ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
(Υπόθεση Αρ. 403/2023)
10 Ιουνίου 2026
[ΜΙΧΑΗΛ, Δ/στης Δ.Δ.]
GRACE TSU HAN WONG
Αιτήτρια
ν.
ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, ΜΕΣΩ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ
Καθ’ ου η Αίτηση
…………………………
Χ. Χριστάκη για Χριστάκης Θ. Χριστάκη Δ.Ε.Π.Ε. και Μιχάλης Δαμιανός & Co Δ.Ε.Π.Ε., για την αιτήτρια.
Π. Βασιλείου για Γενικό Εισαγγελέα, για τον καθ’ ου η αίτηση.
Α Π Ο Φ Α Σ Η
ΜΙΧΑΗΛ, Δ.Δ.Δ.: Η αιτήτρια με την υπό κρίση προσφυγή ζητά τις ακόλουθες θεραπείες:
«Α. Δήλωση του Δικαστηρίου ότι η πράξη και/ή απόφαση των Καθ' ων η Αίτηση, η οποία γνωστοποιήθηκε στην Αιτήτρια με επιστολή των Καθ' ων η αίτηση, η οποία εσφαλμένα φέρει ημερομηνία 04/01/2022 αντί της ορθής 04/01/2023 (Παράρτημα Α) και με την οποία απέρριψαν το αίτημα της Αιτήτριας για παραχώρηση παράτασης χρόνου για να διευθετήσει την έκδοση του πιστοποιητικού πολιτογράφησης της ώστε να ολοκληρωθεί η ήδη εγκριθείσα από το Υπουργικό Συμβούλιο και ισχύουσα αίτηση της για κατ' εξαίρεση πολιτογράφηση της ως πολίτη της Δημοκρατίας, είναι άκυρη, παράνομη και στερημένη οποιουδήποτε έννομου αποτελέσματος.
Β. Δήλωση του Δικαστηρίου ότι η πράξη και/ή απόφαση των Καθ’ ων η αίτηση, η οποία γνωστοποιήθηκε στην Αιτήτρια με την ανωτέρω επιστολή (Παράρτημα Α) και με την οποία αποφάσισαν ότι, η Αιτήτρια δεν δικαιούται και/ή δεν μπορεί πλέον να αποκτήσει την ιδιότητα του πολίτη της Δημοκρατίας και/ή να γίνει πολίτης της Δημοκρατίας και/ή δεν μπορεί πλέον να εκτελεστούν οι σχετικές πράξεις ή ενέργειες και να ολοκληρωθεί η διαδικασία απόκτησης από την Αιτήτρια της ιδιότητας του πολίτη της Δημοκρατίας γιατί, ως αναφέρουν, στις 10/06/2022 εξέπνευσε η διετής προθεσμία, από την έγκριση της αίτησης της για κατ’ εξαίρεσην πολιτογράφηση από το Υπουργικό Συμβούλιο ημερ. 1Ο/06/2Ο20, εντός της οποίας προθεσμίας θα έπρεπε να προχωρήσει με την έκδοση του πιστοποιητικού πολιτογράφησης της, να δώσει τον νενομισμένο όρκο πίστης και να υπογράψει το πιστοποιητικό πολιτογράφησης ενώπιον Πρωτοκολλητή ή Προξενικού Λειτουργού, είναι άκυρη, παράνομη και στερημένη οποιουδήποτε έννομου αποτελέσματος.
Γ. Δήλωση του Δικαστηρίου ότι η πράξη και/ή απόφαση των Καθ’ ων η αίτηση η οποία γνωστοποιήθηκε στην Αιτήτρια με την ανωτέρω επιστολή (Παράρτημα Α) και με την οποία αποφάσισαν ότι από 10/06/2022 δεν ισχύει, η έγκριση της αίτησης της Αιτήτριας από το Υπουργικό Συμβούλιο για κατ’ εξαίρεσην πολιτογράφηση της, είναι άκυρη, παράνομη και στερημένη οποιουδήποτε έννομου αποτελέσματος.»
Η αιτήτρια υπέβαλε στις 14.5.2019 αίτηση για απόκτηση της Κυπριακής υπηκοότητας με κατ’ εξαίρεση πολιτογράφηση η οποία εγκρίθηκε με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου στις 10.6.2020. Η αιτήτρια στις 30.7.2020 με ηλεκτρονικό μήνυμα μέσω της δικηγόρου της ζήτησε να πληροφορηθεί τη διαδικασία έκδοσης του πιστοποιητικού πολιτογράφησης και κατά πόσο υπάρχει συγκεκριμένη προθεσμία εντός της οποίας πρέπει να εκδοθεί. Σε απάντηση της ίδιας μέρας, ο καθ’ ου η αίτηση ενημέρωσε ότι το χρονικό διάστημα είναι δύο έτη από την ημερομηνία έγκρισης της αίτησης. Στις 15.10.2020 η αιτήτρια μέσω της δικηγόρου της ζήτησε επιβεβαίωση των όσων αναφέρθηκαν στις 30.7.2020 και έλαβε επιβεβαίωση την ίδια μέρα. Ακολούθησε από τις 21.1.2022 και μετέπειτα επιπρόσθετη αλληλογραφία με την οποία ζητούσε διάφορες διευκρινίσεις η αιτήτρια μέσω της δικηγόρου της οι οποίες απαντήθηκαν για να καταλήξει στις 19.5.2022 σε αίτημα για παράταση της προθεσμίας. Ενώ βρισκόταν υπό εξέταση το αίτημα, η αιτήτρια υπέβαλε και νέο αίτημα στις 25.8.2022. Το αρχικό αίτημα απορρίφθηκε στις 16.12.2022 και ενημερώθηκε η αιτήτρια μέσω της εκπροσώπου της στις 4.1.2023 και το μεταγενέστερο στις 14.3.2023.
Ο καθ’ ου η αίτηση εγείρει αριθμό προδικαστικών ενστάσεων στην ένσταση αλλά στη γραπτή αγόρευση, περιορίζεται σε δύο με τις οποίες εισηγείται ότι η αιτήτρια στερείται εννόμου συμφέροντος και ότι η προβαλλόμενη απόφαση αποτελεί κυβερνητική πράξη και ως τέτοια εκφεύγει του δικαστικού ελέγχου.
Η δεύτερη προδικαστική ένσταση αποτέλεσε το αντικείμενο της E. B. V. κ.α. v. Δημοκρατία, Υπόθεση Αρ. 40/2021 κ.α. ενώπιον της ολομέλειας του Διοικητικού Δικαστηρίου το οποίο με απόφαση ημερομηνίας 9.7.2024 την απέρριψε.
Με την πρώτη προδικαστική ένσταση, ο καθ’ ου η αίτηση εισηγείται ότι η αιτήτρια στερείται εννόμου συμφέροντος επειδή δεν υπέστη υλική ή ηθική ζημιά από την προσβαλλόμενη απόφαση και επιπρόσθετα, ότι έχει απωλέσει το έννομό της συμφέρον επειδή με την υποβολή της αίτησής της αποδέχτηκε ανεπιφύλακτα όρους. Η αιτήτρια απαντά ότι με την προσβαλλόμενη απόφαση μεταβάλλεται δυσμενώς η νομική της κατάσταση εφόσον καταργεί τη δυνατότητα ολοκλήρωσης της διαδικασίας πολιτογράφησης ενώ επιπρόσθετα, αναφέρεται στην ακύρωση της άδειας μετανάστευσης. Σε σχέση με την αποδοχή όρων κατά την υποβολή της αίτησης, η αιτήτρια εισηγείται ότι δεν υφίσταται κανένα διαδικαστικό σφάλμα εκ μέρους της.
Η επιστολή ημερομηνίας 22.6.2020 απευθύνεται στο Τμήμα Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης και κοινοποιείται στον δικηγόρο της αιτήτριας και έχει το εξής περιεχόμενο:
«Αίτηση της κας Grace Tsu Han WONG για Πολιτογράφηση με βάση το εδάφιο (2) του άρθρου 111Α των περί Αρχείου Πληθυσμού Νόμων 2002-2019
Έχω οδηγίες να σας πληροφορήσω ότι το Υπουργικό Συμβούλιο ενέκρινε στις 10 Ιουνίου 2020 την Πρόταση με αρ. 719/2020 σχετικά με το θέμα της επικεφαλίδας, φωτοαντίγραφο της οποίας επισυνάπτεται στην παρούσα επιστολή.
2. Επιπρόσθετα, διαβιβάζονται επισυνημμένα φωτοαντίγραφο της επιστολής του εκπροσώπου της αιτούσας, καθώς και τα πρωτότυπα έγγραφα τα οποία προσκόμισε η εν θέματι αιτούσα στο Υπουργείο και τα οποία θα χρησιμοποιηθούν για την έκδοση του Πιστοποιητικού Πολιτογράφησης της. Επίσης, η αιτούσα κατέβαλε τα τέλη υποβολής αίτησης ύψους €2.000 και ο αριθμός της σχετικής απόδειξης πληρωμής είναι 717088.
3. Συναφώς αναφέρεται ότι η Απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου με αρ. 86.879 και ημερομηνίας 13.2.2019 προβλέπει ότι ο/η αιτών/αιτούσα προ της απόκτησης της κυπριακής υπηκοότητας θα πρέπει να έχουν διαμονή στην Κύπρο για περίοδο τουλάχιστον έξι μηνών. Η εν θέματι αιτούσα είναι κάτοχος άδειας παραμονής, η οποία της παραχωρήθηκε στις 31.5.2019 και ως εκ τούτου μπορεί να προχωρήσει με την έκδοση του πιστοποιητικού πολιτογράφησης τους.
4. Ενόψει τούτου παρακαλώ όπως προβείτε στις αναγκαίες ενέργειες προς άμεση υλοποίηση της εν λόγω Απόφασης του Υπουργικού Συμβουλίου.»
Το περιεχόμενο της προσβαλλόμενης απόφασης είναι το πιο κάτω:
«Έχω οδηγίες να αναφερθώ στην επιστολή σας ημερομηνίας 19.5.2022 σχετικά με το πιο πάνω θέμα και να σας ενημερώσω ότι, δυστυχώς, το αίτημα σας για παραχώρηση παράτασης στην κα Wong να διευθετήσει την έκδοση του πιστοποιητικού πολιτογράφησης της, δεν είναι δυνατόν να ικανοποιηθεί, καθότι έχει παρέλθει η διετής χρονική περίοδος κατά την οποία, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, όφειλε να προβεί στις εν λόγω διευθετήσεις.
2. Συναφώς αναφέρεται ότι το άρθρο 118 των περί Αρχείου Πληθυσμού Νόμων του 2002-2021 προβλέπει ρητώς ότι, εάν οποιοδήποτε πρόσωπο, του οποίου η απόκτηση της ιδιότητας του πολίτη της Δημοκρατίας σύμφωνα με τους περί Αρχείου Πληθυσμού Νόμους εξαρτάται από την εκτέλεση οποιασδήποτε πράξης μέσα σε προθεσμία, το πρόσωπο αυτό δικαιούται να γίνει πολίτης της Δημοκρατίας με την εκτέλεση της απαιτούμενης πράξης εντός δύο ετών.
Στην προκειμένη περίπτωση η κα Wong, για να γίνει πολίτης της Δημοκρατίας θα έπρεπε να προχωρήσει με την έκδοση του πιστοποιητικού πολιτογράφησης της, να δώσει τον νενομισμένο όρκο πίστεως και να υπογράψει το πιστοποιητικό πολιτογράφησης ενώπιον πρωτοκολλητή ή προξενικού λειτουργού εντός δύο ετών από την ημερομηνία έγκρισης της αίτησης από το Υπουργικό Συμβούλιο. Δεδομένου ότι η αίτηση της κας Wong εγκρίθηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο στις 10.6.2020, η διετής προθεσμία που είχε, για να ολοκληρώσει την πολιτογράφηση της εξέπνευσε στις 10.6.2022.»
Η προδικαστική ένσταση δεν ευσταθεί. Η αιτήτρια υπέβαλε αίτηση να της παραχωρηθεί η Κυπριακή υπηκοότητα η οποία εγκρίθηκε. Το αίτημα για παράταση χρόνου που υπέβαλε και απορρίφθηκε, επηρέασε δυσμενώς τη θετική έκβαση που είχε η αρχική της αίτηση συνεπώς έχει έννομο συμφέρον να στρέφεται κατά της απόρριψης. Επιπρόσθετα, ο όρος 10 του εγγράφου με τίτλο “Self-Declaration by the Applicant who has received services for the purpose of the Cyprus Investment Programme” στον οποίο αναφέρεται ο καθ’ ου η αίτηση για να επικαλεστεί απώλεια του εννόμου συμφέροντος της αιτήτριας με αναφορά ιδιαίτερα στη λέξη «misconduct», έχω την άποψη ότι δεν αφορά μη έγκαιρες διαδικαστικές ενέργειες εκ μέρους της αιτήτριας αλλά σοβαρότερου βαθμού ενέργειες.
Επί της ουσίας της υπόθεσης, η αιτήτρια εισηγείται ότι πάσχει λόγω πλάνης περί τον νόμο και πλάνης περί της δυνατότητας χορήγησης παράτασης, έλλειψη δέουσας έρευνας και αιτιολογίας, κακή άσκηση διακριτικής ευχέρειας και παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας και του δικαιώματος σε προηγούμενη ακρόαση.
Ο καθ’ ου η αίτηση εισηγείται ότι η εισήγηση της αιτήτριας περί νομικής πλάνης σε σχέση με την προθεσμία των δύο ετών προβάλλεται χωρίς έννομο συμφέρον εφόσον η αιτήτρια αποδέχτηκε το γεγονός αυτό εξ ου και προχώρησε στην υποβολή αιτήματος για παράταση χρόνου. Εντούτοις, στην επιστολή ημερομηνίας 19.5.2022 με την οποία η αιτήτρια μέσω του εκπροσώπου της ζητά παράταση, καταγράφεται ρητώς η διαφωνία της με τη νομική βάση που επικαλείται η διοίκηση. Συνεπώς, δεν ευσταθεί η εισήγηση του καθ’ ου η αίτηση περί αποδοχής της νομικής βάσης και έλλειψης εννόμου συμφέροντος να την αμφισβητεί.
Στην προσβαλλόμενη απόφαση γίνεται επίκληση του Άρθρου 118 του περί Αρχείου Πληθυσμού Νόμου, Ν. 141(Ι)/2002 (στο εξής ο «Νόμος») το οποίο έχει πλαγιότιτλο «Εκπρόθεσµη αίτηση για απόκτηση της ιδιότητας του πολίτη της Δηµοκρατίας» και προνοούσε κατά τον ουσιώδη χρόνο τα εξής:
«118. Εάν οποιοδήποτε πρόσωπο, του οποίου η απόκτηση της ιδιότητας του πολίτη της ∆ηµοκρατίας σύµφωνα µε το Νόµο αυτό εξαρτάται από την εκτέλεση οποιασδήποτε πράξης ή την υποβολή οποιασδήποτε αίτησης, µέσα σε προθεσµία, στην οποία δεν απέκτησε την ιδιότητα του πολίτη από αµέλεια ή παράλειψη να εκτελέσει την απαιτούµενη πράξη ή υποβάλει την απαιτούµενη αίτηση και εάν το πρόσωπο αυτό σε περίπτωση κατά την οποία είχε σηµειωθεί η ρηθείσα παράλειψη θα ήταν πολίτης της ∆ηµοκρατίας, αµέσως πριν την έναρξη της ισχύος του Νόµου αυτού, το πρόσωπο αυτό δικαιούται να γίνει πολίτης της ∆ηµοκρατίας µε την εκτέλεση της απαιτούµενης πράξης ή µε υποβολή της απαιτούµενης αίτησης εντός δύο ετών από την ηµεροµηνία έναρξης της ισχύος του Νόµου αυτού, ως εάν δεν είχε εκπνεύσει η προθεσµία που τέθηκε σύµφωνα µε τις διατάξεις του Παραρτήµατος ∆’.»
Το Παράρτημα Δ’ που αναφέρεται στο πιο πάνω άρθρο ορίζεται στο Άρθρο 2 του Νόμου ως το Παράρτημα Δ’ της Συνθήκης Εγκαθίδρυσης. Το εν λόγω Παράρτημα ρυθμίζει πώς ένας πολίτης του Ηνωμένου Βασιλείου ή αποικίας αυτού γίνεται πολίτης της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Το εν λόγω Άρθρο περιλαμβάνεται στο Μέρος Τρίτο του Νόμου με τίτλο «Ποικίλες Διατάξεις». Το Άρθρο 118 στη συνήθη του ερμηνεία, ρυθμίζει περιπτώσεις όπου πρόσωπο εάν υπέβαλλε αίτηση ή εκτελούσε οποιαδήποτε πράξη πριν την έναρξη ισχύος του Νόμου, δηλαδή τις 26.7.2002, θα είχε δικαίωμα να πολιτογραφηθεί Κύπριος αλλά δεν υπέβαλε τέτοια αίτηση ή δεν εκτέλεσε τέτοια πράξη από αμέλεια ή παράλειψη, το Άρθρο 118 του δίδει το δικαίωμα να υποβάλει την αίτηση ή να εκτελέσει την πράξη εντός δύο ετών από τις 26.7.2002.
