.2013, Υπ. Αρ. 716/2014 El Khouri v. Δημοκρατίας ημερ. 24.06.2016 Υπ. Αρ. 3/2021 Muhammad v Δημοκρατίας ημερ. 24.11.2021, Υπ. αρ. 547/23 J S ν. Δημοκρατίας κ.α. ημερ. 30.06.2023 μεταξύ άλλων) ότι η κήρυξη ως απαγορευμένου μετανάστη «εμπεριέχει λογικά τον κίνδυνο διαφυγής ανά πάσα στιγμή» (αλλά και δεδομένου του ορισμού «κίνδυνος διαφυγής» δυνάμει του άρθρου 18ΟΔ του Κεφ. 105 λόγω προηγούμενης εξαφάνισης/διαφυγής), δεν τίθεται ζήτημα παρανομίας του διατάγματος κράτησης ούτε παραβιάζεται το πιο πάνω άρθρο 18ΠΣΤ του Κεφ. 105.
Ουδείς λόγος ακύρωσης ευσταθεί. Η προσφυγή απορρίπτεται και οι προσβαλλόμενες επικυρώνονται με €1.500 έξοδα εναντίον της Αιτήτριας.
Φ. Καμένος, ΔΔΔ
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο