ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Υπόθεση Αρ.:  2923/2023

22 Μαΐου, 2026

[Ε. ΡΗΓΑ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.]

Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος

Μεταξύ:

M.K.K.,

από Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό (ΛΔΚ)

                                    Αιτητής

-και-

Κυπριακής Δημοκρατίας μέσω

Υπηρεσίας Ασύλου

 

Δικηγόρος για Αιτητή: Κ. Κουπαρή (κα)

Δικηγόρος για Καθ' ων η αίτηση: Θ. Παπανικολάου (κα), για Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας

 

Ο Αιτητής παρών

[Διερμηνέας: Ευστράτιος Θεοδοσίου, για διερμηνεία από την αγγλική στην ελληνική και αντίστροφα] 

ΑΠΟΦΑΣΗ

 

Ε. ΡΗΓΑ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.: Με την υπό κρίση προσφυγή, ο Αιτητής προσβάλλει την απόφαση των Καθ' ων η αίτηση ημερ. 03.02.2023 με την οποία απορρίφθηκε το αίτημα του για παραχώρηση καθεστώτος διεθνούς προστασίας και εκδόθηκε απόφαση επιστροφής του στη Λαΐκή Δημοκρατία του Κονγκό, καθότι κρίθηκε ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις των άρθρων 3 και 19 του περί Προσφύγων Νόμου του 2000, Ν. 6(Ι)/2000, ως έχει τροποποιηθεί (στο εξής αναφερόμενος ως «ο περί Προσφύγων Νόμος»).

 

ΓΕΓΟΝΟΤΑ

 

Προτού  εξεταστούν  οι  εκατέρωθεν ισχυρισμοί, επιβάλλεται  η  σκιαγράφηση των γεγονότων που περιβάλλουν την υπό κρίση υπόθεση, όπως αυτά προκύπτουν από την αίτηση του Αιτητή, την ένσταση των Καθ' ων η αίτηση, αλλά και από το περιεχόμενο του διοικητικού φακέλου που κατατέθηκε στα πλαίσια της παρούσας διαδικασίας και σημειώθηκε ως Τεκμήριο 1 (στο εξής αναφερόμενος ως «ο δ.φ.» ή «ο διοικητικός φάκελος»).

 

Ο Αιτητής κατάγεται από τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό (στο εξής αναφερόμενη και ως «ΛΔΚ»), την οποίαν εγκατέλειψε στις 08.10.2021 και αφίχθηκε παράνομα στις ελεγχόμενες από την Κυβέρνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας περιοχές την 01.11.2021. Στις 09.12.2021 υπέβαλε αίτηση διεθνούς προστασίας και την 01.12.2022 πραγματοποιήθηκε συνέντευξη στον Αιτητή από λειτουργό της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Υποστήριξης για το Άσυλο (EUAA) (στο εξής αναφερόμενος ως «ο Λειτουργός»), ο οποίος στις 03.01.2023 συνέταξε Έκθεση/Εισήγηση, εισηγούμενος την απόρριψη της υποβληθείσας αίτησης. Ακολούθως, ο ασκών καθήκοντα Προϊσταμένου λειτουργός της Υπηρεσίας Ασύλου ενέκρινε στις 03.02.2023 την εισήγηση, αποφασίζοντας την απόρριψη της αίτησης ασύλου του Αιτητή, απόφαση η οποία κοινοποιήθηκε σε αυτόν στις 17.08.2023, μέσω σχετικής επιστολής της Υπηρεσίας Ασύλου ίδιας ημερομηνίας. Εναντίον της απόφασης αυτής ο Αιτητής καταχώρησε την υπό κρίση προσφυγή στο παρόν Δικαστήριο.

 

ΝΟΜΙΚΟΙ ΙΣΧΥΡΙΣΜΟΙ

 

Ο Αιτητής μέσω της συνηγόρου του, προέβαλε στα πλαίσια τόσο του εισαγωγικού δικογράφου της διαδικασίας όσο και της γραπτής του αγόρευσης διάφορους λόγους ακυρώσεως, τους οποίους ωστόσο απέσυρε κατά το στάδιο των Διευκρινίσεων και περιορίστηκε μόνο στην προώθηση ισχυρισμών περί έλλειψης δέουσας έρευνας.  

 

Από την πλευρά τους οι Καθ΄ ων η αίτηση υπεραμύνονται της νομιμότητας της επίδικης πράξης, υποβάλλοντας ότι αυτή λήφθηκε κατόπιν δέουσας έρευνας και σωστής ενάσκησης των εξουσιών που δίνει ο Νόμος στους Καθ’ ων η αίτηση και αφού λήφθηκαν υπόψη όλα τα σχετικά γεγονότα και περιστατικά της υπόθεσης.   

 

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΚΑΤΕΡΩΘΕΝ ΙΣΧΥΡΙΣΜΩΝ

 

Αναφορικά με τον εναπομείναντα λόγο ακυρώσεως περί έλλειψης δέουσας έρευνας, επισημαίνεται ότι, το Δικαστήριο στα πλαίσια ελέγχου της προσβαλλόμενης απόφασης εξετάζει κατά πόσον το αρμόδιο όργανο ερεύνησε όλα εκείνα τα στοιχεία που όφειλε να ερευνήσει και να συνεκτιμήσει για να καταλήξει στην απόφασή του σύμφωνα με τις πρόνοιες του Νόμου. Η έρευνα θεωρείται πλήρης όταν το διοικητικό όργανο συλλέξει και εξετάσει όλα τα ουσιώδη στοιχεία μιας υπόθεσης, ώστε να καταλήξει σε ασφαλή συμπεράσματα. Το είδος και η έκταση της έρευνας εναπόκειται στην διακριτική ευχέρεια του αποφασίζοντος  οργάνου και διαφέρει κατά περίπτωση.^[1]

 

Ως εκ τούτου, προσέγγισα το θέμα με βάση τα ενώπιόν μου στοιχεία και το περιεχόμενο του διοικητικού φακέλου εξετάζοντας όλα τα ουσιώδη στοιχεία και πραγματικά περιστατικά που οι Καθ' ων η αίτηση είχαν στη διάθεση τους.

 

Ειδικότερα, παρατηρώ ότι ο Αιτητής κατά την υποβολή της αίτησής του για διεθνή προστασία δήλωσε ότι εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του λόγω απειλών που δέχθηκε από τον πατέρα της συντρόφου του η οποία απεβίωσε εξαιτίας επιπλοκών που προέκυψαν από τερματισμό εγκυμοσύνης (βλ. ερυθρό 1 και μετάφραση αυτού ερυθρό 15 δ.φ.).

       

Κατά το κρίσιμο στάδιο της συνέντευξης, ο Αιτητής δήλωσε ως τόπο καταγωγής και συνήθους διαμονής την πρωτεύουσα Kinshasa. Ως προς την οικογενειακή του κατάσταση δήλωσε άγαμος και άτεκνος, και ως την οικογένεια καταγωγής του, δήλωσε ότι έχει τρεις μικρότερες αδερφές οι οποίες εξακολουθούν να διαμένουν στην Kinshasa μαζί με τους γονείς τους. Όσον αφορά το μορφωτικό του επίπεδο, ο Αιτητής ανέφερε ότι ολοκλήρωσε τρία χρόνια σε πανεπιστήμιο, χωρίς ωστόσο να αποφοιτήσει, ενώ ως προς την εργασιακή του πείρα, ανέφερε ότι απασχολείτο σε καθεστώς μερικής απασχόλησης σε ξενοδοχείο (βλ. ερυθρά 34-33 δ.φ.).

 

Αναφορικά με την ουσία του αιτήματός του, ο Αιτητής ανέφερε ότι η σύντροφος του, η οποία ήταν κόρη Συνταγματάρχη (Colonel), έμεινε έγκυος. Ο ίδιος αγνοούσε την επαγγελματική ιδιότητα του πατέρα της, και η ίδια επιθυμούσε διακοπή της κύησης καθότι φοβόταν τον πατέρα της. Ως υποστήριξε ο Αιτητής, ο ίδιος δεν επιθυμούσε διακοπή της κύησης λόγω φόβου, αλλά επικοινώνησε με φίλο του ο οποίος του συνέστησε γιατρό για να αποταθούν. Ο φίλος του συνόδευσε την σύντροφο του Αιτητή στον γιατρό, οποίος της έδωσε ταμπλέτες (tablets) και της ζήτησε όπως τον επισκεφθεί εκ νέου σε δύο εβδομάδες. Πήρε την πρώτη δόση, και με την πάροδο των δύο εβδομάδων επισκέφθηκαν τον γιατρό ο οποίος της έδωσε συνταγή για περαιτέρω φαρμακευτική αγωγή. Δυστυχώς, δεν έλαβε με κατάλληλο τρόπο την δεύτερη δόση των φαρμάκων με αποτέλεσμα να προκληθεί κοιλιακό άλγος και αιμορραγία. Η μητέρα της αντιλήφθηκε ότι κάτι συνέβαινε και με την πίεση που ασκήθηκε από τον πατέρα της παραδέχθηκε τα γεγονότα. Ο πατέρας της σε έξαλλη κατάσταση αναζητούσε τον Αιτητή, ο οποίος ενημερώθηκε από την σύντροφό του. Λόγω του κινδύνου εγκατέλειψε τη χώρα, καθώς ως υποστήριξε δεχόταν απειλές και έβαζε σε κίνδυνο κοντινά του πρόσωπα (βλ. ερυθρό 32/1Χ δ.φ.).   

 

Σε σχετικές ερωτήσεις του Λειτουργού, ο Αιτητής ανέφερε ότι η σχέση του με την σύντροφό του, ξεκίνησε στις 10.12.2020, και μετά από πέντε μήνες σχέσης αποκαλύφθηκε η εγκυμοσύνη της (βλ. ερυθρό 32 δ.φ.). Ως υποστήριξε, στις 18.04.2021 η σύντροφός του, συνοδεία φιλικού του προσώπου επισκέφθηκε γιατρό ο οποίος της χορήγησε ταμπλέτες για διακοπή κύησης. Πήρε την πρώτη δόση και μετά από δύο εβδομάδες επισκέφθηκε εκ νέου τον γιατρό ο οποίος της έδωσε επιπρόσθετες ταμπλέτες, που οδήγησαν δε δυνατό κοιλιακό πόνο. Επισκέφθηκαν εκ νέου τον γιατρό, ο οποίος τους ενημέρωσε ότι δεν ακολουθήθηκε η ορθή διαδικασία λήψης της φαρμακευτικής αγωγής (βλ. ερυθρό 30 δ.φ.). Σε ερωτήσεις αναφορικά με την αντίδραση του πατέρα της συντρόφου του και τις απειλές που δέχθηκε, ο Αιτητής πρόβαλε ότι ο πατέρας της ενημερώθηκε για την κατάσταση τον Μάιο του 2021, και εξοργισμένος αποφάσισε να τον βρει γιατί έβαλε τη ζωή της θυγατέρας του σε κίνδυνο. Ως δήλωσε, δεν έχει γνωρίσει ποτέ τον συγκεκριμένο άντρα, προβάλλοντας ότι δέχθηκε μία φορά απειλές – από τον ίδιο – μέσω τηλεφωνικής κλήσης (βλ. ερυθρό 30/1Χ-4Χ δ.φ.), υποστηρίζοντας, ωστόσο, στη συνέχεια, ότι έλαβε αρκετές κλήσεις από άγνωστα πρόσωπα τα οποία τον απειλούσαν (ερυθρό 29/3Χ δ.φ.). Κληθείς να εξηγήσει πως γνωρίζει ότι τα συγκεκριμένα άτομα ήταν πρόσωπα απεσταλμένα του πατέρα της κοπέλας, ο Αιτητής υποστήριξε ότι το μόνο άτομο που τον απείλησε ήταν ο συγκεκριμένος άντρας (βλ. ερυθρό 29/3Χ δ.φ.).       

      

Κατά την αξιολόγηση της αίτησης ασύλου του Αιτητή, ο Λειτουργός σχημάτισε δύο ουσιώδεις ισχυρισμούς: ο πρώτος αναφορικά με την ταυτότητα, προφίλ και χώρα καταγωγής του Αιτητή, και ο δεύτερος αναφορικά με τις φερόμενες απειλές που δέχθηκε από τον πατέρα της συντρόφου του, την οποία κατέστησε έγκυο. Ο πρώτος ισχυρισμός έγινε αποδεκτός ενώ ο δεύτερος απορρίφθηκε.

 

Πιο συγκεκριμένα, ως προς τον δεύτερο ισχυρισμό, ο Λειτουργός έκρινε ότι ο Αιτητής δεν ήταν σε θέση να παράσχει ικανοποιητικές και επαρκείς πληροφορίες σχετικά με τις απειλές που φέρεται να δέχθηκε από τον πατέρα της συντρόφου του. Ειδικότερα, σε σχετικές ερωτήσεις ανέφερε ότι ουδέποτε γνώρισε προσωπικά τον πατέρα της, ενώ οι απειλές που ισχυρίστηκε ότι δέχθηκε περιορίζονταν σε μία τηλεφωνική κλήση. Όταν κλήθηκε να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες, παρέμεινε ασαφής και γενικόλογος στις δηλώσεις του, αναφέροντας απλώς ότι του μίλησε σε έντονο ύφος. Ακολούθως, υποστήριξε ότι δέχθηκε και άλλα απειλητικά τηλεφωνήματα από άγνωστα πρόσωπα, χωρίς όμως να είναι σε θέση να αναπτύξει περαιτέρω το αφήγημά του ή να παράσχει επαρκείς πληροφορίες ως προς το περιεχόμενο των εν λόγω κλήσεων.

 

Ως προς την εξωτερική αξιοπιστία του εν λόγω ισχυρισμού, ο Λειτουργός έκρινε ότι λόγω της προσωπικής φύσεως του συγκεκριμένου ισχυρισμού δεν υπάρχουν εύλογοι λόγοι που να δικαιολογούν την οποιαδήποτε ανάλυση των εν λόγω δεδομένων μέσω άλλων πηγών πληροφόρησης. Ως εκ τούτου, ο ισχυρισμός απορρίφθηκε λόγω μη τεκμηρίωσης της εσωτερικής αξιοπιστίας. 

 

Εν συνεχεία, στο πλαίσιο της αξιολόγησης κινδύνου, ενόψει του ισχυρισμού ο οποίος έγινε αποδεκτός, ήτοι των προσωπικών στοιχείων του Αιτητή (υγιής, ενήλικος άντρας, χωρίς στοιχεία ευαλωτότητας, με ικανοποιητικό μορφωτικό επίπεδο και εργασιακή πείρα) και την κατάσταση ασφαλείας στη ΛΔΚ, κατέληξε ότι δεν συντρέχει εύλογη πιθανότητα να αντιμετωπίσει δίωξη ή κίνδυνο σοβαρής βλάβης σε περίπτωση επιστροφής του στον τόπο συνήθους διαμονής του, ήτοι την πρωτεύουσα Kinshasa. 

 

Ακολούθως, κατά την νομική ανάλυση, κρίθηκε πως δεν προκύπτει βάσιμος φόβος δίωξης βάσει του άρθρου 3 του περί Προσφύγων Νόμου, αλλά ούτε και πραγματικός κίνδυνος σοβαρής βλάβης στο πλαίσιο του άρθρου 19 του ιδίου νόμου. Ειδικότερα, κατά την αξιολόγηση των προϋποθέσεων του άρθρου 19 (2) (α) και (β) του περί Προσφύγων Νόμου, κρίθηκε πως ο Αιτητής κατά την επιστροφή του στην ΛΔΚ δεν θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο θανατικής ποινής ή εκτέλεσης, ούτε μπορεί να θεωρηθεί ότι θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο   βασανιστηρίων ή απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας. Κατά την αξιολόγηση των προϋποθέσεων του άρθρου 19 (2) (γ) του περί Προσφύγων Νόμου, ο Λειτουργός κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο Αιτητής δεν θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης, εφόσον η χώρα καταγωγής του δεν βρίσκεται σε συνθήκες διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης. 

    

Η ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ

 

Αξιολογώντας λοιπόν  τα όσα έχουν ανωτέρω αναφερθεί υπό το φως και των νομοθετημένων προνοιών και μελετώντας επισταμένως τόσο την Εισηγητική Έκθεση του Λειτουργού όσο και τους λοιπούς ισχυρισμούς του Αιτητή ως αυτοί παρουσιάστηκαν τόσο κατά την διοικητική διαδικασία όσο και κατά την ενώπιόν μου δικαστική διαδικασία, καταλήγω στα εξής:

 

Συμφωνώ και συντάσσομαι με την κρίση των Καθ' ων η αίτηση ως προς την αξιοπιστία του πρώτου ουσιώδους ισχυρισμού τον οποίον και αποδέχομαι. 

Αναφορικά με τον δεύτερο ουσιώδη ισχυρισμό του Αιτητή, ήτοι τις φερόμενες απειλές από τον πατέρα της συντρόφου του λόγω της κύησης της κοπέλας, επίσης, συντάσσομαι με τα ευρήματα εσωτερικής αναξιοπιστίας ως αυτά εντοπίστηκαν στην Έκθεση/Εισήγηση και επισημαίνω τα κάτωθι συμπληρωματικά προς την ανάλυση των Καθ' ων η αίτηση:

 

Παρατηρώ ότι ο Αιτητής δεν ήταν σε θέση να παραθέσει με επαρκή περιγραφικότητα και αμεσότητα στοιχεία αναφορικά με τη σχέση του με την κοπέλα, ούτε να αποδώσει με σαφήνεια τα συναισθήματα και τις αντιδράσεις που προκλήθηκαν από την αποκάλυψη της εγκυμοσύνης και την απόφαση για τερματισμό της κύησης. Επιπρόσθετα, δεν παρείχε επαρκείς πληροφορίες σχετικά με το χρονικό και πραγματικό πλαίσιο της διαδικασίας τερματισμού της εγκυμοσύνης, όπως αυτή φέρεται να βιώθηκε από τον ίδιο και την σύντροφό του. Αντιθέτως, περιορίστηκε σε συνοπτικές και αόριστες αναφορές, υποστηρίζοντας ότι η σύντροφός του επισκέφθηκε ιατρό στην οικία του — λόγω της παρανομίας των αμβλώσεων στη ΛΔΚ — συνοδευόμενη από φιλικό της πρόσωπο, ότι της χορηγήθηκε φαρμακευτική αγωγή και ότι, σε μεταγενέστερη επίσκεψη, διαπιστώθηκε πως δεν είχε ακολουθηθεί ορθά η προβλεπόμενη διαδικασία λήψης της αγωγής.

 

Αντίστοιχα αόριστες και γενικόλογες κρίνονται και οι δηλώσεις του αναφορικά με τις απειλές που ισχυρίζεται ότι δέχθηκε. Συγκεκριμένα, ανέφερε ότι έλαβε μία τηλεφωνική κλήση από τον πατέρα της συντρόφου του, κατά την οποία εκείνος του μίλησε σε έντονο ύφος, ενώ ακολούθως δέχθηκε απειλητικά τηλεφωνήματα από άγνωστα πρόσωπα. Ωστόσο, ο Αιτητής δεν ήταν σε θέση να παραθέσει οποιαδήποτε συγκεκριμένα στοιχεία ως προς το περιεχόμενο των φερόμενων απειλών, ενώ η σύνδεση των άγνωστων καλούντων με τον πατέρα της συντρόφού του φαίνεται να βασίζεται αποκλειστικά σε προσωπικές του υποθέσεις και εικασίες.

 

Διαπιστώνω, συνεπώς, ότι το αφήγημα του Αιτητή στερείται επάρκειας πληροφοριών, εσωτερικής συνοχής, περιγραφικότητας και συνάφειας. Οι δηλώσεις του παραμένουν λακωνικές και επιγραμματικές, χωρίς να αναδεικνύεται σε κανένα σημείο το βιωματικό στοιχείο των ισχυρισμών του. Περαιτέρω, οι αναφορές σε τηλεφωνικές απειλές από άγνωστα πρόσωπα και στο «έντονο ύφος» του πατέρα της συντρόφου του δεν επαρκούν ώστε να σκιαγραφηθεί συγκεκριμένος και εξατομικευμένος κίνδυνος ή πραγματικά περιστατικά ικανά να στοιχειοθετήσουν βάσιμο φόβο. Ως εκ τούτου, κρίνω ότι ο εν λόγω ισχυρισμός δεν προωθήθηκε με την απαιτούμενη ακρίβεια, συνοχή και αληθοφάνεια, με αποτέλεσμα να πλήττεται ουσιωδώς η αξιοπιστία του Αιτητή ως προς το συγκεκριμένο σκέλος του αφηγήματός του.

 

Αναφορικά με την εξωτερική αξιοπιστία του ανωτέρω ισχυρισμού το  Δικαστήριο σημειώνει ότι από εξωτερικές πηγές για τη ΛΔΚ προκύπτει ότι η άμβλωση επιτρέπεται μόνο για ιατρικούς λόγους.^[2] Επιπρόσθετα, ενημερωτική έκθεση (2021) της UNICEF, κάνει αναφορά σε αύξηση των μη ασφαλών αμβλώσεων στη χώρα. ^[3] Επίσης, σύμφωνα με δημοσίευμα του φορέα Safe Abortion Action Fund (SAAF), το 2018, με την επικύρωση του Πρωτόκολλου του Maputo επετράπη μερική αποποινικοποίηση της άμβλωσης υπό ορισμένες προϋποθέσεις, οι οποίες περιλαμβάνουν περιπτώσεις βιασμού, αιμομιξίας και σεξουαλικής επίθεσης, ενώ επιπρόσθετα, επιτρέπεται όταν η εγκυμοσύνη θέτει σε κίνδυνο την ψυχική και σωματική υγεία της εγκύου γυναίκας ή του εμβρύου. ^[4]

 

Ωστόσο, οι ανωτέρω πληροφορίες χώρας περιορίζονται σε γενικά δεδομένα αναφορικά με το νομικό και κοινωνικό πλαίσιο που διέπει τις αμβλώσεις στη ΛΔΚ και την ύπαρξη μη ασφαλών τερματισμών κύησης, χωρίς να επιβεβαιώνουν οποιοδήποτε από τα ουσιώδη πραγματικά περιστατικά που προβάλλει ο Αιτητής. Ακόμη και αν γίνει δεκτό ότι τα εξωτερικά στοιχεία καθιστούν θεωρητικά πιθανό το γενικό υπόβαθρο του αφηγήματός του, ήτοι την πραγματοποίηση παράνομων ή μη ασφαλών αμβλώσεων στη χώρα καταγωγής, τα στοιχεία αυτά δεν αρκούν αφ’ εαυτών για να αποκαταστήσουν τις ουσιώδεις ελλείψεις εσωτερικής αξιοπιστίας που εντοπίστηκαν στις δηλώσεις του Αιτητή.

Ειδικότερα, οι πληροφορίες χώρας δεν δύνανται να υποκαταστήσουν την έλλειψη επαρκών, συνεκτικών και βιωματικών δηλώσεων ως προς τα καίρια περιστατικά του ισχυρισμού του, ούτε να θεραπεύσουν την αοριστία και τις αντιφάσεις που διαπιστώθηκαν αναφορικά με τις φερόμενες απειλές και τον υποτιθέμενο κίνδυνο που αντιμετώπιζε. Ως εκ τούτου, παρά την ύπαρξη αντικειμενικών στοιχείων που επιβεβαιώνουν το γενικό πλαίσιο περί περιορισμένης πρόσβασης σε ασφαλείς αμβλώσεις στη ΛΔΚ, δεν προκύπτει επαρκής σύνδεση των εν λόγω γενικών πληροφοριών με την προσωπική και εξατομικευμένη ιστορία του Αιτητή, ώστε να ενισχυθεί ουσιωδώς η αξιοπιστία των ισχυρισμών του ή να στοιχειοθετηθεί βάσιμος φόβος δίωξης ή πραγματικός κίνδυνος σοβαρής βλάβης.

 

Υπό το φως των προλεχθέντων και του ισχυρισμού περί προσωπικών στοιχείων του Αιτητή που έγινε αποδεκτός από το παρόν Δικαστήριο, κρίνω ότι δεν δικαιολογείται η υπαγωγή του Αιτητή στο καθεστώς του πρόσφυγα, καθώς δεν διαπιστώνονται δείκτες κινδύνου έναντι της ζωής του, σε περίπτωση επιστροφής του στη ΛΔΚ, ιδιαιτέρως υπό τον ορισμό και προϋποθέσεις του προφίλ του πρόσφυγα, άρθρο 1Α της Συνθήκης της Γενεύης και άρθρο 3 του περί Προσφύγων Νόμου.

 

Ως εκ τούτου, απομένει να εξεταστεί το κατά πόσο υπάρχει δυνατότητα υπαγωγής του στο καθεστώς της επικουρικής προστασίας, ή αλλιώς συμπληρωματικής προστασίας, σύμφωνα με το άρθρο 19 του περί Προσφύγων Νόμου. Το άρθρο 19(1) προβλέπει ότι επικουρική προστασία αναγνωρίζεται σε αιτητή, ο οποίος, μολονότι δεν πληροί τις προϋποθέσεις του άρθρου 3, αντιμετωπίζει πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης σε περίπτωση επιστροφής στη χώρα καταγωγής του. 

 

Η έννοια της «σοβαρής βλάβης» περιορίζεται εξαντλητικά στις περιπτώσεις του άρθρου 19(2), ήτοι στη θανατική ποινή ή εκτέλεση, στα βασανιστήρια ή απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση ή τιμωρία, και στη σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας αμάχου λόγω αδιάκριτης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης. 

Λαμβάνοντας υπόψη τα πραγματικά περιστατικά της υπό κρίση υπόθεσης, δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις των περιπτώσεων (α) και (β) του άρθρου 19(2). Συνεπώς, εξετάζεται αποκλειστικά η εφαρμογή της περίπτωσης (γ).

 

Σύμφωνα με τη νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για την εκτίμηση της ύπαρξης αδιάκριτης βίας λαμβάνονται υπόψη, μεταξύ άλλων, η ένταση και η διάρκεια της ένοπλης σύρραξης, ο βαθμός οργάνωσης των εμπλεκόμενων δυνάμεων, η γεωγραφική έκταση της βίας, καθώς και η ύπαρξη επιθέσεων κατά αμάχων (βλ. απόφαση ΔΕΕ   CF, DN κατά  Bundesrepublic Deutschland^[5]).

 

Περαιτέρω, ως προς τον προσδιορισμό του επιπέδου της ασκούμενης αδιάκριτης βίας, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου στην απόφασή του Sufi and Elmi^[6] αξιολόγησε, διευκρινίζοντας ότι δεν κατονομάζονται εξαντλητικά, τη χρήση μεθόδων και τακτικών πολέμου εκ μέρους των εμπόλεμων πλευρών οι οποίες αυξάνουν τον κίνδυνο αμάχων θυμάτων ή ευθέως στοχοποιούν αμάχους, εάν η χρήση αυτών είναι διαδεδομένη μεταξύ των αντιμαχόμενων πλευρών, και, τελικά, τον αριθμό των αμάχων που έχουν θανατωθεί, τραυματιστεί και εκτοπιστεί ως αποτέλεσμα της σύγκρουσης. Περαιτέρω, όπως έχει κριθεί στην υπόθεση Meki Elgafaji, Noor Elgafaji v. Staatssecretaris van Justitie^[7] η σοβαρή και προσωπική απειλή κατά την έννοια του άρθρου 15(γ) της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ προϋποθέτει εξαιρετική κατάσταση, στην οποία το επίπεδο της αδιάκριτης βίας είναι τόσο υψηλό ώστε η απλή παρουσία του αμάχου στην οικεία περιοχή να συνεπάγεται πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης.   

 

Στη βάση της νομολογίας αυτής, προς τον σκοπό εξέτασης των προϋποθέσεων που διαλαμβάνει το άρθρο 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου, ως αυτός ενσωματώνει το άρθρο 15(γ) της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ^[8] και λαμβάνοντας υπόψη ότι έχει παρέλθει μεγάλο χρονικό διάστημα από την πρωτοβάθμια εξέταση της αίτησης του Αιτητή, προχώρησα σε έρευνα σε διεθνείς πηγές πληροφόρησης αναφορικά με την τρέχουσα κατάσταση ασφαλείας στον τόπο συνήθους διαμονής του Αιτητή, ήτοι την Kinshasa της ΛΔΚ από την οποία προκύπτουν τα ακόλουθα:

 

·         Ως προς τη γενικότερη κατάσταση ασφαλείας σύμφωνα με το διαδραστικό χάρτη του War Watch [πρώην Rule of Law in Armed Conflicts project (RULAC)] της Ακαδημίας Διεθνούς Ανθρωπιστικού Δικαίου και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της Ακαδημίας της Γενεύης, η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό (ΛΔΚ) εμπλέκεται σε διεθνείς και μη διεθνείς ένοπλες συγκρούσεις (NIAC) εντός των εδαφών της εναντίον αριθμού ενόπλων ομάδων.^[9]

 

·         Στις 2 Φεβρουαρίου του 2026, η κυβέρνηση της ΛΔΚ και η οργάνωση M23 υπέγραψαν στη Ντόχα τους όρους αναφοράς για την εφαρμογή εκεχειρίας. Παρά την συμφωνία στη Ντόχα, η κυβέρνηση του Κονγκό και η M23 συνέχισαν να ανταλλάσσουν κατηγορίες για παραβιάσεις. Στις 2 Φεβρουαρίου, οι αρχές του Κονγκό κατηγόρησαν την M23 ότι εξαπέλυσε επίθεση με drone κατά του αεροδρομίου Kisangani στο βορειοανατολικό μέρος της ΛΔΚ το οποίο επαληθεύθηκε την επόμενη ημέρα από την οργάνωση, η οποία ισχυρίστηκε ότι η επίθεση έλαβε χώρα διότι η κυβέρνηση του Κονγκό χρησιμοποιούσε το αεροδρόμιο ως βάση για αεροπορικές επιχειρήσεις κατά των θέσεών της. Η εκεχειρία τέθηκε σε ισχύ στις 18 Φεβρουαρίου κατόπιν της σύμφωνης γνώμης και των δύο μερών. Παρά την συμφωνία, αμφότερα μέλη αλληλοκατηγορήθηκαν για παραβίαση της συμφωνίας∙ στην πόλη Uvira πολίτες αναζήτησαν καταφύγιο σε ένα πρόχειρο στρατόπεδο ώστε να αποφύγουν τις εχθροπραξίες.^[10] Σύμφωνα με ομάδες της κοινωνίας των πολιτών, δυνάμεις Wazalendo που υποστηρίζουν το Κονγκό συγκρούστηκαν με μαχητές Twirwaneho που υποστηρίζονται από το M23 στο ανατολικό τμήμα της χώρας.^[11] Άρθρο τοπικού τύπου, δημοσιευθέν στις 26 Φεβρουαρίου 2026, αναφέρει ότι οι μαχητές της M23 ανακατέλαβαν δύο χωριά στο North Kivu, μία ημέρα αφότου είχαν απωλέσει τον έλεγχό τους.^[12]

 

·         Ως αναφέρεται σε έκθεση του φορέα Centre for Documentation and Research (Cedoca) σχετικά με την κατάσταση ασφαλείας στην Kinshasa, δημοσιευθείσα τον Οκτώβριο του 2025, που κάνει επίκληση σε έτερες πηγές, τον Ιανουάριο του 2025, μετά την κατάληψη της Goma από την M23, διαδηλωτές επιχείρησαν να επιτεθούν σε αρκετές πρεσβείες στην πρωτεύουσα, μεταξύ άλλων της Γαλλίας, του Βελγίου και των Ηνωμένων Πολιτειών, καθώς και σε γραφεία του ΟΗΕ.^[13] Περαιτέρω, ως αναφέρεται στην ίδια έκθεση, το United Nations Joint Human Rights Office (UNJHRO) κατατάσσει την επαρχία της Kinshasa μεταξύ αυτών που δεν επηρεάζονται από ένοπλες συγκρούσεις.^[14] Σύμφωνα με τα μηνιαία δελτία παρακολούθησης συγκρούσεων του International Crisis Group, δεν διαφαίνεται να έχουν σημειωθεί περιστατικά στην Kinshasa από τον Ιανουάριο του 2025.^[15]

 

·         Οι πιο πρόσφατες εκθέσεις της Human Rights Watch και της Διεθνούς Αμνηστίας δεν κάνουν λόγο για προβλήματα ασφαλείας στην Κinshasa.^[16] Η έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας για τα γεγονότα του 2024 σημειώνει ότι καταγράφηκαν διαδηλώσεις σε εθνικό επίπεδο, συμπεριλαμβανομένων στην πρωτεύουσα Kinshasa για την ένοπλη σύγκρουση μεταξύ των M23 και των κυβερνητικών δυνάμεων της ΛΔΚ και των συμμάχων.^[17]

 

Πρόσθετα, σύμφωνα με βάση δεδομένων ACLED, στην πρωτεύουσα Kinshasa της ΛΔΚ, τόπος συνήθους διαμονής του Αιτητή, κατά το τελευταίο έτος (με ημερομηνία τελευταίας ενημέρωσης την 01.05.2026), καταγράφηκαν 54 περιστατικά πολιτικής βίας^[18] τα οποία είχαν ως αποτέλεσμα 48 απώλειες σε ανθρώπινες ζωές.^[19] Σημειώνεται ότι ο πληθυσμός της πρωτεύουσας Kinshasa εκτιμάται ότι ανέρχεται στα 21,852,144 (2026) κατοίκους.^[20]

 

Λαμβάνοντας υπόψιν τα παραπάνω δεδομένα δε διακρίνω την ύπαρξη κατάστασης αδιάκριτης βίας λόγω ένοπλης σύρραξης στην πόλη Kinshasa, ή έστω αδιάκριτης βίας λόγω ένοπλης σύρραξης η οποία να εξικνείται σε τέτοιο βαθμό ώστε ο Αιτητής λόγω της παρουσίας του και μόνο στο έδαφος της περιοχής αυτής να έρχεται αντιμέτωπος με πραγματικό κίνδυνο σοβαρής απειλής κατά το άρθρο 19 στοιχείο (2)(γ). Εξετάζοντας περαιτέρω τις προσωπικές περιστάσεις του Αιτητή, παρατηρώ ότι αυτός είναι άνδρας, νεαρής ηλικίας, υγιής, ικανός προς εργασία, και με οικογενειακό υποστηρικτικό δίκτυο στη συγκεκριμένη περιοχή. Επισημαίνω τέλος, ότι δεν έχουν εγερθεί ή/και αναδειχθεί ατομικά χαρακτηριστικά ή στοιχεία του Αιτητή που να υποδηλώνουν και να δείχνουν ειδικώς ότι θα τεθεί σε κατάσταση που αυξάνει τον κίνδυνο σοβαρής βλάβης και δυνατόν να μπορούσε να αντισταθμίσει το επίπεδο αδιάκριτης βίας βάσει της αναπροσαρμοζόμενης κλίμακας.  

 

ΚΑΤΑΛΗΞΗ

 

Λαμβάνοντας υπόψη τα όσα ανωτέρω αναπτύχθηκαν, είναι η κατάληξή μου ότι ορθώς κρίθηκε και επί της ουσίας ότι ο Αιτητής δεν κατάφερε να αποδείξει βάσιμο φόβο δίωξης για λόγους φυλετικούς, θρησκευτικούς, ιθαγένειας ή ιδιότητας μέλους συγκεκριμένου κοινωνικού συνόλου ή πολιτικών αντιλήψεων και, περαιτέρω, ορθώς θεωρήθηκε ότι δεν κατάφερε να τεκμηριώσει ότι υπάρχουν ουσιώδεις λόγοι να πιστεύεται ότι, εάν επιστρέψει στη χώρα ιθαγένειάς του, θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη, ως αμφότερες αυτές οι έννοιες ορίζονται από την οικεία νομοθεσία (άρθρα 3 και 19 του περί Προσφύγων Νόμου).

 

Συνακόλουθα, η προσφυγή απορρίπτεται και η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται, με έξοδα €1000 υπέρ των Καθ' ων η αίτηση, και εναντίον του Αιτητή.

 

 

  

Ε. Ρήγα,  Δ.Δ.Δ.Δ.Π.