Η εισήγηση της αιτήτριας περί νομικής πλάνης είναι ορθή. Το Άρθρο 118 δεν αφορά την υπό κρίση περίπτωση ούτε τυγχάνει εφαρμογής. Οι όροι πολιτογράφησης στη βάση του Άρθρου 111Α(2) του Νόμου, ρυθμίζονται από τις πρόνοιες του Άρθρου 125(3) του Ένατου Κεφαλαίου του Νόμου με τίτλο «Μεταβατικές Διατάξεις» το οποίο προνοεί ότι οι πρόνοιες του Άρθρου 111Α(2) τίθενται σε ισχύ στις 31.1.2020 και μέχρι την έκδοση σχετικών κανονισμών από το Υπουργικό Συμβούλιο εφαρμογής τυγχάνουν οι κανονισμοί που ίσχυαν πριν την έναρξη ισχύος του Τροποποιητικού Νόμου 9(Ι)/2019. Στις 31.8.2020 εκδόθηκαν οι περί Τιμητικής Πολιτογράφησης για Λόγους Δημοσίου Συμφέροντος και Πολιτογράφησης Αλλοδαπών Επιχειρηματιών ή Επενδυτών Κανονισμοί, Κ.Δ.Π. 379/2020 στους οποίους δεν περιλαμβάνεται καμία πρόνοια για προθεσμία εντός της οποίας αιτητής υποχρεούται να ολοκληρώσει τις δέουσες ενέργειες για την πολιτογράφησή του.
Συνεπώς, ο καθ’ ου η αίτηση υπό νομική πλάνη απέρριψε το αίτημα της αιτήτριας επικαλούμενος τις πρόνοιες του Άρθρου 118 του Νόμου. Η επιστολή ημερομηνίας 22.6.2020 αποστάλθηκε στο Τμήμα Αλλοδαπών και Μετανάστευσης με σαφή οδηγία εκείνο το τμήμα να προβεί στις αναγκαίες ενέργειες προς άμεση υλοποίηση της απόφασης (υπογράμμιση του Δικαστηρίου). Συμπεραίνεται ότι παρόλο που δεν προνοείται πουθενά συγκεκριμένη προθεσμία ολοκλήρωσης της εγγραφής πολίτη, εφόσον υπήρχαν επιπρόσθετα διαβήματα που θα έπρεπε να ληφθούν μέχρι την πλήρη υλοποίηση της απόφασης το συγκεκριμένο Τμήμα ήταν επιφορτισμένο με την ευθύνη να ζητήσει από την αιτήτρια να προβεί άμεσα στα εν λόγω διαβήματα έτσι ώστε να υλοποιηθεί η απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου ως ήταν και οι οδηγίες του προς το Τμήμα. Εντούτοις, η εικόνα που προκύπτει από τον διοικητικό φάκελο είναι ότι το Τμήμα δεν έπραξε τίποτε προς την κατεύθυνση της υλοποίησης της απόφασης του Υπουργικού Συμβουλίου αλλά η ίδια η αιτήτρια αποτάθηκε στη διοίκηση για να ενημερωθεί για τα περαιτέρω. Εν πάση περιπτώσει, όπως έχω εξηγήσει η επίκληση του Άρθρου 118 για σκοπούς λήψης της προσβαλλόμενης απόφαση πάσχει από νομική πλάνη.
Για τους πιο πάνω λόγους η προσφυγή επιτυγχάνει και η προσβαλλόμενη απόφαση ακυρώνεται. Επιδικάζονται €2.000 έξοδα πλέον Φ.Π.Α. υπέρ της αιτήτριας και εναντίον του καθ’ ου η αίτηση.
Ε. ΜΙΧΑΗΛ, Δ.Δ.Δ.
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο