ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
(Νομική Αρωγή Αρ. ΝΑ 179/25)
16 Ιουνίου, 2026
[Μ. ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ, ΔΔΔΔΠ.]
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΡΩΓΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΤΙΚΟ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ ΑΡ.1 ΤΟΥ 2003 ΚΑΙ ΤΟΝ
ΠΕΡΙ ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΡΩΓΗΣ ΝΟΜΟ ΤΟΥ 2002 (Ν. 165(Ι)/2002)
ΑΙΤΗΣΗ ΑΠΟ:
F.Z από Αφγανιστάν
Αιτητής
......................
Ο Αιτητής εμφανίζεται προσωπικά
Α. Παπαδοπούλου (κα) Δικηγόρος για Γενικό Εισαγγελέα
[Παρούσες οι διερμηνείς κα. Ζωή Αγαπίου, για πιστή μετάφραση από Ελληνικά σε Αγγλικά και Lima Wahedi από Αγγλικά σε Dari και αντίστροφα.]
ΑΠΟΦΑΣΗ
Μ. Παπαντωνίου, ΔΔΔΔΠ.: Ο Αιτητής καταχώρησε την παρούσα αίτηση για παροχή προς αυτόν δωρεάν νομικής αρωγής έτσι ώστε να του δοθεί η δυνατότητα να διορίσει δικηγόρο, προκειμένου να προωθήσει προσφυγή κατά της νομιμότητας της απόφασης της Προϊσταμένης της Υπηρεσίας Ασύλου, η οποία του επιδόθηκε και μεταφράστηκε στις 16/07/2025, και σύμφωνα με την οποία απορρίφθηκε η αίτησή του για διεθνή προστασία.
Σύμφωνα με τα γεγονότα που παρατίθενται στο Σημείωμα που έχει καταχωρηθεί εκ μέρους του Γενικού Εισαγγελέα και υποστηρίζεται από σχετικά Παραρτήματα, ο Αιτητής είναι υπήκοος του Αφγανιστάν και συμπλήρωσε αίτηση για παροχή διεθνούς προστασίας στις 12/05/23, αφού εισήλθε παράνομα στις ελεγχόμενες από τη Δημοκρατία περιοχές.
Στις 12/05/2025 πραγματοποιήθηκε συνέντευξη του Αιτητή από αρμόδιο λειτουργό της Υπηρεσίας Ασύλου, (εφεξής o «αρμόδιος λειτουργός»). Στις 26/06/2025, ο αρμόδιος λειτουργός ετοίμασε έκθεση εισήγηση προς τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ασύλου, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη του αιτήματος του Αιτητή. Η εισήγηση του αρμόδιου λειτουργού εγκρίθηκε στις 30/06/2025.
Στις 16/07/2025, η Υπηρεσία Ασύλου εξέδωσε απορριπτική επιστολή, συνοδευόμενη από επιστολή αιτιολόγησης της απόφασης, η οποία παραλείφθηκε ιδιοχείρως και υπογράφτηκε από τον Αιτητή στις 16/07/2025.
Στις 21/07/2025 ο Αιτητής καταχώρησε την προσφυγή υπ’ αριθμόν 1839/2025 ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας και στις 18/08/2025, καταχώρησε την υπό κρίση αίτηση για παραχώρηση δωρεάν νομικής αρωγής.
Η εκπρόσωπος του Γενικού Εισαγγελέα ανέφερε τόσο μέσω του γραπτού της σημειώματος όσο και προφορικά στο Δικαστήριο, ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις που θέτει ο περί Νομικής Αρωγής Νόμος για την παραχώρηση του ευεργετήματος της νομικής αρωγής.
Σύμφωνα με το άρθρο 3 του Περί Νομικής Αρωγής Νόμου του 2002 ως τροποποιήθηκε, δωρεάν νομική αρωγή παρέχεται στις διαδικασίες που αναφέρονται στα άρθρα 4-6γ του Νόμου. Η κρίσιμη διάταξη του Νόμου Περί Νομικής Αρωγής είναι το άρθρο 6Β, εδάφιο 2, παράγραφος (α) το οποίο προβλέπει τα ακόλουθα:
«(6Β)(2) Παρέχεται δωρεάν νομική αρωγή σε αιτητή διεθνούς προστασίας, ο οποίος ασκεί προσφυγή ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου, δυνάμει των διατάξεων του 'Άρθρου 146 του Συντάγματος -
(α) Κατά δυσμενούς απόφασης του Προϊστάμενου επί της αίτησης διεθνούς προστασίας του εν λόγω αιτητή, την οποία απόφαση ο Προϊστάμενος έλαβε δυνάμει των διατάξεων του άρθρου 5, 12Βδις, 12Βτετράκις, 12Δ ή 13 του περί Προσφύγων Νόμου του 2000, (.)»
Τίθενται στο ίδιο άρθρο οι ακόλουθες προϋποθέσεις:
1. Η δωρεάν νομική αρωγή αφορά μόνο την πρωτοβάθμια εκδίκαση της προσφυγής ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου δυνάμει των διατάξεων του Άρθρου 146 του Συντάγματος.
2. Κατά την κρίση του Διοικητικού Δικαστηρίου η προσφυγή έχει πραγματικές πιθανότητες επιτυχίας.
Νοείται ότι σε αυτή την περίπτωση, η διάταξη που αφορά τις πραγματικές πιθανότητες επιτυχίας εφαρμόζεται χωρίς να περιορίζεται αυθαίρετα η παροχή της δωρεάν νομικής αρωγής και χωρίς να εμποδίζεται η ουσιαστική πρόσβαση του αιτητή διεθνούς προστασίας στη δικαιοσύνη.
Το Δικαστήριο έχει ευρεία διακριτική ευχέρεια να αποφασίσει κατά πόσο η προσφυγή του Αιτητή έχει πραγματικές πιθανότητες επιτυχίας. Τούτο χωρίς να αποφασίζει επί της οριστικής τύχης της προσφυγής που ενδέχεται να καταχωρήσει ο Αιτητής. Τονίζεται πως το αποτέλεσμα της παρούσας αίτησης δεν επηρεάζει την τελική εκδίκαση της προσφυγής.
Έχω μελετήσει προσεκτικά την απόφαση της Υπηρεσίας Ασύλου και την εισηγητική έκθεση που ετοιμάστηκε από τον αρμόδιο λειτουργό, αλλά ιδιαίτερο βάρος στην παρούσα διαδικασία θα δώσω και στα όσα ο ίδιος ο Αιτητής ανέφερε τόσο κατά τη συνέντευξη του όσο και ενώπιον αυτού του Δικαστηρίου.
Ως προς το λόγο για τον οποίο εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του, ο Αιτητής κατέγραψε στην αίτησή του για διεθνή προστασία ότι αυτός συνίσταται στο ότι δεχόταν απειλές από τους Taliban ακόμη και πριν από την ανάληψη της εξουσίας τους το 2021, λόγω της εργασίας του σε τηλεοπτικό σταθμό ως μεταφραστής και μηχανικός. Κατά τους ισχυρισμούς του, μετά την ανάληψη της εξουσίας από τους Ταλιμπάν η απειλή εις βάρος του εντάθηκε, γεγονός που τον ανάγκασε να εγκαταλείψει τη χώρα καταγωγής του. Στη συνέχεια μετέβη στα κατεχόμενα εδάφη της Κυπριακής Δημοκρατίας με φοιτητική βίζα. Ωστόσο, ανέφερε ότι δεν κατέστη δυνατό να εξασφαλίσει άδεια παραμονής ή άλλα σχετικά έγγραφα, ενώ τα απαιτούμενα τέλη ήταν υπερβολικά υψηλά για να τα καλύψει, με αποτέλεσμα να μεταβεί στις ελεγχόμενες από την Κυπριακή Δημοκρατία περιοχές και να υποβάλει αίτηση διεθνούς προστασίας.
Ως προς τους λόγους για τους οποίους εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του, κατά την διάρκεια της συνέντευξης του, ο Αιτητής ισχυρίστηκε ότι, λόγω της εργασίας του στα μέσα ενημέρωσης ως μεταφραστής ταινιών που παρακολουθούσαν κυρίως νέοι και γυναίκες, οι Ταλιμπάν τον θεώρησαν υπεύθυνο για «δημοκρατικές αλλαγές» και αλλαγή της νοοτροπίας των γυναικών, αντιτιθέμενο στην ιδεολογία τους, και τον προειδοποίησαν με επιστολή. Επιπλέον, λόγω της ιδιότητας του ως ιδιοκτήτης εκπαιδευτικού κέντρου και της συνεργασίας με αξιωματούχους της κυβέρνησης, έλαβε περαιτέρω προειδοποιήσεις ότι θεωρείται «εχθρός». Ερωτηθείς για τον φόβο του σε περίπτωση επιστροφής στο Αφγανιστάν, ο Αιτητής δήλωσε ότι οι Ταλιμπάν θα τον βρουν και θα τον θανατώσουν, εκτιμώντας τον κίνδυνο αυτό με βάση τις προειδοποιητικές επιστολές που έλαβε. Ερωτηθείς εάν προσπάθησε να μετεγκατασταθεί σε άλλο μέρος της χώρας, ο Αιτητής απάντησε ότι έζησε για δύο μήνες στο Herat, αλλά δεν το θεωρεί ασφαλές καθώς πιστεύει ότι θα τον εντοπίσουν.
Σύμφωνα με την Εισηγητική Έκθεση του αρμόδιου λειτουργού, ο Αιτητής κρίθηκε ικανοποιητικά αξιόπιστος ως προς τα προσωπικά του στοιχεία. Ως προς τους λοιπούς ισχυρισμούς του, ο Αιτητής κρίθηκε αναξιόπιστος, συγκεκριμένα, (2) ότι δέχτηκε απειλητικό γράμμα από τους Ταλιμπάν λόγω της επαγγελματικής του ιδιότητας ως μεταφραστής, (3) λόγω της επαγγελματικής του ιδιότητας στο Υπουργείο Αγροτικής Αποκατάστασης και Ανάπτυξης, και (4) ότι κινδυνεύει η ζωή του λόγω της επαγγελματικής του ιδιότητας ως ιδιοκτήτης εκπαιδευτικού κέντρου.
Ως προς τον 2ο, 3ο και 4ο ισχυρισμό, αυτοί κρίθηκαν γενικοί, ασαφείς και εν μέρει αντιφατικοί. Αν και ο Αιτητής τεκμηρίωσε το σκέλος της εργασίας του ως μεταφραστής, δεν κατόρθωσε να στοιχειοθετήσει προσωπική στοχοποίηση, ενώ το μοναδικό περιστατικό που ανέφερε ήταν η λήψη προειδοποιητικής επιστολής το 2018, χωρίς να ακολουθήσει οποιοδήποτε άλλο περιστατικό. Περαιτέρω, δεν προσδιόρισε επαρκώς τον επαγγελματικό του ρόλο ούτε παρείχε συγκεκριμένα στοιχεία ως προς τον χρόνο, τις συνθήκες και το περιεχόμενο των επιστολών που φέρεται να έλαβε από τους Ταλιμπάν, ενώ δεν ανέφερε περιστατικά προσωπικής βίας εναντίον του ιδίου ή της οικογένειάς του. Επιπλέον, ενώ ισχυρίστηκε ότι η ζωή του βρισκόταν σε κίνδυνο κατά την περίοδο 2021–2022, δήλωσε ότι συνέχισε να εργάζεται κανονικά και περιέγραψε την καθημερινότητά του ως φυσιολογική, γεγονός που δεν συνάδει με ισχυρισμό περί άμεσης και συνεχιζόμενης απειλής.
Ο λειτουργός επεσήμανε ότι, σύμφωνα με εξωτερικές πηγές πληροφόρησης, το καθεστώς των Ταλιμπάν πράγματι στοχοποιεί μεταφραστές που συνεργάζονται με ξένες δυνάμεις. Ωστόσο, η ιδιότητα του μεταφραστή στο Αφγανιστάν δεν συνεπάγεται αυτομάτως κίνδυνο δίωξης, εκτός εάν συνδέεται με δραστηριότητες που θεωρούνται ύποπτες από το καθεστώς. Στην παρούσα περίπτωση, διαπιστώθηκε ότι το αντικείμενο εργασίας του Αιτητή αφορούσε μεταφράσεις ρομαντικών ταινιών και τουριστικού περιεχομένου, ενώ η περιοχή δραστηριοποίησής του ήταν η επαρχία Nangarhar, η οποία, σύμφωνα με τους ίδιους τους ισχυρισμούς του, θεωρούνταν ασφαλής κατά το επίμαχο χρονικό διάστημα λόγω της απουσίας ελέγχου των Ταλιμπάν. Κατά συνέπεια, με βάση την ανάλυση των δηλώσεων του Αιτητή και τις πληροφορίες της EUAA για το Αφγανιστάν, δεν προκύπτει επαρκής τεκμηρίωση ή συγκεκριμένα περιστατικά που να αποδεικνύουν ότι ο ίδιος ή η οικογένειά του υπέστησαν άμεσο διωγμό ή σωματική βία από τους Ταλιμπάν λόγω της επαγγελματικής του ιδιότητας.
Ο λειτουργός επεσήμανε ότι, όσον αφορά ιδιωτικά εκπαιδευτικά κέντρα, οι διαθέσιμες πηγές δεν αναφέρουν στοχοποιήσεις ιδιοκτητών ή προσωπικές απειλές, πέραν περιορισμένων πιέσεων. Το EUAA Country Guidance του 2024, επιβεβαιώνει ότι η καθολική απαγόρευση εκπαίδευσης και εργασίας των γυναικών εφαρμόστηκε μετά την κατάληψη της εξουσίας από τους Ταλιμπάν το 2022. Επομένως, η ασάφεια και η αντίφαση μεταξύ του χρονικού ισχυρισμού του Αιτητή και της επιβεβαιωμένης επιβολής των απαγορεύσεων υπονομεύουν την αξιοπιστία του ισχυρισμού.
Ο Αιτητής, κατά τη διαδικασία εξέτασης της αίτησής του για παροχή νομικής αρωγής ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας, ανέφερε ότι κατά τη διάρκεια της πρώτης του συνέντευξης σημειώθηκαν παρεξηγήσεις αναφορικά με όσα ο ίδιος είχε δηλώσει. Περαιτέρω, ισχυρίστηκε ότι, εάν προσκομίσει τα έγγραφα που έχει στην κατοχή του, θα καταστεί σαφής η βασιμότητα των ισχυρισμών του. Επιπλέον, υποστήριξε ότι οι εξηγήσεις που παρείχε κατά τη συνέντευξη καταγράφηκαν συνοπτικά και ελλιπώς.
Ιδιαίτερη σημασία, στο πλαίσιο της παρούσας αίτησης για νομική αρωγή, έχει το γεγονός ότι από τα ίδια τα λεγόμενα του Αιτητή προκύπτει ότι δεν υπήρξε στο παρελθόν προσωπικό θύμα στοχοποίησης, απειλών ή βίας, ότι κανένα μέλος της οικογένειάς του δεν αναζητήθηκε ή διώχθηκε μετά την αναχώρησή του από την χώρα.
Η συνήγορος που εμφανίζεται για τον Γενικό Εισαγγελέα υιοθέτησε το περιεχόμενο του Σημειώματος και επανέλαβαν την θέση της ότι εκ πρώτης όψεως ο Αιτητής δεν έχει πραγματικές πιθανότητες επιτυχίας στην προσφυγή που προτίθεται να καταχωρήσει.
Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω στοιχεία αναφορικά με τη δράση των Ταλιμπάν, σε συνάρτηση με τους ισχυρισμούς του Αιτητή και τα δεδομένα που προκύπτουν από το πρακτικό της συνέντευξής του, παρατηρώ - εκ πρώτης όψεως - ότι, ο αρμόδιος λειτουργός εντόπισε και αξιολόγησε όλους τους ουσιώδεις ισχυρισμούς του Αιτητή που σχετίζονται με το λόγο που αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τη χώρα καταγωγής του. Συγκεκριμένα, δεν κατέστη δυνατή η σαφής αποτύπωση του επαγγελματικού του ρόλου ούτε η τεκμηρίωση ύπαρξης άμεσης και συνεχιζόμενης απειλής εις βάρος του πέραν των προειδοποιητικών επιστολών που επικαλέστηκε. Επιπλέον, δεν παρείχε αναλυτικές πληροφορίες σχετικά με σοβαρά περιστατικά διακριτικής μεταχείρισης ή δίωξης, γεγονός που επηρεάζει την αξιοπιστία των ισχυρισμών του. Κατά συνέπεια, οι ισχυρισμοί του δεν επαρκούν για να στοιχειοθετήσουν, έστω εκ πρώτης όψεως, ύπαρξη άμεσου και συνεχιζόμενου κινδύνου ή δίωξης κατά την έννοια του άρθρου 3 του περί Προσφύγων Νόμου, ούτε δικαιολογούν την υπαγωγή του σε καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας δυνάμει του άρθρου 19 του ίδιου νόμου.
Για τους λόγους αυτούς και λαμβάνοντας υπόψιν ότι βάσει των προνοιών της σχετικής νομοθεσίας, ο Αιτητής έχει το βάρος να καταδείξει ότι έχει πραγματικές πιθανότητες να εκδοθεί δικαστική απόφαση υπέρ του και χωρίς να αποφασίζεται οριστικά το αποτέλεσμα της προσφυγής που ενδεχομένως να καταχωρήσει ο Αιτητής (Tarrago Durgo Man v Δημοκρατίας, Υποθ. Αρ. 278/09,ημερ.15/07/2009, Nacira Baghour and Maged Ahmad Odeh, Υποθ. Αρ. 10/12, ημερ. 28/03/2012), κρίνω στη βάση των ενώπιον μου στοιχείων πως δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι η προσφυγή που ενδέχεται να καταχωρηθεί έχει πραγματικές πιθανότητες επιτυχίας και ως εκ τούτου η αίτηση απορρίπτεται χωρίς έξοδα.
Επαναλαμβάνω ότι ο Αιτητής μπορεί να προωθήσει την προσφυγή που έχει καταχωρήσει με δικά του έξοδα.
Τα έξοδα των μεταφραστών καθ' όλη τη διάρκεια της διαδικασίας να καταβληθούν από τη Δημοκρατία.
Μ. ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο