ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
Υπόθ. Αρ.: 4734/2023
25 Μαΐου, 2026
[Μ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.]
Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος
Μεταξύ:
A.F.D. (ARC XXX) από Σομαλία
Αιτητής
-και-
Κυπριακής Δημοκρατίας μέσω της Υπηρεσίας Ασύλου
Καθ' ων η Αίτηση
Εμφανίσεις:
Χ. Παφίτη (κα) για Γ. Βασιλόπουλος και Συνεργάτες ΔΕΠΕ, Δικηγόροι για τον Αιτητή.
Π. Βρυωνίδου (κα) για Βρυωνίδου, Αναστασιάδη & Φιλίππου Δ.Ε.Π.Ε., Δικηγόρος για τους Καθ' ων η Αίτηση.
Α Π Ο Φ Α Σ Η
Με την παρούσα προσφυγή προσβάλλεται η απόφαση της Υπηρεσίας Ασύλου επιστολής ημερομηνίας 08/12/23, με την οποία απορρίφθηκε το αίτημα του για διεθνή προστασία ως άκυρη και/ή παράνομη και/ή αντισυνταγματική και/ή στερούμενη οιουδήποτε νομικού αποτελέσματος και είναι αποτέλεσμα πλάνης και κακής εφαρμογής του Νόμου και/ή ζητείται η παραχώρηση στον Αιτητή του καθεστώτος διεθνούς προστασίας και/ή ακύρωση της απόφασης επιστροφής και/ή οποιαδήποτε άλλη θεραπεία υπό τις περιστάσεις.
ΓΕΓΟΝΟΤΑ
Ο Αιτητής υπέβαλε αίτηση για διεθνή προστασία στις 24/12/20, όταν κατά δήλωσή του ήταν ανήλικος. Στις 13/04/21 διενεργήθηκε συνέντευξη προσδιορισμού ηλικίας από την Υπηρεσία Ασύλου και κρίθηκε ότι θα πρέπει να διενεργηθούν ιατρικές διαδικασίες προσδιορισμού ηλικίας. Κατόπιν εξακρίβωσης της ηλικίας του μετά από ιατρικές εξετάσεις αξιολογήθηκε και/ή αποφασίστηκε στις 10/05/21 ότι αποτελεί ενήλικο πρόσωπο. Στις 07/06/23 διενεργήθηκε η συνέντευξή του και ο λειτουργός ετοίμασε σχετική εισηγητική έκθεση ημερομηνίας 16/10/23 και εκδόθηκε απόφαση απόρριψης στις 19/10/23, που αποτελεί και το αντικείμενο της παρούσας προσφυγής.
ΝΟΜΙΚΟΙ ΙΣΧΥΡΙΣΜΟΙ
Ο δικηγόρος για τον Αιτητή κατά την ενώπιον του Δικαστηρίου διαδικασία περιόρισε τους νομικούς λόγους ακύρωσης της προσβαλλόμενης πράξης στην ουσία της αίτησης διεθνούς προστασίας που είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με ισχυρισμούς δέουσας υπό τις περιστάσεις έρευνα, αιτιολογία και πλάνη της αρμόδιας αρχής και την εξέταση του αιτήματος του Αιτητή. Υιοθέτησε το περιεχόμενο της Γραπτής του Αγόρευσης υποστηρίζοντας ότι δεν αξιολογήθηκε επαρκώς ο βάσιμος φόβος δίωξης του Αιτητή, ότι δεν εξετάστηκαν εξατομικευμένα όλες οι δηλώσεις και/ή τα στοιχεία που συνδέονται με το αίτημα του (το πρόβλημα υγείας του, φαρμακευτική αγωγή που λαμβάνει σε συνάρτηση με διακριτικές συμπεριφορές λόγω φυλής του). Αναφέρει ότι λόγω του προφίλ του, μη ύπαρξης υποστηρικτικού δικτύου, σοβαρού προβλήματος που αντιμετωπίζει (προσκομίστηκαν σχετικές ιατρικές βεβαιώσεις - ημερομηνίας 06/03/24, 28/11/24 για το θέμα επιληψίας που αντιμετωπίζει ο Αιτητής με ένορκη δήλωση του) θα έπρεπε να του δοθεί τουλάχιστον καθεστώς συμπληρωματικής ασφαλείας λόγω και της κατάστασης ασφαλείας. Σημειώνεται ότι αποσύρθηκαν ρητώς οι ισχυρισμοί για αναρμοδιότητα αποφασίζοντος οργάνου.
Οι Καθ' ων η Αίτηση υιοθέτησαν την ένσταση τους και τη Γραπτή τους Αγόρευση, υπεραμύνονται της προσβαλλόμενης απόφασης και ισχυρίζονται ότι η επίδικη απόφαση επί της αίτησης διεθνούς προστασίας του Αιτητή έχει ληφθεί ορθά και νόμιμα, μετά από δέουσα έρευνα και αφού λήφθηκαν υπόψη όλα τα σχετικά γεγονότα και περιστατικά της υπόθεσης, καθώς και ότι η επίδικη απόφαση είναι επαρκώς και δεόντως αιτιολογημένη. Υποστηρίζουν ότι ο Αιτητής είναι αυτός που φέρει το βάρος απόδειξης των ισχυρισμών που θεμελιώνουν το αίτημα του για παραχώρηση διεθνούς προστασίας, ενώ αποτελεί θέση τους ότι δεν κατάφερε να αποδείξει βάσιμο φόβο δίωξης. Ούτε αποδείχθηκε πραγματικός κίνδυνος να υποστεί ο Αιτητής σοβαρή και αδικαιολόγητη βλάβη σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής. Κρίθηκε ως αναξιόπιστος σε σχέση με τους ισχυρισμούς του και όλη η διαδικασία εξέτασης της αίτησης για παραχώρηση διεθνούς προστασίας ήτο σε πλήρη σύμπνοια με τις πρόνοιες της νομοθεσίας.
ΚΑΤΑΛΗΞΗ
Θα πρέπει να υποδειχθεί ότι μεγάλο μέρος της Γραπτής Αγόρευσης του δικηγόρου του Αιτητή αναλώνεται σε επανάληψη αρχών του διοικητικού δικαίου και/ή Νόμων και/ή κανόνων δικαίου χωρίς να γίνεται ουσιαστική υπαγωγή των πραγματικών περιστάσεων και νομικών δεδομένων της υπόθεσης με αποτέλεσμα να καθίστανται ανεπαρκούς αιτιολόγησης. Με βάση τον Κανονισμό 7 του Διαδικαστικού Κανονισμού του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου του 1962, που εφαρμόζονται κατ’ αναλογία και από το παρόν Δικαστήριο (Βλέπε Κανονισμός 2 των περί της Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Διαδικαστικών Κανονισμών του 2019 έως 2022 (3/2019), επιβάλλεται η υποχρέωση στον αιτητή όχι μόνο να εγείρει με το δικόγραφο του όλα τα σημεία τα οποία υποστηρίζουν την προσφυγή του αλλά ταυτόχρονα να τα αιτιολογεί πλήρως. Η αιτιολόγηση νομικών σημείων είναι απαραίτητη για την εξέταση λόγων ακύρωσης από το Δικαστήριο, οποιαδήποτε αοριστία ή ασάφεια, αναπόφευκτα επηρεάζει τη νομική τους βάση με αποτέλεσμα να κινδυνεύουν να κριθούν αναιτιολόγητοι και ανεπίδεκτοι δικαστικής εκτίμησης. Επομένως, δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτοί ισχυρισμοί που δεν εξειδικεύονται ή δεν αιτιολογούνται διότι με αυτό τον τρόπο το Δικαστήριο, παρόλο που ασκεί και έλεγχο ουσίας, θα οδηγείτο σε συζήτηση σχεδόν οιουδήποτε θέματος κατά παράβαση των δικονομικών διατάξεων και του ρόλου που διαδραματίζουν στον καθορισμό των επίδικων θεμάτων και της διεξαγωγής της διοικητικής δίκης. (Βλέπε Δημοκρατία ν. Κουκκουρή (1993) 3 Α.Α.Δ. 598, Latomia Estate Ltd v. Δημοκρατίας (2001) 3 Α.Α.Δ. 672, Δημοκρατία ν. Σπύρου (2007) 3 Α.Α.Δ. 533, Δημοκρατία ν. Shalaeva (2010) 3 Α.Α.Δ. 598, επίσης - Ιωσηφίδης ν. Γενικού Εισαγγελέα (1990) 3 Α.Α.Δ. 4599, Kadivari ν. Δημοκρατίας (αρ. 2) (1992) 4 Α.Α.Δ. 2924, βλέπε επίσης Υπόθ. Αρ. 107/2017, Χριστόδουλος Μιχαήλ (Συνταγματάρχης) κ.α. ν. Κυπριακή Δημοκρατία, μέσω Υπουργού Άμυνας, ημερομηνίας 11/12/2017 -όπου γίνεται επανάληψη της πάγιας νομολογίας επί του ζητήματος και ειδικά την Ε.Δ.Δ.Δ.Π. Αρ. 61/2022, LOUISE GARCIA NYEMB v. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΜΕΣΩ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΑΣΥΛΟΥ, ημερ.30/10/24 αναφορικά με τους δικονομικά παραδεκτούς λόγους ακύρωσης). Σημειώνεται επί τούτου ότι οιαδήποτε παράλειψη της αρμόδιας αρχής (σε περίπτωση που διαπιστωθεί από το Δικαστήριο) κατά την εξέταση αίτησης ασύλου δεν καθιστά άκυρη όλη την διοικητική ενέργεια που οδήγησε σε απόρριψη αιτήματος ασύλου (λόγω της ευρείας εξουσίας του παρόντος Δικαστηρίου για έλεγχο ορθότητας της απόφασης βλέπε σχετικά C‑283/24 B. F. ν Κυπριακής Δημοκρατίας, ημερ.03/04/2025, ΕΔΔΔΔ Αρ.107/2023, Κυπριακή Δημοκρατία ν. Q.B.T., ημερ. 11/02/2025, ΕΔΔΔΔ Αρ.17/2021 Janelidze ν. Δημοκρατίας, ημερ.21/09/2021). Τέλος, οι λόγοι ακύρωσης που καταγράφονται στην προσφυγή, αλλά δεν έχουν αναπτυχθεί μέσω της Γραπτής Αγόρευσης θεωρείται, με βάση την πάγια νομολογία, ότι έχουν εγκαταλειφθεί και/ή δεν έχουν προωθηθεί. Εξάλλου, ο συνήγορος του Αιτητή κάλεσε το Δικαστήριο όπως επικεντρωθεί στην ουσία της υπόθεσης και/ή ειδικά στην μη παραχώρηση σε αυτόν τουλάχιστον του καθεστώτος συμπληρωματικής προστασίας.
Ανεξάρτητα, της πιο πάνω διαπίστωσης αντλώντας τις εξουσίες που ορίζονται στο Άρθρο 11 του περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμων του 2018 έως 2026 (Ν.73(Ι)/2018), προχωρώ σε αξιολόγηση μόνο των λόγων ακύρωσης που καλύπτονται επαρκώς από τους νομικούς ισχυρισμούς του δικογράφου της προσφυγής και πληρούν τις προϋποθέσεις αιτιολόγησης. Η εξέταση της ουσίας της αίτησης ασύλου του Αιτητή, των στοιχείων του φακέλου, των πηγών πληροφόρησης σε σχέση με την χώρα καταγωγής και των ουσιωδών ισχυρισμών του Αιτητή είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τους λόγους ακύρωσης μη δέουσας έρευνας, αιτιολογίας και πλάνης σε συνάρτηση με τους ισχυρισμούς για μη παροχή σε αυτόν του καθεστώτος πρόσφυγα ή συμπληρωματικής προστασίας και/ή άπτονται ζητημάτων ουσίας της αίτησης τα οποία το Δικαστήριο εξετάζει συνδυαστικά και/ή στην ολότητα τους.
Όπως προκύπτει από τον φάκελο της υπόθεσης, κατά την υποβολή της αίτησής του ο Αιτητής δήλωσε μόνο ότι εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του λόγω ανασφάλειας (γενικά). Δήλωσε ότι λαμβάνουν χώρα εκρήξεις οι οποίες δεν τον αφήνουν να κοιμηθεί. Πρόσθεσε ότι απήγαγαν τον αδερφό του το 2018 και ενημερώθηκαν ότι έχασε τη ζωή του στα τέλη του 2019. Δήλωσε πως κατόπιν τούτου η μητέρα του τον έστειλε στον μητρικό του θείο στην Burco ώστε να συνεχίζει την μετανάστευσή του από εκεί. Τέλος δήλωσε ότι η οικογένεια του θείου του οργάνωσε το ταξίδι του προς τις κατεχόμενες περιοχές της Δημοκρατίας με τουριστική βίζα (ερυθρό 1 και μετάφραση αυτού στο ερυθρό 12 διοικητικού φακέλου στο εξής «ΔΦ»). Κατά την συνέντευξη ευαλωτότητας του από τις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας (ημερομηνίας έκθεσης/ αποστολής 23/03/21) σε σχέση με το οικογενειακό του ιστορικό προκύπτει ότι γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Mogadishu, ότι έχασε τον πατέρα του το 2017 ή 2018 (δεν προκύπτει με βεβαιότητα λόγω αντιφατικών δηλώσεων του), απεβίωσε ο αδελφός του (περίπου το 2019) και ότι η μητέρα του βρίσκεται στη Σομαλία. Ανέφερε ότι φοίτησε στο σχολείο για το Κοράνι, ότι οι λόγοι που τον ώθησαν να φύγει ήτο για να σωθεί από τους τρομοκράτες που σκότωσαν τον αδελφό του και ότι η μητέρα και η θεία του τον βοήθησαν να εγκαταλείψει στην χώρα του για να σωθεί και να εργαστεί. Σημειώνεται ότι μέσα από τη συνεργασία με τις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας διαπιστώθηκαν αμφιβολίες σχετικά με την ηλικία του καθότι δεν προσκόμισε οποιαδήποτε έγγραφα ταυτοποίησης (ενώ ταξίδεψε μέσω αεροδρομίων με διαβατήριο), υπέπεσε σε αντιφάσεις αναφορικά με τις ημερομηνίες θανάτων μελών της οικογενείας του (πατέρας/αδελφός) σε συνάρτηση με την ηλικία του, ανέφερε ότι ταξίδεψε με φοιτητική βίζα και πως άλλα στοιχεία είχε η βίζα του και άλλα στο διαβατήριο του, ανέφερε ότι δεν πήγε σχολείο και/ή ότι δεν ομιλεί άλλη γλώσσα εκτός της μητρικής του αλλά απαντούσε στην αγγλική προτού του μεταφραστούν οι ερωτήσεις στη σομαλική γλώσσα (ερυθρά 18-15, 34-31 ΔΦ). Στην δε συνέντευξη/συμπλήρωση εντύπου ευαλωτότητας επιβεβαιώνονται τα στοιχεία θανάτου πατέρα, αδελφού του, ότι η μητέρα και η θεία του τον βοήθησαν να εγκαταλείψει στην χώρα του για να σωθεί και να εργαστεί και ότι είναι επιληπτικός (ερυθρά 29-23 ΔΦ). Σημειώνεται ότι τα στοιχεία αυτά επαναλαμβάνονται και στην συνέντευξη καθορισμού ηλικίας του (ερυθρά 43-35 ΔΦ).
Κατά τη συνέντευξη του ο Αιτητής δήλωσε ότι είναι υπήκοος Σομαλίας με τόπο καταγωγής το Mogadishu και τελευταίας συνήθους διαμονής την πόλη Burco, ότι είναι εθνοτικής καταγωγής Sheekhaal και σουνίτης μουσουλμάνος στο θρήσκευμα. Δήλωσε άγαμος και άτεκνος. Εγκατέλειψε δε τη χώρα του με νόμιμο τρόπο, κάνοντας χρήση του διαβατηρίου του και κατέληξε στις μη ελεγχόμενες από τη Δημοκρατία περιοχές. Κατά την ελεύθερη αφήγησή του ανέφερε ότι όταν ήταν τεσσάρων ετών οι γονείς του τον έστειλαν να ζήσει στο Burco με τη μητρική του θεία διότι υπήρχε ανασφάλεια στο Mogadishu. Δήλωσε ότι τόσο η θεία του, όσο και ο δάσκαλός του στο θρησκευτικό σχολείο στο οποίο πήγαινε του ασκούσαν συστηματικά σωματική βία. Πρόσθεσε ότι η θεία του του φερόταν διαφορετικά από τα παιδία της και πως η συμπεριφορά αυτής και του δασκάλου του προκάλεσαν την επιληψία από την οποία πάσχει έως σήμερα. Δήλωσε πως το μεγαλύτερο του πρόβλημα το οποίο τον ώθησε να φύγει από τη χώρα καταγωγής του ήταν η έλλειψη ιατρικής περίθαλψης και το απαγορευτικά υψηλό κόστος των όποιων διαθέσιμων θεραπειών. Πρόσθεσε, επιπλέον, ότι ο πατέρας του ανήκει στη φυλή Sheekhaal και η μητέρα του ανήκει στη φυλή Isaak και πως εξαιτίας αυτής της διαφοράς στις φυλές αντιμετώπιζε διακρίσεις και προβλήματα (ερυθρά 89-88 ΔΦ). Ερωτώμενος σχετικά με το τι πιστεύει ότι θα του συμβεί σε περίπτωση επιστροφής του στη Σομαλία, δήλωσε πως δε θα είναι σε θέση να λαμβάνει καλή ιατρική περίθαλψη και δωρεάν φαρμακευτική αγωγή. Πρόσθεσε ότι στη Σομαλία, πέρα από τη θεία του με την οποία είχε προβλήματα, δεν έχει υποστηρικτικό δίκτυο να τον βοηθάει, κάτι απαραίτητο εξαιτίας της ιατρικής πάθησής του (ερυθρό 88/2Χ ΔΦ). Αναφορικά με την κακοποίηση την οποία υπέστη από τη θεία του και τον δάσκαλό του, δήλωσε πως η θεία του τον κτυπούσε και τον ανάγκαζε να κάνει τις δουλειές του σπιτιού ακόμη και όταν ήταν πολύ μικρός και ανίκανος να το πράξει. Πρόσθεσε, πως ο δάσκαλός του τον κτυπούσε συστηματικά κάθε φορά που δεν ήταν σε θέση να απομνημονεύει τα μαθήματα για το Κοράνι (ερυθρό 86 ΔΦ). Αναφορικά με την ιατρική πάθηση από την οποία υποφέρει, δήλωσε πως τα πρώτα επεισόδια τα είχε όταν ξεκίνησε το θρησκευτικό σχολείο και πως στη χώρα του δεν του προσφερθεί ιατρική περίθαλψη. Δήλωσε πως τον πήγαν μία φορά στο νοσοκομείο αφότου είχε ένα λιποθυμικό επεισόδιο και πως εκεί ένας ιατρός του είπε πως χρειάζεται ιατρική περίθαλψη στο εξωτερικό. Δήλωσε πως όσο βρισκόταν στη Σομαλία έπαιρνε ένα φάρμακο επ’ ονόματι Philiparmaton, το οποίο όμως δεν τον βοηθούσε. Πρόσθεσε πως όταν έφτασε στη Δημοκρατία του έγινε διάγνωση επιληψίας και του συνταγογραφήθηκε το φάρμακο Tegretol 400 mg (ερυθρά 85-84 ΔΦ). Αναφορικά με τις διακρίσεις τις οποίες υφίστατο εξαιτίας των διαφορετικών φυλών στις οποίες ανήκαν οι γονείς του, δήλωσε πως εξαιτίας της διαφοράς αυτής δε μπόρεσε να προσληφθεί σε μια τοπική υπεραγορά και δεν αντιμετωπιζόταν ισότιμα με άλλα παιδιά στην τοπική ποδοσφαιρική ομάδα (ερυθρό 83 ΔΦ).
Στη βάση των δηλώσεων του Αιτητή, όπου καταγράφηκαν στην έκθεση/εισήγηση, ο λειτουργός αποδέχθηκε το προφίλ, τα προσωπικά στοιχεία και τόπο συνήθους διαμονής του (ερυθρά 124-123 ΔΦ), απορρίφθηκαν, όμως, οι λοιποί τρείς ισχυρισμοί του. Αναφορικά με τον ισχυρισμό του περί κακοποίησης από την θεία του και τον δάσκαλο του ως προέκυψε μέσω της συνέντευξης του δεν ήτο ικανός να παρουσιάσει επαρκείς και λεπτομερείς πληροφορίες επί αυτού του αντικειμένου προς συζήτηση και δήλωσε γενικά και αόριστα ότι η θεία του τον μεταχειριζόταν διαφορετικά από τα άλλα της παιδιά και τον καταπίεζε να ακολουθήσει μουσουλμανικό σχολείο ξυπνώντας τον το νωρίς το πρωί, ότι ο δάσκαλος του τον πίεζε να είναι καλός μαθητής και τον κτυπούσε (ερυθρό 123 ΔΦ). Αναφορικά με τον ισχυρισμό σχετικά με την διάκριση την οποία δήλωσε ότι υφίστατο εξαιτίας της εθνοτικής του καταγωγής, κρίθηκε ότι ήτο ελλιπής στις δηλώσεις του, εξέλιπε από τις απαντήσεις λεπτομέρειες του αφηγήματος του και περιορίστηκε στο ότι δεν μπορούσε να εξεύρει εργασία λόγω της φυλής του, επομένως ο ισχυρισμός απορρίφθηκε στο σύνολό του (ερυθρό 122 ΔΦ). Το ίδιο αναξιόπιστος κρίθηκε για τον ισχυρισμό του σχετικά με την έλλειψη σωστής ιατρικής περίθαλψης στη χώρα καταγωγής σε σχέση με την πάθηση από την οποία υποφέρει. Τα προσκομισθέντα έγγραφα, συνταγή ιατρού και ιατρική διάγνωση τα οποία αναφέρουν ότι ο Αιτητής πάσχει από επιληψία, έγιναν αποδεκτά και με βάση εξωτερικές πηγές πληροφόρησης επιβεβαίωσε ο λειτουργός ότι σύμφωνα με τις δηλώσεις του σχετικά με την αντιμετώπιση των ατόμων με σωματική αναπηρία στη Σομαλία. Καθώς, όμως, δεν θεμελιώθηκε η εσωτερική αξιοπιστία του, ο ισχυρισμός του αυτός απορρίφθηκε στο σύνολό του (ερυθρά 122-121 ΔΦ).
Από συνολική αξιολόγηση της γενικότερης αξιοπιστίας του Αιτητή και των όσων τέθηκαν τόσο ενώπιον της Υπηρεσίας Ασύλου όσο και του Δικαστηρίου υπό μορφή δηλώσεων μόνο επί του δεύτερου και τρίτου ουσιώδους ισχυρισμού του που είναι άρρηκτα συνδεδεμένοι με κατ΄ ισχυρισμό φόβο δίωξης, διαπιστώνω ότι δε θεμελιώνεται η αξιοπιστία του αφηγήματος του. Η πλήρης εικόνα που διαμορφώνεται μέσω των όλων των στοιχείων του φακέλου του, κατόπιν ορθολογικής ανάλυσης και δίκαιης στάθμισής τους[1], επιβεβαιώνει τα συμπεράσματα του λειτουργού. Από τις ελλιπέστατες απαντήσεις του, κατά τη διαδικασία της συνέντευξης, διαπιστώνεται ότι δεν παρείχε κάθε διαθέσιμη βοήθεια στον εξεταστή για τη διαπίστωση των στοιχείων της υπόθεσής του, ούτε τεκμηρίωσε τους ισχυρισμούς του με επαρκή λεπτομέρεια και πληροφορίες (βλέπε σχετικά Πρακτικός Οδηγός της ΕΑΣΟ: Αξιολόγηση των Αποδεικτικών Στοιχείων, Μάρτιος 2015, σελ.11 και Evidence and credibility assessment in the context of the Common European Asylum System της EUAA, February 2023, σελ.57-72, 103-112, 120-131 – Βλέπε επίσης, §205 του Εγχειριδίου για τις Διαδικασίες και τα Κριτήρια Καθορισμού του Καθεστώτος των Προσφύγων, του Ύπατου Αρμοστή των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες). Σε αρκετές διευκρινιστικές ερωτήσεις του λειτουργού για αριθμό ζητημάτων δεν ήταν ικανός να παράσχει ικανοποιητικές πληροφορίες[2] και υπήρξε αντιφατικός, ενώ αρκετά στοιχεία του φακέλου του προκύπτει αριθμός ανακριβειών που οδηγούν σε έλλειψη αληθοφάνειας του αιτήματος του. Ως προκύπτει, πρόσθετα των ευρημάτων και συμπερασμάτων του λειτουργού, τα περί κακοποίησης της θείας και του δασκάλου του, διακρίσεων του λόγω φυλής ουδόλως προκύπτουν ως καταγράφοντες ισχυρισμοί εγκατάλειψης της χώρας του ήτοι: (α) κατά την υποβολή της αίτησής του ο Αιτητής δήλωσε μόνο ότι εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του λόγω ανασφάλειας (γενικά) και δήλωσε ότι λαμβάνουν χώρα εκρήξεις οι οποίες δεν τον αφήνουν να κοιμηθεί, ότι απήγαγαν τον αδερφό του το 2018 και ενημερώθηκαν ότι έχασε τη ζωή του στα τέλη του 2019 και ότι η οικογένεια του θείου του οργάνωσε το ταξίδι του προς τις κατεχόμενες περιοχές της Δημοκρατίας με τουριστική βίζα, (β) κατά την συνέντευξη ευαλωτότητας του από τις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας ανέφερε μόνο ότι φοίτησε στο σχολείο για το Κοράνι και ότι οι λόγοι που τον ώθησαν να φύγει ήτο για να σωθεί από τους τρομοκράτες που σκότωσαν τον αδελφό του και ότι η μητέρα και η θεία του (που κατ΄ ισχυρισμό τον κακοποιούσε) τον βοήθησαν να εγκαταλείψει στην χώρα του για να σωθεί και να εργαστεί, (γ) στην δε συνέντευξη/συμπλήρωση εντύπου ευαλωτότητας επιβεβαιώνεται ότι είναι η μητέρα και η θεία του που τον βοήθησαν να εγκαταλείψει στην χώρα του για να σωθεί και να εργαστεί και ότι είναι επιληπτικός, στοιχεία που επαναλαμβάνονται και στην συνέντευξη καθορισμού ηλικίας του, (δ) ουδόλως προκύπτει επίσης οποιαδήποτε διάκριση ή κακή μεταχείριση ή μη εξεύρεση εργασίας από προηγούμενες δηλώσεις του ως ανωτέρω λόγω φυλής ή παθήσεως του, τουναντίον στην συνέντευξη ημερομηνίας 13/04/21 δήλωσε ότι εργαζόταν σε καταστήματα πωλώντας λαχανικά – στην δε κυρίως συνέντευξη ανέφερε ότι δεν εργάστηκε ποτέ. Συνεπώς, δεν θα μπορούσε να τύχει του ευεργετήματος της αμφιβολίας το οποίο δίνεται μόνο όταν έχουν προσκομισθεί όλα τα διαθέσιμα αποδεικτικά στοιχεία και όταν ο εξεταστής είναι γενικά ικανοποιημένος από την αξιοπιστία του αιτούντα (Βλέπε §204 του Εγχειριδίου για τις Διαδικασίες και τα κριτήρια Καθορισμού του Καθεστώτος των Προσφύγων του Ύπατου Αρμοστή των Ηνωμένων Εθνών). Από τα γεγονότα της περίπτωσης του σε συνάρτηση με τα στοιχεία του φακέλου και τις αιτιάσεις του δεν προκύπτει να συντρέχουν στο πρόσωπο του εκείνα τα υποκειμενικά και αντικειμενικά κριτήρια που μπορούν να στοιχειοθετήσουν το γεγονός ότι εγκατέλειψε την χώρα καταγωγής του και δεν επιθυμεί να επιστρέψει σε αυτή λόγω δικαιολογημένου φόβου δίωξης (§37-38 του Εγχειριδίου για τις Διαδικασίες και τα Κριτήρια Καθορισμού του Καθεστώτος των Προσφύγων, του Ύπατου Αρμοστή των Ηνωμένων Εθνών). Μπορεί να αποτελεί καθήκον της αρμόδιας αρχής να αξιολογεί σε συνεργασία με τον αιτούντα τα συναφή στοιχεία της αίτησής του και/ή ότι αυτή η ευθύνη μοιράζεται μεταξύ του λειτουργού και του αιτούντα, αυτό όμως δεν αναιρεί την υποχρέωση του ιδίου να υποβάλει το συντομότερο δυνατό όλα τα στοιχεία που απαιτούνται για την τεκμηρίωση της αίτησης του, ήτοι δηλώσεις/έγγραφα που έχει στη διάθεσή του σχετικά με την ηλικία του, το προσωπικό του ιστορικό, καθώς και το ιστορικό των οικείων συγγενών του, την ταυτότητα, την ιθαγένεια, τη χώρα και το μέρος προηγούμενης διαμονής του, τις προηγούμενες αιτήσεις ασύλου, το δρομολόγιο που ακολούθησε, το δελτίο ταυτότητας και τα ταξιδιωτικά του έγγραφα και τους λόγους για τους οποίους ζητεί διεθνή προστασία και/ή ότι εναπόκειται πρώτα στον ίδιο τον αιτούντα να έχει καταβάλει πραγματική προσπάθεια να τεκμηριώσει την αίτησή του. Αυτά τα στοιχεία εμφανώς δεν ικανοποιούνται ολιστικά από την συμπεριφορά που επέδειξε ο Αιτητής αφού: (α) υπήρξε αντιφατικός στις δηλώσεις του ως καταγράφεται ανωτέρω, (β) υπάρχει εμφανέστατη εσκεμμένη απόκρυψη της πραγματικής του ηλικίας – ως προκύπτει από τις διαδικασίες που ακολουθήθηκαν για διακρίβωση της ηλικίας του – ειδικά λόγω και μη παρουσίασης στοιχείων ταυτοποίησης, (γ) φαίνεται και η προσπάθεια απόκρυψης του πραγματικού επιπέδου μόρφωσης του από το σημείο που καταγράφεται από λειτουργό τμήματος ευημερίας για γνώση του Αιτητή στην Αγγλική ενώ στην κυρίως συνέντευξη ανέφερε ότι δεν ομιλεί άλλη γλώσσα εκτός της μητρικής του. Ούτε θεωρώ ότι κατά την ενώπιον του Δικαστηρίου διαδικασία υποδείχθηκαν επαρκή σημεία επί της συνέντευξης του Αιτητή ή της έκθεσης/εισήγησης που να τεκμηριώνουν ελλιπή υπό τις περιστάσεις έρευνα της αρμόδιας αρχής κατά την αξιολόγηση των ισχυρισμών του σε σχέση με την παροχή σε αυτόν προσφυγικού καθεστώτος. Συνεπώς δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του Άρθρου 3 του περί Προσφύγων Νόμου 2000 έως 2025, (Ν.6(Ι)/2000) καθώς οι σχετικοί ισχυρισμοί του απορρίφθηκαν ως μη αξιόπιστοι στο σύνολό τους και δεν κατάφερε να καταδείξει και/ή να τεκμηριώσει ότι σε περίπτωση επιστροφής του στην χώρα καταγωγής, υπάρχει κίνδυνος δίωξής της για λόγους φυλετικούς, θρησκευτικούς, ιθαγένειας ή ιδιότητας μέλους συγκεκριμένου κοινωνικού συνόλου ή πολιτικών αντιλήψεων.
Ούτε η περίπτωση του Αιτητή εμπίπτει στις προϋποθέσεις παροχής σε αυτόν καθεστώτος συμπληρωματικής προστασίας. Ο λειτουργός κατά την νομική ανάλυση και/ή κατά την υπαγωγή των προσωπικών του δεδομένων του Αιτητή εξέτασε κατά πόσο θα υπόκειτο σε περίπτωση επιστροφής του στην χώρα καταγωγής σε οποιαδήποτε τέτοια σοβαρή και αδικαιολόγητη βλάβη ως προσδιορίζεται στο Άρθρου 19 του περί Προσφύγων Νόμου 2000 έως 2025, (Ν.6(Ι)/2000), καταλήγοντας ότι τέτοιος κίνδυνος δεν υφίσταται. Ουδείς εκ των ισχυρισμών που πρόβαλε τεκμηριώνει την ύπαρξη ουσιωδών λόγων ώστε να πιστεύεται ότι ο ίδιος προσωπικά, σε περίπτωση επιστροφής στη χώρα καταγωγής του, θα υποβληθεί σε κίνδυνο θανατικής ποινής ή εκτέλεσης ή σε βασανιστήρια ή απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση ή τιμωρία. Ειδικά δε ως προς το σκέλος της διακινδύνευσης λόγω βίας ασκούμενης αδιακρίτως σε καταστάσεις ένοπλης σύρραξης, ο λειτουργός κατά την νομική ανάλυση εξέτασε σε συνάρτηση με τη περιοχή προηγούμενης διαμονής του Αιτητή ότι δεν θα επηρεαστεί προσωπικά κατά την έννοια του Άρθρου 15 (γ) της Οδηγίας 95/11/ΕΕ δηλαδή λόγω ύπαρξης σοβαρής και προσωπικής απειλής κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας αμάχου λόγω αδιάκριτης ασκήσεως βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης. Η ύπαρξη «ένοπλης σύρραξης» στο έδαφος μιας χώρας ή μιας περιοχής της ή διάφορων περιοχών της, (όπως στην προκειμένη περίπτωση) αν και αναγκαία, δεν είναι επαρκής προϋπόθεση από μόνη της για παραχώρηση συμπληρωματικής προστασίας. Σημειώνεται σε αυτό το σημείο ότι υπάρχει εκτενέστατη αξιολόγηση όλων των συναφών στοιχείων του αιτήματος του Αιτητή από τον λειτουργό στο μέρος της έκθεσης/εισήγησης και/ή αξιολόγησης κινδύνου επιστροφής σε συνάρτηση με την περιοχή διαμονής του όπου γίνεται παράθεση πληροφοριών αναφορικά με την κατάσταση ασφαλείας και/ή εκτενής καταγραφή εξωτερικών πηγών πληροφόρησης.
Είναι βασική θέση του συνηγόρου του Αιτητή ότι θα έπρεπε να τύχει συμπληρωματικής προστασίας καθότι λόγω της πάθησης του σε συνάρτηση με την κατάσταση ασφαλείας θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη ως απόρροια της κατάστασης ανασφάλειας στην περιοχή διαμονής του. Στα πλαίσια των εξουσιών του, το Δικαστήριο προχώρησε σε επικαιροποιημένη έρευνα αναφορικά με την κατάσταση ασφαλείας στην πόλη Burco, τόπου που ευλόγως αναμένεται να επιστρέψει λόγω και της παρουσίας των μελών της οικογένειάς του εκεί (θείας του αφού απορρίφθηκε ως αναξιόπιστος ο ισχυρισμός του περί κακοποίησης του). Η κατάσταση ασφαλείας στην πόλη Burao της Σομαλιλάνδης. Το Burco (Burao) είναι μια μικρή πόλη που βρίσκεται στην περιοχή Togdheer της Σομαλιλάνδης[3] και με περίπου 99.000 κατοίκους, σύμφωνα με εκτιμήσεις του 2025[4], η δεύτερη πιο πυκνοκατοικημένη πόλη στη Σομαλιλάνδη, ενώ ήταν εδώ που έλαβε χώρα η μονομερής ανακήρυξη της ανεξάρτητης Δημοκρατίας της Σομαλιλάνδης το 1991[5]. Η Σομαλιλάνδη αποτελεί μία αποσχισθείσα ημιερημική περιοχή της Σομαλίας στις ακτές του Κόλπου Aden, η οποία ανακήρυξε την ανεξαρτησία της το 1991 μετά την ανατροπή του στρατιωτικού δικτάτορα, Siad Barre[6]. Έκτοτε ακολούθησε αποσχιστικός αγώνας στα πλαίσια του οποίου δυνάμεις του Siad Barre καταδίωκαν αντάρτες, σκοτώθηκαν χιλιάδες άνθρωποι και πόλεις ισοπεδώθηκαν. Δεν πρόκειται για διεθνώς αναγνωρισμένη χώρα, ωστόσο διαθέτει λειτουργικό πολιτικό σύστημα, κυβερνητικούς θεσμούς, αστυνομική δύναμη, εθνικό νόμισμα και ο πληθυσμός της εκτιμήθηκε το 2024 σε περίπου 5.700.000 κατοίκους. Σε σχέση με της επαρχίες της Σομαλιλάνδης, διεθνείς πηγές χαρτογράφησης επιβεβαιώνουν ότι η επικράτεια της Σομαλιλάνδης αποτελείται από τις επαρχίες Sool και Sanaag στα ανατολικά, τις επαρχίες Togdheer, Hargeisha και Sahil στα κεντρικά και την επαρχία Awdal στα Δυτικά της περιφέρειας.Σύμφωνα με έναν διοικητικό χάρτη αναφοράς της UNOCHA, η περιοχή Togdheer μοιράζεται ένα διεθνή σύνορα με την Αιθιοπία. Εσωτερικά συνορεύει με τις περιοχές Wogoyi Galbeed, Soul,και Sanaag. Αποτελείται από τέσσερις συνοικίες: Sheikh, Owdweyne, Burco (ή Burao) και Buhodle (ή Buuhoodle). Πρωτεύουσα της περιοχής είναι το Burco (ή Burao)[7].Σύμφωνα με έκθεση της EUAA αναφορικά με την κατάσταση ασφαλείας στη Σομαλία το 2025, η επαρχία Toghdeer βρισκόταν υπό τον έλεγχο της αποσχοιστικής διοίκησης της Σομαλιλάνδης και όχι της Al Shabab. Η ίδια έκθεση, ως προς τα περιστατικά ασφαλείας στην διοικητική περιφέρεια Togdheer, αναφέρει ότι μετά το 2023 δεν έχουν καταγραφεί περιστατικά που να σχετίζονται με τη δυναμική κάποιας σύγκρουσης εκεί[8]. Η έκθεση που δημοσίευσε το BTI, ένα παγκόσμιο φόρουμ το οποίο προήλθε από τη συνεργασία σχεδόν 300 εμπειρογνωμόνων χωρών και περιοχών από κορυφαία πανεπιστήμια και δεξαμενές σκέψης παγκοσμίως, αναφορικά με την κατάσταση ασφαλείας στη Σομαλία το 2024 αναφέρει ότι πλην της παρουσίας της Al Shabab στις οροσειρές Golis της επαρχίας Sanaag της Σομαλιλάνδης, οι εντάσεις μεταξύ των περιφερειών της Σομαλιλάνδης και του Puntland για τις επαρχίες Sool και Sanaag παραμένουν άλυτες[9], αναφέροντας ότι στις κοινές, αμφισβητούμενες, ανατολικές, παραμεθόριες περιοχές τους, ξέσπασαν, την περίοδο αναφοράς, συγκρούσεις μεταξύ των δυνάμεων ασφαλείας της Σομαλιλάνδης και των διαδηλωτών, αφού τα ανατολικά τμήματα των επαρχιών Sool και Sanaag, καθώς και η περιοχή Buhoodle στην επαρχία Togdheer, διεκδικούνται από αμφότερες τις περιφέρειες. Αναφορικά με τα περιστατικά ασφαλείας στην επαρχία Toghdeer, η έκθεση της EUAA αναφορικά με την κατάσταση ασφαλείας στη Σομαλία το 2025 αναφέρει ότι σύμφωνα μεταξύ 1ης Απριλίου 2023 και 21ης Μαρτίου 2025, η πύλη ACLED κατέγραψε μόνο 21 περιστατικά ασφαλείας στην περιοχή Togdheer (εκτός της περιοχής Buhodle), συμπεριλαμβανομένων μάχες και βίας κατά αμάχων, που προκάλεσαν 17 θανάτους. Σε τοπικό επίπεδο, η περιοχή Burao κατέγραψε τα περισσότερα περιστατικά ασφαλείας (13 περιστατικά), ακολουθούμενη από την περιοχή Owdweyne (8 περιστατικά)[10]. Σε σχέση με τα περιστατικά ασφαλείας στην επαρχία Toghdeer κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους, η πύλη ALCED καταγράφει 43 περιστατικά ασφαλείας ("Political violence", που περιλαμβάνει περιστατικά βίας κατά αμάχων, εκρήξεις/απομακρυσμένη βία, μάχες, εξεγέρσεις και διαμαρτυρίες), τα οποία επέφεραν 14 απώλειες[11]. Στην πόλη Burao συγκεκριμένα, η ACLED κατέγραψε 11 περιστατικά ασφαλείας, τα οποία επέφεραν 2 απώλειες[12]. Σημειώνεται ότι ο πληθυσμός της πόλης Burao το 2026, ανέρχεται σε περίπου 155.860 κατοίκους[13].
Λόγω, όμως, της πάθησης του Αιτητή, όπως προκύπτει από τα στοιχεία της υπόθεσης, το Δικαστήριο προχωρεί σε επαναξιολόγηση όλων των προσωπικών περιστάσεων του. Η έννοια της αναπροσαρμοζόμενης κλίμακας, (ως διατυπώθηκε από το ΔΕΕ στην υπόθεση Elgafaji C-465/07[14] και στην υπόθεση Diakité C-285/12[15]) παρέχει ένα ενιαίο ερμηνευτικό πλαίσιο για τη στάθμιση μεταξύ γενικού κινδύνου (όταν υπάρχει αδιακρίτως ασκούμενη βία σε τόσο υψηλό βαθμό ώστε και μόνο η ιδιότητα του αμάχου συνιστά κίνδυνο) και του ειδικού κινδύνου (όταν υπάρχει εξατομικευμένη απειλή). Ως προς την εκτίμηση του βαθμού/έντασης της αδιάκριτης βίας, το ΔΕΕ στις αποφάσεις Elgafaji και Diakite δεν παρείχε συγκεκριμένες κατευθύνσεις προς στα εθνικά δικαστήρια σχετικά με τη μεθοδολογία που πρέπει να ακολουθούν για να αξιολογούν ήτοι (α) την ένταση της βίας που επικρατεί σε συγκεκριμένη περιοχή ή περιφέρεια μιας χώρας, και (β) το κατά πόσον η εν λόγω βία δημιουργεί πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης, είτε για τον άμαχο πληθυσμό συνολικά, είτε για άτομα με βάση τις προσωπικές τους περιστάσεις, είτε βάσει συνδυασμού των δύο. Το ζήτημα της σοβαρής και προσωπικής απειλής τέθηκε εκ νέου ενώπιον του ΔΕΕ αρκετά χρόνια αργότερα, στην υπόθεση CF και DN[16] όπου επικαλούμενο τη συλλογιστική στην υπόθεση Elgafagi, έκρινε ότι η ποσοτική αξιολόγηση του κινδύνου θανάτου και τραυματισμού, ο οποίος εκφράζεται ως ο λόγος του αριθμού των θυμάτων στην οικεία περιοχή προς τον συνολικό αριθμό των ατόμων που αποτελούν τον πληθυσμό της περιοχής αυτής είναι κρίσιμη για τη διαπίστωση της ύπαρξης σοβαρής και προσωπικής απειλής, αλλά ότι «η διαπίστωση αυτή δεν μπορεί να αποτελέσει το μόνο καθοριστικό κριτήριο». Βάσει Ιατρικών Βεβαιώσεων ημερομηνίας 06/03/24 και 28/11/24 προκύπτει ότι ο Αιτητής βρίσκεται υπό παρακολούθηση, πάσχει από μη ρυθμισμένη επιληψία, λαμβάνει φαρμακευτική αγωγή (που δεν ορίζεται στα σχετικά πιστοποιητικά), έχει επεισόδια επιληπτικών σπασμών, συνίσταται μη οδήγηση, αποφυγή αλκοόλ, επικίνδυνων δραστηριοτήτων/χειρισμού μηχανημάτων, έκθεσης στον ήλιο ή εναλλασσόμενα φώτα – αποφυγή νυχτερινών βαρδιών και επανεκτίμηση της κατάστασης του σε ένα χρόνο. Μετά από γενική έρευνα του Δικαστηρίου το σύστημα υγείας της Σομαλίας παραμένει εύθραυστο μετά από δεκαετίες συγκρούσεων, με τις υπηρεσίες να συγκεντρώνονται κυρίως στα αστικά κέντρα, ιδιαίτερα στη Mogadishu. Η δημόσια υγεία είναι δωρεάν κατ' αρχήν στα κυβερνητικά ιδρύματα, αλλά τα φάρμακα για χρόνιες παθήσεις, συμπεριλαμβανομένων των αντιεπιληπτικών, δεν διατίθενται συστηματικά. Άτομα που δεν έχουν επαρκείς οικονομικούς πόρους μπορεί να βασίζονται σε υπηρεσίες που παρέχονται δωρεάν από δημόσιες εγκαταστάσεις και φιλανθρωπικά ιδρύματα ή σε πολύ χαμηλό κόστος και μπορεί να λαμβάνουν μόνο κάποια φροντίδα[17]. Η επιληψία αποτελεί σημαντικό νευρολογικό φορτίο στη Σομαλία, κατατασσόμενη ως δεύτερη συχνότερη νευρολογική διάγνωση μετά τις αγγειακές εγκεφαλικές παθήσεις στο Νοσοκομείο Erdogan. Bασικοί δε παράγοντες κακής συμμόρφωσης με τη φαρμακευτική αγωγή περιλαμβάνουν την περιορισμένη ευαισθητοποίηση του κοινού, το διάχυτο στίγμα που περιβάλλει την επιληψία και τα οικονομικά εμπόδια στην συνεπή πρόσβαση στη θεραπεία[18]. Τώρα μετά από έρευνα του Δικαστηρίου σε σχέση με την περιοχή που ο Αιτητής αναμένεται να επιστρέψει εντοπίζεται το Γενικό Νοσοκομείο του Burao και το Burco Neurology Hospital[19]. Ειδικά το Γενικό Νοσοκομείο του Burao αποτελεί το μεγαλύτερο δημόσιο νοσοκομείο στη ευρύτερη περιοχή της Σομαλιλάνδης που εξυπηρετεί τουλάχιστον 350000 πολίτες[20] με επαρκείς θεραπευτικές εγκαταστάσεις που προσφέρουν δωρεάν για τους ασθενείς περίθαλψη[21]. Ο Αιτητής μέσω της συνέντευξης του δεν ανέφερε ότι δεν λάμβανε φαρμακευτική αγωγή ή εμποδιζόταν να λαμβάνει από τις αρμόδιες αρχές της χώρας του, αλλά δήλωσε ότι έλαβε το φάρμακο Philiparmaton από φαρμακείο το οποίο δεν τον βοήθησε. Δεν εντοπίζεται το εν λόγω φάρμακο από έρευνα του Δικαστηρίου, αυτό το οποίο όμως εντοπίζεται είναι η φαινοβαρβιτάλη (60mg, 100mg δισκία) ως θεραπεία επιληψίας/σπασμών[22], επιπλέον, η Εθνική Λίστα Απαραίτητων Φαρμάκων γενικότερα της Σομαλίας περιλαμβάνει τα carbamazepine, diazepam, magnesium sulfate, phenobarbital, valproic acid (sodium valproate), lamotrigine και phenytoin ως τυπικά αντισπασματικά/αντιεπιληπτικά φάρμακα[23]. Από δε εξειδικευμένη έρευνα του ίδιου του Δικαστηρίου μέσω MedCOI (πλατφόρμα της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Υποστήριξης Ασύλου) δεν βρέθηκε υλικό σχετικά με την επιληψία ή την ενεργή ουσία Carbamazepine του φαρμακευτικού σκευάσματος Tergetol το οποίο λαμβάνει ο Αιτητής στη Δημοκρατία (ερυθρό 84 ΔΦ). Ολιστικά από τα στοιχεία που προσκομίστηκαν από τον Αιτητή, επί του ζητήματος υγείας, προκύπτουν τα εξής ευρήματα: (α) δεν διαπιστώνεται κάποια σκοπιμότητα/πρόθεση ηθελημένης παρεμπόδισης πρόσβασης του από συγκεκριμένο φορέα δίωξης ή σοβαρής βλάβης σε κατάλληλη θεραπεία επί της κατάστασης της υγείας του στη χώρα του - ούτε προκύπτει οποιαδήποτε υπαίτια αποστέρηση από αυτόν της πρόσβασής της σε ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, (β) δεν προκύπτει από τις εξωτερικές πηγές που παρατέθηκαν ότι υπάρχει σε τέτοιο βαθμό έλλειψη κατάλληλης θεραπευτικής αγωγής στη χώρα καταγωγής του που να καθιστά αδύνατη και/ή επικίνδυνη για την ζωή του την επάνοδο στην χώρα του, (γ) δεν προκύπτει μέσω μαρτυρίας και/ή εμπεριστατωμένης ιατρικής έκθεσης ότι η κατάσταση της υγείας του σε περίπτωση απομάκρυνσης του ελλείψει κατάλληλης αγωγής στη χώρα προορισμού, διατρέχει κίνδυνο να εκτεθεί σε ταχεία, σημαντική και μη αναστρέψιμη επιδείνωση της υγείας του, (δ) δεν αποτελεί αυτοτελή λόγο παραχώρησης διεθνούς προστασίας λόγω μόνο του εν λόγω προβλήματος υγείας που αντιμετωπίζει (βλέπε σχετικά ΔΕΕ C-542/13, Mohamed M’Bodj v Βελγικού Δημοσίου, ημερ.18/12/2014). Προσαρμόζοντας την ανωτέρω νομολογία και δη την έννοια της αναπροσαρμοζόμενης κλίμακας στην περίπτωση του Αιτητή προκύπτουν τα εξής ευρήματα: (α) η κατάσταση ασφαλείας σε συνάρτηση με τον συνολικό αριθμό θανάτων αμάχων στην περιοχή επιστροφής (που είναι πολύ χαμηλός) και σε συνάρτηση με τον αριθμό πληθυσμού της γενικότερης περιοχής οδηγούν στο συμπέρασμα ότι τα επίπεδα βίας είναι τόσο χαμηλά που δεν είναι πιθανό να επηρεαστεί ένας άμαχος στη περιφέρεια Toghdeer [24] σύμφωνα και με τις κατευθυντήριες αρχές της EUAA για τη Σομαλία του 2025, (β) πρόκειται για ενήλικο, νεαρό, αρτιμελή, o οποίος διαθέτει οικογενειακό δίκτυο στην πόλη Burco την θεία του (κρίθηκε αναξιόπιστος σε σχέση με την κακοποίηση λαμβανομένου υπόψη ότι ήταν το πρόσωπο που κίνησε την διαδικασία με την μητέρα του για να εξέλθει της χώρας), (γ) κατόπιν συναναξιολόγησης των προσωπικών του περιστάσεων της υγείας του ως ανωτέρω, της κατάστασης ασφαλείας, τον συνολικό αριθμό θανάτων αμάχων και σε συνάρτηση με τον αριθμό πληθυσμού της γενικότερης περιοχής, καταλήγει το Δικαστήριο ότι δεν υπάρχουν ουσιώδεις λόγοι να πιστεύεται ότι με την επιστροφή του θα αντιμετωπίσει προσωπικά πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή και αδικαιολόγητη βλάβη. Βάσει όλων των στοιχείων του φακέλου και της έκθεσης/εισήγησης της λειτουργού (ως αναλύονται ανωτέρω) και μετά από έλεγχο νομιμότητας/ορθότητας και πραγματικό έλεγχο των περιστάσεων του Αιτητή, όπως αναλύεται ανωτέρω, το Δικαστήριο στα πλαίσια των εξουσιών του, καταλήγει στο ίδιο εύρημα ότι δηλαδή δεν μπορεί να του αναγνωριστεί το καθεστώς του πρόσφυγα ή συμπληρωματικής προστασίας.
Ως εκ τούτου, η παρούσα προσφυγή απορρίπτεται με μειωμένα €800 έξοδα εναντίον του Αιτητή (λόγω της μη διενέργειας εκ μέρους της αρμόδιας αρχής έρευνας αναφορικά με το ζήτημα υγείας και/ή ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης του Αιτητή – έρευνα που διενεργήθηκε από το Δικαστήριο) και υπέρ των Καθ' ων η αίτηση και η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται.
Μ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.
[1] High Court (Ανώτερο Δικαστήριο) (Ιρλανδία), IR κατά Minister for Justice Equality and Law Reform and Refugee Appeals Tribunal, [2009] IEHC 353, ημερ. 24/07/09, σκέψη 11
[2] EYAA, Evidence and Credibility Assessment in the Context of the Common European Asylum System, Judicial Analysis 2nd Edition, February 2023, σελ.122-123
[3] Nightearth.com, Burco, Togdheer (Somaliland), Somalia, n.d., https://www.nightearth.com/showitem.php?item=burco-togdheer_(somaliland)-somalia&lang=en#gsc.tab=0,
[4] https://worldpopulationreview.com/cities/somalia, (ημ. πρόσβ. 23/04/2026)
[5] Radiosomaliland, Burao, n.d., https://www.radiosomaliland.com/burao/, (ημ. πρόσβ. 23/04/2026)
[6] ΒΒC News, "Somaliland profile", 02/01/2024, https://www.bbc.com/news/world-africa-14115069 (ημ. πρόσβ. 23/04/2026)
[7] UNOCHA, Somalia Administrative Reference Map, as of 20 July 2023, https://www.unocha.org/attachments/21dce458-fade-4db2-ae3e-315a18e0903b/Somalia_Administrative%20Reference%20Map_20230326.pdf, (ημ. πρόσβ. 23/04/2026)
[8] EUAA, Security Situation, Somalia, May 2025, https://www.euaa.europa.eu/sites/default/files/publications/2025-06/2025_05_EUAA_COI_Report_Somalia_Security_Situation.pdf, σελ. 142, (ημ. πρόσβ. 23/04/2026)
[9] BTI, Somalia Country Report 2024, n.d., διαθέσιμο σε https://bti-project.org/en/reports/country-report/SOM, ((ημ. πρόσβ. 23/04/2026)
[10] EUAA analysis based on publicly available ACLED data. ACLED, Curated Data Files, Somalia, data covering 1 April 2023 to 21 March 2025, as of 26 March 2025, https://acleddata.com/curated-data-files/, (23/04/2026)
[11] Πλατφόρμα ACLED Explorer, η οποία από 30/07/2025 είναι προσβάσιμη κατόπιν εγγραφής, με χρήση των εξής φίλτρων αναζήτησης: Country: Somalia, Toghdeer, Events / Fatalities, Past Year, διαθέσιμη σε https://acleddata.com/platform/explorer (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 22/04/2026)
[12] Πλατφόρμα ACLED Explorer, η οποία από 30/07/2025 είναι προσβάσιμη κατόπιν εγγραφής, με χρήση των εξής φίλτρων αναζήτησης: Country: Somalia, Galmuduug, Events / Fatalities, Past Year, Zoom map in Burao, διαθέσιμη σε https://acleddata.com/platform/explorer (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 22/04/2026)
[14]Απόφαση του ΔΕΕ (τμήμα μείζονος συνθέσεως) της 17/02/09 C-465/07, MekiElgafaji και NoorElgafaji κατά StaatssecretarisvanJustitie
[15]Απόφαση του ΔΕΕ της 30/01/14 στην υπόθεση C-285/12, Aboubacar Diakité κατά Commissaire général aux réfugiés etaux apatrides
[16] ΔΕΕ, απόφαση της 10ης Ιουνίου 2021, CF και DN κατά Bundesrepublik Deutschland, C-901/19, EU:C:2021:472, https://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=242566&pageIndex=0&doclang=EL&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=24708794 , σκέψεις 30, 31, 32
[17] Centre for Documentation and Counter Extremism, Somalia: Health care services in Mogadishu Version 2.0, February 2025, https://us.dk/media/4emech21/medcoi-report_somalia_health-care-services-in-mogadishu_20.pdf σελ. 54
[18]Nature, Hassan et al, Comprehensive analysis of neurological disease patterns in a fragile health system in Somalia, 26/08/2025, https://www.nature.com/articles/s41598-025-12560-z
[19]https://www.google.com/maps/place/Burao+General+Hospital/@9.5343876,45.5129213,14z/data=!4m10!1m2!2m1!1sBurco,+hospitals!3m6!1s0x3d87cbc27c8de393:0xc0165f5c985521e9!8m2!3d9.5343876!4d45.5372112!15sChBCdXJjbywgaG9zcGl0YWxzWhEiD2J1cmNvIGhvc3BpdGFsc5IBCGhvc3BpdGFsmgEkQ2hkRFNVaE5NRzluUzBWSlEwRm5TVU42Y2tsVVJtcEJSUkFC4AEA-gEECAAQIw!16s%2Fg%2F1hdyybf68?authuser=0&entry=ttu&g_ep=EgoyMDI2MDUxMi4wIKXMDSoASAFQAw%3D%3D
[20]https://www.doctorswithoutborders.org/latest/24-hours-burco-hospital-part-1-emergency-room, https://somalilandmohd.com/departments/health-services-and-hospital-department/
[21] https://somalilandmohd.com/departments/health-services-and-hospital-department/
[22] https://primepharma.so/product/phenobarbital-tablets-usp-100-mg/
Ministry of Health and Human Services of Somalia, Somali Essential Medicines List, December 2019,
[23]https://cdn.who.int/media/docs/default-source/essential-medicines/national-essential-medicines-lists-(neml)/emro_neml/somalia-2019.pdf?sfvrsn=3d4b3f4f_3&download=true
[24] EUAA, Country Guidance: Somalia, Common analysis and guidance note, October 2025, https://euaa.europa.eu/publications/country-guidance-somalia-1 , σελ.51
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο