ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
(Υπόθεση αρ. 352/2026 (Κ))
10 Ιουνίου 2026
[ΓΑΒΡΙΗΛ, Δ/στής Δ.Δ.]
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ AΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ
EKONGO JONATHAN,
Aιτητής,
v.
ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ
1. ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΥ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
2. ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ
Καθ’ ων η αίτηση.
……………………………
Μιχάλης Μαυρονικόλας, για Αλταχέρ, Μπενέτης και Συνεργάτες Δ.Ε.Π.Ε., για τον αιτητή.
Αντιγόνη Παπαδοπούλου, Δικηγόρος, για τον Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, για τους καθ’ ων η αίτηση.
Α Π Ο Φ Α Σ Η
ΓΑΒΡΙΗΛ, Δ.Δ.Δ.: Με την προσφυγή του, ο αιτητής αξιώνει ακύρωση της απόφασης των καθ’ ων η αίτηση, ημερομηνίας 17.3.2026, με την οποία κηρύχθηκε ως απαγορευμένος μετανάστης και εναντίον του εκδόθηκαν διατάγματα κράτησης και απέλασης, ίδιας ημερομηνίας, λόγω παράνομης παραμονής του στη Δημοκρατία, από τις 29.5.2025, βάσει των διατάξεων του άρθρου 6(1)(Κ) του Κεφ. 105.
Ο αιτητής κατάγεται από την Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό. Εισήλθε παράνομα στη Δημοκρατία, μέσω των κατεχομένων και στις 11.3.2021, υπέβαλε αίτηση για παραχώρηση του καθεστώτος διεθνούς προστασίας, η οποία έτυχε απόρριψης από την Υπηρεσία Ασύλου, στις 26.7.2023. Κατά της απορριπτικής αποφάσεως, ο αιτητής άσκησε την προσφυγή με αρ. 2817/2023, ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας (ΔΔΔΠ), στην οποία εκδόθηκε απορριπτική απόφαση, ημερομηνίας 29.5.2025. Έκτοτε, δεν νομιμοποίησε την παραμονή του στη Δημοκρατία και συνέχισε να διαμένει παράνομα.
Προς πληρότητα των γεγονότων, θα πρέπει να αναφερθεί πως, κατά την 1.6.2023, ο αιτητής παρουσιάστηκε στον διαβατηριακό έλεγχο του Αεροδρομίου Πάφου, έχοντας πρόθεση να αναχωρήσει από τη Δημοκρατία, με ως προορισμό το Παρίσι. Από τον έλεγχο που πραγματοποιήθηκε, διαφάνηκε πως το δελτίο ταυτότητας που παρουσίασε, ήταν απολεσθέν ταξιδιωτικό έγγραφο και δεν ανταποκρινόταν στο πρόσωπό του. Ανακρινόμενος, παραδέχθηκε πως ο ίδιος κατάγεται από το Κογκό και από τον έλεγχο, διαφάνηκε πως ο αιτητής ήταν (τότε κατά το έτος 2023) αιτητής ασύλου. Αμέσως συνελήφθη για το αυτόφωρο αδίκημα της πλαστοπροσωπίας και κλοπής δια ευρέσεως, για τα οποία του επιβλήθηκε από το Επαρχιακό Δικαστήριο Πάφου, ποινή φυλάκισης 5 μηνών.
Κατά την 17.3.2026, εντοπίστηκε στη Λευκωσία και αφού ελέγχθηκαν τα στοιχεία του, διαφάνηκε πως επρόκειτο για πρόσωπο που διέμενε παράνομα στη Δημοκρατία από τις 29.5.2025.
Εναντίον του εκδόθηκαν, την ίδια μέρα, τα επίδικα διατάγματα κράτησης και απέλασης, λόγω παράνομης παραμονής του στη Δημοκρατία, από τις 29.5.2025.
Προβάλλεται η θέση εκ μέρους του αιτητή πως ο ίδιος είναι πατέρας ανήλικου τέκνου, γεννηθέντος στις 5.8.2024, το οποίο απέκτησε με την σύντροφό του, γεγονότα τα οποία αποκάλυψε κατά τη σύλληψή του, ως οι θέσεις του, ενώ ισχυρίζεται πως η διοίκηση, όφειλε να έχει γνώση αυτών των γεγονότων, σε κάθε περίπτωση και κυρίως, του γεγονότος πως τόσο το ανήλικο τέκνο του, όσο κι η σύντροφός του, εξακολουθούν να διαμένουν νόμιμα στη Δημοκρατία, ενόσω χρονικό διάστημα εκκρεμεί προς εκδίκαση η προσφυγή που άσκησαν κατά της απορριπτικής απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου, ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας, προσφυγή με αρ. 213/2025.
Κατ΄ επίκληση των διατάξεων του άρθρου 18ΟΖ και 18ΟΗ(5) του Κεφ. 105, αποτέλεσε εισήγηση του ευπαιδεύτου συνηγόρου του, πως υπήρξε παράβαση της αρχής της μη επαναπροώθησης, κατά τη στιγμή της σύλληψής του, αφού παραγνωρίστηκαν οι προαναφερόμενες προσωπικές συνθήκες στις οποίες ο ίδιος τελούσε. Υποβάλλεται η εισήγηση πως στην προκείμενη περίπτωση, έχουν παραβιαστεί οι διατάξεις του άρθρου 18ΟΖ(α) και (β) του Κεφ. 105, αφού δεν λήφθηκαν υπόψη τα βέλτιστα συμφέροντα του παιδιού και η οικογενειακή ζωή, με τη συνδρομή των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας, ούτε διερευνήθηκαν, προτού εκδοθούν οι εδώ επίδικες διοικητικές αποφάσεις.
Πρόσθετος ισχυρισμός του αιτητή, άπτεται της θέσης πως ο ίδιος στερήθηκε του δικαιώματος ακρόασης, πως δεν προηγήθηκε της έκδοσης δέουσα έρευνα, ούτε και μελέτη του φακέλου του, πως η επίδικη απόφαση στερείται αιτιολογίας και ότι δεν έχουν τηρηθεί πρακτικά, αφού η έκθεση της ΥΑΜ, ημερομηνίας 17.3.2026, δεν συνιστά απόφαση. Αναφορικά με το διάταγμα κράτησης, διατείνεται πως δεν υπάρχει απόφαση επιστροφής, ότι θα μπορούσαν να επιβληθούν εναλλακτικά της κράτησης μέτρα και πως η διοίκηση καταπιάστηκε μόνον στο γεγονός της παράνομης παραμονής του στη Δημοκρατία.
Από την άλλη, η ευπαίδευτη συνήγορος της Δημοκρατίας εισηγείται πως νομίμως έχουν εκδοθεί εναντίον του τα επίδικα διατάγματα, διότι ο αιτητής παραμένει παράνομα στο έδαφος της Δημοκρατίας από την 29.5.2026 που η προσφυγή που άσκησε ενώπιον του ΔΔΔΠ απερρίφθη.
Σε σχέση με την οικογενειακή του κατάσταση, προτάσσεται η θέση πως αυτή, δεν είναι τέτοιας φύσεως και τέτοιας έντασης, ώστε η απομάκρυνσή του να καθίσταται δυσανάλογη ή απαγορευμένη, αφού δεν αρκεί η επίκληση και μόνον ύπαρξης τέκνου, αλλά απαιτείται η τεκμηρίωση εξάρτησης και καθημερινής φροντίδας, αδυναμίας της μητέρας να φροντίζει το τέκνο και άλλες περιστάσεις που να καθιστούν αναγκαία την παρουσία του αιτητή.
Γίνεται, επίσης, αναφορά στην προσφυγή με αρ. 213/2025, την οποία άσκησε η σύντροφος του αιτητή και το ανήλικο τέκνο του, ενώπιον του ΔΔΔΠ, κατά της απορριπτικής απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου, η εκδίκαση της οποίας ακόμα εκκρεμεί και στις δηλώσεις της συντρόφου του αιτητή, πως δεν είναι νυμφευμένοι και πως δεν διαμένουν μαζί, παρά μόνον ο αιτητής έχει επικοινωνία με το ανήλικο τέκνο του.
Έχοντας εξετάσει τους εκατέρωθεν ισχυρισμούς, λαμβανομένων υπόψη και των όσων περιέχονται στον διοικητικό φάκελο της υπόθεσης, ο οποίος έχει σημειωθεί ως Τεκμήριο 1, καταλήγω στα πιο κάτω.
Με την απορριπτική απόφαση της Υπηρεσίας Ασύλου, απόφαση ημερομηνίας 26.7.2023, η οποία αφορούσε την αρχική αίτηση για παραχώρηση διεθνούς προστασίας, ο αιτητής κλήθηκε να επιστρέψει στη χώρα του. Εκδόθηκε, δηλαδή, απόφαση επιστροφής, χωρίς όμως ο ίδιος να συμμορφωθεί. Συνέχισε να παραμένει στο έδαφος της Δημοκρατίας, ενώ δεν προέβη σε διαβήματα για διευθέτηση της παραμονής του. Κατά της απορριπτικής απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου, άσκησε ενώπιον του ΔΔΔΠ, την προσφυγή 2817/2023, η οποία είχε απορριπτική κατάληξη, με την απόφαση ημερομηνίας 29.5.2025.
Από την εν λόγω ημερομηνία, ο αιτητής κατέστη απαγορευμένος μετανάστης, αφού δεν είχε πλέον δικαίωμα παραμονής στο έδαφος της Δημοκρατίας, ούτε και είχε νομιμοποιήσει την παραμονή του, λόγω του ότι δεν έλαβε οποιαδήποτε άδεια προσωρινής παραμονής.
Βάσει των πιο πάνω, προκύπτει πως, κατά τον χρόνο της σύλληψής του, ήτοι κατά την 17.3.2026, ένα χρόνο σχεδόν μετά από την απορριπτική απόφαση του ΔΔΔΠ, ο αιτητής νομίμως κηρύχθηκε ως απαγορευμένος μετανάστης.
Σε σχέση με την ύπαρξη οικογένειας, συντρόφου και ανήλικου τέκνου, δεν διαφαίνεται οποιαδήποτε πληροφορία από την έκθεση της ΥΑΜ, ημερομηνίας 17.3.2026. Δεν καταγράφεται δηλαδή, οποιαδήποτε αναφορά του ίδιου του αιτητή, κατά τον χρόνο της σύλληψής του, αφού κάτι τέτοιο δεν προκύπτει από την εν λόγω έκθεση. Αναφορά στην ύπαρξη οικογένειας, συντρόφου και ανήλικου τέκνου γεννηθέντος στις 5.8.2024, περιέχεται στην αίτηση ακυρώσεως που ο αιτητής καταχώρισε στις 14.4.2026, ενώ στο Παράρτημα Δ, επισυνάπτεται και το πιστοποιητικό γέννησης της ανήλικης θυγατέρας του.
Θα πρέπει να αναφερθεί πως, δεν επιχειρήθηκε ούτε η προσαγωγή μαρτυρίας εκ μέρους του αιτητή, προκειμένου να ανατραπεί η μη καταγραφή, των όσων ο ίδιος διατείνεται πως ανέφερε στους αστυνομικούς της ΥΑΜ, κατά τον χρόνο της σύλληψης του, ήτοι δηλαδή την ύπαρξη της οικογένειάς του, όπως ήταν η περίπτωση της Ε.Δ.Δ. 24/25 κ.ά. Islam ν. Δημοκρατίας, ημερομηνίας 30.10.2025.
Σε κάθε περίπτωση, η αναφορά των οικογενειακών περιστάσεων του αιτητή, στα γεγονότα της αίτησης ακυρώσεως, οδήγησε το Τμήμα Μετανάστευσης, στην αναζήτηση των απόψεων των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας, με την επιστολή ημερομηνίας 27.4.2026, προκειμένου να ληφθούν οι απόψεις τους, συμφώνως των διατάξεων του άρθρου 18ΟΖ(α) και (β) του Κεφ. 105.
Συμφώνως των διατάξεων του άρθρου 18ΟΖ του Κεφ. 105, κατά την εφαρμογή των άρθρων 18ΟΔ μέχρι 18ΠΘ, τηρείται η αρχή της μη επαναπροώθησης, λαμβανομένων υπόψη των βέλτιστων συμφερόντων του παιδιού και της οικογενειακής ζωής, με τη συνδρομή των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας. Οι εν λόγω απόψεις, δεν περιέχονται στον διοικητικό φάκελο, ενώ δεν υπήρξε ούτε και οποιαδήποτε ενημέρωση από την ευπαίδευτη συνήγορο των καθ’ ων η αίτηση πως αυτές έχουν ληφθεί μέχρι και την επιφύλαξη της απόφασης του Δικαστηρίου.
Σε κάθε περίπτωση, δεν συμφωνώ με τις θέσεις που εκφράζονται από τη Δημοκρατία πως οι σχέσεις του αιτητή με την σύντροφό του και το μόλις 2 ετών τέκνο του, κατά το χρόνο της σύλληψης, δεν είναι τέτοιας φύσεως, έντασης και βαρύτητας. Αρμόδιος να διακριβώσει το βέλτιστο συμφέρον του ανήλικου τέκνου και των προσωπικών περιστάσεων της οικογένειας του αιτητή, δεν είναι ούτε ο δικηγόρος που εκπροσωπεί τη Δημοκρατία, ούτε και το Τμήμα Μετανάστευσης, παρά μόνον οι καθ’ ύλην αρμόδιες Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας.
Επίσης, σημαντικό κρίνεται και το γεγονός πως, τόσο η σύντροφος του αιτητή, όσο και το ανήλικο τέκνο του, είναι απορριφθέντες αιτητές ασύλου, των οποίων, όμως, η προσφυγή που άσκησαν με αρ. 213/2025, ενώπιον του ΔΔΔΠ κατά της εν λόγω απορριπτικής απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου, ακόμα δεν έχει εκδικαστεί. Συνεπώς, η σύντροφος και το ανήλικο τέκνο, έχουν δικαίωμα παραμονής στη Δημοκρατία, μέχρι και την έκδοση απόφασης από το ΔΔΔΠ.
Με γνώμονα τα πιο πάνω, υπό το φως και των διατάξεων του άρθρου 18ΟΖ του Κεφ. 105, θα πρέπει να τυγχάνει εξέτασης, από την διοίκηση, εκ νέου και σε κάθε περίπτωση, η τήρηση της αρχής της μη επαναπροώθησης, λαμβανομένου υπόψη του βέλτιστου συμφέροντος του ανηλίκου τέκνου, με την συνδρομή των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας.
Διαφορετική θα ήταν η κατάληξη, εάν υπήρχε ήδη απορριπτική κατάληξη σε σχέση με την προσφυγή 213/2025, με την οποία θα επιβεβαιώνετο το παράνομο καθεστώς και της συντρόφου. Σε αυτή την περίπτωση, η οικογενειακή ζωή και των δύο προσώπων, ως απορριφθέντων αιτητών ασύλου, μαζί με το τέκνο τους, θα μπορούσε να συνεχιστεί στη χώρα καταγωγής τους.
Εκκρεμούσης, όμως, της νομιμότητας της απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου ως προς το καθεστώς της συντρόφου του αιτητή και της ανήλικης θυγατέρας του, κρίνεται πως, τα δύο αυτά γεγονότα, επέβαλλαν στη διοίκηση την εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 18ΟΖ του Κεφ. 105, κατά τον χρόνο της σύλληψης και ενδεχομένως, αναμονή αποστολής της εν λόγω εκθέσεως, προτού προχωρήσουν στην έκδοση και εκτέλεση διατάγματος απέλασης.
Καταληκτικά, ακόμα και στην περίπτωση της έκδοσης του διατάγματος απέλασης του αιτητή από την Δημοκρατία, προς υλοποίηση της απόφασης επιστροφής με την οποία ο τελευταίος δεν συμμορφώθηκε, θα πρέπει να τύχει εξέτασης, από την διοίκηση, εκ νέου και σε κάθε περίπτωση, η τήρηση της αρχής της μη επαναπροώθησης, υπό το φως πλέον και των νέων δεδομένων του αιτητή, λαμβανομένου υπόψη του βέλτιστου συμφέροντος του ανήλικου τέκνου του, με την συνδρομή των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας (υπόθ. αρ. 911/25(Κ), Ugo ν. Δημοκρατίας, ημερομηνίας 31.10.2025).
Στη βάση όλων των πιο πάνω, η προσφυγή επιτυγχάνει και τα προσβαλλόμενα διατάγματα ακυρώνονται, βάσει του Άρθρου 146.4(β) του Συντάγματος.
Επιδικάζονται υπέρ του αιτητή και εναντίον των καθ’ ων η αίτηση €1.700 πλέον Φ.Π.Α.
Γαβριήλ, Δ.Δ.Δ.
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο