ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

 

 Υπόθεση Αρ. 478/2024

 

30 Απριλίου, 2026

 

[X. ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.]

 

Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος

 

Μεταξύ: 

 

 

                                                           G.A.

                                                                                                                   Αιτητή

 

-και-

 

Κυπριακής Δημοκρατίας

μέσω της Υπηρεσίας Ασύλου

 

                                                                                                 Καθ' ων η αίτηση

 

....................

 

Ο αιτητής εμφανίζεται ενώπιον του Δικαστηρίου

 

Φρόσω Γέρου για George Kallis LLC, Δικηγόρος για τον αιτητή

 

Νικόλας Κουρσάρης, Δικηγόρος για τους καθ' ων η αίτηση

 

Α Π Ο Φ Α Σ Η

 

Χ. Μιχαηλίδου, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.:  : Ο αιτητής προσφεύγει με την παρούσα αίτηση ακυρώσεως εναντίον της απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου ημερομηνίας 15/10/2023, με την οποία απορρίφθηκε το αίτημά του για παραχώρηση καθεστώτος διεθνούς προστασίας.

 

Όπως προκύπτει από την Ένσταση που καταχωρήθηκε από την ευπαίδευτη συνήγορο που εκπροσωπεί τον Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας τα γεγονότα της υπό εξέταση περίπτωσης έχουν ως κατωτέρω:  Ο αιτητής είναι υπήκοος Καμερούν και συμπλήρωσε αίτηση για παροχή διεθνούς προστασίας στις 29/10/2019, αφού εισήλθε παράνομα στις ελεγχόμενες από τη Δημοκρατία περιοχές στις 27/10/2019.  Στις 29/10/2019, ο αιτητής παρέλαβε την Βεβαίωση Υποβολής Αιτήματος Διεθνούς Προστασίας («Confirmation of Submission of an Application for International Protection»).

 

Στις 09/10/2023, πραγματοποιήθηκε η συνέντευξη του αιτητή από αρμόδιο λειτουργό της Υπηρεσίας Ασύλου (στο εξής αναφερόμενη ως «αρμόδιος λειτουργός»). Στις 12/10/2023, ο αρμόδιος λειτουργός  ετοίμασε Έκθεση - Εισήγηση προς τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ασύλου σχετικά με τη συνέντευξη του αιτητή. Στη συνέχεια, ο Προϊστάμενος της Υπηρεσίας Ασύλου υιοθέτησε την εισήγηση για απόρριψη της αίτησης διεθνούς προστασίας του αιτητή και αποφάσισε την επιστροφή του στο Καμερούν.

 

Στις 16/01/2024, η Υπηρεσία Ασύλου εξέδωσε επιστολή στην οποία συμπεριέλαβε την αιτιολόγηση της απόφασής της σχετικά με το αίτημα του αιτητή, η οποία παραλήφθηκε από τον αιτητή αυθημερόν. Ο αιτητής καταχώρισε την υπό εξέταση προσφυγή στο Διοικητικό Δικαστήριο Διεθνούς Προστασίας μέσω του συνηγόρου του, αμφισβητώντας την απόφαση της Υπηρεσίας Ασύλου.

 

Ο ευπαίδευτος συνήγορος του αιτητή, με τη γραπτή του αγόρευση, προωθεί τους πιο κάτω νομικούς ισχυρισμούς: 1) Η προσβαλλόμενη απόφαση πάσχει λόγω έλλειψης δέουσας έρευνας, 2) Η προσβαλλόμενη απόφαση πάσχει λόγω πλάνης περί τα πράγματα και το Νόμο, 3) Η προσβαλλόμενη απόφαση πάσχει λόγω έλλειψης επαρκούς αιτιολογίας, 4) Η προσβαλλόμενη απόφαση εκδόθηκε κατά παράβαση της διακριτικής ευχέρειας που παρέχεται από το νόμο, 5) Η προσβαλλόμενη απόφαση λήφθηκε από αναρμόδιο όργανο, 6) Η προσβαλλόμενη απόφαση παραβιάζει τις διατάξεις του νόμου, καθώς δεν εκδόθηκε εντός ευλόγου χρόνου, ενώ συγχρόνως τίθεται ότι τυχόν επιστροφή του αιτητή στο Καμερούν παραβιάζει την αρχή της μη επαναπροώθησης. Ο ευπαίδευτος συνήγορος του αιτητή, στην απαντητική του αγόρευση, υιοθετεί και αναλύει περαιτέρω το σύνολο των ισχυρισμών που προωθήθηκαν μέσω της γραπτή του αγόρευση.

 

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η ευπαίδευτη συνήγορος του αιτητή, κατά το στάδιο των διευκρινίσεων, απέσυρε τον τέταρτο και τον έκτο προβαλλόμενο ισχυρισμό. Κατά την ίδια δικάσιμο, οι ως άνω αποσυρθέντες νομικοί ισχυρισμοί απορρίφθηκαν και από το Δικαστήριο.  Επιπρόσθετα, ο συνήγορος των καθ’ ων η αίτηση προσκόμισε σχετικό έγγραφο, από το οποίο προκύπτει η αρμοδιότητα του οργάνου που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση και κατά συνέπεια, η συνήγορος του αιτητή απέσυρε και τον νομικό ισχυρισμό περί αναρμοδιότητας του οργάνου που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση.  Επομένως, ο προαναφερόμενος ισχυρισμός απορρίφθηκε κατά την ίδια δικάσιμο από το Δικαστήριο.

 

Η ευπαίδευτη συνήγορος των Καθ’ ων η αίτηση, μέσω της γραπτής της αγόρευσης, υποστηρίζει τη νομιμότητα της προσβαλλόμενης απόφασης και αναφέρει ότι αυτή λήφθηκε ορθά και νόμιμα, κατόπιν δέουσας έρευνας και ορθής άσκησης των εξουσιών που παρέχει ο νόμος στους Καθ’ ων η αίτηση, αφού λήφθηκαν υπόψη όλα τα σχετικά γεγονότα και περιστατικά της υπόθεσης, χωρίς να εμφιλοχωρήσει οποιαδήποτε πλάνη, και ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είναι επαρκώς και δεόντως αιτιολογημένη και εκδόθηκε από δεόντως εξουσιοδοτημένο όργανο.  Κατά συνέπεια, η συνήγορος των καθ’ων η αίτηση εισηγείται πως η προσβαλλόμενη απόφαση θα πρέπει να επικυρωθεί από το Δικαστήριο.

 

Θα πρέπει να επισημανθεί ότι, σύμφωνα με τον περί Ίδρυσης και Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμο του 2018 (Ν.73(Ι)/2018), το Διοικητικό Δικαστήριο Διεθνούς Προστασίας έχει την εξουσία να εξετάσει την παρούσα υπόθεση και επί της ουσίας.  Το γεγονός αυτό, οφείλεται στο ότι η υπό εξέταση υπόθεση αφορά αίτηση που χρονικά εμπίπτει στις προϋποθέσεις του άρθρου 11 του περί Ίδρυσης και Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμου του 2018 (Ν.73(Ι)/2018), οι οποίες δίδουν στο Δικαστήριο την υποχρέωση ελέγχου νομιμότητας και ορθότητας της προσβαλλόμενης απόφασης.

 

Προχωρώ να εξετάσω κατά πόσον το αρμόδιο όργανο ορθά απέρριψε το αίτημα του αιτητή για χορήγηση καθεστώτος διεθνούς προστασίας. Θεωρώ χρήσιμο να καταγραφούν όλοι οι ισχυρισμοί που πρόβαλε ο αιτητής σε όλα τα στάδια της εξέτασης του αιτήματός του, προκειμένου να εξετάσω την ορθότητα της προσβαλλόμενης απόφασης αλλά και για να διαφανεί εάν το αρμόδιο όργανο αποφάσισε μετά από δέουσα έρευνα, ορθά, νόμιμα και εντός των πλαισίων της σχετικής νομοθεσίας και αν εξέδωσε δεόντως αιτιολογημένη απόφαση.

 

Ο αιτητής, κατά την υποβολή του αιτήματος διεθνούς προστασίας, δήλωσε ότι εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του λόγω της κατάστασης ασφαλείας. Συγκεκριμένα, ανέφερε ότι ο πατέρας του πυροβολήθηκε από άτομα που εμπλέκονταν σε συγκρούσεις με τον στρατό, ενώ πρόσθεσε ότι κάποιος είπε στη μητέρα του να πουλήσει ένα κομμάτι γης, να του δώσει τα χρήματα και ότι εκείνος θα αναλάμβανε να φέρει τον αιτητή στην Κυπριακή Δημοκρατία.

 

Κατά τη διάρκεια της προφορικής του συνέντευξης ως προς τα προσωπικά του στοιχεία, ο αιτητής δήλωσε ότι γεννήθηκε στο χωριό Acha Tugi, της επαρχίας Momo, της Βορειοδυτικής Περιφέρειας του Καμερούν και ότι σε νεαρή ηλικία μετακόμισε στο γειτονικό χωριό Njindom, της ίδιας περιοχής και περιφέρειας, όπου και διέμεινε μέχρι που εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του (ερυθρό 18 1x του διοικητικού φακέλου). Δήλωσε ότι είναι Χριστιανός ως προς το θρήσκευμα του (ερυθρό 21 του διοικητικού φακέλου). Ως προς την οικογενειακή του κατάσταση, δήλωσε ότι οι γονείς του και οι τρεις αδελφές του διαβιούν στο χωριό Njindom, της επαρχίας Momo, στη Βορειοδυτική Περιφέρεια, προσθέτοντας ότι διατηρεί επικοινωνία μαζί τους, αλλά συχνά αντιμετωπίζουν προβλήματα με το τηλεπικοινωνιακό δίκτυο (ερυθρό 19 3x 18 1x του διοικητικού φακέλου). Αναφορικά με το μορφωτικό του υπόβαθρο, δήλωσε ότι ολοκλήρωσε τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση (ερυθρό 19 1x του διοικητικού φακέλου). Ως προς την εργασιακή του εμπειρία, ανέφερε ότι απασχολήθηκε στον αγροτικό τομέα στο χωριό του από νεαρή ηλικία έως και την αναχώρηση του από τη χώρα (ερυθρό 18 3x του διοικητικού φακέλου).

 

Όσον αφορά το ταξίδι του προς τη Δημοκρατία, αξίζει να σημειωθεί ότι εγκατέλειψε την χώρα του στις 26/10/2019 από το αεροδρόμιο της Douala και εισήλθε στις μη ελεγχόμενες από την Κυβέρνηση της Δημοκρατίας περιοχές (ερυθρό 17 1x του διοικητικού φακέλου). Τέλος, δήλωσε ότι ταξίδεψε μόνος του και ότι οργάνωσε το ταξίδι του μέσω κάποιου προσώπου που συμβούλευσε τη μητέρα του, ενώ δεν αντιμετώπισε οποιοδήποτε πρόβλημα κατά την έξοδο του από το αεροδρόμιο (ερυθρό 17 1x του διοικητικού φακέλου).

 

Αναφορικά με τους λόγους που τον ώθησαν να εγκαταλείψει τη χώρα καταγωγής του, ο Αιτητής ανέφερε, κατά τη διάρκεια της ελεύθερης αφήγησής του, ότι έφυγε από τη χώρα του λόγω της κρίσης που επικρατεί μεταξύ Αγγλόφωνων και Γαλλόφωνων, εξηγώντας ότι στο Καμερούν υπάρχουν δέκα περιοχές, εκ των οποίων οι οκτώ είναι Γαλλόφωνες και οι δύο Αγγλόφωνες, και ότι οι Γαλλόφωνοι επιδιώκουν να ελέγχουν το σύνολο των περιοχών. Πρόσθεσε ότι νεαρά αγόρια στρατολογούνται για να πολεμήσουν και ότι η μητέρα του τον συμβούλευσε να εγκαταλείψει τη χώρα (ερυθρό 17 3x του διοικητικού φακέλου).  Ερωτηθείς ως προς το τι θα του συμβεί σε περίπτωση επιστροφής του, ανέφερε ότι θα είναι επικίνδυνο για τον ίδιο (ερυθρό 16 του διοικητικού φακέλου).

 

Κατά το στάδιο των διευκρινιστικών ερωτήσεων, δόθηκε η ευκαιρία στον Αιτητή, μέσω πρόσθετων ερωτήσεων, να εμπλουτίσει την επιχειρηματολογία του και του τέθηκαν ερωτήματα σχετικά με τις προσωπικές του εμπειρίες αναφορικά με την κατάσταση στο Καμερούν.  Όταν του ζητήθηκε να αναφέρει αν του συνέβη οτιδήποτε προσωπικά, απάντησε αρνητικά και ανέφερε ότι ο ίδιος δεν έχει επηρεαστεί άμεσα, αλλά ότι επιθυμούν τα νεαρά αγόρια να συμμετάσχουν (ερυθρό 16 του διοικητικού φακέλου). Ερωτηθείς αν ο ίδιος υπήρξε στόχος λόγω της γενικής κατάστασης, απάντησε αρνητικά, αναφέροντας μόνο ότι πρόκειται για μια γενική κατάσταση ανασφάλειας που επικρατεί στη χώρα καταγωγής του (ερυθρό 16 του διοικητικού φακέλου). Ακολούθως, ανέφερε ότι οι ηγέτες των Αγγλόφωνων εμφανίστηκαν την περίοδο 2015-2016, ενώ, όταν ερωτήθηκε αν έλαβε απειλές από αυτούς, απάντησε αρνητικά, αναφέροντας ότι συνήθως αποστέλλουν κάποιο γράμμα (ερυθρό 16 του διοικητικού φακέλου).

 

Όταν του ζητήθηκε να αναφερθεί στα μέτρα που έλαβε προκειμένου να προστατευθεί, απάντησε ότι απέφευγε να βγαίνει έξω, καθώς έλεγαν ότι κάθε νεαρό αγόρι πρέπει να γίνει μέλος τους (ερυθρό 16 του διοικητικού φακέλου). Όταν ερωτήθηκε αν συνέβη οτιδήποτε στην οικογένεια του ή στον ίδιο, απάντησε ότι δεν συνέβη τίποτα στον ίδιο, αλλά ότι ο πατέρας του πυροβολήθηκε και έχει μείνει παράλυτος από το 2016 (ερυθρό 16 του διοικητικού φακέλου). Ως προς το εν λόγω περιστατικό, ανέφερε ότι ο πατέρας του δεν ήταν ο άμεσος στόχος, αλλά ότι ξέσπασε μάχη ανάμεσα στον κυβερνητικό στρατό και τους Αγγλόφωνους και ότι ο πατέρας του, ενώ εκτελούσε τις αγροτικές του εργασίες, πυροβολήθηκε κατά λάθος (ερυθρό 16 του διοικητικού φακέλου).  Τέλος, ερωτηθείς σχετικά με τη δυνατότητα να εγκατασταθεί σε άλλη περιοχή του Καμερούν, απάντησε αρνητικά, αναφέροντας ότι φοβάται να μετακομίσει σε άλλη περιοχή του Καμερούν (ερυθρό 15 του διοικητικού φακέλου).

 

Ο αρμόδιος λειτουργός, αξιολογώντας τους ισχυρισμούς του αιτητή κατά τη συνέντευξή του, διέκρινε στην έκθεση-εισήγησή του δύο ουσιώδεις ισχυρισμούς που αφορούν 1) τα προσωπικά του στοιχεία και 2) το ότι εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του λόγω της γενικής κατάστασης ανασφάλειας στην αγγλόφωνη περιοχή του Καμερούν.

 

Αναφορικά με τον πρώτο ισχυρισμό του αιτητή, ο αρμόδιος λειτουργός τον αξιολόγησε ως εσωτερικά και εξωτερικά αξιόπιστο και τον έκανε δεκτό, αποδεχόμενος τα στοιχεία του προφίλ του, καθώς κρίθηκε ότι οι δηλώσεις του παρείχαν επαρκείς πληροφορίες και ότι αυτές επιβεβαιώνονται από εξωτερικές πηγές πληροφόρησης.

 

Αναφορικά με τον δεύτερο ισχυρισμό, ο αρμόδιος λειτουργός επίσης τον αποδέχτηκε, παραθέτοντας τους ισχυρισμούς του ως προς την εσωτερική αξιοπιστία και στη βάσει διαθέσιμων πληροφοριών, ως προς την εξωτερική αξιοπιστία του ισχυρισμού, αναφορικά με τον εκτοπισμό ατόμων λόγω της σύγκρουσης στο Καμερούν.

 

Κατόπιν, ο αρμόδιος λειτουργός προέβη στην αξιολόγηση του κινδύνου σε περίπτωση επιστροφής του Αιτητή. Υπό το φως των αποδεκτών ισχυρισμών αναφορικά με τα προσωπικά στοιχεία του Αιτητή και τη γενική κατάσταση ανασφάλειας στη περιοχή καταγωγής και, επί τη βάσει διαθέσιμων πηγών πληροφόρησης αναφορικά με την κατάσταση ασφαλείας στο Βορειοδυτικό Καμερούν.

 

Κατά τη νομική ανάλυση στην οποία προέβη ο λειτουργός, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι από τους ισχυρισμούς του Αιτητή δεν στοιχειοθετείται βάσιμος και δικαιολογημένος φόβος δίωξης, όπως προνοείται στο άρθρο 3 του περί Προσφύγων Νόμου, Ν. 6(Ι)/2000. Περαιτέρω, εξετάζοντας τον πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη υπό την έννοια του άρθρου 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου, Ν. 6(Ι)/2000, ο λειτουργός κατέληξε ότι στην περιοχή καταγωγής παρατηρείται σύρραξη, η οποία δημιουργεί περιστατικά αδιάκριτης άσκησης βίας. Στη συνέχεια, εφαρμόζοντας την απόφαση του ΔΕΕ στην υπόθεση Elgafaji, ο λειτουργός συμπέρανε ότι ο βαθμός της αδιάκριτης βίας δεν είναι τόσο υψηλός ώστε η παρουσία και μόνο του αιτητή στο έδαφος της περιοχής να δημιουργεί πραγματικό κίνδυνο. Ακολούθως, έκρινε ότι οι ιδιαίτερες περιστάσεις του αιτητή, ως άμαχου, ενήλικου μορφωμένου άνδρα νεαρής ηλικίας, χωρίς ενδείξεις ευαλωτότητας και εν όψει της παρουσίας υποστηρικτικού δικτύου στη χώρα καταγωγής του, δεν στοιχειοθετούν εύλογους λόγους ώστε να θεωρηθεί ότι θα υποστεί οποιαδήποτε μορφή σοβαρής βλάβης σε περίπτωση επιστροφής του. Ως εκ τούτου, κατέληξε ότι ο αιτητής δεν δύναται να υπαχθεί ούτε σε καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας και, συνεπώς, το αίτημα του απορρίφθηκε στο σύνολό του. Το περιεχόμενο της υπό αναφορά Έκθεσης-Εισήγησης υιοθετήθηκε από τον αρμόδιο, εξουσιοδοτημένο από τον Υπουργό Εσωτερικών, λειτουργό που εκτελεί καθήκοντα Προϊσταμένου της Υπηρεσίας Ασύλου, ο οποίος και απέρριψε το αίτημα του αιτητή.

 

Στα πλαίσια εξέτασης της ορθότητας της προσβαλλόμενης απόφασης, προχωρώ να εξετάσω κατ' ουσίαν το αίτημα του αιτητή λαμβάνοντας υπόψη βεβαίως όλα όσα τέθηκαν ενώπιον μου από τους συνηγόρους του, αλλά και από τη συνήγορο που εκπροσωπεί τους καθ' ων η αίτηση.  Με τον πρώτο ουσιώδη ισχυρισμό, ο οποίος ορθά έγινε αποδεκτός, δεν θεωρώ αναγκαίο να ασχοληθώ. Αναφορικά με το δεύτερο ουσιώδη ισχυρισμό, θα πρέπει να αναφέρω πως διαφαίνεται από το αφήγημά του ότι ο αιτητής δεν ήταν σε θέση να προβάλει τον ισχυρισμό του με συνέπεια και λεπτομέρεια, αφού δεν παρουσίασε με τρόπο συνεκτικό και λεπτομερή τα όσα αφορούν τον πυρήνα του αιτήματός του.  Ο αιτητής δεν έδωσε επαρκείς πληροφορίες για οποιοδήποτε προσωπικό του κίνδυνο και δεν περιέγραψε τα στοιχεία αυτά που κατά τον ισχυρισμό του θα τον έθεταν σε κίνδυνο σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του. Αναμενόταν ο αιτητής να ήταν λεπτομερής στις δηλώσεις του και περιγραφικός κατά την αφήγηση του περιστατικού της απαγωγής της μητέρας του. Ο αιτητής δεν ανέφερε ότι δέχθηκε οποιαδήποτε προσωπική απειλή. Ενόψει των ανωτέρω δεδομένων διαπιστώνω πως η εσωτερική αξιοπιστία του ισχυρισμού του δεν μπορεί να τεκμηριωθεί.

 

Αναφορικά με τον δεύτερο ουσιώδη ισχυρισμό του αιτητή περί της γενικής ανασφάλειας στην περιοχή, εξωτερικές πηγές πληροφόρησης για το σχετικό χρονικό διάστημα καταγράφουν ότι, η ανασφάλεια συνεχίζει να επιδεινώνεται στις περιοχές που πλήττονται από τη σύγκρουση. Παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων εξακολουθούν να διαπράττονται και από τις δύο πλευρές της σύγκρουσης. Οι αυθαίρετες συλλήψεις, το κάψιμο χωριών και οι αδιάκριτες δολοφονίες αμάχων αυξάνονται. Αναφέρεται ότι γυναίκες χρησιμοποιήθηκαν ως ανθρώπινες ασπίδες κατά τη διάρκεια των εχθροπραξιών. Εκείνοι που επηρεάζονται περισσότερο από τη βία είναι οι άμαχοι, συμπεριλαμβανομένων των ατόμων με αναπηρίες, των γυναικών, των παιδιών και των ηλικιωμένων.^[1]

 

Αναφορικά με τις δηλώσεις του αιτητή περί στρατολόγησης νεαρών ανδρών, εξωτερικές πηγές πληροφόρησης κατά το σχετικό χρονικό διάστημα, αναφέρουν ότι υπάρχουν ενδείξεις στρατολόγησης από ένοπλες ομάδες, οι οποίες εκμεταλλεύονται την απουσία αυτής της βασικής δομικής στήριξης στη ζωή των παιδιών.^[2] Άλλες διαθέσιμες πηγές αναφέρουν ότι κατά το εν λόγω χρονικό διάστημα τα παιδιά είναι πιο πρόθυμα να ενταχθούν σε ένοπλες ομάδες ως αποτέλεσμα της έλλειψης εκπαίδευσης, της στοχοποίησης των σχολείων και της απώλειας εκπαιδευτικών ευκαιριών στις περιοχές τους. Τουλάχιστον δέκα παιδιά το δήλωσαν αυτό κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς. Επιπλέον, η αναγκαστική στρατολόγηση παιδιών από ένοπλες ομάδες αυξήθηκε κατά την περίοδο αναφοράς, καθώς παιδιά χρησιμοποιούνται ως στρατιώτες, μάγειρες και/ή σε άλλους ρόλους υπηρεσίας από μη κρατικές ένοπλες ομάδες.^[3]

 

Επιπλέον, άλλες πηγές πληροφόρησης αναφέρουν ότι τα παιδιά που επηρεάζονται από την Αγγλόφωνη κρίση αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο στρατολόγησης παιδιών, έμφυλης βίας (GBV), κακοποίησης παιδιών και παιδικής εργασίας. Ορισμένοι γονείς βασίζονται στην παιδική εργασία για να βοηθήσουν στην υποστήριξη των οικογενειών τους, συμπεριλαμβανομένης της αποστολής των παιδιών τους να εργαστούν ως οικιακοί βοηθοί, σε αγροτικές εργασίες, στη συγκομιδή πικρόφυλλου (bitter leaf), στην επαιτεία και, στην περίπτωση των εφήβων κοριτσιών, στην επιβιωτική σεξουαλική εργασία.^[4] 

 

Παρόλο που επιβεβαιώνεται η εξωτερική αξιοπιστία του ισχυρισμού του αιτητή σε σχέση με την κατάσταση που επικρατεί στη χώρα του, δεν προκύπτει ότι ο ίδιος βίωσε προσωπικά οποιοδήποτε περιστατικό.  Κατά συνέπεια, με δεδομένο ότι ο αιτητής δεν κατάφερε να τεκμηριώσει την εσωτερική αξιοπιστία του ισχυρισμού του, εφόσον προέβη σε αοριστίες και γενικόλογες αναφορές κατά το αφήγημά του, ο δεύτερος ουσιώδης ισχυρισμός δεν μπορεί να γίνει αποδεκτός.

 

Το άρθρο 3 του περί Προσφύγων Νόμου, Ν. 6 (Ι)/2000 προβλέπει πως (υπογράμμιση του παρόντος Δικαστηρίου):  «Ως πρόσφυγας αναγνωρίζεται το πρόσωπο που, λόγω βάσιμου φόβου καταδίωξης του για λόγους φυλετικούς, θρησκευτικούς, ιθαγένειας ή ιδιότητας μέλους συγκεκριμένου κοινωνικού συνόλου ή πολιτικών αντιλήψεων, είναι εκτός της χώρας της ιθαγενείας του και δεν είναι σε θέση, ή, λόγω του φόβου αυτού, δεν είναι πρόθυμο, να χρησιμοποιήσει την προστασία της χώρας αυτής […]».

 

Είναι ξεκάθαρο τόσο από το άρθρο 3 του Ν.6(Ι)/2000, όσο και από το άρθρο 1 Α της Σύμβασης της Γενεύης του 1951 για το Καθεστώς των Προσφύγων, πως για να αναγνωριστεί πρόσωπο ως πρόσφυγας, θα πρέπει να αποδεικνύεται βάσιμος και δικαιολογημένος φόβος δίωξης, του οποίου τόσο το υποκειμενικό, όσο και το αντικειμενικό στοιχείο, πρέπει να εκτιμηθούν από το αρμόδιο όργανο προτού καταλήξει σε απόφαση (Βλ. σχ. παρ.37 και 38 του Εγχειριδίου για τις Διαδικασίες και τα Κριτήρια Καθορισμού του Καθεστώτος των Προσφύγων, της Ύπατης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών).

 

Ως νομολογιακά έχει κριθεί, γενικοί και αόριστοι ισχυρισμοί, καθώς και ισχυρισμοί για κίνδυνο ζωής χωρίς στοιχειοθετημένες και τεκμηριωμένες αναφορές, δεν θεμελιώνουν βάσιμο φόβο δίωξης ή πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης, ώστε να ισοδυναμεί με εκείνη της προσβολής των θεμελιωδών δικαιωμάτων του ανθρώπου από τα οποία δεν χωρεί παρέκκλιση και δεν στοιχειοθετεί περιστάσεις, οι οποίες λαμβανομένης υπόψη της εξατομικευμένης κατάστασης του αιτητή να συνιστούν απειλή έτσι ώστε ευλόγως να δύναται να θεωρηθεί ότι ο αιτητής έχει βάσιμο φόβο δίωξης (βλ. απόφασή στην υπόθεση υπ' αριθμόν 121/20, A.S.R. v. Κυπριακή Δημοκρατία, ημερομηνίας 31/7/2020).

 

Βάσει της ανωτέρω ανάλυσης στο σύνολό της, κρίνω ότι δεν υπάρχει κάποιος βάσιμος και δικαιολογημένος φόβος δίωξης του αιτητή σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του. Κατά συνέπεια, προκύπτει πως ορθά αποφασίστηκε από την Υπηρεσία Ασύλου, ότι δεν συντρέχουν στο πρόσωπο του αιτητή εκείνα τα υποκειμενικά και αντικειμενικά στοιχεία που στοιχειοθετούν δικαιολογημένο φόβο δίωξης σύμφωνα με το άρθρο 3(1) του Περί Προσφύγων Νόμου, Ν. 6 (Ι)/2000.

 

Όπως προκύπτει από τα στοιχεία που έχω αναλύσει ανωτέρω, ορθά κρίθηκε από τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ασύλου ότι δεν στοιχειοθετούνται ούτε οι προϋποθέσεις του άρθρου 19 του Ν. 6(Ι)/2000, για να παρασχεθεί στον αιτητή το καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας, εφόσον δεν αποδείχθηκε ότι συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αναφορικά με τον κίνδυνο να υποστεί σοβαρή και αδικαιολόγητη βλάβη σε περίπτωση επιστροφής στη χώρα καταγωγής του.

 

Για τη διαπίστωση αυτού του πραγματικού κινδύνου θα πρέπει να υπάρχουν, όπως ρητά προνοεί το άρθρο 19(1), του Ν. 6(Ι)/2000, «ουσιώδεις λόγοι».  Περαιτέρω, σοβαρή βλάβη ή σοβαρή και αδικαιολόγητη βλάβη κατά το εδάφιο (2) του άρθρου 19, του Ν. 6 (Ι)/2000 σημαίνει κίνδυνο αντιμετώπισης θανατικής ποινής ή εκτέλεσης βασανιστηρίων ή απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας ή να υπάρχει σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας αμάχου, λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης (Βλ. Galina Bindioul v. Αναθεωρητική Αρχή Προσφύγων, Υποθ. Αρ. 685/2012, ημερομηνίας 23/04/13 και Mushegh Grigoryan κ.α. v. Κυπριακή Δημοκρατία, Υποθ. Αρ. 851/2012, ημερομηνίας 22/9/2015), ECLI:CY:AD:2015:D619, ECLI:CY:AD:2015:D619).

 

Ο αρμόδιος λειτουργός, διεξήγαγε έρευνα για την κατάσταση ασφαλείας στον τόπο διαμονής του αιτητή, από την οποία προέκυψε ότι δεν υφίστατο εύλογη πιθανότητα ο αιτητής να αντιμετώπιζε δίωξη ή πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης.  Ως εκ τούτου, κρίθηκε πως δεν πληρούνταν οι προϋποθέσεις για παραχώρηση καθεστώτος συμπληρωματικής προστασίας.  Σε κάθε περίπτωση, διεξήγαγα περαιτέρω έρευνα σχετικά με την κατάσταση ασφαλείας στον τελευταίο τόπο συνήθους διαμονής του αιτητή, σε πρόσφατες πηγές πληροφόρησης, στα πλαίσια βεβαίως της ex nunc δικαιοδοσίας του παρόντος Δικαστηρίου και προς εκπλήρωση της υποχρέωσης του Δικαστηρίου για έλεγχο της ορθότητας της προσβαλλόμενης απόφασης.  

 

Αναφορικά με τη γενική επικρατούσα κατάσταση στη χώρα καταγωγής του αιτητή, εξωτερικές πηγές πληροφόρησης αναφέρουν ότι, τον Σεπτέμβριο του 2024, η Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες (UNHCR) ανέφερε ότι «το Καμερούν αντιμετωπίζει μια πολυδιάστατη ανθρωπιστική και προστατευτική κρίση που προκαλείται από συγκρούσεις, διακοινοτική βία και τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής».^[5] Άλλες πηγές ανέφεραν ότι το Καμερούν συνέχιζε να επηρεάζεται από δύο κύριες συγκρούσεις: τη σύγκρουση στη Λίμνη Τσαντ στον Βορρά Άπω (Far North) και την εσωτερική κρίση στις περιοχές Northwest και Southwest (NWSW).^[6] Η Human Rights Watch (HRW) έκανε αναφορές σε αυξανόμενη τάση περιορισμών στην ελευθερία της έκφρασης στο Καμερούν, η οποία αναδύεται ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2025.^[7] Ομοίως, μετά από επίσκεψη στο Καμερούν τον Αύγουστο του 2024, το Γραφείο της Ύπατης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (OHCHR) εξέφρασε «σοβαρές ανησυχίες σχετικά με τους περιορισμούς στην ελευθερία της έκφρασης και του συνεταιρίζεσθαι, καθώς και στο δικαίωμα ειρηνικής συνάθροισης».^[8]

 

Αναφορικά με τη κατάσταση ασφαλείας στη περιοχή καταγωγής και συνήθους διαμονής του αιτητή στο χωριό Njindom, της Βορειοδυτικής περιφέρειας του Καμερούν, εξωτερικές πηγές πληροφόρησης αναφέρουν ότι, στις περιοχές Northwest και Southwest, ευρέως γνωστές ως οι Αγγλόφωνες περιοχές, οι συγκρούσεις μεταξύ των κυβερνητικών δυνάμεων και των αυτονομιστών μαχητών συνεχίζονται από το 2017, όταν οι αυτονομιστές επιχείρησαν να εγκαθιδρύσουν ανεξάρτητο κράτος.^[9]

 

Άλλες πηγές αναφέρουν ότι η κατάσταση στις περιοχές North-West και South-West (NWSW) παραμένει δραματική, με πολλαπλά περιστατικά βίας που στοχεύουν άμεσα αμάχους και οδηγούν, σε ορισμένες περιπτώσεις, σε εκτοπισμούς. Στις 11 Μαρτίου, περισσότεροι από 710 άνθρωποι εγκατέλειψαν προσωρινά τα σπίτια τους στο χωριό Owe στη SW, αναζητώντας καταφύγιο σε κοντινούς θάμνους και χωριά, έπειτα από συγκρούσεις μεταξύ μη κρατικών ένοπλων ομάδων (NSAGs) και κρατικών δυνάμεων ασφαλείας (SSFs). Η κατάσταση επιδεινώνεται από συγκρούσεις μεταξύ αγροτών και κτηνοτρόφων εντός των NWSW, καθώς και μεταξύ τοπικών κοινοτήτων και ορισμένων κυρίως κτηνοτροφικών κοινοτήτων από τη Nigeria. [...] Οι περιορισμοί στην ελευθερία κίνησης του άμαχου πληθυσμού συνεχίζουν να επιβάλλονται από διάφορες πλευρές για διαφορετικούς λόγους. Η «ghost town» κάθε Δευτέρα που επιβάλλεται από NSAGs στις NWSW, απαγορεύοντας την κυκλοφορία και τις οικονομικές δραστηριότητες, παραμένει σε ισχύ. Μετά από επίθεση NSAG σε θέση των SSFs στην πόλη Ndu (NW region) τις πρώτες πρωινές ώρες της 10ης Μαρτίου, οι αρχές εξέδωσαν ανακοίνωση που απαγορεύει την κυκλοφορία και τη λειτουργία επιχειρήσεων στην πόλη μεταξύ 9:00 μ.μ. και 6:00 π.μ. μέχρι νεωτέρας. Η βία και ο πολλαπλασιασμός παράνομων σημείων ελέγχου στις δύο περιοχές δυσχεραίνουν περαιτέρω τη μετακίνηση αγαθών και ανθρώπων, συμπεριλαμβανομένης της ανθρωπιστικής βοήθειας και του προσωπικού. Περίπου 290 άτομα φέρεται να είχαν τα έγγραφα ταυτότητάς τους κατασχεθεί σε σημεία ελέγχου των NSAGs στις NWSW.^[10]

 

Σύμφωνα με άλλες επικαιροποιημένες πηγές πληροφόρησης, η κατάσταση ασφαλείας παρέμεινε ευμετάβλητη, ασταθής και εχθρική ως προς την άσκηση των θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ελευθεριών, λόγω της συνεχιζόμενης σύγκρουσης που επηρεάζει πληθυσμούς στις περιοχές Far North, Northwest και Southwest του Καμερούν. Ο αντίκτυπος της σύγκρουσης και των παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου παρέμεινε αμετάβλητος κατά τη διάρκεια των τελευταίων δύο ετών, χωρίς ουσιαστικές βελτιώσεις όσον αφορά την προστασία των αμάχων, την ασφάλεια ή την πρόσβαση σε υπηρεσίες. Κατά την πιο πρόσφατη περίοδο, οι συνθήκες επιδεινώθηκαν. […] Οι άνδρες και τα αγόρια, από την άλλη πλευρά, υφίστανται παραβιάσεις της σωματικής τους ακεραιότητας, συμπεριλαμβανομένων παράνομων συλλήψεων και αυθαίρετων κρατήσεων, ιδίως στις περιοχές Northwest και Southwest. Οι ένοπλες επιθέσεις και ο φόβος ανασφάλειας, καθώς και η αναζήτηση κοινωνικών υποδομών όπως σχολεία και στέγαση, αποτελούν άμεσες αιτίες μετακινήσεων πληθυσμού, συμπεριλαμβανομένων εκκρεμοειδών μετακινήσεων μεταξύ των δύο περιοχών. Το μεγαλύτερο μέρος των υποδομών στις αγροτικές περιοχές, όπως σχολεία, νοσοκομεία, αγορές και κατοικίες, έχει καταστραφεί σκόπιμα από NSAGs και, σύμφωνα με αναφορές, και από SSFs, με αποτέλεσμα ο άμαχος πληθυσμός να αναγκάζεται να μετακινηθεί σε αστικές περιοχές αναζητώντας αυτές τις βασικές υπηρεσίες.^[11]

 

Αναφορικά με τον αριθμό των περιστατικών, συμπεριλαμβανομένων απωλειών αμάχων, στη Βορειοδυτική περιφέρεια, πηγές πληροφόρησης αναφέρουν ότι η κατάσταση ασφάλειας εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από αυξημένη εγκληματική δραστηριότητα, εισβολές NSAGs σε αστικά κέντρα, επιθέσεις κατά των State Security Forces, απειλές κατά αμάχων και χρήση αυτοσχέδιων εκρηκτικών μηχανισμών (IEDs) από NSAGs.^[12] Το Global Protection Cluster κατέγραψε αύξηση των παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων τον Ιούλιο του 2024, με τις SSFs να διεξάγουν επιχειρήσεις «περικύκλωσης και έρευνας» που οδήγησαν σε επτά περιστατικά αυθαίρετων συλλήψεων, επηρεάζοντας 303 θύματα, ενώ οι NSAGs εγκατέστησαν περισσότερα παράνομα σημεία ελέγχου για να εκβιάζουν χρήματα και να απαγάγουν αμάχους για λύτρα.^[13] Η ίδια πηγή αναφέρει ότι οι συχνότερες παραβιάσεις που καταγράφηκαν ήταν αυθαίρετες συλλήψεις και κρατήσεις, σωματικές επιθέσεις ή κακομεταχείριση και δολοφονίες.^[14] Ο μεγαλύτερος αριθμός παραβιάσεων μεταξύ Ιουλίου και Σεπτεμβρίου 2024 «καταγράφηκε στη Buea (457 θύματα) και στη Muyuka (199 θύματα), αμφότερες στη Fako division της South-West region, ακολουθούμενες από τη Meme επίσης στη SW region και στη συνέχεια από τη Mezam στη North-West region».^[15] Σύμφωνα με πηγές που συμβουλεύτηκε το DRC, μεταξύ Ιανουαρίου και Μαρτίου 2024, οι κύριες παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων που αναφέρθηκαν από τον τοπικό πληθυσμό περιλάμβαναν αυθαίρετες συλλήψεις και παράνομες κρατήσεις, βασανιστήρια και απάνθρωπη μεταχείριση, κλοπές, απαγωγές με οικονομικά κίνητρα και εμπορία ανθρώπων, καθώς και έμφυλη βία (GBV).^[16] Το DRC κατέγραψε 55 περιστατικά προστασίας και 428 θύματα μεταξύ Απριλίου και Ιουνίου 2024.^[17] Οι παραβιάσεις που αναφέρθηκαν από τον τοπικό πληθυσμό περιλάμβαναν αυθαίρετες συλλήψεις, δολοφονίες, σωματικές επιθέσεις και βιαιοπραγίες, βασανιστήρια ή απάνθρωπη μεταχείριση και έμφυλη βία, που διαπράχθηκαν από SSF και NSAGs.^[18]

 

Σύμφωνα με προσαρμοσμένη έρευνα στη βάση δεδομένων του ACLED για την πληρότητα της έρευνας κατά το προηγούμενο έτος (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης το έτος 2026) σημειώθηκαν 2,838 περιστατικά στην Βορειοδυτική περιφέρεια, οδηγώντας σε 587 ανθρώπινες απώλειες.^[19] Να σημειωθεί ότι ο πληθυσμός της Βορειοδυτικής περιφέρειας το 2025 ανερχόταν σε 2,428,200 κατοίκους.^[20]  Τα περιστατικά αυτά αφορούν ολόκληρη την περιφέρεια και όχι την περιοχή στην επαρχία στην οποία διέμενε ο αιτητής μιας και αυτός ο αριθμός δεν μπορεί να εντοπιστεί.

 

Αποτιμώντας τα προαναφερόμενα δεδομένα, δεν καταδεικνύεται εύλογη πιθανότητα ο αιτητής να αντιμετωπίσει κατά την επιστροφή του κίνδυνο σοβαρής βλάβης, καθότι η συχνότητα περιστατικών ασφαλείας στον τελευταίο τόπο συνήθους διαμονής του αιτητή όπου αναμένεται να επιστρέψει, δεν είναι τέτοιας έντασης ώστε να διατρέχει κίνδυνο εξαιτίας και μόνο της παρουσίας του εκεί να τεθεί σε κίνδυνο η ζωή του. Εξετάζοντας περαιτέρω τις προσωπικές περιστάσεις του αιτητή, παρατηρώ ότι αυτός είναι άνδρας, υγιής, με ικανοποιητικό μορφωτικό επίπεδο, πλήρως ικανός προς εργασία, χωρίς στοιχεία ευαλωτότητας και με υποστηρικτικό/οικογενειακό δίκτυο στη χώρα καταγωγής του. Ο αιτητής δεν έχει θέσει οποιαδήποτε ατομικά χαρακτηριστικά στην ενώπιον μου δικαστική διαδικασία, που να υποδηλώνουν ότι μπορεί να έχει τεθεί με οποιονδήποτε τρόπο σε δυσμενή θέση ή σε κίνδυνο δίωξης ή βλάβης.

 

Κατά πάγια νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου, δέουσα έρευνα κρίνεται από το Δικαστήριο ότι έγινε, όταν το αρμόδιο όργανο εξετάζει κάθε σχετικό με την υπόθεση γεγονός (Βλ. Motorways Ltd v. Υπουργού Οικονομικών (1999) 3ΑΑΔ 447).  Ορθή και πλήρης έρευνα θεωρείται αυτή που εκτείνεται στη διερεύνηση των ουσιωδών στοιχείων της υπόθεσης (Βλ. Νικολαΐδη v. Μηνά (1994) 3ΑΑΔ 321, Τουσούνα ν. Δημοκρατίας (2013) 3 Α.Α.Δ. 151, Χωματένος ν. Δημοκρατίας κ.α. (2 Α.Α.Δ. 120).  Η έκταση της έρευνας εξαρτάται πάντοτε από τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης (Βλ. Δημοκρατία v. Ευαγγέλου κ.α. (2013) 3ΑΑΔ 414) και το αρμόδιο όργανο οφείλει να βρει τον κατάλληλο τρόπο για να εκπληρώσει την υποχρέωσή του για επαρκή και/ή δέουσα έρευνα. 

 

Οι καθ' ων η αίτηση συνεκτίμησαν και αξιολόγησαν όλα τα στοιχεία που είχαν ενώπιον τους προτού καταλήξουν στην προσβαλλόμενη απόφαση και ενόψει των ισχυρισμών που πρόβαλε ο αιτητής, προέβησαν στη δέουσα υπό τις περιστάσεις έρευνα.  Από τα στοιχεία του φακέλου που έχω ενώπιον μου, μπορεί να λεχθεί ότι αυτά βρίσκονται αναπόφευκτα πίσω από την προσβαλλόμενη απόφαση και ούτως ή άλλως διαφαίνεται η αιτιολογία της απόφασης και από το κείμενό της (Ηλιόπουλος ν. Α.Η.Κ., Α.Ε. 2452, ημερομηνίας 21.7.2000, Χρυστάλλα Συμεωνύδου κ.α. ν. Κυπριακής Δημοκρατίας, Προσφυγή αρ. 911/93 κ.α., ημερ. 18.4.97).  Από όσα έχω επεξηγήσει ανωτέρω προκύπτει ότι, το αρμόδιο όργανο έλαβε δεόντως και επαρκώς αιτιολογημένη απόφαση.  Συνεπώς, ο ισχυρισμός των ευπαίδευτων συνηγόρων του αιτητή περί έλλειψης δέουσας έρευνας της προσβαλλόμενης απόφασης εκ μέρους του αρμόδιου οργάνου, δηλαδή ο πρώτος, ο τρίτος και ο τέταρτος νομικός ισχυρισμός απορρίπτονται στο σύνολό του.

 

Από τους ισχυρισμούς που προωθήθηκαν δεν προκύπτει ότι το αρμόδιο όργανο υπέπεσε σε οποιαδήποτε πλάνη περί τα πράγματα ή πλάνη σε σχέση με τη νομοθεσία.  Συνεπώς, ο ισχυρισμός του ευπαίδευτου συνηγόρου του αιτητή περί έλλειψης δέουσας έρευνας και πλάνης, των στοιχείων που σχετίζονται με την προσβαλλόμενη απόφαση εκ μέρους του αρμόδιου οργάνου, απορρίπτεται στο σύνολό του, εφόσον τέτοιος ισχυρισμός δεν έχει αποδειχθεί από τον αιτητή.

 

Με βάση λοιπόν το σύνολο των στοιχείων που τέθηκαν ενώπιον μου, καταλήγω ότι το αίτημα του αιτητή εξετάστηκε με επάρκεια και επιμέλεια σε όλα τα στάδια και υπήρξε επαρκής αιτιολόγηση της προσβαλλόμενης απόφασης εκ μέρους του αρμόδιου οργάνου. Το περιεχόμενο της απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου, η οποία συμπληρώνεται από την αιτιολογημένη Έκθεση-Εισήγηση της αρμόδιας λειτουργού, στην οποία εκτίθενται λεπτομερώς οι λόγοι της απόρριψης του αιτήματος, αποκαλύπτει ότι η απόφασή της είναι  απόλυτα ορθή και στα πλαίσια της σχετικής νομοθεσίας και των εξουσιών του αρμόδιου οργάνου.

 

Ως εκ τούτου, η προσφυγή απορρίπτεται και η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται, με έξοδα €1000 υπέρ των καθ' ων η αίτηση, και εναντίον του αιτητή. 

 

 

 

 

Χ. Μιχαηλίδου, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.