ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
07 Μαΐου, 2026
[Ε. ΡΗΓΑ, Δ. Δ.Δ.Δ.Π.]
Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος
Μεταξύ:
F.Y.L.
από Καμερούν
Αιτητής
-και-
Κυπριακής Δημοκρατίας,
μέσω Υπηρεσίας Ασύλου
Καθ' ων η Αίτηση
Ο Αιτητής εμφανίζεται αυτοπροσώπως
Δικηγόροι για τους Καθ' ων η αίτηση: Λ. Γιάγκου (κα) για Α. Αναστασιάδη (κα) για Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας
[Μ. Σταυρινίδου (κα)- Διερμηνέας, για διερμηνεία από την αγγλική στην ελληνική και αντίστροφα]
ΑΠΟΦΑΣΗ
Ε. Ρήγα, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.: Με την υπό κρίση προσφυγή, ο Αιτητής στρέφεται εναντίον της απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου ημερομηνίας 31.07.2023, με την οποίαν απορρίφθηκε το αίτημά του για διεθνή προστασία, καθότι κρίθηκε ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις των άρθρων 3 και 19 του περί Προσφύγων Νόμου του 2000, Ν. 6(Ι)/2000, ως έχει τροποποιηθεί (στο εξής αναφερόμενος ως «ο περί Προσφύγων Νόμος»).
ΓΕΓΟΝΟΤΑ
Προτού εξεταστούν οι εκατέρωθεν ισχυρισμοί, επιβάλλεται η σκιαγράφηση των γεγονότων που περιβάλλουν την υπό κρίση υπόθεση, όπως αυτά προκύπτουν από την αίτηση του Αιτητή, την ένσταση των Καθ' ων η αίτηση αλλά και από το περιεχόμενο του διοικητικού φακέλου ο οποίος κατατέθηκε στα πλαίσια της παρούσας διαδικασίας και σημειώθηκε ως Τεκμήριο 1 (στο εξής αναφερόμενος ως «ο δ.φ.» ή «ο διοικητικός φάκελος»):
Ο Αιτητής είναι υπήκοος του Καμερούν, το οποίο εγκατέλειψε τον Αύγουστο του 2019 και αφίχθηκε παράνομα στις ελεγχόμενες από την Κυβέρνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας περιοχές στις 17.09.2019. Αίτηση ασύλου υπέβαλε στις 18.09.2019 και καθώς ο Αιτητής δήλωσε ανήλικος, ακολουθήθηκαν οι νενομισμένες διαδικασίες οι οποίες κατέληξαν ότι ο Αιτητής είναι ανήλικος. Ακολούθως, προσήλθε σε συνέντευξη στις 06.07.2023 με Λειτουργό της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Υποστήριξης για το Άσυλο (EUAA) (στο εξής αναφερόμενος ως «ο Λειτουργός») και κατόπιν εξέτασης της ουσίας της υπόθεσής του, η αίτηση απορρίφθηκε στις 31.07.2023. Εναντίον της απόφασης αυτής ο Αιτητής καταχώρισε την υπό κρίση προσφυγή.
ΕΚΑΤΕΡΩΘΕΝ ΙΣΧΥΡΙΣΜΟΙ
Ο Αιτητής, ο οποίος εμφανίζεται αυτοπροσώπως, στο εισαγωγικό δικόγραφο της διαδικασίας δεν παραθέτει έκθεση των γεγονότων που περιβάλλουν την υπόθεσή του, ούτε εξειδικεύει οποιονδήποτε λόγο ακυρώσεως της επίδικης απόφασης. Καταγράφει δε, στο χειρόγραφα συμπληρωμένο Έντυπο αρ. 1[1], την ένστασή του εναντίον της προσβαλλόμενης απόφασης, ισχυριζόμενος ότι η ζωή του στο Καμερούν είναι ασταθής και ανασφαλής, ότι δεν τον περιμένει τίποτα πια πίσω στη χώρα καταγωγής και ότι αν επιστρέψει θα είναι αδύνατον να είναι ασφαλής καθώς λίγοι άνθρωποι τον γνωρίζουν.
Στο πλαίσιο της γραπτής του αγόρευσης, ο Αιτητής επιζητεί κατανόηση για όσα έχει περάσει ως νεαρό παιδί τα οποία δεν μπορεί εύκολα να επεξεργαστεί και τα οποία έχει αφήσει πίσω στην χώρα καταγωγής του, ωστόσο αυτά επανέρχονται σαν εφιάλτης. Επισημαίνει ότι εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του για να έχει καλύτερες σπουδές και ζωή και ότι πολλά από αυτά τα έχει καταφέρει καθώς έχει λάβει ένα δίπλωμα ως ηλεκτρολόγος μηχανικός, βρήκε ένα ωραίο διαμέρισμα και δουλεύει μέσα-μέσα. Ωστόσο, έχοντας απορριφθεί η αίτησή του αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να επιστρέψει πίσω στα πολύ φρικτά επίπεδα διαβίωσης, ενώ μερικοί άνθρωποι δεν θα τον καλωσορίσουν πίσω στην χώρα καταγωγής του.
Οι Καθ' ων η αίτηση, με τη γραπτή τους αγόρευση, υποστηρίζουν ότι η επίδικη απόφαση έχει ληφθεί ορθά και νόμιμα, σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις του Συντάγματος, των Νόμων και Κανονισμών, μετά από δέουσα έρευνα και ορθή ενάσκηση των εξουσιών που δίνει ο Νόμος στους Καθ' ων η αίτηση και αφού λήφθηκαν υπόψη όλα τα σχετικά στοιχεία, γεγονότα και περιστατικά της υπόθεσης, σύμφωνα με τις γενικές αρχές διοικητικού δικαίου και είναι δε επαρκώς και δεόντως αιτιολογημένη. Διατείνονται δε, ότι οι ισχυρισμοί του Αιτητή στην παρούσα προσφυγή δεν στοιχειοθετούν κανένα λόγο ακυρότητας και δεν αποσείουν το βάρος απόδειξης που ο ίδιος φέρει. Αποτελεί επίσης θέση των Καθ' ων η Αίτηση πως δεν κατάφερε ο Αιτητής να αποδείξει την ύπαρξη δικαιολογημένου φόβου δίωξης για κάποιον από τους λόγους που προϋποθέτει το άρθρο 3(1) του περί Προσφύγων Νόμου, αλλά ούτε και κατάφερε να στοιχειοθετήσει και να τεκμηριώσει ότι συντρέχει οποιοσδήποτε λόγος για να του αποδοθεί καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας.
ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΚΑΤΕΡΩΘΕΝ ΙΣΧΥΡΙΣΜΩΝ ΚΑΙ ΚΑΤΑΛΗΚΤΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
Ως έχω ήδη παρατηρήσει και ανωτέρω, κανένας συγκεκριμένος λόγος ακύρωσης δεν προβάλλεται και κατά μείζονα λόγο δεν αιτιολογείται από τον Αιτητή στο πλαίσιο του εισαγωγικού δικογράφου της διαδικασίας. Δεδομένου ωστόσο του γεγονότος ότι ο Αιτητής εμφανίζεται ενώπιον του Δικαστηρίου προσωπικά, ο Κανονισμός 7 του Διαδικαστικού Κανονισμού του Ανωτάτου Δικαστηρίου του 1962 (στο εξής αναφερόμενος ως «ο Διαδικαστικός Κανονισμός») τον απαλλάσσει από την υποχρέωση καθορισμού των νομικών σημείων, εφόσον δεν εκπροσωπείται από δικηγόρο.
Ανάλογη, όμως, χαλάρωση δεν προβλέπεται αναφορικά με την υποχρέωση για συμμόρφωση με την πρόνοια του Κανονισμού 4 του Διαδικαστικού Κανονισμού, ο οποίος διέπει τον καταρτισμό και καταχώριση της αίτησης ακυρώσεως, καθώς είναι ο Αιτητής που έχει ιδιάζουσα γνώση τόσο των γεγονότων της υπόθεσής του όσο και των λόγων για τους οποίους η προσβαλλόμενη πράξη ή απόφαση θίγει τα συμφέροντα του. Δεν θα ήταν άλλωστε παραδεκτό για το Δικαστήριο να παρέμβει στην ανίχνευση του παραπόνου του προσφεύγοντος, προσδιορίζοντας και το επίδικο θέμα της δίκης[2].
Ενόψει της μη συμπερίληψης οιουδήποτε νομικού ισχυρισμού, απομένει η επί της ουσίας εξέταση της παρούσας αιτήσεως αφού η προσβαλλόμενη πράξη εκδόθηκε κατόπιν αίτησης η οποία υποβλήθηκε στην αρμόδια διοικητική αρχή μετά την 20ή Ιουλίου 2015[3] και συνεπώς το Δικαστήριο διατηρεί εξουσία να εξετάσει και επί της ορθότητάς της την προσβαλλόμενη απόφαση.
Στη βάση λοιπόν των ως άνω, έχω εξετάσει την προσβαλλόμενη απόφαση υπό το πρίσμα όλων των στοιχείων που τέθηκαν ενώπιόν του Δικαστηρίου.
Στην υποβληθείσα αίτησή του ο Αιτητής κατέγραψε ότι στη χώρα του επικρατεί σύγκρουση μεταξύ των αγγλόφωνων και των γαλλόφωνων. Πρόσθεσε πως ο γαλλόφωνος στρατός διαθέτει οπλισμό και σκοτώνει ανθρώπους και πως για το λόγο αυτό οι αγγλόφωνοι τρέχουν να σωθούν. Δήλωσε επιπλέον ότι έχασε όλη του την οικογένεια και πως κάποιος τον βοήθησε να φτάσει στη Δημοκρατία (βλ. ερυθ. 1 δ.φ.).
Ακολούθως, κατά το κρίσιμο στάδιο της συνέντευξης και σε σχέση με τα προσωπικά του στοιχεία, ο Αιτητής επιβεβαίωσε ότι είναι υπήκοος Καμερούν, γεννημένος στην Buea της Νοτιοδυτικής Περιφέρειας και κάτοικος αυτής κατά την αναχώρησή του από τη χώρα καταγωγής. Συγκεκριμένα, δήλωσε ότι σε ηλικία 9 ετών μετακόμισε στη Limbe, όπου και έζησε με τους γονείς του έως την ηλικία των 13 ετών. Έπειτα έζησε στη Bamenda μέχρι και την ηλικία των 15 ετών, στη συνέχεια έζησε στη Buea και πριν την αναχώρηση του από τη χώρα έζησε προσωρινά στη Muyoka για 9 μήνες. Είναι Καθολικός Χριστιανός στο θρήσκευμα και ανήκει στη φυλή Bamileke. Ως ο ίδιος ανέφερε, είναι άγαμος και άτεκνος. Τελευταία φορά που είδε τους γονείς του και τα δύο του αδέρφια ήταν στη Limbe το Μάιο του 2017 και έκτοτε δεν έχει νέα τους. Ως προς το εκπαιδευτικό του υπόβαθρο δήλωσε πως φοίτησε για 7 χρόνια στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση και πως δεν πρόλαβε να ολοκληρώσει το τελευταίο έτος. Πρόσθεσε πως ομιλεί την αγγλική, τη γαλλική και λίγο την ελληνική. Αναφορικά με την επαγγελματική του εμπειρία δήλωσε ότι εργαζόταν περιστασιακά ως εργάτης σε οικοδομές, ως εργάτης γης και ως πωλητής (βλ. ερυθ. 62-58 δ.φ.).
Αναφορικά με τους λόγους για τους οποίους εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του, ο Αιτητής, κατά το στάδιο της ελεύθερης αφήγησης, ανέφερε ότι μία νύχτα τον Μάιο του 2017 επισκέφθηκε την οικογένειά του στη Limbe, όταν αυτονομιστές μαχητές Ambazonians επιτέθηκαν στον κυβερνητικό στρατό. Δήλωσε ότι όλοι τράπηκαν σε φυγή προς το δάσος για να κρυφτούν, ενώ ο ίδιος κατευθύνθηκε μέσω αυτού προς την περιοχή Mile 4, όπου παρέμεινε για δύο ημέρες. Κατά την επιστροφή του, δεν εντόπισε κανένα μέλος της οικογένειάς του.
Πρόσθεσε ότι κατά την ίδια περίοδο διέμενε για αρκετούς μήνες στη Muyoka με εργολάβο-εργοδότη του, χωρίς να λαμβάνει μισθό, καθώς ο τελευταίος αποταμίευε τα χρήματα εκ μέρους του. Όπως εξήγησε, ο εργοδότης του τού πρότεινε να μεταβεί στο εξωτερικό για να συνεχίσει τις σπουδές του, αναφέροντας ότι γνώριζε άτομα που θα μπορούσαν να τον βοηθήσουν, καθώς και ότι μετά την αποφοίτησή του θα είχε τη δυνατότητα μερικής απασχόλησης. Σύμφωνα με την αφήγησή του, λίγους μήνες αργότερα ο εργοδότης τον ενημέρωσε ότι είχε επικοινωνήσει με τα εν λόγω άτομα και ζήτησε την ταυτότητά του. Μερικές εβδομάδες μετά, τον πληροφόρησε ότι τα έγγραφά του ήταν έτοιμα και ότι θα ταξίδευε εντός δύο εβδομάδων. Ακολούθως, ο Αιτητής αναχώρησε από το Καμερούν αεροπορικώς, κάνοντας νόμιμη χρήση διαβατηρίου, με τελικό προορισμό τη Δημοκρατία (βλ. ερυθ. 59 1Χ και 57 1Χ δ.φ.).
Στο πλαίσιο των διευκρινιστικών ερωτήσεων που του υποβλήθηκαν, και ερωτηθείς σχετικά με το πώς εκτιμά ότι θα διαμορφωθεί η ζωή του σε περίπτωση επιστροφής στη χώρα καταγωγής του, ο Αιτητής ανέφερε ότι αυτή δεν θα είναι εύκολη, καθώς θα αναγκαστεί να ξεκινήσει εκ νέου από το μηδέν (βλ. ερυθ. 57 2Χ δ.φ.). Κατόπιν σχετικής διευκρίνισης, δήλωσε ότι, σε περίπτωση επιστροφής, προτίθεται να διαμείνει σε γαλλόφωνες περιοχές, όπου δεν διαθέτει κοινωνικό δίκτυο, γεγονός που θα τον υποχρεώσει να επανεκκινήσει τη ζωή του από την αρχή. Πρόσθεσε δε ότι η εξέλιξη της κατάστασής του θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την οικονομική του δυνατότητα (βλ. ερυθ. 56 1Χ δ.φ.). Ανέφερε συγκεκριμένα ότι θα επέστρεφε στη Douala, ως οικονομικό κέντρο, επισημαίνοντας ότι δεν έχει συγγενείς ή γνωστούς εκεί και ότι δεν είναι σε θέση να γνωρίζει εάν θα μπορούσε να καταστεί οικονομικά αυτόνομος, δεδομένου ότι δεν έχει ζήσει προηγουμένως στην εν λόγω πόλη (βλ. ερυθ. 56 2Χ δ.φ.).
Απαντώντας σε περαιτέρω διευκρινιστικές ερωτήσεις σχετικά με τον αντίκτυπο που είχε στη ζωή του το γεγονός της απώλειας των ιχνών της οικογένειάς του, ο Αιτητής δήλωσε ότι, ως το μεγαλύτερο τέκνο και μη διαμένοντας μαζί τους επί σειρά ετών, δεν διατηρούσε συχνή επικοινωνία με τους γονείς του. Επιπλέον, ανέφερε ότι δεν προέβη σε συγκεκριμένες ενέργειες για τον εντοπισμό τους (βλ. ερυθ. 56 1Χ δ.φ.).
Τέλος, ερωτηθείς σχετικά με την πόλη Buea και το εκεί κοινωνικό του δίκτυο, δήλωσε ότι διατηρεί δύο φίλους, με τους οποίους, ωστόσο, δεν έχει τακτική επαφή. Πρόσθεσε ότι, σε περίπτωση επιστροφής του στη Buea, δεν θα ήταν σε θέση να είναι οικονομικά αυτόνομος, καθώς θα ήταν ιδιαίτερα δύσκολο να εξασφαλίσει εργασία, λόγω της κρίσης που έχει επηρεάσει την τοπική οικονομία (βλ. ερυθ. 56 1Χ δ.φ.).
Η αξιολόγηση των ισχυρισμών του Αιτητή από τους Καθ' ων η αίτηση
Έχοντας παραθέσει τους ισχυρισμούς του Αιτητή ως αυτοί αναπτύχθηκαν σε κάθε στάδιο της διαδικασίας, προχωρώ τώρα στην αξιολόγηση που διενεργήθηκε από τον Λειτουργό μετά τη διεξαγωγή της συνέντευξης του Αιτητή.
Κατά την αξιολόγηση της αίτησης ασύλου του Αιτητή, ο Λειτουργός του διέκρινε δυο ουσιώδεις ισχυρισμούς:
Ο πρώτος ουσιώδης ισχυρισμός αφορούσε την ταυτότητα, το προφίλ και τη χώρα καταγωγής του Αιτητή και έγινε αποδεκτός. Ως τελευταίος τόπος διαμονής του Αιτητή στη χώρα καταγωγής κρίθηκε η Buea της Νοτιοδυτικής περιφέρειας του Καμερούν.
Ο δεύτερος ουσιώδης ισχυρισμός αφορούσε την αναχώρηση του Αιτητή από το Καμερούν για να συνεχίσει τις σπουδές του. Ο Λειτουργός έκρινε ότι οι σχετικές δηλώσεις του Αιτητή ήταν συγκεκριμένες και συναφείς και ως εκ τούτου ότι θεμελιώθηκε η εσωτερική αξιοπιστία του ισχυρισμού. Συγκεκριμένα, ο Λειτουργός επεσήμανε ότι ο Αιτητής δήλωσε συγκεκριμένα ότι έφυγε από το Καμερούν για εκπαιδευτικούς λόγους, χωρίς να προσθέσει κάτι περαιτέρω παρόλο που του δόθηκε δύο φορές η δυνατότητα να το πράξει.
Ως προς την εξωτερική αξιοπιστία του ισχυρισμού, ο Λειτουργός αναφέρθηκε αρχικά σε πηγές εξωτερικής πληροφόρησης σύμφωνα με τις οποίες αυτονομιστές μαχητές στοχοποίησαν κατά την περίοδο 2022-2023 σχολεία, καθηγητές και μαθητές στη Buea και στη συνέχεια κατέληξε πως καθώς η εξωτερική αξιοπιστία του ισχυρισμού επίσης θεμελιώθηκε, ο ουσιώδης ισχυρισμός έγινε δεκτός.
Εν συνεχεία, στο πλαίσιο της αξιολόγησης κινδύνου, ενόψει των ισχυρισμών οι οποίοι έγιναν αποδεκτοί, ο Λειτουργός, αφού έλαβε υπόψη τις προσωπικές περιστάσεις του Αιτητή και την κατάσταση ασφαλείας στη Νοτιοδυτική περιφέρεια του Καμερούν, έκρινε ότι συντρέχει εύλογη πιθανότητα να αντιμετωπίσει δίωξη ή κίνδυνο σοβαρής βλάβης, σε περίπτωση επιστροφής του στην χώρα καταγωγής του και στον τόπο συνήθους διαμονής του την Buea.
Ακολούθως, κατά τη νομική ανάλυση κρίθηκε πως δεν προκύπτει βάσιμος φόβος δίωξης βάσει του άρθρου 3 του περί Προσφύγων Νόμου, αλλά ούτε και πραγματικός κίνδυνος σοβαρής βλάβης στο πλαίσιο του άρθρου 19 του Περί Προσφύγων Νόμου. Ειδικότερα, κατά την αξιολόγηση των προϋποθέσεων του άρθρου 19 (2) (α) και (β) του Περί Προσφύγων Νόμου, κρίθηκε πως ο Αιτητής κατά την επιστροφή του στο Καμερούν, δεν θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο θανατικής ποινής ή εκτέλεσης, ούτε μπορεί να θεωρηθεί ότι θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο βασανιστηρίων ή απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας. Κατά την αξιολόγηση των προϋποθέσεων του άρθρου 19 (2) (γ) του Περί Προσφύγων Νόμου, ο Λειτουργός κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο Αιτητής δεν θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης.
Η εκτίμηση του Δικαστηρίου
Αξιολογώντας λοιπόν τα όσα έχουν ανωτέρω αναφερθεί υπό το φως και των νομοθετημένων προνοιών και μελετώντας επισταμένως τόσο την Εισηγητική Έκθεση του Αιτητή, όσο και τους λοιπούς ισχυρισμούς του Αιτητή ως αυτοί παρουσιάστηκαν τόσο κατά την διοικητική, όσο και κατά την ενώπιόν μου δικαστική διαδικασία, καταλήγω στα εξής:
Ο καθορισμός των ουσιωδών ισχυρισμών από τους Καθ’ ων η αίτηση δεν παρίσταται ορθός, καθότι δεν αποτυπώνει πλήρως τον πυρήνα του αφηγήματος του Αιτητή. Ειδικότερα, ενώ ορθώς απομονώθηκε ως πρώτος ουσιώδης ισχυρισμός η ταυτότητα, το προφίλ και η χώρα καταγωγής του, ο δεύτερος ουσιώδης ισχυρισμός προσδιορίστηκε πλημμελώς ως αφορών αποκλειστικά την αναχώρηση του Αιτητή για εκπαιδευτικούς λόγους. Ωστόσο, από το σύνολο των δηλώσεών του προκύπτει ότι ο Αιτητής επικαλέστηκε συγκεκριμένα περιστατικά συνδεόμενα με την ένοπλη σύγκρουση στις αγγλόφωνες περιοχές του Καμερούν, περιλαμβανομένης επίθεσης μεταξύ αυτονομιστών και κυβερνητικών δυνάμεων, της αναγκαστικής διαφυγής του και της απώλειας επαφής με τα μέλη της οικογένειάς του, τα οποία συνιστούν αυτοτελή και κρίσιμο ισχυρισμό σχετιζόμενο με ενδεχόμενο κίνδυνο δίωξης ή σοβαρής βλάβης. Τα στοιχεία αυτά δεν απομονώθηκαν ούτε αξιολογήθηκαν διακριτά, αλλά ουσιαστικά απορροφήθηκαν στον ισχυρισμό περί αναχώρησης για σπουδές, ο οποίος αφορά τον τρόπο και την ευκαιρία εξόδου από τη χώρα και όχι τον λόγο του φόβου επιστροφής του. Ως εκ τούτου, η ορθή νομική προσέγγιση επιβάλλει την αναδιάρθρωση των ουσιωδών ισχυρισμών, με διακριτή αναγνώριση του ισχυρισμού περί έκθεσης σε κίνδυνο λόγω της ένοπλης σύγκρουσης, προκειμένου να καταστεί δυνατή η πλήρης και ορθή αξιολόγηση της αίτησης διεθνούς προστασίας.
Κατόπιν του ορθού επαναπροσδιορισμού των ουσιωδών ισχυρισμών, το Δικαστήριο προχωρεί στην αξιολόγηση αυτών.
Ως προς τον πρώτο ουσιώδη ισχυρισμό, ήτοι την ταυτότητα, το προφίλ και τη χώρα καταγωγής του Αιτητή, αυτός κρίνεται αξιόπιστος και γίνεται αποδεκτός, καθότι οι σχετικές δηλώσεις του Αιτητή υπήρξαν συνεκτικές, συγκεκριμένες και δεν αντίκεινται σε διαθέσιμες πληροφορίες για τη χώρα καταγωγής.
Ως προς τον δεύτερο ουσιώδη ισχυρισμό, ο οποίος αφορά τα περιστατικά που συνδέονται με την ένοπλη σύγκρουση στις αγγλόφωνες περιοχές του Καμερούν, το Δικαστήριο παρατηρεί ότι ο Αιτητής προέβη σε περιγραφή συγκεκριμένου συμβάντος, κατά το οποίο, εν μέσω συγκρούσεων μεταξύ αυτονομιστικών ομάδων και κυβερνητικών δυνάμεων, αναγκάστηκε να διαφύγει και έκτοτε απώλεσε κάθε επαφή με τα μέλη της οικογένειάς του. Οι δηλώσεις αυτές παρουσιάζουν βασικό βαθμό εσωτερικής συνοχής και συνάδουν με τη γενική εικόνα της κατάστασης ασφαλείας στις αγγλόφωνες περιοχές του Καμερούν, όπου καταγράφονται περιστατικά βίας και εκτοπισμού αμάχων. Παρά το γεγονός ότι ο Αιτητής δεν προέβη σε περαιτέρω ενέργειες για τον εντοπισμό της οικογένειάς του, το στοιχείο αυτό, αξιολογούμενο υπό το πρίσμα των προσωπικών του περιστάσεων και της γενικότερης αστάθειας στην περιοχή, δεν αρκεί αφ’ εαυτού για να αναιρέσει την αξιοπιστία του ισχυρισμού. Ως εκ τούτου, ο ισχυρισμός αυτός γίνεται αποδεκτός ως αξιόπιστος ως προς τον πυρήνα του.
Ως προς την εξωτερική αξιοπιστία του ισχυρισμού αυτού, το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη επικαιροποιημένες και αξιόπιστες πηγές πληροφόρησης για τη χώρα καταγωγής, από τις οποίες προκύπτει ότι από το 2016 και εντεύθεν εξελίσσεται στις αγγλόφωνες περιοχές του Καμερούν παρατεταμένη ένοπλη σύγκρουση μεταξύ αυτονομιστικών ομάδων και κυβερνητικών δυνάμεων, η οποία έχει οδηγήσει σε σοβαρές και εκτεταμένες παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων[4].
Υπό το πρίσμα των ανωτέρω, τα περιστατικά που περιγράφει ο Αιτητής, ήτοι η αιφνίδια εκδήλωση βίας, η αναγκαστική διαφυγή του και η απώλεια επαφής με τα μέλη της οικογένειάς του εντός του πλαισίου της σύγκρουσης, συνάδουν με το γενικότερο πρότυπο της επικρατούσας κατάστασης στη χώρα καταγωγής του και κρίνονται εύλογα και συμβατά με τα αντικειμενικά δεδομένα. Ως εκ τούτου, η εξωτερική αξιοπιστία του εν λόγω ισχυρισμού θεμελιώνεται.
Top of Form
Bottom of Form
Ως προς τον τρίτο ουσιώδη ισχυρισμό, ήτοι την αναχώρηση του Αιτητή από τη χώρα καταγωγής με αφορμή τη συνέχιση των σπουδών του, το Δικαστήριο κρίνει ότι οι σχετικές δηλώσεις του υπήρξαν σαφείς και συνεπείς, αναφορικά με τον ρόλο του εργοδότη του και τη διευθέτηση του ταξιδιού του στο εξωτερικό. Ο ισχυρισμός αυτός αφορά κυρίως τον τρόπο εξόδου του από τη χώρα και δεν συνδέεται άμεσα με τον προβαλλόμενο φόβο επιστροφής, πλην όμως γίνεται δεκτός ως αξιόπιστος.
Συνεπώς, το Δικαστήριο καταλήγει ότι και οι τρεις ουσιώδεις ισχυρισμοί του Αιτητή γίνονται αποδεκτοί ως αξιόπιστοι κατά τον πυρήνα τους, γεγονός που καθιστά αναγκαία την περαιτέρω αξιολόγηση του κατά πόσον, υπό το πρίσμα των αποδεκτών αυτών πραγματικών περιστατικών και των επικρατουσών συνθηκών στη χώρα καταγωγής, συντρέχει βάσιμος φόβος δίωξης ή πραγματικός κίνδυνος σοβαρής βλάβης σε περίπτωση επιστροφής του.
Υπό το φως των ανωτέρω και λαμβάνοντας υπόψη τους αποδεκτούς ουσιώδεις ισχυρισμούς του Αιτητή, το Δικαστήριο προχωρεί στην εξέταση του κατά πόσον στοιχειοθετείται βάσιμος φόβος δίωξης κατά την έννοια του άρθρου 3 του περί Προσφύγων Νόμου. Συναφώς, παρότι έγινε αποδεκτό ότι ο Αιτητής βίωσε περιστατικό συνδεόμενο με την ένοπλη σύγκρουση στις αγγλόφωνες περιοχές του Καμερούν και ότι η γενικότερη κατάσταση ασφάλειας στην περιοχή καταγωγής του χαρακτηρίζεται από αστάθεια και περιστατικά βίας, εντούτοις δεν προκύπτει ότι ο ίδιος υπήρξε στόχος εξατομικευμένης δίωξης ούτε ότι υπάρχει συγκεκριμένος λόγος για τον οποίο θα στοχοποιηθεί σε περίπτωση επιστροφής του.
Ειδικότερα, από τα ενώπιον του Δικαστηρίου στοιχεία δεν τεκμηριώνεται ότι η αναχώρησή του από τη χώρα καταγωγής συνδέεται με δίωξη για λόγους φυλής, θρησκείας, εθνικότητας, πολιτικών πεποιθήσεων ή ιδιότητας μέλους συγκεκριμένης κοινωνικής ομάδας. Το περιστατικό που περιέγραψε εντάσσεται στο πλαίσιο γενικευμένης βίας που πλήττει τον άμαχο πληθυσμό στις επηρεαζόμενες περιοχές, χωρίς να προκύπτει ότι ο ίδιος στοχοποιήθηκε προσωπικά ή ότι φέρει χαρακτηριστικά που θα τον καθιστούσαν αντικείμενο δίωξης κατά την έννοια της Σύμβασης της Γενεύης.
Κατά συνέπεια, το Δικαστήριο καταλήγει ότι δεν θεμελιώνεται βάσιμος φόβος δίωξης κατά την έννοια του άρθρου 3 του περί Προσφύγων Νόμου, καθότι απουσιάζει η αναγκαία σύνδεση μεταξύ των επικαλούμενων περιστατικών και ενός εκ των προστατευόμενων λόγων της Σύμβασης.
Ως εκ τούτου, απομένει να εξεταστεί το κατά πόσο υπάρχει δυνατότητα υπαγωγής της στο καθεστώς της επικουρικής προστασίας, ή αλλιώς συμπληρωματικής προστασίας, σύμφωνα με το άρθρο 19 του περί Προσφύγων Νόμου. Το άρθρο 19(1) προβλέπει ότι επικουρική προστασία αναγνωρίζεται σε αιτητή, ο οποίος, μολονότι δεν πληροί τις προϋποθέσεις του άρθρου 3, αντιμετωπίζει πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης σε περίπτωση επιστροφής στη χώρα καταγωγής του.
Η έννοια της «σοβαρής βλάβης» περιορίζεται εξαντλητικά στις περιπτώσεις του άρθρου 19(2), ήτοι στη θανατική ποινή ή εκτέλεση, στα βασανιστήρια ή απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση ή τιμωρία, και στη σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας αμάχου λόγω αδιάκριτης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης.
Λαμβάνοντας υπόψη τα πραγματικά περιστατικά της υπό κρίση υπόθεσης, δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις των περιπτώσεων (α) και (β) του άρθρου 19(2). Συνεπώς, εξετάζεται αποκλειστικά η εφαρμογή της περίπτωσης (γ).
Σύμφωνα με τη νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για την εκτίμηση της ύπαρξης αδιάκριτης βίας λαμβάνονται υπόψη, μεταξύ άλλων, η ένταση και η διάρκεια της ένοπλης σύρραξης, ο βαθμός οργάνωσης των εμπλεκομένων δυνάμεων, η γεωγραφική έκταση της βίας, καθώς και η ύπαρξη επιθέσεων κατά αμάχων (βλ. απόφαση ΔΕΕ, CF, DN κατά Bundesrepublic Deutschland[5]). Περαιτέρω, όπως έχει κριθεί στην υπόθεση Meki Elgafaji, Noor Elgafaji v. Staatssecretaris van Justitie[6] η σοβαρή και προσωπική απειλή κατά την έννοια του άρθρου 15(γ) της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ προϋποθέτει εξαιρετική κατάσταση, στην οποία το επίπεδο της αδιάκριτης βίας είναι τόσο υψηλό ώστε η απλή παρουσία του αμάχου στην οικεία περιοχή να συνεπάγεται πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης.
Στη βάση της ως άνω νομολογίας, προς τον σκοπό εξέτασης των προϋποθέσεων που διαλαμβάνει το άρθρο 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου, ως αυτός ενσωματώνει το άρθρο 15(γ) της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ[7] και λαμβάνοντας υπόψη ότι έχει παρέλθει μεγάλο χρονικό διάστημα από την πρωτοβάθμια εξέταση της αίτησης του Αιτητή, προχώρησα σε έρευνα σε διεθνείς πηγές πληροφόρησης αναφορικά με την τρέχουσα κατάσταση ασφαλείας στον τόπο καταγωγής και συνήθους διαμονής του Αιτητή, ήτοι την πόλη Buea της Νοτιοδυτικής περιφέρειας (southwest) του Καμερούν, από την οποία προέκυψαν τα ακόλουθα:
· Ως προς την εξέλιξη της κρίσης στο Καμερούν μέσα στα χρόνια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανέφερε σε δημοσίευση του Απριλίου του 2025 ότι η κατάσταση ασφαλείας στις περιοχές που πλήττονται από συγκρούσεις παρουσίασε ανησυχητική επιδείνωση, με σημαντική αύξηση των περιστατικών βίας τα τελευταία έτη.[8],[9],[10]
· Σύμφωνα με το Protection Monitoring Update για το πρώτο τρίμηνο (Ιανουάριος-Μάρτιος) του 2025 του Global Protection Cluster[11] κατά το πρώτο τρίμηνο του 2025, «η ασφάλεια και η απόλαυση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στις περιοχές Northwest (NW) και Southwest (SW) διαταράχθηκε από την αυξημένη χρήση αυτοσχέδιων εκρηκτικών μηχανισμών (IEDs) από Μη Κρατικές Ένοπλες Ομάδες (NSAGs), καθώς και από παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, όπως απαγωγές με σκοπό την καταβολή λύτρων, αυθαίρετες συλλήψεις και κρατήσεις, και κλοπές ή καταστροφή προσωπικής περιουσίας».[12]
· Έτερες πηγές επιβεβαιώνουν ότι η βία εμφανίζεται εντονότερη στις περιοχές Northwest και Southwest, ιδίως σε πόλεις όπως η Bamenda, όπου καταγράφονται τακτικά εκρήξεις, επιθέσεις αντιποίνων και απαγωγές, ενώ η δραστηριότητα των αυτονομιστών είναι εντονότερη σε αγροτικές και απομακρυσμένες περιοχές.[13],[14],[15], [16],[17],[18]
· Περαιτέρω, από την πιο επίκαιρη έκθεση του Global Protection Cluster (Μάρτιος 2025) προκύπτει ότι το περιβάλλον προστασίας παραμένει ασταθές, με συνεχιζόμενες παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένων επιθέσεων, απαγωγών, αυθαίρετων συλλήψεων και καταστροφής ιδιωτικής περιουσίας.[19],[20],[21]
· Σημειώνεται συναφώς ότι κατά το τελευταίο έτος (με ημερομηνία τελευταίας ενημέρωσης την 27.02.2026) στη Νοτιοδυτική Περιφέρεια του Καμερούν καταγράφηκαν συνολικά 971 περιστατικά ασφαλείας πολιτικής βίας (“Political violence”, η οποία περιλαμβάνει περιστατικά βίας κατά αμάχων, εκρήξεις/απομακρυσμένη βία, μάχες, εξεγέρσεις και διαμαρτυρίες) από τα οποία επήλθε ο θάνατος συνολικά 660 πολιτών.[22] Την ίδια περίοδο, στην πόλη της Buea καταγράφηκαν συνολικά 16 περιστατικά ασφαλείας πολιτικής βίας (“Political violence”, η οποία περιλαμβάνει περιστατικά βίας κατά αμάχων, εκρήξεις/απομακρυσμένη βία, μάχες, εξεγέρσεις και διαμαρτυρίες) από τα οποία επήλθε ο θάνατος συνολικά 6 πολιτών[23]. Επισημαίνεται ότι ο πληθυσμός της Νοτιοδυτικής Περιφέρειας με βάση την εκτίμηση του 2025 υπολογίζεται σε 2,098,500 κατοίκους[24] και ο πληθυσμός της Buea με βάση την καταμέτρηση του 2005 ανέρχεται σε 90,090 κατοίκους[25].
Με βάση τα ανωτέρω πραγματικά περιστατικά και τις εξετασθείσες πηγές πληροφόρησης, προκύπτει ότι η πόλη Buea της Νοτιοδυτικής Περιφέρειας του Καμερούν, η οποία αποτελεί τον τόπο τελευταίας συνήθους διαμονής του Αιτητή και στην οποία ευλόγως αναμένεται να επιστρέψει, εντάσσεται σε γεωγραφική περιοχή που πλήττεται από παρατεταμένη ένοπλη σύγκρουση μεταξύ κρατικών δυνάμεων και αυτονομιστικών ομάδων, συνοδευόμενη από σοβαρά περιστατικά βίας, εκτοπισμού πληθυσμού και εκτεταμένες παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε περιφερειακό επίπεδο.
Ωστόσο, παρά τη γενικευμένη αστάθεια που χαρακτηρίζει τη Νοτιοδυτική Περιφέρεια, τα ειδικότερα και επικαιροποιημένα δεδομένα που αφορούν την ίδια την πόλη Buea δεν καταδεικνύουν ότι η ένταση της αδιάκριτης βίας έχει φθάσει σε τέτοιο επίπεδο ώστε να θεμελιώνει αφ’ εαυτής πραγματικό κίνδυνο σοβαρής και προσωπικής απειλής για κάθε άμαχο πολίτη που διαμένει ή επιστρέφει στην εν λόγω πόλη. Ειδικότερα, ο αριθμός των καταγεγραμμένων περιστατικών πολιτικής βίας και των συναφών απωλειών, ιδίως σε συνάρτηση με το μέγεθος του τοπικού πληθυσμού, δεν επαρκεί για να καταδείξει την ύπαρξη κατάστασης γενικευμένης και αδιάκριτης βίας τέτοιας έντασης που να ενεργοποιεί αυτοτελώς την εφαρμογή του άρθρου 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου.
Περαιτέρω, εφαρμόζοντας την αρχή της «αναπροσαρμοζόμενης κλίμακας», όπως αυτή έχει ερμηνευθεί στη σχετική νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το Δικαστήριο εξετάζει κατά πόσον υφίστανται εξατομικευμένοι παράγοντες που θα μπορούσαν να αυξήσουν τον κίνδυνο έκθεσης του Αιτητή σε σοβαρή βλάβη. Εν προκειμένω, δεν προκύπτει ότι ο Αιτητής έχει στοχοποιηθεί προσωπικά στο παρελθόν ούτε ότι διαθέτει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που να τον καθιστούν περισσότερο ευάλωτο έναντι της γενικής κατάστασης ασφάλειας. Αντιθέτως, πρόκειται για νεαρό άνδρα, χωρίς αναφερόμενα προβλήματα υγείας ή άλλα στοιχεία ευαλωτότητας, με βασικό μορφωτικό υπόβαθρο και προηγούμενη εργασιακή εμπειρία στη χώρα καταγωγής του, στοιχεία τα οποία δύνανται να διευκολύνουν την επανένταξή του.
Ενόψει των ανωτέρω, και λαμβανομένης υπόψη της ισχύουσας ενωσιακής νομολογίας, το Δικαστήριο καταλήγει ότι η γενική κατάσταση ασφάλειας στην περιοχή καταγωγής του Αιτητή, και δη στην πόλη Buea, δεν έχει φθάσει σε τέτοιο επίπεδο έντασης ώστε, αφ’ εαυτής, να καθιστά την παρουσία του εκεί πηγή σοβαρής και προσωπικής απειλής κατά της ζωής ή της σωματικής του ακεραιότητας, ούτε προκύπτει ύπαρξη εξατομικευμένου κινδύνου που να οδηγεί σε αντίθετο συμπέρασμα. Συνεπώς, δεν στοιχειοθετούνται ουσιώδεις λόγοι να πιστεύεται ότι ο Αιτητής θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης κατά την έννοια του άρθρου 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του.
ΚΑΤΑΛΗΞΗ
Λαμβάνοντας υπόψη τα όσα ανωτέρω αναπτύχθηκαν, είναι η κατάληξή μου ότι ορθώς κρίθηκε και επί της ουσίας ότι ο Αιτητής δεν κατάφερε να αποδείξει βάσιμο φόβο δίωξης για λόγους φυλετικούς, θρησκευτικούς, ιθαγένειας ή ιδιότητας μέλους συγκεκριμένου κοινωνικού συνόλου ή πολιτικών αντιλήψεων και, περαιτέρω, ορθώς θεωρήθηκε ότι δεν κατάφερε να τεκμηριώσει ότι υπάρχουν ουσιώδεις λόγοι να πιστεύεται ότι, εάν επιστρέψει στη χώρα ιθαγένειάς του, θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη, ως αμφότερες αυτές οι προϋποθέσεις ορίζονται από την οικεία νομοθεσία (άρθρα 3 και 19 του περί Προσφύγων Νόμου).
Συνακόλουθα, η προσφυγή απορρίπτεται και η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται, με περιορισμένα έξοδα €500 υπέρ των Καθ' ων η αίτηση, και εναντίον του Αιτητή.
Ε. Ρήγα, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.
[1] Προβλεπόμενος τύπος στους Περί της Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Διαδικαστικούς Κανονισμούς του 2019 (3/2019).
[3] Άρθ. 11(3)(β)(α) του Νόμου 73(I)/2018.
[4] GCRP (Global Centre for the Responsibility to Protect), Cameroon, 14 Νοεμβρίου 2025, https://www.globalr2p.org/countries/cameroon/ (ημερομηνία πρόσβασης 23/03/2026)
[5] ΔΕΕ, C-901/19, ημερομηνίας 10.06.2021, CF, DN κατά Bundesrepublic Deutschland
[6] Απόφαση στην υπόθεση C465/07, Meki Elgafaji, Noor Elgafaji ;κ. Staatssecretaris van Justitie, ημερ.17.02.2009
[7] ΟΔΗΓΙΑ 2011/95/ΕΕ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 13ης Δεκεμβρίου 2011 σχετικά με τις απαιτήσεις για την αναγνώριση των υπηκόων τρίτων χωρών ή των απάτριδων ως δικαιούχων διεθνούς προστασίας, για ένα ενιαίο καθεστώς για τους πρόσφυγες ή για τα άτομα που δικαιούνται επικουρική προστασία και για το περιεχόμενο της παρεχόμενης προστασίας (αναδιατύπωση).
[8] European Commission, Cameroon, https://civil-protection-humanitarian-aid.ec.europa.eu/where/africa/cameroon_en (ημερομηνία πρόσβασης 31/03/2026)
[9] European Commission, Cameroon, last updated 25 April 2025, https://civil-protection-humanitarian-aid.ec.europa.eu/where/africa/cameroon_en (ημερομηνία πρόσβασης 31/03/2026)
[10] European Commission, Cameroon, last updated 25 April 2025, https://civil-protection-humanitarian-aid.ec.europa.eu/where/africa/cameroon_en (ημερομηνία πρόσβασης 31/03/2026)
[11] To Global Protection Cluster είναι ένα δίκτυο μη κυβερνητικών οργανώσεων (ΜΚΟ), διεθνών οργανισμών και υπηρεσιών των Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ), οι οποίοι δραστηριοποιούνται στον τομέα της προστασίας σε ανθρωπιστικές κρίσεις, συμπεριλαμβανομένων ένοπλων συγκρούσεων και φυσικών καταστροφών. https://globalprotectioncluster.org/about (ημερομηνία πρόσβασης 31/03/2026)
[12] GPC (Global Protection Cluster), Protection Monitoring Update; January - March 2025, 15/05/ 2025, https://globalprotectioncluster.org/sites/default/files/2025-05/pm_quarterly_update_jan-mar_2025.pdf, σελ. 1 (ημερομηνία πρόσβασης 31/03/2026)
[13] CGRS-CEDOCA (Office of the Commissioner General for Refugees and Stateless Persons (Belgium), COI unit), Cameroun; Régions anglophones : situation sécuritaire, 11 June 2025, https://www.cgra.be/sites/default/files/rapporten/coi_focus_cameroun._regions_anglophones._situation_securitaire_20250611.pdf, σελ. 7 (ημερομηνία πρόσβασης 31/03/2026)
[14] CGRS-CEDOCA (Office of the Commissioner General for Refugees and Stateless Persons (Belgium), COI unit), Cameroun; Régions anglophones : situation sécuritaire, 11 June 2025, https://www.cgra.be/sites/default/files/rapporten/coi_focus_cameroun._regions_anglophones._situation_securitaire_20250611.pdf, σελ. 4 (ημερομηνία πρόσβασης 31/03/2026)
[15] CGRS-CEDOCA (Office of the Commissioner General for Refugees and Stateless Persons (Belgium), COI unit), Cameroun; Régions anglophones : situation sécuritaire, 11 June 2025, https://www.cgra.be/sites/default/files/rapporten/coi_focus_cameroun._regions_anglophones._situation_securitaire_20250611.pdf, σελ. 4 (ημερομηνία πρόσβασης 31/03/2026)
[16] CGRS-CEDOCA (Office of the Commissioner General for Refugees and Stateless Persons (Belgium), COI unit), Cameroun; Régions anglophones : situation sécuritaire, 11 June 2025, https://www.cgra.be/sites/default/files/rapporten/coi_focus_cameroun._regions_anglophones._situation_securitaire_20250611.pdf, σελ. 4 (ημερομηνία πρόσβασης 31/03/2026)
[17] CGRS-CEDOCA (Office of the Commissioner General for Refugees and Stateless Persons (Belgium), COI unit), Cameroun; Régions anglophones : situation sécuritaire, 11 June 2025, https://www.cgra.be/sites/default/files/rapporten/coi_focus_cameroun._regions_anglophones._situation_securitaire_20250611.pdf, σελ. 4 (ημερομηνία πρόσβασης 31/03/2026)
[18] CGRS-CEDOCA (Office of the Commissioner General for Refugees and Stateless Persons (Belgium), COI unit), Cameroun; Régions anglophones : situation sécuritaire, 11 June 2025, https://www.cgra.be/sites/default/files/rapporten/coi_focus_cameroun._regions_anglophones._situation_securitaire_20250611.pdf, σελ. 4 (ημερομηνία πρόσβασης 31/03/2026)
[19] Global Protection Cluster, Cameroon: Protection Analysis Update - Update on Protection Risks Caused by Protracted Armed Conflicts, and Climatic Hazards, Μάρτιος 2025, https://globalprotectioncluster.org/index.php/publications/2223/reports/protection-analysis-update/cameroon-protection-analysis-update, σελ. 2 (ημερομηνία πρόσβασης 31/03/2026)
[20] Global Protection Cluster, Cameroon: Protection Analysis Update - Update on Protection Risks Caused by Protracted Armed Conflicts, and Climatic Hazards, Μάρτιος 2025, https://globalprotectioncluster.org/index.php/publications/2223/reports/protection-analysis-update/cameroon-protection-analysis-update, σελ. 2 (ημερομηνία πρόσβασης 31/03/2026)
[21] Global Protection Cluster, Cameroon: Protection Analysis Update - Update on Protection Risks Caused by Protracted Armed Conflicts, and Climatic Hazards, Μάρτιος 2025, https://globalprotectioncluster.org/index.php/publications/2223/reports/protection-analysis-update/cameroon-protection-analysis-update, σελ. 2 (ημερομηνία πρόσβασης 31/03/2026)
[22] Πλατφόρμα ACLED Explorer, με χρήση των εξής φίλτρων αναζήτησης: Country: Cameroon, Southwest Region, Events / Fatalities, Political Violence, Past Year, διαθέσιμη σε https://acleddata.com/platform/explorer (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 10/03/2026)
[23] Πλατφόρμα ACLED Explorer, με χρήση των εξής φίλτρων αναζήτησης: Country: Cameroon, Southwest Region, Events / Fatalities, Political Violence, Past Year, διαθέσιμη σε https://acleddata.com/platform/explorer (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 10/03/2026)
[24] City Population, Cameroon: Southwest Region,
https://citypopulation.de/en/cameroon/cities/?admid=6826 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 10/03/2026)
[25]City Population, Cameroon: Buea, https://citypopulation.de/en/cameroon/cities/?cityid=1194 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 10/03/2026)
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο