ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ 

Νομική Αρωγή Αρ.: 230/25

 

3 Μαρτίου, 2025

[Κ. Κ. ΚΛΕΑΝΘΟΥΣ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.]

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΡΩΓΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΤΙΚΟ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ ΑΡ. 1 ΤΟΥ 2003, ΩΣ ΕΧΕΙ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΘΕΙ ΚΑΙ ΤΟΥΣ

ΠΕΡΙ ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΡΩΓΗΣ ΝΟΜΟΥΣ ΤΟΥ 2002 ΕΩΣ (ΑΡ.2) ΤΟΥ 2024

 

ΑΙΤΗΣΗ ΑΠΟ:

Η.Α.Α.

                                                                                                                                    Αιτητού

...................... 

 

Ο Αιτητής εμφανίζεται προσωπικά

 

Κουρσάρης Ν. (κ.), για Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας

 

Habib S. (κα), για πιστή διερμηνεία από την ελληνική στην αραβική και αντίστροφα

 

Α Π Ο Φ Α Σ Η

 

Κ. Κ. Κλεάνθους, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.: Ο Αιτητής με την αίτησή του ημερομηνίας 2.1.2025, αιτείται την παροχή δωρεάν νομικής αρωγής για την καταχώριση προσφυγής δυνάμει του άρθρου 146 του Συντάγματος, εναντίον της απόφασης του Προϊσταμένου της Υπηρεσίας Ασύλου (στο εξής: o Προϊστάμενος) ημερομηνίας 23.12.2025, με την οποία απορρίπτεται η αίτησή του για διεθνή προστασία δυνάμει των περί Προσφύγων Νόμων του 2000 έως 2023  και αποφασίστηκε η επιστροφή του στη χώρα καταγωγής του.

 

Γεγονότα

1.             Τα γεγονότα της υπόθεσης όπως προκύπτουν από το γραπτό σημείωμα που καταχώρισε ο εκπρόσωπος του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας έχουν ως ακολούθως: Ο Αιτητής κατάγεται από τη Συριακή Αραβική Δημοκρατία (στο εξής: τη Συρία). Περί τις 9.1.2024 , αφού εισήλθε στη Δημοκρατία παράνομα, υπέβαλε αίτηση διεθνούς προστασίας. Στις 9.11.2025, πραγματοποιήθηκε συνέντευξη του Αιτητή από λειτουργό αναφορικά με το αίτημά του για διεθνή προστασία, ο οποίος ετοίμασε Έκθεση/ Εισήγηση προς τον Προϊστάμενο, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αίτησης ασύλου του και την επιστροφή στη χώρα του. Στις 18.11.2025, η εισήγηση εγκρίθηκε από τον Προϊστάμενο με την εν λόγω απόφαση να κοινοποιείται στον Αιτητή την 1.12.2025. Στις 22.12.2025, ο Αιτητής καταχώρισε την προσφυγή υπ’ αριθμό 3086/25, κατά της εν λόγω απόφασης η οποία εκκρεμεί ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου.

 

2.             Στο πλαίσιο του εντύπου της αίτησής του για διεθνή προστασία, ο Αιτητής κατέγραψε ότι εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του, καθότι, λόγω του πολέμου, η κατάσταση εκεί δεν είναι καλή. Κατά τη συνέντευξή του, δήλωσε ότι γεννήθηκε το 1994 και διέμενε στην περιοχή Idlib. Ανέφερε ότι είναι μουσουλμάνος Σουνίτης. Μέλη της οικογένειάς του βρίσκονται στη Συρία και στον Λίβανο. Έχει φοιτήσει στο σχολείο για εννέα έτη, διακόπτοντας προκειμένου να εργαστεί στον οικοδομικό τομέα. Ερωτηθείς αναφορικά με τους λόγους για τους οποίους εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του, επικαλέστηκε τον πόλεμο που επικρατεί στη χώρα του, τις κακές οικονομικές συνθήκες και το γεγονός ότι επιθυμεί να εργαστεί για να στηρίξει οικονομικά την οικογένειά του. Δήλωσε ότι ουδέποτε κρατήθηκε ή συνελήφθη στη χώρα του και ότι αυτοί είναι οι μόνοι λόγοι για τους οποίους την εγκατέλειψε.

 

3.             Αξιολογώντας τις δηλώσεις του, σχηματίστηκαν τρεις ουσιώδεις ισχυρισμούς: (α) τη χώρα καταγωγής, τον τόπο τελευταίας συνήθους διαμονής και τα λοιπά στοιχεία του προσωπικού του προφίλ, (β) τις επισφαλείς και κακές συνθήκες διαβίωσης στη Συρία και (γ) λόγους οικονομικού περιεχομένου. Το σύνολο των ισχυρισμών του έγινε αποδεκτό. Αξιολογώντας τον μελλοντικό κίνδυνο που ενδέχεται να διατρέχει σε περίπτωση επιστροφής στον τόπο τελευταίας συνήθους διαμονής του, οι Καθ’ ων η αίτηση επισήμαναν καταρχάς ότι οι οικονομικής φύσεως αιτίες, αφ’ εαυτών, δεν αποτελούν λόγο υπαγωγής σε καθεστώς διεθνούς προστασίας. Εξετάζοντας περαιτέρω την κατάσταση ασφαλείας που επικρατεί στον τόπο τελευταίας συνήθους διαμονής του, ήτοι στο κυβερνείο του Idlib, ο Προϊστάμενος επεσήμανε ότι, μετά την πτώση του καθεστώτος Άσαντ, υπήρξε ροή επιστροφών προς τη Συρία. Μέσω πηγών επισημάνθηκε ότι υφίσταται αυξημένο κόστος ζωής, φαινόμενα ρατσισμού, απειλές απέλασης και περιορισμένη πρόσβαση σε υποδομές, ενώ συνεχίζεται η επιτόπια δράση Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων (ΜΚΟ) για σκοπούς παροχής ανθρωπιστικής βοήθειας.

 

4.             Ως προς την ασφάλεια καθαυτή, επισημάνθηκε ότι παραμένει εύθραυστη, με συνεχιζόμενες εντάσεις μεταξύ θρησκευτικών ομάδων και απειλή τρομοκρατίας από ξένους μαχητές και υπολείμματα του ISIL. Παρά την αλλαγή του καθεστώτος, η ασφάλεια εξακολουθεί να είναι εύθραυστη, με περιστατικά επιθέσεων κατά μειονοτήτων που καταδεικνύουν την ύπαρξη θρησκευτικής βίας. Παρά ταύτα, κρίθηκε ότι τα περιστατικά στο κυβερνείο του Idlib, σε συνάρτηση με τον συνολικό πληθυσμό, δεν είναι τέτοιας έντασης ώστε να συντρέχουν συνθήκες αδιάκριτης βίας στο πλαίσιο κατάστασης εσωτερικής ένοπλης σύρραξης. Έγινε δεκτό ότι η περιοχή του Idlib αποτελεί περιοχή που ανακάμπτει μετά τον εμφύλιο πόλεμο και ότι η κατάσταση ασφάλειας στην περιφέρειά του παρουσιάζει βελτίωση.

 

5.             Εξετάστηκε επίσης η αντιμετώπιση των επιστραφέντων και η δυνατότητα επιστροφής τους σε διάφορες περιοχές της Συρίας που τελούν υπό τον έλεγχο της μεταβατικής κυβέρνησης, με αναφορά ότι οι επαναπατριζόμενοι λαμβάνουν συνδρομή από τον ΟΗΕ και άλλες ΜΚΟ. Στην έκθεση περιλαμβάνεται και πίνακας του Αυγούστου 2025, στον οποίο καταγράφονται δείκτες ασφάλειας και οι περιοχές που βρίσκονται υπό τον έλεγχο της μεταβατικής κυβέρνησης, συμπεριλαμβανομένης της Δαμασκού και του Idlib.

 

6.             Ιδιαίτερη μνεία έγινε και στο προσωπικό προφίλ του Αιτητή και στα ατομικά δεδομένα που απορρέουν από αυτό. Στη βάση της ανωτέρω ανάλυσης κρίθηκε ότι δεν δικαιολογείται η υπαγωγή του σε καθεστώς διεθνούς προστασίας. Κρίθηκε δε ότι, επιστρέφοντας στον τόπο τελευταίας συνήθους διαμονής του, δεν διατρέχει κίνδυνο. Στη βάση του μόνου αποδεκτού ισχυρισμού του, διαπιστώθηκε ότι δεν υφίσταται πραγματικός κίνδυνος, άμα τη επιστροφή του στη χώρα καταγωγής του, κατά παράβαση του άρθρου 3 της ΕΣΔΑ ή της αρχής της μη επαναπροώθησης.

 

7.             Κατά την ενώπιον του Δικαστηρίου διαδικασία, ο Αιτητής φαίνεται να εμμένει στους ισχυρισμούς που προώθησε κατά τη διοικητική διαδικασία.

 

8.             Tα εδάφια (1) και (2) του άρθρου 6Β των περί Νομικής Αρωγής Νόμων του 2002 έως (Αρ. 2) του 2024 ( στο εξής: ο περί Νομικής Αρωγής Νόμος) προβλέπουν τα εξής:

 

«(1) Για τους σκοπούς του παρόντος άρθρου και του άρθρου 8 -

 

(α) […]·

 

(β) ο όρος «αιτητής διεθνούς προστασίας» έχει την έννοια που αποδίδεται στον όρο «αιτητής» σύμφωνα με τις διατάξεις του περί Προσφύγων Νόμου του 2000 […]∙».

 

(2) Παρέχεται δωρεάν νομική αρωγή σε αιτητή διεθνούς προστασίας, ο οποίος ασκεί προσφυγή ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου, δυνάμει των διατάξεων του Άρθρου 146 του Συντάγματος -

 

(α) Kατά δυσμενούς απόφασης του Προϊσταμένου επί της αίτησης διεθνούς προστασίας του εν λόγω αιτητή, την οποία απόφαση ο Προϊστάμενος έλαβε δυνάμει των διατάξεων του άρθρου 5, 12Βδις, 12Βτετράκις, 12Δ ή 13 του περί Προσφύγων Νόμου του 2000, ή

 

(β) κατά άρνησης του Προϊσταμένου να αρχίσει εκ νέου η εξέταση αίτησης που σταμάτησε δυνάμει των διατάξεων  του άρθρου 16Β ή 16Γ του περί Προσφύγων Νόμου του 2000, ή

 

(γ) κατά δυσμενούς απόφασης της Αναθεωρητικής Αρχής επί διοικητικής προσφυγής την οποία ο αιτητής διεθνούς προστασίας άσκησε ενώπιόν της σύμφωνα με τις διατάξεις του περί Προσφύγων Νόμου του 2000 και η οποία διοικητική προσφυγή αφορούσε δυσμενή απόφαση την οποία ο Προϊστάμενος έλαβε δυνάμει των διατάξεων του άρθρου 5, 12Βδις, 12Βτετράκις, 12Δ, 13, 16Α, 16Β ή 16Γ του εν λόγω νόμου, υπό τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

 

(αα) Η δωρεάν νομική αρωγή αφορά μόνο την πρωτοβάθμια εκδίκαση της προσφυγής ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου δυνάμει των διατάξεων του Άρθρου 146 του Συντάγματος, και όχι την εκδίκαση έφεσης ενώπιον του Ανωτάτου Δικαστηρίου κατά της δικαστικής απόφασης η οποία εκδίδεται στα πλαίσια της εν λόγω πρωτοβάθμιας εκδίκασης, ούτε άλλο ένδικο μέσο∙ και

 

(ββ) κατά την κρίση του Διοικητικού Δικαστηρίου, η προσφυγή έχει πραγματικές πιθανότητες επιτυχίας:

 

Νοείται ότι οι διατάξεις της παραγράφου (ββ) εφαρμόζονται χωρίς να περιορίζουν αυθαίρετα την παροχή της δωρεάν νομικής αρωγής και χωρίς να εμποδίζεται η ουσιαστική πρόσβαση του αιτητή διεθνούς προστασίας στη δικαιοσύνη.».

 

9.             Το άρθρο 3 του περί Προσφύγων Νόμου ορίζει τις προϋποθέσεις υπαγωγής στο καθεστώς του πρόσφυγα.

 

10.          Το άρθρο 19 του περί Προσφύγων Νόμου καθορίζει τις προϋποθέσεις αναγνώρισης καθεστώτος συμπληρωματικής προστασίας.

 

11.          Ο Αιτητής καταχώρισε προσφυγή κατά της δυσμενούς απόφασης του Προϊσταμένου της Υπηρεσίας Ασύλου δυνάμει του άρθρου 13 του περί Προσφύγων Νόμου. Η περίπτωση αυτή εμπίπτει στο άρθρο 6Β(2) του περί Νομικής Αρωγής Νόμου.

 

12.          Πρώτο κριτήριο χορήγησης νομικής αρωγής σε αιτητή διεθνούς προστασίας, που θεσπίζεται με την υπό αναφορά διάταξη αποτελεί η ύπαρξη, κατά την κρίση του Δικαστηρίου, πραγματικής πιθανότητας επιτυχίας της σκοπούμενης προσφυγής.

 

13.          Δίδεται δε ευρεία διακριτική ευχέρεια στο Δικαστήριο να αποφασίσει κατά πόσον, με βάση τα ενώπιόν του στοιχεία, η προσφυγή του αιτητή έχει πραγματικές πιθανότητες επιτυχίας (Απόφαση στην Αίτηση Νομικής Αρωγής αρ. 23/2010, Farshad Khamsen, ημερ. 14/10/2010).

 

14.          Οι πραγματικές πιθανότητες επιτυχίας θα πρέπει να εξετάζονται και υπό το φως της δικαιοδοσίας του παρόντος Δικαστηρίου, το οποίο δυνάμει του άρθρου 11 του περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμου εξετάζει τα ενώπιον του πραγματικά και νομικά ζητήματα των πραγματικών όσο και των νομικών ζητημάτων εξ υπαρχής και ex nunc (Βλ. Aπόφαση του ΔΕΕ της 3ης Απριλίου 2025, C 283/24 [Barouk], B. F. κατά Κυπριακής Δημοκρατίας, ECLI:EU:C:2025:236, απόφαση του ΔΕΕ ημερομηνίας 29 Ιουλίου 2019, Torubarov, C-556/17, EU:C:2019:626, σκέψεις 50 έως 53 (σύμφωνα με την οποία το δικαστήριο πραγματοποιεί «πλήρη και ex nunc εξέταση τόσο των πραγματικών όσο και των νομικών ζητημάτων, ιδίως, κατά περίπτωση, εξέταση των αναγκών διεθνούς προστασίας) Έφεση κατά Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Aρ. 107/2023, Δημοκρατία ν. Q.B.T., απόφαση ημερ. 11.2.2025, Έφεση κατά Απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Αρ. 17/2021 Janelidze ν. Δημοκρατίας, απόφαση ημερ. 21.9.2021· Έφεση κατά Απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Αρ. 35/2023 Lubangamu ν. Δημοκρατίας, απόφαση ημερ. 5.12.2024).

 

15.          Περαιτέρω, το Δικαστήριο θα πρέπει να λάβει υπόψη του το δικαίωμα του αιτητή να ακουστεί στη βάση του άρθρου 146 του Συντάγματος, αλλά θα πρέπει περαιτέρω να εξετάσει την αίτηση με βάση το υλικό που έχει ενώπιόν του, χωρίς να δίδονται νομικές αρωγές ανεξέλεγκτα σε υποθέσεις που δεν έχουν πιθανότητες επιτυχίας (Βλ. Αποφάσεις στην Αίτηση Νομικής Αρωγής αρ. 10/2010, Αlali Abdulhamid, ημερ. 6.5.2010 και στην Αίτηση Νομικής Αρωγής αρ. 25/2010, Antonia Adahor, ημερ. 13.12.2010).

 

16.          Κατά την εξέταση των ισχυρισμών, το Δικαστήριο προβαίνει σε εκ πρώτης όψεως εξέταση της υπόθεσης, χωρίς βεβαίως το Δικαστήριο να καλείται να αποφασίσει επί της οριστικής τύχης της προσφυγής που πιθανόν να καταχωρήσει ο αιτητής. Σημειώνεται, πως το αποτέλεσμα της παρούσας αίτησης για νομική αρωγή, δεν θα επηρεάσει την τελική έκβαση της προσφυγής που έχει καταχωρίσει ο Αιτητής, εφόσον το Δικαστήριο στην παρούσα διαδικασία δεν αποφασίζει επί της οριστικής τύχης της προσφυγής (Αποφάσεις στις Yπoθ. αρ. 278/09, Durgo Man v. Δημοκρατίας, ημερ. 15.7.2009, Baghour και Yπoθ. αρ. 7/11 και 8/11, Roud Gad, ημερ. 28.3.2011)

 

17.          Σημειώνεται, εξάλλου, ότι το Δικαστήριο προβαίνει στην αξιολόγηση της βασιμότητας της αίτησης παροχής νομικής αρωγής στη βάση του υλικού που τίθεται ενώπιόν του [Bλ. απόφαση στην Αίτηση Νομικής Αρωγής Αρ. 31/2013, Singh Khushwant, ημερ. 23.12.2013].

 

18.          Εν προκειμένω, σημειώνεται ότι o ευπαίδευτος εκπρόσωπος του Γενικού Εισαγγελέα, εισηγήθηκε τόσο μέσω του γραπτού του σημειώματος όσο και προφορικώς ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις που θέτει ο περί Νομικής Αρωγής Νόμος για την παραχώρηση του ευεργετήματος της νομικής αρωγής στον Αιτητή.

 

19.          Έχω μελετήσει προσεκτικά το γραπτό σημείωμα του Γενικού Εισαγγελέα,  τα συνημμένα σε αυτό έγγραφα, τη συνέντευξη του Αιτητή ενώπιον του αρμόδιου λειτουργού, την εισηγητική έκθεση, την απόφαση του Προϊσταμένου και γενικά το σύνολο των στοιχείων που τέθηκαν ενώπιόν μου.

 

20.          Από τα ενώπιον του Δικαστηρίου δεδομένα, κρίνεται ότι κρίσιμο σημείο εν προκειμένω, δεδομένης της χώρας καταγωγής του Αιτητή, αποτελεί η διαπιστούμενη κατάσταση ασφαλείας που επικρατεί στη Συρία, η οποία και από τον Προϊστάμενο χαρακτηρίζεται ως εύθραυστη. Η δε τρέχουσα κατάσταση στην ευρύτερη περιοχή ενδέχεται να επηρεάσει περαιτέρω την ήδη εύθραυστη κατάσταση ασφαλείας στη χώρα καταγωγής του Αιτητή.[1] Συνεπώς, τα πιο πάνω δεδομένα, σε συνάρτηση με τον ex nunc και εξ υπαρχής έλεγχο που ασκεί το παρόν Δικαστήριο επί των αιτήσεων διεθνούς προστασίας, καθώς και με την ex nunc αξιολόγηση της τυχόν παραβίασης της αρχής της μη επαναπροώθησης, οδηγούν στο συμπέρασμα ότι, εκ πρώτης όψεως, η ασκηθείσα από τον Αιτητή προσφυγή παρουσιάζει πιθανότητες επιτυχίας (βλ. ιδίως άρθρο 19(2) (γ) του περί Προσφύγων Νόμου και δυνατότητα επιστροφής του Αιτητή). Παρέλκει, δε, στο πλαίσιο της παρούσας διαδικασίας, η εξέταση όλων των λοιπών παραμέτρων της υπό αναφορά απόφασης. Δεδομένης, της υπό εξέλιξη κατάστασης, κρίνεται, εκ πρώτης όψεως, ότι υπό την έννοια αυτή υφίστανται επαρκείς πιθανότητες επιτυχίας της προσφυγής που έχει καταχωρίσει ο Αιτητής.

 

21.          Περαιτέρω, σύμφωνα με τα ενώπιον του Δικαστηρίου δεδομένα, ο Αιτητής δεν διαθέτει ουσιώδη περιουσία ή οποιαδήποτε ουσιώδη εισοδήματα, ενώ λαμβάνοντας υπόψη τις περιστάσεις της υπόθεσης, κρίνεται ότι είναι επιθυμητό για το συμφέρον της δικαιοσύνης να τύχει δωρεάν νομικής αρωγής.

 

22.          Επισημαίνεται στο σημείο αυτό ότι κριτήριο δυνάμει του άρθρου 7 του περί Νομικής Αρωγής Νόμου του 2002 είναι κατά πόσο η οικονομική κατάσταση του εκάστοτε αιτητή επιτρέπει ή όχι την εξασφάλιση νομικής αρωγής και όχι το κατά πόσον αυτός είναι άπορος. (Ποινική Έφεση Αρ. 255/2014, Αλέξης Αναστασίου ν. Αστυνομίας, 8.11.2014)

 

Δεδομένων των γεγονότων της παρούσας υπόθεσης, ότι δηλαδή η προσφυγή που καταχώρισε ο Αιτητής έχει πραγματικές πιθανότητες επιτυχίας  και του γεγονότος ότι αυτός δεν διαθέτει κάποιο ουσιώδη οικονομικό πόρο και γενικότερα η οικονομική του κατάσταση δεν του επιτρέπει να λάβει νομική αρωγή, καθώς και υπό το φως των εφαρμοστέων νομικών διατάξεων που παρέθεσα ανωτέρω, αποφασίζω ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις για την έκδοση πιστοποιητικού Νομικής Αρωγής. Ως εκ τούτου εντέλλεται το αρμόδιο Πρωτοκολλητείο να προχωρήσει στις νενομισμένες διαδικασίες για διορισμό δικηγόρου σύμφωνα με τον περί Νομικής Αρωγής Διαδικαστικό Κανονισμό και δυνάμει του σχετικού Νόμου.

 

 

Κ. Κ. Κλεάνθους, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.