ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
Υπόθεση Αρ.: 706/24
30 Ιουνίου, 2026
[Κ. Κ. Κλεάνθους, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.]
Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος
Μεταξύ:
M. D. B.
Αιτήτριας
και
Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω Προϊσταμένου της Υπηρεσίας Ασύλου
Καθ' ων η αίτηση
.........
Α. Μιχαήλ (κα), Δικηγόρος για την Αιτήτρια
Α. Παπαδοπούλου (κα), Δικηγόρος για τους Καθ' ων η αίτηση
Κ. Κ. Κλεάνθους, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.: Η Αιτήτρια, με την παρούσα προσφυγή, στρέφεται κατά της απόφασης των Καθ’ ων η αίτηση, ημερομηνίας 9.1.2024, με την οποία απορρίφθηκε η αίτησή της για διεθνή προστασία. Παράλληλα, αιτείται την αναγνώρισή της ως πρόσφυγα ή, εναλλακτικά, τη χορήγηση καθεστώτος συμπληρωματικής προστασίας. Τέλος, ζητεί την ακύρωση της απόφασης επιστροφής που εκδόθηκε σε βάρος της κατά την ίδια ημερομηνία
Γεγονότα
1. Τα γεγονότα της υπόθεσης έχουν ως ακολούθως: Η Αιτήτρια κατάγεται από το Καμερούν. Εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής της νομότυπα, κατά δήλωσή της στις 27.2.2022 και στη συνέχεια εισήλθε παράνομα στη Δημοκρατία στις 7.3.2022. Στις 5.4.2022, υπέβαλε αίτηση διεθνούς προστασίας. Στις 5.12.2023 και στις 19.12.2023 πραγματοποιήθηκαν συνεντεύξεις της Αιτήτριας από λειτουργό της Υπηρεσίας Ασύλου, ο οποίος υπέβαλε Έκθεση/Εισήγηση προς τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ασύλου (στο εξής: Προϊστάμενος) για απόρριψη της αίτησης της Αιτήτριας και για έκδοση απόφασης επιστροφής της στη χώρα καταγωγής της. Η Εισήγηση εγκρίθηκε από τον Προϊστάμενο στις 9.1.2024. Η εν λόγω απορριπτική απόφαση κοινοποιήθηκε στην Αιτήτρια στις 29.1.2024 και αποτελεί το αντικείμενο της παρούσας προσφυγής.
Νομικοί Ισχυρισμοί
2. Η Αιτήτρια δια της συνηγόρου της προωθεί ως βασικό λόγο προσφυγής την πλημμελή αξιολόγηση των ισχυρισμών της από τους Καθ’ ων η αίτηση. Ειδικότερα υποστηρίζει ότι προηγήθηκε της έκδοσης της επίδικης πράξης εσφαλμένη αξιολόγηση της εσωτερικής αξιοπιστίας της δεδομένης της παντελούς απουσίας διασταύρωσης των οικείων ισχυρισμών της με εξωτερικές πηγές πληροφόρησης, ενώ περαιτέρω υποστηρίζει ότι απουσιάζει πλήρως η αξιολόγηση του ισχυρισμού της Αιτήτριας περί της εκατέρωθεν στοχοποίησής της, ήτοι από τους Ambazonians και την κυβέρνηση της χώρας της, ότι δεν ελήφθη υπόψη το φύλο της Αιτήτριας και οι προσωπικές περιστάσεις της, ενώ δεν αναζητήθηκανεξωτερικές πηγές πληροφόρησης ως προς την έμφυλη βία στο Καμερούν, τη διαθέσιμη κρατική προστασία και την κοινωνική αντιμετώπιση των επιζησάντων έμφυλης βίας, τη δυνατότητα επιστροφής στο Καμερούν μόνων γυναικών με παιδιά άνευ αντρικού υποστηρικτικού δικτύου καθώς και ως προς τη βία που επικρατεί στις αγγλόφωνες περιοχές και τον εκτοπισμό των γυναικών. Υποστηρίζεται εξάλλου ότι οι Καθ΄ ων η αίτηση δεν εφάρμοσαν το ευεργέτημα της αμφιβολίας σε σχέση με πτυχές του αιτήματος που αντικειμενικά δεν θα μπορούσαν να αποδειχθούν. Περαιτέρω, εξηγεί τους λόγους που υποστηρίζει την υπαγωγή της σε καθεστώς πρόσφυγα και, όλως επικουρικώς, την υπαγωγή αυτής σε καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας. Τέλος, προβάλλει ότι η ενσωματωθείσα απόφαση επιστροφής είναι αναιτιολόγητη, ότι δεν στηρίζεται σε δέουσα και κατάλληλη έρευνα και ότι είναι παράνομη και αντίθετη προς το εσωτερικό και ενωσιακό δίκαιο επιστροφών.
3. Από την πλευρά τους, οι Καθ’ ων η αίτηση υπεραμύνονται της νομιμότητας και της ορθότητας της επίδικης απόφασης, υποστηρίζοντας ότι αυτή εκδόθηκε κατόπιν δέουσας έρευνας και στηρίζεται σε επαρκή αιτιολογία. Προς υποστήριξη των θέσεών τους παραπέμπουν στα επιμέρους ευρήματα της διοικητικής διαδικασίας. Ειδικότερα, ως προς τον ισχυρισμό της συνηγόρου της Αιτήτριας περί μη λήψης υπόψη των προσκομισθέντων αποδεικτικών εγγράφων, υποστηρίζουν ότι από το περιεχόμενο των προσκομισθεισών φωτογραφιών δεν προκύπτει ούτε η ιδιότητα μέλους ούτε ενεργός ρόλος της Αιτήτριας, ούτε προκύπτει οποιοσδήποτε χρονικός ή τοπικός προσδιορισμός ή άλλη σύνδεση των απεικονιζόμενων γεγονότων με πράξεις δίωξης ή σοβαρής βλάβης. Περαιτέρω, αναφορικά με τον ισχυρισμό περί παράλειψης παραπομπής της Αιτήτριας σε ιατρική ή άλλη εξέταση, καθώς και περί ανάγκης διασφάλισης ειδικών συνθηκών υποδοχής και ειδικών διαδικαστικών εγγυήσεων, οι Καθ’ ων προβάλλουν ότι η σχετική κρίση εναπόκειται στη διακριτική ευχέρεια του αρμόδιου λειτουργού. Επισημαίνουν δε ότι, κατά την έναρξη της συνέντευξής της, η ίδια η Αιτήτρια δήλωσε ότι δεν αντιμετώπιζε οποιοδήποτε πρόβλημα και ότι ήταν σε θέση να συμμετάσχει κανονικά στη διαδικασία της συνέντευξης.
4. Δια της απαντητικής αγόρευσης, η Αιτήτρια υποστηρίζει ότι, ως θύμαέμφυλης βίας, θα έπρεπε να αξιολογηθεί υπό το φως και τις κατευθυντήριες οδηγίες της Σύμβασης του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Πρόληψη και την Καταπολέμηση της Βίας κατά των Γυναικών και της Ενδοοικογενειακής Βίας[1], ότι δεν της παρασχέθηκαν ειδικές διαδικαστικές εγγυήσεις λόγω της ανωτέρω ιδιότητάς της παρότι αυτή διαγνώστηκε κατά τη διάρκεια της συνέντευξης, ότι η Αιτήτρια, ως θύμα ενδοοικογενειακής βίας που υπέστη πράξεις κατά του φύλου της, ανήκει στην ιδιαίτερη ομάδα των γυναικών οι οποίες έχουν υποστεί σωματική κακοποίηση από τον σύζυγό τουςκαι έχουν εκτεθεί σε έμφυλη βία, ότι η προτεινόμενη εσωτερική μετεγκατάσταση στην πόλη Douala είναι αδύνατη καθότι η Αιτήτρια διέμενε εκεί κατά διακοπτόμενα και ολιγοήμερα διαστήματα, ο σύζυγός της την είχε εντοπίσει, δεν διαθέτει εκεί επαρκές υποστηρικτικό δίκτυο ούτε υφίσταται αποτελεσματική κρατική προστασία, και τέλος, όλως επικουρικώς, ότι η Αιτήτρια θα έπρεπε να αναγνωριστεί ως δικαιούχος συμπληρωματικής προστασίας εν όψει των γενικών συνθηκών επικινδυνότητας στην περιοχή της καταγωγής της και των προσωπικών περιστάσεών της.
Το νομικό πλαίσιο
5. Η Σύμβαση περί του καθεστώτος των προσφύγων, η οποία υπογράφηκε στη Γενεύη στις 28 Ιουλίου 1951 και τέθηκε σε ισχύ στις 22 Απριλίου 1954 [Recueil des traités des Nations unies, τόμος 189, σ. 150, αριθ. 2545 (1954)], όπως συμπληρώθηκε με το Πρωτόκολλο περί του καθεστώτος των προσφύγων, το οποίο συνήφθη στη Νέα Υόρκη στις 31 Ιανουαρίου 1967 και τέθηκε σε ισχύ στις 4 Οκτωβρίου 1967 (στο εξής: Σύμβαση της Γενεύης), ορίζει, στο άρθρο 1, τμήμα Α, σημείο 2, πρώτο εδάφιο, ότι ο όρος «πρόσφυγας» εφαρμόζεται επί παντός προσώπου το οποίο, «συνεπεία δικαιολογημένου φόβου διώξεως λόγω φυλής, θρησκείας, εθνικότητος, κοινωνικής τάξεως ή πολιτικών πεποιθήσεων, ευρίσκεται εκτός της χώρας της οποίας έχει την ιθαγένεια και δεν δύναται ή, λόγω του φόβου τούτου, δεν επιθυμεί να απολαύη της προστασίας της χώρας ταύτης».
6. Ο Κανονισμός 2 των περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Διαδικαστικών Κανονισμών του 2019, ως έχουν τροποποιηθεί μέχρι και τον περί της Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας (Τροποποιητικό) (Αρ. 1) Διαδικαστικό Κανονισμό του 2026, έχει ως ακολούθως:
«Ο Διαδικαστικός Κανονισμός του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου 1962, και οι περί της Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διαδικαστικοί Κανονισμοί (Αρ.1) Διαδικαστικοί Κανονισμοί του 2015, τυγχάνουν εφαρμογής σε όλες τις προσφυγές που καταχωρούνται στο Διοικητικό Δικαστήριο Διεθνούς Προστασίας από 18.6.2019, με τις αναγκαίες τροποποιήσεις που αναφέρονται στη συνέχεια και κατ’ ανάλογη εφαρμογή των δικονομικών κανόνων και πρακτικής που ακολουθούνται και εφαρμόζονται στις ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου προσφυγές εκτός αν ήθελε άλλως ορίσει το Δικαστήριο.».
7. Το άρθρο 11 των περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμων του 2018 έως 2026 (στο εξής: o περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμος) καθορίζει τη δικαιοδοσία του παρόντος Δικαστηρίου.
8. Το άρθρο 3 των περί Προσφύγων Νόμων του 2000 έως 2025 (στο εξής: ο περί Προσφύγων Νόμος) καθορίζει τις προϋποθέσεις αναγνώρισης προσώπου ως πρόσφυγα.
9. Το άρθρο 16 του περί Προσφύγων Νόμου ορίζει τα εξής:
«Υποχρεώσεις Αιτητή κατά την εξέταση της αίτησης και συναφής υποχρέωση αρμόδιων αρχών
16.-(1) Κατά την εξέταση της αίτησής του, ο Αιτητής οφείλει να συνεργάζεται με την Υπηρεσία Ασύλου με σκοπό την εξακρίβωση της ταυτότητάς του και των υπόλοιπων στοιχείων που αναφέρονται στην παράγραφο (α) του εδαφίου (2).
(2) Ιδίως, ο Αιτητής οφείλει-
(α) να υποβάλει το συντομότερο δυνατό όλα τα στοιχεία που απαιτούνται για την τεκμηρίωση της αίτησης, τα οποία στοιχεία συνίστανται σε δηλώσεις του Αιτητή και σε όλα τα έγγραφα που έχει ο Αιτητής στη διάθεσή του σχετικά με την ηλικία του, το προσωπικό του ιστορικό, καθώς και το ιστορικό των οικείων συγγενών του, την ταυτότητα, την ιθαγένεια, τη χώρα και το μέρος προηγούμενης διαμονής του, τις προηγούμενες αιτήσεις ασύλου, το δρομολόγιο που ακολούθησε, το δελτίο ταυτότητας και τα ταξιδιωτικά του έγγραφα και τους λόγους για τους οποίους ζητεί διεθνή προστασία∙ [...]».
10. Το άρθρο 19 του περί Προσφύγων Νόμου καθορίζει τις προϋποθέσεις χορήγησης καθεστώτος συμπληρωματικής προστασίας.
Κατάληξη
11. Ως προς τους ισχυρισμούς της Αιτήτριας επισημαίνεται εκ προοιμίου ότι το παρόν Δικαστήριο εξετάζει την ενώπιον του προσφυγή αξιολογώντας εξ υπαρχής την αίτηση του εκάστοτε αιτητή για διεθνή προστασία, τόσο κατά το νόμο όσο και κατ' ουσίαν. Δεν περιορίζεται, συνεπώς, μόνο στην εξέταση της διαδικασίας και των στοιχείων κρίσης της διοικητικής αρχής που εξέδωσε την προσβαλλόμενη πράξη, αλλά εξετάζει την ουσιαστική ορθότητά της de novo και ex nunc. (Βλ. Απόφαση του ΔΕΕ της 3ης Απριλίου 2025, C-283/24 [Barouk], B. F. κατά Κυπριακής Δημοκρατίας, ECLI:EU:C:2025:236, απόφαση του ΔΕΕ ημερομηνίας 29 Ιουλίου 2019, Torubarov, C-556/17, EU:C:2019:626, σκέψεις 50 έως 53 (σύμφωνα με την οποία το δικαστήριο πραγματοποιεί «πλήρη και ex nunc εξέταση τόσο των πραγματικών όσο και των νομικών ζητημάτων, ιδίως, κατά περίπτωση, εξέταση των αναγκών διεθνούς προστασίας) Έφεση κατά Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Aρ. 107/2023, Δημοκρατία ν. Q.B.T., απόφαση ημερ. 11.2.2025, Έφεση κατά Απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Αρ. 17/2021 Janelidze ν. Δημοκρατίας, απόφαση ημερ. 21.9.2021· Έφεση κατά Απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Αρ. 35/2023 Lubangamu ν. Δημοκρατίας, απόφαση ημερ. 5.12.2024, Έφεση κατά Απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Αρ. 12/2025 Δημοκρατία ν. Β.Α., ημερ. 18.12.2025). Ο εκάστοτε αιτητής αναμένεται να προβάλει, στο πλαίσιο της διοικητικής ή και της παρούσας δικαστικής διαδικασίας, τέτοιους συγκεκριμένους και ειδικούς ισχυρισμούς, οι οποίοι εν δυνάμει θα δικαιολογούσαν την υπαγωγή του στο καθεστώς διεθνούς προστασίας. Η πιο πάνω ανάλυση λόγω της έκτασης της δικαιοδοσίας του παρόντος Δικαστηρίου καθιστά αλυσιτελή την προβολή υποπεριπτώσεων λόγων προσφυγής π.χ. έλλειψη δέουσας έρευνας και αιτιολογίας, πλάνη, ορισμένες διαδικαστικές πλημμέλειες κατά την έκδοση της επίδικης πράξης. Εν προκειμένω, η Αιτήτρια εκπροσωπούμενη και δια συνηγόρου, έχει την ευκαιρία να εκθέσει τους ισχυρισμούς της και να λάβει όλα τα δέοντα δικονομικά μέσα προς τεκμηρίωσή τους [Βλ. «Εγχειρίδιο Διοικητικού Δικαίου», Επαμεινώνδας Π. Σπηλιωτόπουλος, 14ης Έκδοση, Νομική Βιβλιοθήκη, σ. 260, υποσημ. 72, «Εισηγήσεις Διοικητικού Δικονομικού Δικαίου, Χαράλαμπος Χρυσανθάκης, 2η Έκδοση, Νομική Βιβλιοθήκη, σελ. 247 και Π.Δ. Δαγτόγλου, (Διοικητικό Δικονομικό Δίκαιο), σελ. 552]. Ως αλυσιτελής χαρακτηρίζεται ο λόγος προσφυγής, ο οποίος ακόμα και αν γίνει δεκτός δεν πρόκειται να οδηγήσει σε ακύρωση της προσβαλλόμενης πράξης [Βλ. Η προβολή ισχυρισμών στις διοικητικές διαφορές ουσίας, Α. Αθ. Αρχοντάκη, Νομική Βιβλιοθήκη, σ. 100].
12. Συναφές εν προκειμένω είναι και το άρθρο 16 του περί Προσφύγων Νόμου και ειδικότερα τα εδάφια (2) και (3) αυτού. Από τις εν λόγω διατάξεις απορρέει καταρχάς η υποχρέωση του Αιτητή να καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια προς τεκμηρίωση της αίτησης ασύλου του. Σύμφωνα με πάγια νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου (Βλ. ενδεικτικώς, Υπόθ. Αρ. 1721/2011, Ηοοman &; Mahiab Khanbabaie v. Aναθεωρητικής Αρχής Προσφύγων, ημερ. 30.6.2016, ECLI:CY:AD:2016:D320) αποτελεί υποχρέωση του αιτούντος άσυλο να επικαλεστεί έστω και χωρίς να προσκομίσει τυπικά αποδεικτικά στοιχεία, συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά που του προκαλούν κατά τρόπο αντικειμενικώς αιτιολογημένο, φόβο δίωξης στη χώρα του για κάποιον από τους λόγους που αναφέρει το άρθρο 3 του περί Προσφύγων Νόμου (Βλ. επίσης νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, αποφάσεις αρ. 1093/2008, 817/2009 και 459/2010). Εν συνεχεία ωστόσο, λόγω ακριβώς της δυσχέρειας του αιτούντος να τεκμηριώσει με συγκεκριμένα στοιχεία την αίτησή του, γεννάται υποχρέωση της διοίκησης να συνδράμει τον Αιτητή σε αυτήν την προσπάθεια προβολής και τεκμηρίωσης των ισχυρισμών του (Βλ. Εγχειρίδιο για τις Διαδικασίες και τα Κριτήρια Καθορισμού του Καθεστώτος των Προσφύγων της Υπάτης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών παρ. 195 επ., Βλ. επίσης αναφορικά με την ενεργό συνεργασία Απόφαση του ΔΕΕ της 22ας Νοεμβρίου 2012, Υπόθεση C-277/11, M. M., ECLI: EU:C:2012:744, σκέψεις 63 έως 68).
13. Προχωρώντας στην εξέταση της ουσίας των ισχυρισμών της Αιτήτριας, επισημαίνεται ότι, κατά την καταγραφή της αίτησής της για διεθνή προστασία, αυτή ανέφερε ότι εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής της λόγω της κοινωνικής και πολιτικής αστάθειας που εκτυλίσσεται στο αγγλόφωνο τμήμα του Καμερούν από όπου κατάγεται. Περαιτέρω, ισχυρίστηκε ότι εργαζόταν ως εκπαιδεύτρια υγείας της κοινότητας (community health educator) με τη Μη Κυβερνητική Οργάνωση (στο εξής: ΜΚΟ) «Doctors without Borders» και για τον λόγο αυτό έχει κατηγορηθεί αρκετές φορές τόσο από τις στρατιωτικές αρχές όσο και από τους ένοπλους αυτονομιστές ότι συνεργάζεται με την αντίπαλη πλευρά. Η Αιτήτρια δήλωσε ότι ως εκ τούτου η ζωή της ευρισκόταν σε κίνδυνο και για το λόγο αυτό διέφυγε από τη χώρα καταγωγής της (βλ. ερ. 1-3).
14. Στις 7.4.2022, ενόσω η Αιτήτρια βρισκόταν ακόμα στο Κέντρο Πρώτης Υποδοχής (ΚεΠΥ) «Πουρνάρα», διενεργήθηκε αξιολόγηση ειδικών αναγκών και ευαλωτότητας της Αιτήτριας από αρμόδιο λειτουργό του ΚεΠΥ. Κατά τη συνέντευξη, η Αιτήτρια ανέφερε ότι είναι άγαμη και άτεκνη, επανέλαβε τους ισχυρισμούς που προέβαλε κατά την καταγραφή της αίτησης διεθνούς προστασίας της ως προς τους λόγους για τους οποίους εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής της, ενώ παράλληλα ισχυρίστηκε ότι υπήρξε στο παρελθόν σε κακοποιητική σχέση την οποία εγκατέλειψε προ πενταετίας. Ο λειτουργός σημείωσε επί του σχετικού εντύπου ως «Χαμηλό» το επίπεδο πιθανολόγησης σοβαρού κινδύνου για την προσωπική ασφάλεια της Αιτήτριας, με πιθανή την ανάγκη παρέμβασης (βλ. ερ. 19-11).
15. Κατά το κρίσιμο στάδιο της προσωπικής της συνέντευξης, κατά την αρχική συνέντευξη, η Αιτήτρια ανέφερε ότι γεννήθηκε το έτος 1986 στο χωρίο Tali, περιοχή Mamfe, Manyu Division, Νοτιοδυτική περιφέρεια του Καμερούν, και μεγάλωσε στο χωριό Tinto της ιδίας περιοχής, όπου διέμενε έως τον χρόνο κατά τον οποίον εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής της, πλην του διαστήματος 2003-2007 κατά το οποίο διέμενε στην Douala στο σπίτι της αδερφής της για εκπαιδευτικούς σκοπούς. Ομιλεί γαλλικά και αγγλικά. Ως προς το θρήσκευμα, δήλωσε ότι είναι Χριστιανή. Ως προς την πατρική της οικογένεια, οι γονείς της έχουν αποβιώσει και τώρα διαθέτει μία αδερφή στην πόλη Douala και μία γιαγιά στο χωριό Tinto όπου διέμενε και η ίδια. Δήλωσε ότι είναι άγαμη μητέρα τεσσάρων τέκνων, τριών ανηλίκων και μίας ενήλικης κόρης, τα οποία διαμένουν με την αδερφή της στην Douala και με τα οποία διατηρεί καθημερινή επικοινωνία. Τα τέκνα της συντηρούνται οικονομικά από την αδερφή της, η οποία εργάζεται ως δασκάλα. Η Αιτήτρια δήλωσε ότι δεν διαθέτει άλλους συγγενείς στη χώρα καταγωγής. Ως προς το εκπαιδευτικό της υπόβαθρο, δήλωσε ότι είναι απόφοιτος δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, ενώ ως προς το επαγγελματικό της προφίλ, δήλωσε ότι απασχολούνταν με το εμπόριο ρούχων και με αγροτικές εργασίες, ενώ κατά τους τελευταίους τέσσερις μήνες πριν διαφύγει από τη χώρα καταγωγής της εργαζόταν ως εκπαιδεύτρια κοινότητας σε θέματα υγείας. Η Αιτήτρια ισχυρίστηκε ότι εγκατέλειψε νομότυπα τη χώρα καταγωγής της στις 27.2.2022, τόσο με ίδια οικονομικά μέσα όσο και με την οικονομική συνδρομή της αδερφής της, μεταβαίνοντας αεροπορικώς στην Τουρκία και ότι στις 7.3.2022 εισήλθε παράτυπα στη Δημοκρατία μέσω των μη ελεγχόμενων από τη Δημοκρατία περιοχών. Περαιτέρω, η Αιτήτρια δήλωσε ότι δεν αντιμετωπίζει κάποιο πρόβλημα υγείας (βλ. ερ. 34-31).
16. Αναφορικά με τους λόγους για τους οποίους εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής της, κατά το στάδιο της ελεύθερης αφήγησης, η Αιτήτρια επικαλέστηκε την ενδοοικογενειακή βία, σωματική και ψυχική, που υφίστατο από τον σύντροφό της και πατέρα των τέκνων της. Η Αιτήτρια ειδικότερα ισχυρίστηκε ότι γνώρισε τον εν λόγω άντρα το 2002 διότι αυτός κάλυψε τα έξοδα της κηδείας της μητέρας της, ότι κατά τη διάρκεια της σχέσης τους αυτός την χτυπούσε και της αφαιρούσε χρήματα, έπινε, διατηρούσε παράλληλες ερωτικές σχέσεις και ότι αυτή έμενε μαζί του λόγω των παιδιών. Παράλληλα, η Αιτήτρια ισχυρίστηκε ότι ξεκίνησε να εργάζεται ως υπεύθυνη κοινότητας (community worker) στο χωριό Tinto για λογαριασμό μίας οργάνωσης που δρούσε στην περιοχή της λόγω της αγγλόφωνης κρίσης που εκτυλισσόταν στη Βορειοδυτική και τη Νοτιοδυτική περιφέρεια του Καμερούν, με σκοπό να εξηγεί στους ανθρώπους της κοινότητας ότι ο σκοπός της οργάνωσης ήταν η παροχή βοήθειας και ότι δεν ήταν απεσταλμένη της κυβέρνησης. Λόγω της ανωτέρω εργασίας της, η Αιτήτρια δήλωσε ότι στοχοποιήθηκε τόσο από την κυβέρνηση της χώρας, κατηγορούμενη ότι παρέχει φάρμακα στους Ambazonians, όσο και από τους Ambazonians λόγω φερόμενης συνεργασίας της με τις κυβερνητικές αρχές. Η Αιτήτρια ισχυρίστηκε ότι φοβόταν για τη ζωή της. Αναφέρθηκε τέλος σε ένα περιστατικό μεταξύ του στρατού και των Ambazonians που συνέβη στις 25.12.2021 κατά το οποίο κάποιοι Ambazonians τραυματίστηκαν και η ίδια κάλεσε το ασθενοφόρο. Κατά τη διάρκεια της διακομιδής των Ambazonians, ο στρατός σταμάτησε το ασθενοφόρο, συνέλαβε τους επιβαίνοντες σε αυτό και ρώτησε ποιος κάλεσε τις πρώτες βοήθειες. Η Αιτήτρια ισχυρίστηκε ότι κατέστη γνωστό ότι η κλήση προήλθε από την ίδια. Κατόπιν τούτων, η Αιτήτρια κατέφυγε στο χωριό Tali για δύο ημέρες και στη συνέχεια στο σπίτι της αδερφής της στην Douala. Σε ερώτηση, ως προς το αν αυτοί είναι οι μόνοι λόγοι για τους οποίους εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής της, η Αιτήτρια αποκρίθηκε ότι ο πατέρας των παιδιών της είναι ο βασικός λόγος, διότι δεν μπορεί να ξεφύγει από αυτόν, σε αντίθεση με τους Ambazonians από τους οποίους μπορεί να κρυφτεί για λίγο καιρό ή για μήνες (βλ. ερ. 31-30).
17. Σε συνέχεια διευκρινιστικών ερωτήσεων ως προς την κακοποιητική σχέση που διατηρούσε με τον πατέρα των τέκνων της, η Αιτήτρια δήλωσε ότι η κακοποιητική συμπεριφορά του ξεκίνησε το 2008, ότι καθημερινά την χτυπούσε ακόμη και μπροστά στα παιδιά, ότι ο ίδιος διαμένει στο χωριό Tinto, ότι δεν ενδιαφέρεται για τα παιδιά τους, τα οποία δεν έχει επισκεφθεί ποτέ στην Douala και ότι η ίδια απευθύνθηκε μία φορά προφορικά στην τοπική αστυνομία αλλά οι αστυνομικές αρχές απεκδύθηκαν των ευθυνών τους λόγω της οικογενειακής φύσης της διαφοράς. Κληθείσα να απαντήσει ως προς τους λόγους που δεν τον εγκατέλειψε νωρίτερα, η Αιτήτρια αποκρίθηκε ότι πολλές φορές κατέφυγε στο σπίτι της αδερφής της στην Douala αλλά ότι αυτός πάντα ερχόταν και δημιουργούσε προβλήματα. Την τελευταία φορά που κατέφυγε στην Douala, ο ίδιος νόμιζε ότι φεύγει λόγω των Ambazonians (βλ. ερ. 30-29).
18. Περαιτέρω, υποβλήθηκαν διευκρινιστικές ερωτήσεις στην Αιτήτρια ως προς την εργασία της στη ΜΚΟ και ως προς τις απειλές που δέχτηκε. Η Αιτήτρια δήλωσε ότι έλαβε μία κλήση από τους Ambazonians κατά την οποία τους εξήγησε ότι η εν λόγω οργάνωση δεν συνεργάζεται με την κυβέρνηση και ότι ο αρχηγός των Ambazonians της είπε αυτοπροσώπως πριν το περιστατικό κατά το οποίο η ίδια κάλεσε το ασθενοφόρο «τα μάτια μου είναι πάνω σου, σε παρακολουθώ». Κληθείσα να εξηγήσει γιατί πιστεύει ότι κάποιος την αναζητά έως και σήμερα λαμβάνοντας υπόψη ότι λείπει από τη χώρα από τον Φεβρουάριο του 2022, η Αιτήτρια δήλωσε ότι «δεν μπορώ να πω ότι με ψάχνουν, διότι όταν έχεις πρόβλημα με αυτούς σε ψάχνουν για κάποιο καιρό αλλά μετά σταματούν» (βλ. ερ. 29-28).
19. Ερωτηθείσα ως προς το ενδεχόμενο εσωτερικής μετεγκατάστασης, η Αιτήτρια απάντησε θετικά, ωστόσο δήλωσε ότι φοβάται ότι ο σύντροφός της θα την βρει (βλ. ερ. 28).
20. Στις 19.12.2023 η Αιτήτρια κλήθηκε σε συμπληρωματική συνέντευξη κατά την οποία της τέθηκαν συμπληρωματικές ερωτήσεις ως προς την εργασία της στη ΜΚΟ και ως προς τους λόγους που δεν εγκατέλειψε νωρίτερα τον σύντροφό της και δεν αναζήτησε βοήθεια τόσο από την αστυνομία όσο και από την οργάνωση στην οποία εργάστηκε, η οποία υλοποιούσε και πρόγραμμα περί καταπολέμησης της βίας κατά των γυναικών. Ειδικότερα, η Αιτήτρια δήλωσε ότι ξεκίνησε να εργάζεται στη ΜΚΟ «Doctors without Borders» τον Ιούλιο του 2021 κατόπιν σύστασής της από το κέντρο υγείας (βλ. ερ. 46). Ως προς την κακοποιητική σχέση, η Αιτήτρια δήλωσε ότι ήλπιζε ότι η συμπεριφορά του συντρόφου της θα βελτιωνόταν, ότι η ίδια αποκάλυψε στη συντονίστριά της τα περιστατικά μακροχρόνιας βίας και ότι αυτή τη συμβούλεψε να εγκαταλείψει τον σύντροφό της (βλ. ερ. 46). Περαιτέρω, η Αιτήτρια δήλωσε ότι αποφάσισε να εγκαταλείψει τη χώρα καταγωγής της τον Δεκέμβριο του 2021 και ότι τα παιδιά έμειναν με τον πατέρα τους στο Tinto (βλ. ερ. 45).
21. Προς επίρρωση των ισχυρισμών της, η Αιτήτρια κατέθεσε το υπ’ αριθ. ΑΑ136194 εθνικό διαβατήριο σε πρωτότυπη μορφή, με ημερομηνία έκδοσης 31.1.2022 και ημερομηνία λήξης 31.1.2027 (βλ. ερ. 5), καθώς και φωτογραφίες της ιδίας εν ώρα εργασίας της (βλ. ερ. 40-37).
22. Αξιολογώντας τους ισχυρισμούς της Αιτήτριας, οι Καθ' ων η αίτηση διέκριναν δύο ουσιώδεις ισχυρισμούς. Ο πρώτος αφορά την ταυτότητα, τη χώρα καταγωγής και τα προσωπικά στοιχεία/ προφίλ της Αιτήτριας, ενώ ο δεύτερος αφορά τον ισχυριζόμενο φόβο της Αιτήτριας από τον πατέρα των παιδιών της.
23. Ο πρώτος ισχυρισμός της Αιτήτριας έγινε αποδεκτός από τους Καθ’ ων η αίτηση, αφού οι δηλώσεις της κρίθηκαν μεν ως συνεπείς, σαφείς και λεπτομερείς, επιβεβαιώθηκαν δε από εξωτερικές πηγές πληροφόρησης. Περαιτέρω, τα στοιχεία της ταυτότητάς της επιβεβαιώνονται από ταυτοποιητικά έγγραφα που προσκόμισε ενώπιον της Υπηρεσίας Ασύλου (βλ. ερ. 5).
24. Στο πλαίσιο αξιολόγησης της εσωτερικής αξιοπιστίας του δεύτερου ισχυρισμού, κρίθηκε ότι η Αιτήτρια δεν ήταν σε θέση να παραθέσει ικανοποιητικές πληροφορίες όσον αφορά στον πυρήνα του αιτήματος ασύλου της. Ειδικότερα, οι Καθ’ ων η αίτηση έκριναν ότι υπήρξαν αντιφάσεις στις απαντήσεις της Αιτήτριας ως προς την παραμονή της στο σπίτι της αδερφής της στην Douala με σκοπό να γλιτώσει από την κακοποιητική συμπεριφορά του συντρόφου της. Ενώ στην αρχική συνέντευξη ισχυρίστηκε ότι κατέφευγε συχνά στο σπίτι της αδερφής της και ότι ο σύντροφός της ερχόταν εκεί, δημιουργούσε προβλήματα και τη χτυπούσε μπροστά στα παιδιά ενώ αυτά έκλαιγαν, στη συμπληρωματική συνέντευξη ισχυρίστηκε ότι κατά τη διάρκεια του περιστατικού κατά το οποίο ο σύντροφός της την αναζήτησε στην Douala, η ίδια είχε καταφύγει εκεί μόνη και ότι τα παιδιά βρίσκονταν στο Tintο. Ως αντιφατικό αξιολογήθηκε και το γεγονός ότι ενώ η Αιτήτρια ισχυρίστηκε ότι ο σύντροφός της της έπαιρνε όλα τα χρήματα, η ίδια δήλωσε επίσης ότι κατάφερε να πληρώσει το ταξίδι της διαφυγής της στηριζόμενη στις αποταμιεύσεις της και στην οικονομική βοήθεια της αδερφής της. Όταν δε κλήθηκε να εξηγήσει την ανωτέρω αντίφαση, αποκρίθηκε ότι μία κοπέλα από την κοινότητα φυλούσε ένα μέρος των απολαβών της Αιτήτριας. Επιπλέον, ο αρμόδιος λειτουργός έκρινε αντιφατική τη δήλωση της Αιτήτριας κατά την αρχική αίτηση ασύλου[2] περί της αποχώρησής της από μια κακοποιητική σχέση προ πενταετίας, ισχυρισμός που δεν συνάδει με τους προβαλλόμενους κατά τις συνεντεύξεις ισχυρισμούς ότι παρέμενε στην κακοποιητική σχέση με τον σύντροφό της για χάρη των παιδιών. Οι απαντήσεις περαιτέρω της Αιτήτριας ως προς τον λόγο που απευθύνθηκε μόνο μία φορά στην τοπική αστυνομία για προστασία καθώς και ως προς το πώς δικαιολογείται η συντονίστρια της ΜΚΟ όπου δούλευε, η οποία υλοποιούσε και πρόγραμμα με αντικείμενο την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών, να μην είδε τα σημάδια στο σώμα της, κρίθηκαν ασαφείς και ανεπαρκείς. Στο πλαίσιο της εκτίμησης της εξωτερικής αξιοπιστίας, κρίθηκε ότι ηαφήγηση της Αιτήτριας αποτελεί το μοναδικό τεκμήριο προς υποστήριξη του αιτήματός της και δεν προέβη σε έρευνα σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης. Εν όψει λοιπόν της μη θεμελίωσης της εσωτερικής αξιοπιστίας του εν λόγω ισχυρισμού, ο ισχυρισμός απορρίφθηκε
25. Με βάση τον μοναδικό αποδεκτό ισχυρισμό της Αιτήτριας, ήτοι το προσωπικό της προφίλ και τον τόπο καταγωγής και συνήθους διαμονής της, οι Καθ' ων η αίτηση παρέπεμψαν σε εξωτερικές πληροφορίες αναφορικά με την κατάσταση ασφαλείας στη Νοτιοδυτική περιφέρεια του Καμερούν, στην οποία ανήκει το χωριό Tinto, τελευταίος τόπος συνήθους διαμονής της Αιτήτριας, και κατέληξαν ότι καταρχήν υφίστανται εύλογοι/βάσιμοι λόγοι ώστε να πιστεύεται ότι σε περίπτωση επιστροφής της στο Καμερούν, και συγκεκριμένα στο χωριό Tinto της Νοτιοδυτικής περιφέρειας, αυτή θα αντιμετωπίσει καταρχήν πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης, ως απόρροια της εκεί επικρατούσας κατάστασης ανασφάλειας.
26. Προχωρώντας στη νομική ανάλυση, οι Καθ' ων η αίτηση έκριναν ότι δεν τεκμηριώνεται βάσιμος και δικαιολογημένος φόβος δίωξης σε περίπτωση επιστροφής της Αιτήτριας στο Καμερούν για έναν από τους λόγους του άρθρου 3(1) του περί Προσφύγων Νόμου και του άρθρου 1Α της Σύμβασης της Γενεύης του 1951. Στη συνέχεια, διαπίστωσαν πως δεν υπάρχει εύλογη πιθανότητα η Αιτήτρια να αντιμετωπίσει κίνδυνο σοβαρής βλάβης όπως αυτός καθορίζεται στο άρθρο 19 του προαναφερθέντος Νόμου και κατά συνέπεια, δεν συντρέχει οποιοσδήποτε λόγος παραχώρησης καθεστώτος συμπληρωματικής προστασίας. Ειδικά σε σχέση με το άρθρο 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου, οι Καθ' ων η αίτηση κατέγραψαν ότι παρά την έκρυθμη κατάσταση ασφαλείας στη Νοτιοδυτική περιφέρεια, απ’ όπου κατάγεται και όπου διέμενε η Αιτήτρια, το επίπεδο της αδιάκριτης βίας που επικρατεί στην περιοχή σε συνάρτηση με τις προσωπικές περιστάσεις της Αιτήτριας, κρίθηκε ότι δεν υπάρχουν εύλογοι λόγοι να πιστεύεται ότι εκ της παρουσίας της και μόνο διατρέχει σοβαρή και προσωπική απειλή. Παρομοίως, κρίθηκε ότι ούτε σε περίπτωση επιστροφής αυτής στην πόλη Douala της περιφέρειας Littoral θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο κατά την έννοια του άρθρου 19(2)(γ) ή θα εκτεθεί σε σοβαρή προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας. Ως προς τις προσωπικές περιστάσεις της Αιτήτριας, λήφθηκε υπόψη ότι πρόκειται για άμαχη πολίτη, ενήλικα, χωρίς προβλήματα υγείας ή άλλες ευαλωτότητες, με μέτριο μορφωτικό επίπεδο, εργαζόμενη και άρα ικανή να αυτοσυντηρηθεί, ομιλούσα την αγγλική και τη γαλλική γλώσσα, με υποστηρικτικό οικογενειακό δίκτυο (αδερφή) στην πόλη Douala όπου διαμένουν τα παιδιά της και όπου η ίδια μετέβαινε τακτικά. Τέλος, οι Καθ’ ων η αίτηση έκριναν ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι σε περίπτωση επιστροφής στη χώρα καταγωγής της και ειδικά στην πόλη Douala της περιφέρειας Littoral η Αιτήτρια κινδυνεύει να υποβληθεί σε βασανιστήρια ή σε απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση ή τιμωρία κατά παράβαση του άρθρου 3 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (στο εξής : ΕΣΔΑ) ή / και της αρχής της μη επαναπροώθησης και ως εκ τούτου εισηγήθηκαν την απόρριψη της αίτησης διεθνούς προστασίας και την έκδοση απόφασης επιστροφής στην πόλη Douala, Littoral, στο Καμερούν, σύμφωνα με το άρθρο 13(2)(δ) και 18(7Β) του περί Προσφύγων Νόμου του 2000.
27. Κατά την ακροαματική διαδικασία, το Δικαστήριο είχε την ευκαιρία να υποβάλει στην Αιτήτρια περαιτέρω διευκρινιστικά ερωτήματα επί του αφηγήματός της. Στο πλαίσιο των απαντήσεών της, η Αιτήτρια ισχυρίστηκε ότι στη χώρα καταγωγής της υπήρξε θύμα ενδοοικογενειακής βίας επί περίπου δεκατέσσερα έτη, κατά τη διάρκεια των οποίων υφίστατο συστηματικούς ξυλοδαρμούς και λεκτική κακοποίηση από τον σύζυγό της. Διευκρίνισε ότι διέμενε στην πόλη Mamfe, στο Νοτιοδυτικό Καμερούν, και όχι στο χωριό Tinto, όπως εκ παραδρομής αναφέρεται σε ορισμένα σημεία του διοικητικού φακέλου. Επεσήμανε ότι η περιοχή αυτή είναι αγγλόφωνη και εντάσσεται στη ζώνη όπου εκτυλίσσεται η αγγλόφωνη κρίση. Κατά τους ισχυρισμούς της, λόγω της ιδιότητάς της ως αγγλόφωνης γυναίκας, αλλά και της δραστηριοποίησής της με τους «Γιατρούς Χωρίς Σύνορα», θεωρήθηκε από τους Ambazonians ότι συνεργάζεται με την κυβέρνηση. Ειδικότερα, ανέφερε ότι, σε περιστατικό κατά το οποίο τραυματίστηκε ένα άτομο και η ίδια κάλεσε ασθενοφόρο, θεωρήθηκε ότι παρείχε βοήθεια στην αντίπαλη πλευρά. Κατά τον χρόνο εγκατάλειψης της χώρας καταγωγής της, βρισκόταν για λίγες ημέρες στην Douala, προκειμένου να οργανώσει την αναχώρησή της.
28. Περαιτέρω, η Αιτήτρια δήλωσε ότι έχει τέσσερα παιδιά, τα οποία σήμερα διαμένουν με την αδελφή της στην Douala. Συγκεκριμένα, ανέφερε ότι έχει δύο κόρες, ηλικίας 22 και 12 ετών αντίστοιχα, και δύο αγόρια, ηλικίας 14-15 και 7 ετών αντίστοιχα. Δήλωσε επίσης ότι η αδελφή της, «D», εργάζεται ως δασκάλα, ότι η μεγαλύτερη κόρη της δεν εργάζεται αλλά φοιτά περιστασιακά στο σχολείο, ενώ τα μικρότερα παιδιά της φοιτούν κανονικά, έχουν φίλους και είναι χαρούμενα. Πρόσθεσε ότι διατηρεί επικοινωνία μαζί τους και ότι η ίδια εργάζεται στην Κυπριακή Δημοκρατία σε εταιρεία τροφίμων. Αναφορικά με την επικοινωνία των παιδιών με τον πατέρα τους, η Αιτήτρια ανέφερε ότι πλέον δεν διατηρούν επαφή μαζί του, με εξαίρεση μία τηλεφωνική επικοινωνία της μεγαλύτερης κόρης της μαζί του τον Δεκέμβριο. Ερωτηθείσα από πότε τα παιδιά διαμένουν με την αδελφή της, απάντησε αρχικά ότι αυτό συμβαίνει από την έναρξη της αγγλόφωνης κρίσης, πλην όμως στη συνέχεια ανασκεύασε, δηλώνοντας ότι διαμένουν μαζί της από το 2022, ώστε να μπορούν να φοιτούν στο σχολείο. Ερωτηθείσα πού διέμεναν τα παιδιά πριν η ίδια εγκαταλείψει τη χώρα καταγωγής της, απάντησε ότι πηγαινοέρχονταν μεταξύ των δύο κατοικιών. Σε σχετική ερώτηση του Δικαστηρίου ως προς τον λόγο για τον οποίο τα παιδιά δεν επιστρέφουν να διαμείνουν με τον πατέρα τους, δήλωσε ότι γνωρίζει πως εκείνος δεν θα τα πειράξει, πλην όμως στον τόπο όπου διαμένουν σήμερα φοιτούν στο σχολείο και τυγχάνουν καλύτερης μεταχείρισης. Ερωτηθείσα περαιτέρω αν ο πατέρας τους τα έχει επισκεφθεί, απάντησε ότι δεν γνωρίζει, επαναλαμβάνοντας ότι η μεγαλύτερη κόρη της τον είχε καλέσει τηλεφωνικώς για να συνομιλήσουν. Ως προς το ενδεχόμενο να επιστρέψει η ίδια στη χώρα καταγωγής της και να διαμείνει εκ νέου με τα παιδιά της, δήλωσε ότι φοβάται πως θα επαναληφθούν τα προβλήματα που είχε βιώσει στο παρελθόν. Σε σχέση με τα προβλήματα που αντιμετώπιζε με τον σύζυγό της, η Αιτήτρια ανέφερε ότι εκείνος τη χτυπούσε συστηματικά, ότι εργαζόταν ως γεωργός και ότι οι ίδιοι δεν είχαν λάβει επίσημο διαζύγιο, καθότι δεν είχαν συνάψει γάμο με πιστοποιητικό γάμου. Ερωτηθείσα αν είχε καταγγείλει περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας στις αρμόδιες αρχές, δήλωσε ότι απευθύνθηκε μία φορά στην αστυνομία στην περιοχή Bonaberi της Douala, αρκετό καιρό πριν εγκαταλείψει τη χώρα, χωρίς όμως να είναι σε θέση να προσδιορίσει την ακριβή ημερομηνία.
29. Τέλος, ερωτηθείσα από το Δικαστήριο αν, πέραν των προβλημάτων με τον σύζυγό της, αντιμετώπιζε οποιοδήποτε άλλο πρόβλημα στη χώρα καταγωγής της, η Αιτήτρια αναφέρθηκε στην αγγλόφωνη κρίση και ισχυρίστηκε ότι η κατάσταση με τους Ambazonians επιδεινώνεται συνεχώς. Υποστήριξε ότι επηρεάστηκε προσωπικά από τη σύγκρουση, διότι το 2021 παρείχε βοήθεια στους «Γιατρούς Χωρίς Σύνορα». Κληθείσα να εξηγήσει τη φύση της δραστηριότητάς της, ανέφερε ότι συμμετείχε σε δράσεις ενημέρωσης της κοινότητας σχετικά με τη βία, γεγονός που οδήγησε ορισμένα άτομα να θεωρήσουν ότι συνεργάζεται με την κυβέρνηση. Κατά τους ισχυρισμούς της, μία ημέρα δέχθηκε επίθεση και της είπαν ότι, εάν συνέχιζε τη δράση της, θα τη σκότωναν. Ανέφερε ότι δεν ακολούθησε άλλο σχετικό περιστατικό, καθότι εγκατέλειψε την περιοχή. Αρχικά παρέμεινε για περίπου έναν μήνα στο Tinto, διαμένοντας άλλοτε στο δάσος και άλλοτε σε οικία, και στη συνέχεια μετέβη για λίγες ημέρες στην Douala, προκειμένου να προετοιμάσει την αναχώρησή της προς την Κυπριακή Δημοκρατία.
30. Προχωρώντας το Δικαστήριο σε εξ υπαρχής και ex nunc εξέταση των ενώπιόν του δεδομένων, όπως υπαγορεύουν τα εδάφια (3) και (4) του άρθρου 11 του περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμου, δεν συντάσσεται πλήρως με τη διάκριση των ουσιωδών ισχυρισμών που υιοθέτησαν οι Καθ’ ων η αίτηση. Ειδικότερα, το Δικαστήριο κρίνει ότι πέραν της ταυτότητας, της ιθαγένειας και της περιοχής συνήθους διαμονής της Αιτήτριας, προβάλλονται δύο ακόμη αυτοτελείς ουσιώδεις ισχυρισμοί, οι οποίοι χρήζουν διακριτής αξιολόγησης, ήτοι: (α) ο ισχυρισμός ότι, λόγω της εργασίας της ως εκπαιδεύτριας υγείας σε πρόγραμμα της οργάνωσης Doctors Without Borders, αντιμετώπισε προβλήματα τόσο από τις κρατικές στρατιωτικές δυνάμεις όσο και από τους ένοπλους αποσχιστές, οι οποίοι αμφότεροι την υποπτεύονταν ότι συνεργαζόταν με την αντίπαλη πλευρά, και (β) ο ισχυρισμός περί μακροχρόνιας ενδοοικογενειακής βίας και φερόμενης δίωξής της από τον πατέρα των παιδιών της. Η διάκριση αυτή αφορά αποκλειστικά τα πραγματικά περιστατικά που επικαλείται η Αιτήτρια, ενώ η αξιολόγηση του κατά πόσον αυτά θεμελιώνουν βάσιμο φόβο δίωξης αποτελεί αντικείμενο της μεταγενέστερης αξιολόγησης κινδύνου και της νομικής υπαγωγής. Το παρόν Δικαστήριο αξιολογεί τους προβληθέντες ισχυρισμούς στην βάση των κοινώς αποδεκτών δεικτών αξιοπιστίας.[3]
31. Καταρχάς, το Δικαστήριο συντάσσεται με τα ευρήματα των Καθ’ ων η αίτηση ως προς την αξιοπιστία του πρώτου ουσιώδους ισχυρισμού, που αφορά την ταυτότητα, την ιθαγένεια και την περιοχή συνήθους διαμονής της Αιτήτριας. Ειδικότερα, διαπιστώνεται ότι η Αιτήτρια υπήρξε σαφής και συνεπής ως προς τα προσωπικά της στοιχεία, τον τόπο καταγωγής και την περιοχή τελευταίας συνήθους διαμονής της. Η εσωτερική αξιοπιστία των δηλώσεών της δεν παρουσιάζει ουσιώδεις αντιφάσεις, ενώ η εξωτερική αξιοπιστία του ισχυρισμού ενισχύεται τόσο από το γνήσιο διαβατήριο που προσκόμισε όσο και από τις πληροφορίες για τη χώρα καταγωγής που περιλαμβάνονται στον διοικητικό φάκελο. Ως εκ τούτου, ο εν λόγω ουσιώδης ισχυρισμός γίνεται αποδεκτός.
32. Αναφορικά με τον δεύτερο ουσιώδη ισχυρισμό, περί των προβλημάτων που, κατά τους ισχυρισμούς της Αιτήτριας, αντιμετώπισε λόγω της εργασίας της σε πρόγραμμα της οργάνωσης Doctors Without Borders, το Δικαστήριο παρατηρεί ότι ο πυρήνας του αφηγήματός της παρέμεινε ουσιαστικά σταθερός καθ’ όλη τη διοικητική διαδικασία. Ήδη από την αρχική καταγραφή της αίτησής της ανέφερε ότι εργαζόταν ως community health educator στο πλαίσιο προγράμματος της εν λόγω οργάνωσης και ότι, εξαιτίας της δραστηριότητάς της, κατηγορούνταν τόσο από τις κρατικές στρατιωτικές δυνάμεις όσο και από τους ένοπλους αποσχιστές ότι συνεργαζόταν με την αντίπαλη πλευρά. Τον ίδιο βασικό πυρήνα επανέλαβε κατά τη συνέντευξη ευαλωτότητας, ενώ κατά τη συμπληρωματική συνέντευξη παρείχε πρόσθετες πληροφορίες αναφορικά με τον χρόνο έναρξης της συνεργασίας της, τον τρόπο εμπλοκής της και τη φύση των δραστηριοτήτων της.
33. Ωστόσο, παρά τη συνοχή του βασικού αφηγήματος, οι αναφορές της παρέμειναν ιδιαιτέρως γενικές και περιορισμένες ως προς κρίσιμες πτυχές του ισχυρισμού. Η Αιτήτρια δεν ήταν σε θέση να περιγράψει με επαρκή σαφήνεια τον ακριβή ρόλο και τα καθήκοντά της, τον τρόπο λειτουργίας του προγράμματος ούτε συγκεκριμένα περιστατικά από τα οποία να προκύπτει ότι στοχοποιήθηκε προσωπικά λόγω της δραστηριότητάς της. Οι αναφορές της ως προς τις απειλές που φέρεται να δέχθηκε από τις δύο αντιμαχόμενες πλευρές παρέμειναν αόριστες και δεν συνοδεύτηκαν από επαρκείς εξατομικευμένες λεπτομέρειες.
34. Ως προς την εξωτερική αξιοπιστία του ισχυρισμού, η Αιτήτρια προσκόμισε τις φωτογραφίες που εντοπίζονται στα ερ. 37 έως 40, στις οποίες απεικονίζεται να φέρει ενδυμασία και διακριτικά που παραπέμπουν στην οργάνωση Doctors Without Borders. Αν και από τις εν λόγω φωτογραφίες δεν μπορεί να εξαχθεί ασφαλές συμπέρασμα ως προς τη φύση, τη διάρκεια ή την έκταση της συνεργασίας της ούτε ως προς τον ακριβή ρόλο που διαδραμάτιζε, αυτές παρέχουν περιορισμένη εξωτερική ένδειξη ότι είχε κάποια μορφή εμπλοκής με δραστηριότητες της συγκεκριμένης οργάνωσης. Περαιτέρω, όπως προκύπτει από τις πηγές πληροφόρησης που παρατίθενται κατωτέρω, στις αγγλόφωνες περιοχές του Καμερούν λαμβάνει χώρα ένοπλη σύρραξη μεταξύ των κυβερνητικών δυνάμεων και αποσχιστικών ομάδων, ενώ αμφότερες οι πλευρές έχουν κατά καιρούς στοχοποιήσει πρόσωπα τα οποία θεωρούν ότι υποστηρίζουν την αντίπαλη πλευρά. Ωστόσο, τα ανωτέρω στοιχεία αφορούν αποκλειστικά το γενικό πλαίσιο της κατάστασης στη χώρα καταγωγής και δεν δύνανται να θεραπεύσουν τις ουσιώδεις αδυναμίες της προσωπικής αφήγησης της Αιτήτριας ούτε να καλύψουν τα κενά που διαπιστώνονται ως προς την εσωτερική αξιοπιστία του συγκεκριμένου ισχυρισμού.
35. Κατά τα άλλα, ως προς τη δράση των «Γιατρών χωρίς Σύνορα» στο Καμερούν και ειδικά στη Νοτιοδυτική περιφέρεια και το περιστατικό της 25.12.2021 κατά το οποίο εκλήθη το ασθενοφόρο λόγω τραυματισμού μελών των Ambazonians και κατά τη διακομιδή οι κρατικές αρχές συνέλαβαν τους επιβαίνοντεςσε αυτό: Το 2018, σε συμφωνία με το Υπουργείο Υγείας του Καμερούν, οι «Γιατροί Χωρίς Σύνορα» (MSF) ξεκίνησαν μια επέμβαση έκτακτης ανάγκης για την αντιμετώπιση της κρίσιμης κατάστασης στον τομέα της υγείας Βορειοδυτική και τη Νοτιοδυτική περιφέρεια του Καμερούν, παρέχοντας υποστήριξη σε υγειονομικές μονάδες, εγκαθιδρύοντας 24ωρη δωρεάν υπηρεσία ασθενοφόρου και υποστηρίζοντας τους εθελοντές της κοινότητας, με στόχο να προσεγγίσουν τους κατοίκους απομακρυσμένων περιοχών και όσους αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην πρόσβαση σε υγειονομικές μονάδες. Ωστόσο, στις 8 Δεκεμβρίου 2020, οι δραστηριότητες της οργάνωσης στη ΒΔ περιφέρεια ανεστάλησαν, καθώς οι αρχές του Καμερούν κατηγόρησαν την οργάνωση ότι είναι πολύ κοντά σε μη κρατικές ένοπλες ομάδες της περιοχής.[4]
36. Όσον αφορά ειδικότερα τη δράση της οργάνωσης στη Νοτιοδυτική περιφέρεια, στο από 15.7.2022 δελτίο της οργάνωσης, αναφέρεται ότι οι ήδη ανασταλείσες από τον Μάρτιο του 2022 δραστηριότητες της οργάνωσης στο Kumba και το Mamfe θα διακοπούν εντελώς την 1η Αυγούστου του 2022.[5]
37. Στις 27.12.2021 οι «Γιατροί χωρίς Σύνορα» εξέδωσαν την ακόλουθη δήλωση σε συνέχεια περιστατικού της 25.12.2021 που έλαβε χώρα στην περιοχή Tinto και κατά το οποίο οι δυνάμεις ασφαλείας παρεμπόδισαν τη μετάβαση ασθενοφόρου της οργάνωσης: «Το Σάββατο, 25 Δεκεμβρίου, το κέντρο έκτακτης ανάγκης της ανθρωπιστικής ιατρικής οργάνωσης «Γιατροί Χωρίς Σύνορα» (MSF) έλαβε κλήση σχετικά με έναν τραυματία που χρειαζόταν επείγουσα βοήθεια στην υγειονομική περιοχή του Tinto. Ένα από τα ασθενοφόρα μας κατάφερε να παραλάβει τον ασθενή το επόμενο πρωί στην περιοχή Aghum. Λόγω της σοβαρής κατάστασής του, έπρεπε να μεταφερθεί στο Mutengene μέσω Kumba για χειρουργική επέμβαση. Όπως είχε συμφωνηθεί και γίνεται συνήθως, οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα είχαν επικοινωνήσει εκ των προτέρων με τις τοπικές στρατιωτικές αρχές και τις είχαν ενημερώσει για τη μεταφορά ενός τραυματία στο Mutengene. Ωστόσο, το ασθενοφόρο σταμάτησαν οι δυνάμεις ασφαλείας του Καμερούν στο σημείο ελέγχου Nguti και το ανάγκασαν να επιστρέψει στο Mamfe, όπου ο ασθενής έπρεπε να λάβει περίθαλψη και να σταθεροποιηθεί. Έκτοτε, για να αποφευχθούν περαιτέρω περιστατικά με τα ασθενοφόρα μας, βρισκόμαστε σε επαφή με τις αρχές προκειμένου να κατανοήσουμε τον λόγο της κακής επικοινωνίας σε αυτή την περίπτωση».[6]
38. Περαιτέρω, πλήθος εξωτερικών πηγών αναφέρουν ότι οι συχνές επιθέσεις κατά του ιατρικού προσωπικού και των ιατρικών εγκαταστάσεων έχουν καταστήσει ακόμη πιο δύσκολη την αποτελεσματική παροχή αλλά και την πρόσβαση σε υγειονομική περίθαλψη.[7] Ο οργανισμός του ΟΗΕ OCHA επιβεβαίωσε τον Οκτώβριο του 2023 ότι αυτή η κατάσταση επηρεάζει σημαντικά την πρόσβαση των κοινοτήτων σε υπηρεσίες πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας.[8] Το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, σε έκθεση του Μαΐου 2023, περιέγραψε περαιτέρω ότι η ανασφάλεια ώθησε σε αρκετές περιπτώσεις το ιατρικό προσωπικό σε φυγή επιβαρύνοντας περαιτέρω το σύστημα υγειονομικής περίθαλψης.[9]
39. Υπό τα δεδομένα αυτά, το Δικαστήριο αποδέχεται ότι η Αιτήτρια είχε πράγματι κάποια μορφή συνεργασίας ή εμπλοκής με δραστηριότητες της οργάνωσης Doctors Without Borders, γεγονός που ενισχύεται από το προσκομισθέν φωτογραφικό υλικό και είναι συμβατό με τις αντικειμενικές πληροφορίες ως προς την παρουσία και τη δράση της οργάνωσης στις αγγλόφωνες περιοχές του Καμερούν. Οι ίδιες, ωστόσο, οι εξωτερικές πηγές καταδεικνύουν ότι οι κίνδυνοι αφορούσαν κυρίως το γενικό επιχειρησιακό περιβάλλον, τις δυσχέρειες πρόσβασης στην ανθρωπιστική βοήθεια και τα περιστατικά παρεμπόδισης ή επιθέσεων κατά υγειονομικών δομών και προσωπικού, χωρίς να τεκμηριώνουν ότι κάθε πρόσωπο που συνεργαζόταν με την οργάνωση θεωρείτο αυτομάτως συνεργάτης της μίας ή της άλλης πλευράς ή αποτελούσε αντικείμενο εξατομικευμένης στοχοποίησης. Αντιθέτως, οι προσωπικοί ισχυρισμοί της Αιτήτριας περί απειλών και στοχοποίησής της κρίθηκαν, για τους λόγους που προαναφέρθηκαν, γενικοί, αόριστοι και μη επαρκώς τεκμηριωμένοι. Ως εκ τούτου, το Δικαστήριο αποδέχεται τον ισχυρισμό μόνο κατά το μέρος που αφορά την εμπλοκή της με την οργάνωση, απορρίπτοντάς τον κατά το μέρος που αφορά την προσωπική της στοχοποίηση από τις κρατικές αρχές ή τους ένοπλους αποσχιστές και τον συνακόλουθο εξατομικευμένο κίνδυνο δίωξης.
40. Αναφορικά με τον τρίτο ουσιώδη ισχυρισμό, περί της μακροχρόνιας ενδοοικογενειακής βίας και της φερόμενης δίωξής της από τον πατέρα των παιδιών της, το Δικαστήριο διαπιστώνει ουσιώδεις μεταβολές στον πυρήνα του αφηγήματός της κατά τη διάρκεια της διοικητικής διαδικασίας. Συγκεκριμένα, κατά την αρχική καταγραφή της αίτησής της η Αιτήτρια απέδωσε την αναχώρησή της αποκλειστικά στην πολιτική κρίση στο αγγλόφωνο Καμερούν και στα προβλήματα που, κατά τους ισχυρισμούς της, αντιμετώπιζε λόγω της εργασίας της στην προαναφερθείσα οργάνωση, χωρίς οποιαδήποτε αναφορά σε ενδοοικογενειακή βία ως λόγο εγκατάλειψης της χώρας.
41. Για πρώτη φορά κατά τη συνέντευξη ευαλωτότητας ανέφερε ότι βρισκόταν σε κακοποιητική σχέση, προσθέτοντας, όμως, ότι είχε διακόψει τη σχέση αυτή πέντε χρόνια προηγουμένως (ήτοι 5 χρόνια πριν το 2022 όπου έλαβε χώρα η εν λόγω συνέντευξη) και ότι δεν ήταν παντρεμένη. Η αναφορά αυτή έγινε παρεμπιπτόντως, χωρίς να παρουσιάζεται ως ο κύριος λόγος αναχώρησής της από τη χώρα καταγωγής της, ο οποίος εξακολουθούσε να αποδίδεται στην πολιτική κρίση και στα προβλήματα που συνδέονταν με την εργασία της.
42. Αντιθέτως, κατά την κύρια προσωπική και ιδίως κατά τη συμπληρωματική συνέντευξη, ο ισχυρισμός αυτός μεταβλήθηκε ουσιωδώς και αναδείχθηκε σε βασική αιτία εγκατάλειψης της χώρας καταγωγής της. Η Αιτήτρια περιέγραψε πλέον καθημερινή και πολυετή κακοποιητική συμπεριφορά διάρκειας περίπου δεκατεσσάρων ετών, υποστήριξε ότι ουδέποτε απομακρύνθηκε ουσιαστικά από τον πατέρα των παιδιών της μέχρι την αναχώρησή της και ότι εξακολουθούσε να τον φοβάται. Η μεταγενέστερη αυτή εκδοχή δεν συμβιβάζεται με τις αρχικές δηλώσεις της ότι είχε διακόψει τη σχέση πέντε χρόνια πριν από τη συνέντευξη ευαλωτότητας ούτε με το γεγονός ότι αρχικώς δεν προέβαλε την κακοποιητική σχέση ως λόγο εγκατάλειψης της χώρας. Περαιτέρω, οι αναφορές της ως προς τα επιμέρους περιστατικά κακοποίησης, τις καταγγελίες που ισχυρίστηκε ότι υπέβαλε στις αρχές και την αντίδραση των τελευταίων παρέμειναν γενικές, αόριστες και, σε αρκετά σημεία, αντιφατικές. Αντίστοιχα, δεν προσδιόρισε συγκεκριμένα περιστατικά από τα οποία να προκύπτει ότι ο πατέρας των παιδιών της εξακολουθούσε να την αναζητεί ενεργά μετά την αποχώρησή της από την κοινή κατοικία ή κατά τον χρόνο αναχώρησής της από το Καμερούν.
43. Περαιτέρω, αντιφάσεις διαπιστώνονται και ως προς τις δηλώσεις της σχετικά με τα τέκνα της και τη σχέση τους με τον πατέρα τους. Ειδικότερα, ενώ δήλωσε ότι τα παιδιά διαμένουν με την αδελφή της επί σειρά ετών, χωρίς ο πατέρας τους να έχει επιδείξει ενδιαφέρον για αυτά, να διατηρεί επικοινωνία μαζί τους ή να ασχολείται με την ανατροφή τους, στη συνέχεια ανέφερε ότι γνωρίζει πως εκείνος «δεν θα τα πείραζε» και ότι ο λόγος για τον οποίο τα παιδιά εξακολουθούν να διαμένουν με την αδελφή της είναι ότι εκεί φοιτούν στο σχολείο και τυγχάνουν καλύτερης μεταχείρισης. Παράλληλα, υπέπεσε σε αντίφαση ως προς το χρονικό σημείο από το οποίο τα παιδιά διαμένουν με την αδελφή της, δηλώνοντας αρχικά ότι αυτό συνέβη από την έναρξη της αγγλόφωνης κρίσης και στη συνέχεια ότι η μετακίνησή τους έλαβε χώρα μόλις το 2022 για λόγους φοίτησης. Οι αντιφάσεις αυτές αποδυναμώνουν περαιτέρω την αξιοπιστία των ισχυρισμών της ως προς τη φύση και την ένταση της επικαλούμενης απειλής από τον πατέρα των παιδιών της.
44. Υπό το σύνολο των περιστάσεων, το Δικαστήριο κρίνει ότι οι ουσιώδεις διαφοροποιήσεις του αφηγήματος της Αιτήτριας ως προς τον βασικό λόγο εγκατάλειψης της χώρας καταγωγής της, σε συνδυασμό με την έλλειψη επαρκών, συνεκτικών και συγκεκριμένων πληροφοριών αναφορικά με τα επικαλούμενα περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας και τη φερόμενη συνεχιζόμενη δίωξή της από τον πατέρα των παιδιών της, δεν επιτρέπουν την αποδοχή του τρίτου ουσιώδους ισχυρισμού ως αξιόπιστου. Ένεκα της προσωπικής διάστασης του εν λόγω ισχυρισμού, δεν κρίνεται εύλογη η περαιτέρω αναζήτηση εξωτερικών πηγών πληροφόρησης, ενώ η ίδια η Αιτήτρια δεν προσκόμισε οποιαδήποτε μαρτυρία προς τεκμηρίωση των επιμέρους δηλώσεών της.
45. Ως προς το γενικότερο κοινωνικό πλαίσιο, διαπιστώνεται ότι η ενδοοικογενειακή βία στο Καμερούν είναι 'ευρέως διαδεδομένη.[10] Η ενδοοικογενειακή βία δεν έχει ποινικοποιηθεί στη χώρα καταγωγής της Αιτήτριας, αν και σειρά εγκλημάτων για την πρόκληση βλάβης ανευρίσκονται εντός του Ποινικού Κώδικα.[11] Επίσης, το Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (HRW) αναφέρει ότι 'οι διακρίσεις κατά των γυναικών' είναι 'διαδεδομένες' στο Καμερούν και ότι η ενδοοικογενειακή βία είναι 'ενδημική'».[12] Σύμφωνα με το RuWCED [Rural Women Center for Education and Development Cameroon], εκτός από το κοινωνικό 'στίγμα' για τους επιζώντες και τις οικογένειές τους, 'οι περισσότερες' γυναίκες από κοινωνικοοικονομικά 'μειονεκτικά' πλαίσια υφίστανται ενδοοικογενειακή βία επειδή εξαρτώνται οικονομικά από τους συζύγους τους».[13] Αναφορικά με τις κοινωνικές αντιλήψεις που ακολουθούν μία διαζευγμένη γυναίκα, αναφέρεται ότι οι διαζευγμένες γυναίκες στιγματίζονται και χάνουν τον σεβασμό και την αξιοπρέπεια που είχαν ως έγγαμες, με αποτέλεσμα πολλές γυναίκες να αναγκάζονται να παραμείνουν σε ένα κακοποιητικό γάμο.[14] Οι περιπτώσεις ενδοοικογενειακής βίας και βιασμών είναι ευρέως διαδεδομένες και οι δράστες σπάνια διώκονται ποινικά.[15] Η αστυνομία και τα δικαστήρια σπάνια ερευνούσαν ή διώκουν υποθέσεις βιασμού, ιδίως επειδή τα θύματα συχνά δεν τις κατήγγειλαν.[16] Σύμφωνα εξάλλου με εξωτερικές πηγές η αστυνομία σπανίως επεμβαίνει σε σχετικά ζητήματα, θεωρώντας τα ιδιωτικά ζητήματα, ενώ ενδέχεται να θεωρήσει το θύμα ως υπεύθυνο της βίας.[17] Σημειώνεται εντούτοις ότι υπάρχουν αναφορές για μη κερδοσκοπικές οργανώσεις που βοήθησαν τα θύματα να διεκδικήσουν δικαστικά την ακύρωση του γάμου τους.[18] Επί τούτου, επισημαίνεται ότι η ίδια η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι δραστηριοποιούνταν σε οργανισμό με αντικείμενο την αντιμετώπιση της βίας κατά των γυναικών. Υπό τις περιστάσεις αυτές, κρίνεται εύλογο να αναμένεται ότι, εφόσον πράγματι αντιμετώπιζε τα προβλήματα που επικαλείται, θα είχε αναζητήσει υποστήριξη ή καθοδήγηση από την εν λόγω οργάνωση, στην οποία, κατά τους ισχυρισμούς της, δραστηριοποιούνταν ήδη από το 2021. Περαιτέρω, παρά το γεγονός ότι από το αντικειμενικό υλικό πληροφόρησης προκύπτει η ύπαρξη φαινομένων έμφυλης βίας στη χώρα καταγωγής της, οι δηλώσεις της Αιτήτριας ως προς τις προσωπικές της περιστάσεις δεν κρίνονται επαρκώς συγκεκριμένες και τεκμηριωμένες ώστε να θεμελιώνουν ότι η ίδια υπήρξε θύμα των επικαλούμενων περιστατικών και κυρίως ότι υπάρχει ενεργός αναζήτησή της από τον πρώην σύντροφό της. Επομένως, ο εν λόγω ουσιώδης ισχυρισμός απορρίπτεται ως μη αξιόπιστος.
46. Προχωρώντας στην αξιολόγηση του κινδύνου, βάσει του μοναδικού αποδεκτού ουσιώδους ισχυρισμού της Αιτήτριας ήτοι του προφίλ της, του τόπου συνήθους διαμονής της και κα της χώρα καταγωγής της επισημαίνεται ότι πέραν των όσων η ίδια δήλωσε και τα οποία απορρίφθηκαν ανωτέρω, η Αιτήτρια δεν επικαλέστηκε οποιονδήποτε πρόσθετο ή ανεξάρτητο κίνδυνο απορρέοντα από το προσωπικό της προφίλ ή τις ιδιαίτερες περιστάσεις του.
47. Ειδικώς ως προς το θρησκευτικό του προφίλ ως χριστιανής δεν προκύπτει κάποιος κίνδυνος. Πηγές αναφέρουν πως στο Καμερούν, οι Χριστιανοί αποτελούν την πλειοψηφία του πληθυσμού, με περίπου 70% να ανήκουν σε διάφορα χριστιανικά δόγματα. Ωστόσο, υπάρχουν περιοχές όπου οι Χριστιανοί αντιμετωπίζουν προκλήσεις. Στις βόρειες περιοχές, όπου κυριαρχεί το Ισλάμ, έχουν αναφερθεί περιστατικά κοινωνικών εντάσεων μεταξύ χριστιανικών και μουσουλμανικών κοινοτήτων. Επιπλέον, η παρουσία εξτρεμιστικών ομάδων, όπως η Boko Haram, έχει οδηγήσει σε επιθέσεις κατά χριστιανικών κοινοτήτων στα βόρεια σύνορα με τη Νιγηρία και όχι στον τόπο συνήθους διαμονής του Αιτητή. Παρά τις προκλήσεις αυτές, οι Χριστιανοί στο Καμερούν γενικά ασκούν τη θρησκεία τους ελεύθερα.[19]
48. Ακολούθως ως προς την κατάσταση ασφαλείας στη Νοτιοδυτική περιφέρεια του Καμερούν, τόπο τελευταίας διαμονής της Αιτήτριας, βάσει πληροφοριών από τον ανεξάρτητο οργανισμό ACAPS, η κρίση που ξέσπασε στις Αγγλόφωνες περιοχές του Καμερούν (ήτοι στις περιφέρειες Northwest και Southwest) περί τα τέλη του 2016 οδήγησε στην εμφάνιση διαφόρων αποσχιστικών ομάδων και σε ένοπλες συγκρούσεις μεταξύ του κρατικού στρατού και των ενόπλων δυνάμεων των αυτονομιστών, που έχουν εντείνει την ανασφάλεια στις αγγλόφωνες περιοχές, «αφήνοντας πάνω από 334.000 άτομα εσωτερικά εκτοπισμένα και περισσότεροι από 76.000 να αναζητούν καταφύγιο στη γειτονική Νιγηρία, μέχρι τον Φεβρουάριο του 2025.».[20]
49. Εκ των όσων επίσης αναφέρονται στην ίδια πηγή, οι απαρχές της σύγκρουσης εντοπίζονται στα μακροχρόνια προβλήματα στην αγγλόφωνη κοινότητα στις βορειοδυτικές και νοτιοδυτικές περιοχές της χώρας, λόγω της περιθωριοποίησης τους από τη γαλλόφωνη κυβέρνηση, «που κλιμακώθηκαν σε εκτεταμένες διαμαρτυρίες και απεργίες περί τα τέλη του 2016».[21]
50. To Global Centre for the Responsibility to Protect αναφέρει ότι κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης, οι δυνάμεις ασφαλείας έχουν διαπράξει εξωδικαστικές δολοφονίες και εκτεταμένη σεξουαλική και έμφυλη βία, έχουν κάψει αγγλόφωνα χωριά και έχουν υποβάλει άτομα με ύποπτους αυτονομιστικούς δεσμούς σε αυθαίρετη κράτηση, βασανιστήρια και κακομεταχείριση. Ένοπλοι αυτονομιστές έχουν επίσης σκοτώσει, απαγάγει και τρομοκρατήσει πληθυσμούς, ενώ παράλληλα διατηρούν σταθερά τον έλεγχο μεγάλων τμημάτων των αγγλόφωνων περιοχών. Οι αυτονομιστές και οι κυβερνητικές δυνάμεις έχουν διαπράξει στοχευμένες επιθέσεις σε εγκαταστάσεις υγείας και εργαζόμενους σε ανθρωπιστικές οργανώσεις, περιορίζοντας την παροχή και την πρόσβαση σε ζωτικής σημασίας βοήθεια και αναγκάζοντας διάφορους διεθνείς ανθρωπιστικούς οργανισμούς να αναστείλουν τις δραστηριότητές τους. Οι αυτονομιστές έχουν επίσης απαγορεύσει την κρατική εκπαίδευση και συχνά επιτίθενται, απειλούν και απαγάγουν μαθητές και εκπαιδευτικούς, καθώς και καίνε, καταστρέφουν και λεηλατούν σχολεία.[22]
51. Σχετικά με την διαμορφωθείσα κατάσταση στον απόηχο των πρόσφατων εκλογών, πηγές αναφέρουν ότι η ανακήρυξη του Paul Biya ως νικητή των προεδρικών εκλογών του Οκτωβρίου 2025, ο οποίος διατελεί πρόεδρος τα τελευταία 43 χρόνια στο Καμερούν, προκάλεσε κύμα διαδηλώσεων από την αντιπολίτευση, η οποία θεωρεί ότι το επίσημο εκλογικό αποτέλεσμα ήταν νοθευμένο.[23] Μολονότι οι αγγλόφωνες περιφέρειες παρέμειναν ως επί το πλείστον ήρεμες μετά τις εκλογές, η βία εκτιμάται ότι θα μπορούσε να αναζωπυρωθεί, ιδιαίτερα λαμβάνοντας υπόψιν ότι έναν μήνα πριν από την ψηφοφορία, πολιτοφυλακές υπέρ της ανεξαρτησίας επιτέθηκαν και σκότωσαν εννέα κυβερνητικούς στρατιώτες.[24] Οι κάτοικοι στις περιοχές Northwest και Southwest εκφράζουν φόβους για περαιτέρω θανατηφόρα βία, δεδομένης της οργής των αυτονομιστών για τα, σύμφωνα με την γνώμη τους, διογκωμένα ποσοστά ψήφων υπέρ του Biya.[25] Παρότι οι αυτονομιστές απείχαν από τις εκλογές, παρουσιάζοντας την αποχή ως στάση αρχής υπέρ της περιφερειακής αυτονομίας των αγγλόφωνων περιοχών, πολλοί εξ αυτών εξέφρασαν ανοιχτά την επιθυμία για νίκη του Tchiroma, θεωρώντας ότι μια επικράτηση της αντιπολίτευσης θα ήταν πιθανότερο να ανοίξει τον δρόμο για διαπραγματεύσεις με στόχο τη διευθέτηση της πολυετούς εξέγερσης.[26]
52. Σύμφωνα με τη Μηνιαία Επισκόπηση του ACLED (Armed Conflict Location and Event Data) για τις εξελίξεις στην Αφρική του μήνα Νοεμβρίου (2025), ξέσπασαν ταραχές στο Καμερούν, οι οποίες σχετίζονται με τις εκλογές του προηγούμενου μήνα.[27] Ειδικότερα ο κύριος υποψήφιος της αντιπολίτευσης, Issa Tchiroma Bakary, ισχυρίστηκε ότι είχε κερδίσει τις προεδρικές εκλογές της 12ης Οκτωβρίου πριν από την επίσημη ανακοίνωση του Constitutional Council.[28] Ωστόσο, η επίσημη ανακοίνωση του Constitutional Council στις 27 Οκτωβρίου δήλωσε νικητή τον εν ενεργεία Πρόεδρο Paul Biya.[29] Σύμφωνα με την ανακοίνωση, ο Biya έλαβε 53.6% των ψήφων, έναντι 35.19% του Bakary.[30] Η ανακοίνωση προκάλεσε πολυάριθμες διαδηλώσεις[31]. Η ACLED κατέγραψε τουλάχιστον 48 θανάτους λόγω πυρών και ξυλοδαρμών, καθώς και μαζικές συλλήψεις διαδηλωτών από κρατικές δυνάμεις.[32] Σε μεγάλες πόλεις όπως Douala, Garoua και Maroua, ταραχοποιοί έστησαν οδοφράγματα, έκαψαν κτίρια του κυβερνώντος κόμματος και συγκρούστηκαν με τις δυνάμεις ασφαλείας.[33]
53. Η υπό εξέταση σύγκρουση έχει ήδη διάρκεια περίπου εννέα ετών και επηρεάζει τόσο τη Βορειοδυτική όσο και τη Νοτιοδυτική περιφέρεια του Καμερούν. Τα δεδομένα υποδηλώνουν ότι πρόκειται για μια μακροχρόνια και σταθερά εγκατεστημένη κρίση. Επιπλέον, δεν φαίνεται να υπάρχει καμία πρόθεση επίλυσής της στο άμεσο μέλλον, καθώς η σύγκρουση δεν συζητήθηκε ούτε στην πρόσφατη συνεδρίαση της Ομάδας Υπουργικής Δράσης της Κοινοπολιτείας του Καμερούν τον Μάρτιο του 2025.[34]
54. Σύμφωνα με το Protection Monitoring Update για το πρώτο τρίμηνο (Ιανουάριος-Μάρτιος) του 2025 του Global Protection Cluster[35], κατά το πρώτο τρίμηνο του 2025, «η ασφάλεια και η απόλαυση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στις περιοχές Northwest (NW) και Southwest (SW) διαταράχθηκε από την αυξημένη χρήση αυτοσχέδιων εκρηκτικών μηχανισμών (IEDs) από Μη Κρατικές Ένοπλες Ομάδες (NSAGs), καθώς και από παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, όπως απαγωγές με σκοπό την καταβολή λύτρων, αυθαίρετες συλλήψεις και κρατήσεις, και κλοπές ή καταστροφή προσωπικής περιουσίας».[36]
55. Ως προς το ανωτέρω σημείο έτερη πηγή επιβεβαιώνει ότι η δυναμική της σύγκρουσης στις Αγγλόφωνες περιοχές έχει αλλάξει, καθώς η κρίση έχει καταστεί ολοένα και πιο επικερδής οικονομικά, με τις αυτονομιστικές ομάδες να έχουν επεκτείνει τις πηγές εσόδων τους μέσω απαγωγών και εκβιασμών.[37]
56. Σύμφωνα επίσης με το Protection Monitoring Update για το πρώτο τρίμηνο (Ιανουάριος-Μάρτιος) του 2025 «ειδικοί σε θέματα ασφάλειας προβλέπουν ότι, καθώς οι Κυβερνητικές Δυνάμεις Ασφαλείας (GDSF) συνεχίζουν να εκδιώκουν τις Μη Κρατικές Ένοπλες Ομάδες (NSAGs) από τις βάσεις τους σε αγροτικές περιοχές, η εισροή των NSAGs σε αστικές περιοχές, όπως η Buea και η Bamenda, θα οδηγήσει σε μετατόπιση του πεδίου επιχειρήσεων από την ύπαιθρο προς τις πόλεις. Η εξέλιξη αυτή θεωρείται ιδιαίτερα ανησυχητική, καθώς οι NSAGs μπορούν να διεισδύουν στον άμαχο πληθυσμό και να συνεχίζουν τη δράση τους χωρίς να εντοπίζονται. Οι Δυνάμεις Ασφαλείας (SSF) χρησιμοποιούν αυτό το στοιχείο ως δικαιολογία για τις επιχειρήσεις “έρευνας και αποκλεισμού” (search and condon), κατά τη διάρκεια των οποίων προβαίνουν σε αυθαίρετες συλλήψεις και κρατήσεις αμάχων».[38]
57. Παρόλο που η στρατιωτική παρουσία έχει ενισχυθεί στις πόλεις, δεν είναι επαρκής για να αποτρέψει περιστατικά ασφάλειας.[39] Αναφορικά με τη σύγκριση μεταξύ Northwest και Southwest περιοχών, η πηγή κατέγραψε ότι η βία ήταν πιο έντονη στη Northwest περιοχή παρά στη Southwest περιοχή.[40] Συγκρίνοντας πιο συγκεκριμένα τις πόλεις Buea και Bamenda, η πηγή κατέγραψε ότι αν και σοβαρά βίαια περιστατικά είναι σπάνια στη Buea, οι μαζικές συλλήψεις και οι αυθαίρετες κρατήσεις είναι συχνές, ενώ αντιθέτως στη Bamenda, η βία συνεχίζει να μαστίζει την πόλη, με εκρήξεις, επιθέσεις αντιποίνων και απαγωγές να συμβαίνουν τακτικά.[41] Σημείωσε ωστόσο, ως κοινό σημείο ότι η εγκληματικότητα αυξάνεται και στις δύο περιοχές.[42]
58. Ως προς τα ποσοτικά δεδομένα της σύγκρουσης, σύμφωνα με τα πρόσφατα δεδομένα της βάσης δεδομένων ACLED (The Armed Conflict Location & Event Data Project), ενός μη κερδοσκοπικού οργανισμού με έργο τη συλλογή, ανάλυση και χαρτογράφηση δεδομένων σχετικά με τις ημερομηνίες, τους δρώντες, τις τοποθεσίες, τους θανάτους και τους τύπους όλων των καταγεγραμμένων γεγονότων πολιτικής βίας και διαμαρτυρίας σε παγκόσμια κλίμακα, κατά το τελευταίο έτος (με ημερομηνία τελευταίας ενημέρωσης τις 10.4.2026) στη Νοτιοδυτική περιφέρεια (Sud - Ouest) του Καμερούν, καταγράφηκαν συνολικά 1.399 περιστατικά, από τα οποία προκλήθηκαν 705 θάνατοι. Κατά το ίδιο χρονικό διάστημα, στο χωριό Tinto, τόπο τελευταίας διαμονής της Αιτήτριας, καταγράφηκαν 5 περιστατικά ασφαλείας, άνευ θανάτων, τα οποία κατατάχθηκαν ως πολιτική βία, εξεγέρσεις και τρομοκρατική δραστηριότητα.[43] Σημειωτέον ότι ο πληθυσμός της Βορειοδυτικής περιφέρειας εκτιμάται στους 2,098,500 κατοίκους (με εκτίμηση του 2025).[44]
59. Από το σύνολο των διαθέσιμων πληροφοριών για τη χώρα καταγωγής προκύπτει ότι στις αγγλόφωνες περιοχές του Νοτιοδυτικού Καμερούν εξακολουθεί να επικρατεί κατάσταση ένοπλης σύρραξης μεταξύ των κυβερνητικών δυνάμεων και των αποσχιστικών ομάδων, η ένταση της οποίας διαφοροποιείται σημαντικά ανάλογα με την περιοχή. Ειδικότερα, κατά τον κρίσιμο χρόνο, η περιοχή Tinto, όπου διέμενε η Αιτήτρια, δεν συγκαταλεγόταν στις περιοχές που παρουσίαζαν τη μεγαλύτερη ένταση περιστατικών ασφαλείας, αλλά καταγραφόταν ως περιοχή χαμηλότερης έντασης σε σύγκριση με άλλα τμήματα της Νοτιοδυτικής Περιφέρειας, όπως το Mamfe και το Kumba. Ως εκ τούτου, μολονότι η κατάσταση ασφαλείας στην ευρύτερη αγγλόφωνη περιοχή αξιολογείται ως εύθραυστη και χαρακτηρίζεται από περιστατικά ένοπλης βίας, δεν προκύπτει ότι στην περιοχή συνήθους διαμονής της Αιτήτριας η αδιακρίτως ασκούμενη βία είχε φθάσει σε τέτοιο επίπεδο ώστε η απλή παρουσία οποιουδήποτε αμάχου να αρκεί, αφ' εαυτής, για τη θεμελίωση πραγματικού κινδύνου σοβαρής βλάβης.
60. Περαιτέρω, ούτε από το προσωπικό προφίλ της Αιτήτριας προκύπτουν στοιχεία που να αυξάνουν ουσιωδώς την έκθεσή της στον γενικό κίνδυνο. Η ίδια είναι ενήλικη, υγιής, ικανή προς εργασία, μέτριου μορφωτικού επιπέδου, ομιλεί τόσο την αγγλική όσο και τη γαλλική γλώσσα και διαθέτει προηγούμενη επαγγελματική πείρα, εργαζόμενη επί σειρά ετών ως πωλήτρια ενδυμάτων, ενώ η συνεργασία της με την οργάνωση Doctors Without Borders διήρκεσε μόλις τέσσερις μήνες (ερ. 32, σημείο 3χ). Είναι δε εξοικειωμένη με το ευρύτερο περιβάλλον στο οποίο διαβιεί επί σειρά ετών. Επιπλέον, τα τέσσερα τέκνα της εξακολουθούν να διαμένουν στη χώρα καταγωγής υπό τη φροντίδα της αδελφής της, γεγονός που επιβεβαιώνει την ύπαρξη λειτουργικού οικογενειακού υποστηρικτικού δικτύου. Η ίδια δήλωσε ότι διαθέτει ευρύτερο κοινωνικό δίκτυο ενώ είχε πρόσβαση και ως συνδράμουσα στο έργο ΜΚΟ που ενεργοποιούνται στην περιοχή. Συνεπώς δεν μπορεί να θεωρηθεί ως γυναίκα μόνη άνευ υποστηρικτικού δικτύου. Ενόψει δε του ότι οι ισχυρισμοί της περί προσωπικής στοχοποίησης από τους Ambazonians και περί συνεχιζόμενης απειλής από τον πατέρα των παιδιών της δεν κρίθηκαν αξιόπιστοι, δεν προκύπτει ότι η ίδια αντιμετωπίζει, λόγω των προσωπικών της χαρακτηριστικών ή περιστάσεων, αυξημένο ή εξατομικευμένο κίνδυνο σε περίπτωση επιστροφής της.
61. Επικουρικώς, ακόμη και αν ήθελε θεωρηθεί ότι η Αιτήτρια αντιμετώπιζε κίνδυνο στην περιοχή της συνήθους διαμονής της, από τα στοιχεία του φακέλου προκύπτει ότι υφίσταται για αυτήν εύλογη και ασφαλής δυνατότητα εσωτερικής μετεγκατάστασης στη Douala. Ειδικότερα, σύμφωνα με τις δηλώσεις της, τα τέσσερα τέκνα της διαμένουν εκεί επί σειρά ετών υπό τη φροντίδα της αδελφής της, φοιτούν στο σχολείο, έχουν ενταχθεί στο τοπικό περιβάλλον και διαβιούν υπό φυσιολογικές συνθήκες, γεγονός που επιβεβαιώνει την ύπαρξη λειτουργικού οικογενειακού υποστηρικτικού δικτύου. Επιπλέον, οι συνθήκες ασφαλείας στη Douala είναι αισθητά ευνοϊκότερες από εκείνες που επικρατούν στις αγγλόφωνες περιοχές της χώρας, ενώ η ίδια είναι ενήλικη, υγιής, ικανή προς εργασία και διαθέτει προηγούμενη επαγγελματική εμπειρία και γλωσσικές δεξιότητες, στοιχεία που της επιτρέπουν να εγκατασταθεί και να εξασφαλίσει τα προς το ζην στην εν λόγω πόλη. Επομένως, πληρούνται οι προϋποθέσεις ασφαλούς και εύλογης εσωτερικής μετεγκατάστασης.
62. Σημειώνεται συναφώς ως προς την παρουσία των αποσχιστών στην εν λόγω περιοχή ότι σε σχέση με την επαρχία Littoral , πρωτεύουσα της οποίας αποτελεί η πόλη Douala, επικαιροποιημένες πληροφορίες αναφέρουν ότι η βία που σχετίζεται με τους αυτονομιστές δεν είναι συχνή στη συγκεκριμένη περιοχή.[45] Ειδικότερα, σε σχέση με την πόλη Douala, πρόσφατες πληροφορίες επιβεβαιώνουν την καταγραφή περιστατικών ασφαλείας, καθώς το Μάιο του 2023 οι αρχές στο Καμερούν ανακοίνωσαν ότι αγγλόφωνοι αντάρτες επιτέθηκαν σε στρατιωτικές θέσεις κοντά στο λιμάνι της πόλης Douala σκοτώνοντας αρκετούς ανθρώπους. Ωστόσο, επισημαίνεται ότι η συγκεκριμένη επίθεση είναι η πλησιέστερη που έχει σημειωθεί στην πόλη Douala λόγω της σύγκρουσης των αυτονομιστών από τότε που ξέσπασαν οι μάχες το 2017.[46] Η ίδια πηγή επιβεβαιώνει ότι αυτή είναι η πρώτη φορά που οι αντάρτες επιτίθενται τόσο κοντά στη πόλη Douala, ένα λιμάνι περίπου τεσσάρων εκατομμυρίων ανθρώπων που προμηθεύει το 80% των εισαγόμενων αγαθών για την Κεντροαφρικανική Δημοκρατία και το Τσαντ που δεν έχουν πρόσβαση στη θάλασσα.[47] Σύμφωνα με επικαιροποιημένα δεδομένα από την βάση ACLED, το τελευταίο έτος (με τελευταία ενημέρωση την 10.4.2026) καταγράφηκαν στην πόλη Douala του Καμερούν 18 περιστατικά, από τα οποία προκλήθηκαν 30 θάνατοι[48]. Σημειώνεται ότι ο πληθυσμός της πόλης Douala ανέρχεται σήμερα στους 4,493,090 κατοίκους.[49]
63. Η υπό εξέταση σύγκρουση έχει ήδη διάρκεια περίπου εννέα ετών και επηρεάζει τόσο τη Βορειοδυτική όσο και τη Νοτιοδυτική περιφέρεια του Καμερούν. Τα δεδομένα υποδηλώνουν ότι πρόκειται για μια μακροχρόνια και σταθερά εγκατεστημένη κρίση. Επιπλέον, δεν φαίνεται να υπάρχει καμία πρόθεση επίλυσής της στο άμεσο μέλλον, καθώς η σύγκρουση δεν συζητήθηκε ούτε στην πρόσφατη συνεδρίαση της Ομάδας Υπουργικής Δράσης της Κοινοπολιτείας του Καμερούν τον Μάρτιο του 2025.[50]
64. Ειδικότερα, επισημαίνεται ότι από έρευνα σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης, σχετικά με την στοχοποίηση των αγγλόφωνων στις γαλλόφωνες περιοχές του Καμερούν και σχετικά με ενδεχόμενες διακρίσεις εναντίον τους, προκύπτουν τα εξής. Σύμφωνα με έκθεση του 2025 της Βελγικής Υπηρεσίας CEDOCA - Country of Origin Information, πολλοί αγγλόφωνοι αναζητούν καταφύγιο στις γαλλόφωνες περιοχές του Καμερούν. [51] Σε γενικές γραμμές, η ανθρωπιστική κατάσταση των εκτοπισμένων ατόμων είναι επισφαλής. Οι εντάσεις μεταξύ των εκτοπισμένων και των κοινοτήτων υποδοχής αυξάνονται όσο συνεχίζεται η κρίση, καθώς οι τελευταίες δυσκολεύονται όλο και περισσότερο να καλύψουν τις δικές τους ανάγκες. Οι αρχές δεν κάνουν σκόπιμα διακρίσεις εις βάρος των εκτοπισμένων στις γαλλόφωνες περιοχές. Ωστόσο, οι αγγλόφωνοι μπορεί να βιώσουν διακρίσεις, είτε εκ προθέσεως είτε ακούσια, ιδιαίτερα με βάση τη γλώσσα. Συγκεκριμένα, άτομα χωρίς έγγραφα ταυτοποίησης διατρέχουν κίνδυνο σύλληψης ή εκβιασμού κατά τη διάρκεια ελέγχων από την αστυνομία.[52]
65. Σύμφωνα με προηγούμενη έκθεση της ίδιας Υπηρεσίας, η οποία δημοσιεύτηκε το 2020, πολλοί εκτοπισμένοι μετακινούνται στη γαλλόφωνη περιοχή, ιδιαίτερα στην πόλη Douala, αλλά ο αριθμός τους δεν είναι γνωστός επειδή δεν έχουν εγγραφεί εκεί. Δεν υπάρχει γνωστό και αξιόπιστο κρατικό σύστημα για τον εντοπισμό και την καταμέτρηση των εκτοπισμένων. Άλλωστε οι τελευταίοι πηγαίνουν σε οικογένειες και σε γνωστούς. Το πρόβλημα της ασφάλειας παραμένει το μειονέκτημα που εμποδίζει αυτούς τους εκτοπισμένους πληθυσμούς να επιστρέψουν στα σπίτια τους.[53]
66. Η International Crisis Group σε έκθεση του Μαρτίου του 2023 αναφέρει ότι μέσω της νομοθεσίας του 2019, για πρώτη φορά, η εθνική κυβέρνηση αναγνώρισε ότι οι δύο αγγλόφωνες περιοχές διαφέρουν από τις οκτώ γαλλόφωνες λόγω της μοναδικής πολιτικής ιστορίας τους, και με αυτόν τον τρόπο αναγνώρισε την ύπαρξη μιας αγγλόφωνης ταυτότητας διαφορετικής από αυτήν που αγκαλιάζει η Γαλλόφωνη πλειοψηφία. Πολλοί Αγγλόφωνοι για άλλη μια φορά θεώρησαν το μέτρο το ελάχιστο δυνατό.[54] Η πλειοψηφία των πηγών υποδεικνύει ότι υπάρχει μια ήπια συνύπαρξη μεταξύ αγγλόφωνων και γαλλόφωνων πολιτών και πως ο εσωτερικά εκτοπισμένος αγγλόφωνος πληθυσμός στο γαλλόφωνο τμήμα δεν υφίσταται συστηματικά διάκριση από τις αρχές, πλην μαζικών συλλήψεων προς εξακρίβωση ταυτότητας.[55] Η Africa Report δημοσίευσε στις 20 Απριλίου 2020 ένα άρθρο αφιερωμένο στην κατάσταση των αγγλόφωνων εκτοπισμένων στην πόλη της Douala, όπου η πλειοψηφία των αγγλόφωνων εκτοπισμένων δήλωσε ότι αισθανόταν ασφαλής στην Douala.[56]
67. Αναλυτικότερα, η πόλη Douala είναι το οικονομικό κέντρο της χώρας. Οι κάτοικοί του προέρχονται, όχι μόνο από τις αγγλόφωνες περιοχές, αλλά και από όλες τις δέκα περιοχές του Καμερούν. Ο εκπρόσωπος της International Crisis Group είπε ότι ο πληθυσμός της Αγγλόφωνης περιοχής είναι «κυρίαρχος σε πολλές γειτονιές» στη Douala. Πολλοί άνθρωποι είναι δίγλωσσοι, μιλώντας εξίσου αγγλικά και γαλλικά, μερικές φορές λόγω γάμων μεταξύ Αγγλόφωνων και Γαλλόφωνων. Η διγλωσσία ενισχύεται επίσης από την εκπαίδευση.[57] Τα παιδιά των γαλλόφωνων νοικοκυριών αποτελούν την πλειοψηφία σε πολλά σχολεία αγγλόφωνων. Αν και η Douala έχει τα μειονεκτήματά της, παραμένει σημείο αναφοράς για την ειρηνική συνύπαρξη στο Καμερούν. Καθώς η κρίση των αγγλόφωνων βαθαίνει και οι εντάσεις μεταξύ άλλων φυλών επιδεινώνονται, η Douala δείχνει μια διέξοδο από τη σύγκρουση. Σύμφωνα με επιτόπια έρευνα του επιστημονικού συνεργάτη της International Crisis Group του Ιουλίου του 2018, πολλοί εσωτερικά εκτοπισμένοι από τις περιοχές Northwest και Southwest ζουν με συγγενείς τους στην πόλη Douala.[58] Ωστόσο, η έκθεση του Υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ ανέφερε ότι το 2020, εγκληματίες εκμεταλλεύονταν ανθρώπους για «καταναγκαστική εργασία και σεξουαλική εμπορία στη γειτονιά Bonaberi στη Douala - η οποία φιλοξενεί εκατοντάδες εκτοπισμένους».[59]
68. Η συμβίωση μεταξύ Αγγλόφωνων και Γαλλόφωνων παραμένει φιλική και αδερφική, με τις αλληλεπιδράσεις να είναι κυρίως ειρηνικές, εκτός από εξαιρετικές περιπτώσεις. Οι Αγγλόφωνοι που ζουν στη Yaounde ή στη Douala δεν αντιμετωπίζουν προς το παρόν μεγάλες απειλές για την ασφάλεια από τους Γαλλόφωνους. Ωστόσο, οι άνθρωποι φοβούνται να συζητήσουν ανοιχτά την αγγλόφωνη κρίση για να αποφύγουν πιθανά αντίποινα από τον στρατό. Για τους περισσότερους Γαλλόφωνους, το πρόβλημα των Αγγλόφωνων θεωρείται ως αντανάκλαση ευρύτερων εθνικών ζητημάτων όπως ο συγκεντρωτισμός, η κακή διακυβέρνηση και το χάσμα των γενεών, όπου η ταύτιση των φυλών παίζει σημαντικότερο ρόλο από τη γλώσσα.[60]
69. Ως προς το εύλογο της εσωτερικής μετεγκατάστασης, το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη ότι η σχετική αξιολόγηση δεν περιορίζεται στην ύπαρξη ασφαλούς περιοχής εντός της χώρας καταγωγής, αλλά προϋποθέτει και την εξέταση του κατά πόσον, υπό τις συγκεκριμένες προσωπικές περιστάσεις του αιτητή, είναι εύλογο να αναμένεται ότι θα εγκατασταθεί και θα διαβιώσει στην περιοχή αυτή, χωρίς να αντιμετωπίσει συνθήκες που θα καθιστούσαν τη μετεγκατάσταση υπέρμετρα επαχθή. Η προσέγγιση αυτή έχει υιοθετηθεί και από το παρόν Δικαστήριο (βλ. Μ.Μ.Ν. κ.ά. ν. Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω Προϊσταμένου της Υπηρεσίας Ασύλου, Υπόθεση Αρ. 4166/24, ημερ. 15.5.2026).
70. Με βάση την ανωτέρω ανάλυση, κρίνεται ότι δεν δικαιολογείται η υπαγωγή της Αιτήτριας στο καθεστώς του πρόσφυγα, καθώς δεν προβλήθηκε ισχυρισμός και κατ΄ επέκταση δεν τεκμηριώθηκε η συνδρομή βάσιμου φόβου δίωξης για κάποιον από τους λόγους που εξαντλητικά αναφέρονται στο άρθρο 3 του περί Προσφύγων Νόμου.
71. Ούτε επίσης τεκμηριώνεται υπαγωγή της στο καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας (άρθρο 19 του περί Προσφύγων Νόμου), καθώς η Αιτήτρια δεν επικαλείται κατά βάσιμο τρόπο, αλλά και από τα ενώπιόν μου στοιχεία δεν προκύπτει ότι εάν επιστρέψει στη χώρα ιθαγένειάς της, θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη.
72. Ειδικότερα, στην προκειμένη περίπτωση από το προαναφερόμενο ιστορικό της Αιτήτριας δεν προκύπτει, ότι ενόψει των προσωπικών της περιστάσεων, πιθανολογείται να εκτεθεί σε κίνδυνο βλάβης συγκεκριμένης μορφής [βλ. απόφαση της 17.2.2009, C-465/07, ECLI:EU:C:2009:94, Elgafaji, σκέψη 32)], ότι αυτή διατρέχει κίνδυνο σοβαρής βλάβης, λόγω θανατικής καταδίκης ή εκτέλεσης, βασανιστηρίων, απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας σε περίπτωση επιστροφής της στη χώρα καταγωγής της [βλ. άρθρο 19(2)(α) και (β)].
73. Ούτε εξάλλου, προκύπτει ότι συντρέχει αδιακρίτως ασκούμενη βία στον τελευταίο τόπο διαμονής της Αιτήτριας, ο βαθμός της οποίας να είναι τόσο υψηλός, ώστε να υπάρχουν ουσιώδεις λόγοι να εκτιμηθεί ότι η Αιτήτρια ακόμα κι αν ήθελε υποτεθεί ότι θα επιστρέψει στη συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή, θα αντιμετωπίσει, λόγω της παρουσίας της και μόνον στο έδαφος αυτής της περιοχής, πραγματικό κίνδυνο να εκτεθεί στην εν λόγω απειλή (βλ. άρθρο 19(2)(γ) απόφαση της 17.2.2009, C-465/07, ECLI:EU:C:2009:94 Elgafaji, σκέψη 43).
74. Σημειώνεται συναφώς ότι «το καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας, αναγνωρίζεται σε οποιοδήποτε αιτητή, ο οποίος δεν αναγνωρίζεται ως πρόσφυγας ή σε οποιοδήποτε αιτητή του οποίου η αίτηση σαφώς δε βασίζεται σε οποιουσδήποτε από τους λόγους του εδαφίου (1) του άρθρου 3, αλλά σε σχέση με τον οποίο υπάρχουν ουσιώδεις λόγοι να πιστεύεται ότι, εάν επιστρέψει στη χώρα ιθαγένειάς του, θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη και δεν είναι σε θέση ή, λόγω του κινδύνου αυτού, δεν είναι πρόθυμος, να θέσει τον εαυτό του υπό την προστασία της χώρας αυτής». Ως «σοβαρή» ή «σοβαρή και αδικαιολόγητη βλάβη» ορίζεται δυνάμει του άρθρου 19(2)(γ) ως «σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας αμάχου, λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης».
75. Ως προς τον όρο διεθνής ή εσωτερική ένοπλη σύρραξη, το ΔΕΕ διευκρίνισε ότι η σημασία και το περιεχόμενο των όρων αυτών πρέπει να καθορίζονται, κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, σύμφωνα με το σύνηθες νόημά τους στην καθημερινή γλώσσα, λαμβανομένου υπόψη του πλαισίου εντός του οποίου αυτοί χρησιμοποιούνται και των σκοπών που επιδιώκει η ρύθμιση στην οποία εντάσσονται (αποφάσεις της 22ας Δεκεμβρίου 2008, C‑549/07, Wallentin-Hermann, Συλλογή 2008, σ. I‑11061, σκέψη 17, και της 22ας Νοεμβρίου 2012, C‑119/12, Probst, σκέψη 20). Υπό το σύνηθες νόημά της στην καθημερινή γλώσσα, η έννοια της εσωτερικής ένοπλης συρράξεως αφορά κατάσταση στην οποία οι τακτικές δυνάμεις ενός κράτους συγκρούονται με μία ή περισσότερες ένοπλες ομάδες ή στην οποία δύο ή περισσότερες ένοπλες ομάδες συγκρούονται μεταξύ τους. (Βλ. απόφαση της 30ής Ιανουαρίου 2014, Diakité, C-285/12, EU:C:2014:39, σκέψεις 27 και 28). Με βάση την ανωτέρω ανάλυση, όντως στη Νοτιοδυτική περιφέρεια λαμβάνει χώρα ένοπλη σύρραξη, τα περιστατικό ωστόσο ασφαλείας είναι σαφώς πιο μειωμένο στην περιοχή Tinto, τόπο συνήθους διαμονής της Αιτήτριας.
76. Ακολούθως ως προς τους παράγοντες που δύνανται να ληφθούν υπόψιν κατά την αξιολόγηση του συστατικού στοιχείου της αδιάκριτης βίας, το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: το ΔΕΕ) επεσήμανε ότι λαμβάνονται υπόψη «[...]μεταξύ άλλων, η ένταση των ενόπλων συγκρούσεων, το επίπεδο οργάνωσης των εμπλεκομένων ενόπλων δυνάμεων και η διάρκεια της σύρραξης ως στοιχεία λαμβανόμενα υπόψη κατά την εκτίμηση του πραγματικού κινδύνου σοβαρής βλάβης, κατά την έννοια του άρθρου 15, στοιχείο γʹ, της οδηγίας 2011/95 (Βλ. απόφαση της 30ής Ιανουαρίου 2014, Diakité, C-285/12, EU:C:2014:39, σκέψη 35), καθώς και άλλα στοιχεία όπως η γεωγραφική έκταση της κατάστασης αδιάκριτης άσκησης βίας, ο πραγματικός προορισμός του αιτούντος σε περίπτωση επιστροφής στην οικεία χώρα ή περιοχή και οι τυχόν εκ προθέσεως επιθέσεις κατά αμάχων εκ μέρους των εμπόλεμων μερών.» (Βλ. C-901/19, ημερομηνίας 10.6.2021, CF, DN κατά Bundesrepublic Deutschland, σκέψη 43).
77. Περαιτέρω, ως προς τον προσδιορισμό του επιπέδου της ασκούμενης αδιάκριτης βίας, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (στο εξής: το ΕΔΔΑ) στην απόφασή του Sufi and Elmi (ΕΔΔΑ, απόφαση επί των προσφυγών 8319/07 and 11449/07, ημερομηνίας 28.11.2011) αξιολόγησε, διευκρινίζοντας ότι δεν κατονομάζονται εξαντλητικά, τη χρήση μεθόδων και τακτικών πολέμου εκ μέρους των εμπόλεμων πλευρών οι οποίες αυξάνουν τον κίνδυνο αμάχων θυμάτων ή ευθέως στοχοποιούν αμάχους, εάν η χρήση αυτών είναι διαδεδομένη μεταξύ των αντιμαχόμενων πλευρών, και, τελικά, τον αριθμό των αμάχων που έχουν θανατωθεί, τραυματιστεί και εκτοπιστεί ως αποτέλεσμα της σύγκρουσης.
78. Επιπλέον, όπως διευκρίνισε το ΔΕΕ, «ο όρος «προσωπική» πρέπει να νοείται ως χαρακτηρίζων βλάβη προξενούμενη σε αμάχους, ανεξαρτήτως της ταυτότητάς τους, όταν ο βαθμός της αδιακρίτως ασκούμενης βίας που χαρακτηρίζει την υπό εξέλιξη ένοπλη σύρραξη και λαμβάνεται υπόψη από τις αρμόδιες εθνικές αρχές οι οποίες επιλαμβάνονται των αιτήσεων περί επικουρικής προστασίας ή από τα δικαστήρια κράτους μέλους ενώπιον των οποίων προσβάλλεται απόφαση περί απορρίψεως τέτοιας αιτήσεως είναι τόσο υψηλός, ώστε υπάρχουν ουσιώδεις λόγοι να εκτιμάται ότι ο άμαχος ο οποίος θα επιστρέψει στην οικεία χώρα ή, ενδεχομένως, περιοχή θα αντιμετωπίσει, λόγω της παρουσίας του και μόνον στο έδαφος αυτής της χώρας ή της περιοχής, πραγματικό κίνδυνο να εκτεθεί σε σοβαρή απειλή κατά το άρθρο 15, στοιχείο γ΄, της οδηγίας.» (απόφαση στην υπόθεση C-465/07, Meki Elgafaji, Noor Elgafaji κ. Staatssecretaris van Justitie, ημερ.17.2.2009). Ιδίως ως προς την εφαρμογή της αναπροσαρμοζόμενης κλίμακας, το ΔΕΕ στην ως άνω απόφαση διευκρίνισε ότι «όσο περισσότερο ο αιτών είναι σε θέση να αποδείξει ότι θίγεται ειδικώς λόγω των χαρακτηριστικών της καταστάσεώς του, τόσο μικρότερος θα είναι ο βαθμός της αδιακρίτως ασκούμενης βίας που απαιτείται προκειμένου ο αιτών να τύχει της επικουρικής προστασίας.».
79. Ενόψει των ανωτέρω ποιοτικών και ποσοτικών χαρακτηριστικών της κατάστασης ασφαλείας, καθώς και των ιδιαίτερων προσωπικών περιστάσεων της Αιτήτριας, όπως αυτές καταγράφονται ανωτέρω, δεν προκύπτει ότι η επικρατούσα κατάσταση στον τόπο συνήθους διαμονής της συνιστά κατάσταση αδιακρίτως ασκούμενης βίας, λόγω ένοπλης σύρραξης, η οποία να έχει φθάσει σε τέτοιο επίπεδο έντασης ώστε η ίδια, με μόνη την παρουσία της εκεί, να διατρέχει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη κατά την έννοια του άρθρου 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου. Αντιθέτως, από την εξατομικευμένη αξιολόγηση της περίπτωσής της προκύπτει ότι δεν συντρέχουν προσωπικά χαρακτηριστικά ή ιδιαίτερες περιστάσεις ικανές να αυξήσουν την έκθεσή της στον γενικό κίνδυνο που απορρέει από τη γενική κατάσταση ασφαλείας. Ως εκ τούτου, δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις εφαρμογής του άρθρου 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου και, συνεπώς, δεν δικαιολογείται η υπαγωγή της Αιτήτριας σε καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας.
80. Ως προς την απόφαση επιστροφής του, από τα ενώπιόν μου στοιχεία, δεν προκύπτει οποιοδήποτε άλλο ζήτημα συναφές με την αρχή της μη επαναπροώθησης και των προϋποθέσεων έκδοσης της απόφασης επιστροφής, πέραν των όσων ήδη εξετάστηκαν και αναλύθηκαν ανωτέρω (Βλ. απόφαση της 17ης Οκτωβρίου 2024, υπόθεση C-156/23 [Ararat] K, L, M, N κατά Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid, ECLI:EU:C:2024:892, ιδίως σκέψεις 50 έως 51 και απόφαση της 4ης Σεπτεμβρίου 2025, υπόθεση C-313/25 PPU, GB κατά Minister van Asiel en Migratie [Adrar], ECLI:EU:C:2025:647, ιδίως σκέψεις 60 έως 66).
Ως εκ τούτου, η παρούσα προσφυγή απορρίπτεται και η προσβαλλόμενη απόφαση τροποποιείται ως ανωτέρω, με €500 έξοδα εναντίον της Αιτήτριας και υπέρ των Καθ' ων η αίτηση, δεδομένων των πλημμελειών που εντοπίστηκαν κατά την αξιολόγηση της αίτησης της Αιτήτριας από τους Καθ’ ων η αίτηση.
Κ. Κ. Κλεάνθους, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.
[1] Στην Κύπρο η εν λόγω σύμβαση κυρώθηκε με τον περί της Σύμβασης του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Πρόληψη και την Καταπολέμηση της Βίας κατά των Γυναικών και της Ενδοοικογενειακής Βίας (Κυρωτικό) Νόμο του 2017 (N. 14(III)/2017).
[2] Η δήλωσε αυτή έγινε κατά τη διαδικασία αξιολόγησης της ευαλωτότητας της Αιτήτριας.
[3] Ως προς τους δείκτες αξιοπιστίας (λεπτομέρεια, συνοχή, ευλογοφάνεια) Evidence and credibility assessment in the context of the Common European Asylum System Judicial analysis Second edition, EUAA https://euaa.europa.eu/publications/judicial-analysis-evidence-and-credibility-context-common-european-asylum-system, σελ. 120-134 και επίσης UNHCR Handbook on Procedures and Criteria for Determining Refugee Status
[4] Médecins Sans Frontières, People in northwest seek healthcare as MSF denied providing medical services, 22.6.2021, https://www.msf.org/msf-denied-providing-badly-needed-healthcare-northwest-cameroon, ημερομηνία πρόσβασης 22.4.2026.
[5] Médecins Sans Frontières, MSF statement on closure of operations in South-West Cameroon, 12.7.2022, https://www.doctorswithoutborders.org/latest/msf-statement-closure-operations-south-west-cameroon , ημερομηνία πρόσβασης 22.4.2026.
[6] Médecins Sans Frontières, MSF statement following incident at Nguti checkpoint, 27.12.2021, https://www.msf.org/cameroon-msf-statement-following-incident-nguti-checkpoint , ημερομηνία πρόσβασης 22.4.2026.
[7] UNICEF, Humanitarian Situation Report No. 2 - Reporting Period 1 January to 30 June 2023, 22 August 2023, https://www.unicef.org/media/144176/file/Cameroon-Humanitarian-SitRepMid-Year-2023.pdf, p. 3; Insecurity Insight, Safeguarding Health in Conflict Coalition, Cameroon: Violence Against Health Care in Conflict 2022, 28 June 2023, https://reliefweb.int/attachments/0443d169-7d44-420b-abc7-8332450f26b5/2022-SHCC-Cameroon.pdf , p. 8, ημερομηνία πρόσβασης 22.4.2026.
[8] ONU Info, Cameroun : des millions d’enfants privés d’une éducation sûre et de qualité, 27/10/2023, https://news.un.org/fr/story/2023/10/1140102 , ημερομηνία πρόσβασης 22.4.2026.
[9] UNSC, Protection of civilians in armed conflict; Report of the Secretary-General, 12 May 2023, https://www.securitycouncilreport.org/atf/cf/%7B65BFCF9B-6D27-4E9C-8CD3-CF6E4FF96FF9%7D/SG%20report.pdf , p. 5, ημερομηνία πρόσβασης 22.4.2026.
[10] Freedom House, 'Freedom in the World 2022: Cameroon
https://freedomhouse.org/country/cameroon/freedom-world/2022 , ημερομηνία πρόσβασης 22.4.2026.
[11] IRB Canada, 'Cameroon: Domestic violence, including legislation; support services available to victims, including mental health services; the impact of COVID19; state protection (2020-April 2022)', 1 June 2022
https://irb.gc.ca/en/country-information/rir/Pages/index.aspx?doc=458626&pls=1 , ημερομηνία πρόσβασης 22.4.2026.
[12] Human Rights Watch (HRW), 'World Report 2022: Events of 2021: Cameroon'
https://www.hrw.org/world-report/2022/country-chapters/cameroon#827df3 , ημερομηνία πρόσβασης 22.4.2026.
[13] IRB Canada, 'Cameroon: Domestic violence, including legislation; support services available to victims, including mental health services; the impact of COVID19; state protection (2020-April ;2022)' (2022), 1 June 2022
https://irb.gc.ca/en/country-information/rir/Pages/index.aspx?doc=458626&;pls=1 , ημερομηνία πρόσβασης 22.4.2026.
[14] IRB (Immigration and Refugee Board of Canada), Cameroon: Domestic violence, including legislation; support services available to victims, including mental health services; the impact of COVID19; state protection (2020–April 2022) [CMR201035.FE], 1 June 2022, https://irb-cisr.gc.ca/en/country-information/rir/Pages/index.aspx?doc=458626&pls=1, τελευταία πρόσβαση 9.4.2026.
[15] Freedom House, 'Freedom in the World 2022: Cameroon', Ερώτημα G3
https://freedomhouse.org/country/cameroon/freedom-world/2022, ημερομηνία πρόσβασης 22.4.2026.
[16] USDOS - US Department of State: 2020 Country Reports on Human Rights Practices: Cameroon, 30 March 2021
https://www.ecoi.net/en/document/2048145.html, ημερομηνία πρόσβασης 22.4.2026.
[17] IRB Canada, 'Cameroon: Domestic violence, including legislation; support services available to victims, including mental health services; the impact of COVID19; state protection (2020-April ;2022)' (2022), 4.2
https://irb.gc.ca/en/country-information/rir/Pages/index.aspx?doc=458626&;pls=1, ημερομηνία πρόσβασης 22.4.2026.
[18] USDOS - US Department of State: 2021 Country Report on Human Rights Practices: Cameroon, 12 April 2022
https://www.ecoi.net/en/document/2071166.html, ημερομηνία πρόσβασης 22.4.2026.
[19] USDOS - US Department of State: 2023 Report on International Religious Freedom: Cameroon, 26 June 2024
https://www.ecoi.net/en/document/2111838.html ;
USDOS -US Department of State: 2023 Country Report on Human Rights Practices: Cameroon, 23 April 2024
https://www.ecoi.net/en/document/2107637.html , ημερομηνία πρόσβασης 22.4.2026.
[20] ΑCAPS, Country analysis: Cameroon
[21] ΑCAPS, Country analysis: Cameroon
[22] Global Center with the Responsibility to Protect, Cameroon, 16.3.2026,
https://www.globalr2p.org/countries/cameroon/, ημερομηνία πρόσβασης 22.4.2026.
[23] International Crisis Group, Defusing Cameroon’s Dangerous Electoral Standoff, 29 October 2025, https://www.crisisgroup.org/africa/cameroon/defusing-cameroons-dangerous-electoral-standoff, ημερομηνία πρόσβασης 24.2.2026.
[24] International Crisis Group: Defusing Cameroon’s Dangerous Electoral Standoff, 29 October 2025, https://www.crisisgroup.org/africa/cameroon/defusing-cameroons-dangerous-electoral-standoff , ημερομηνία πρόσβασης 24.2.2026.
[25] International Crisis Group: Defusing Cameroon’s Dangerous Electoral Standoff, 29 October 2025, https://www.crisisgroup.org/africa/cameroon/defusing-cameroons-dangerous-electoral-standoff , ημερομηνία πρόσβασης 24.2.2026.
[26] International Crisis Group: Defusing Cameroon’s Dangerous Electoral Standoff, 29 October 2025, https://www.crisisgroup.org/africa/cameroon/defusing-cameroons-dangerous-electoral-standoff, ημερομηνία πρόσβασης 24.2.2026.
[27] ACLED Monthly Regional Updates, Africa Overview: November 2025,7 Νοεμβρίου 2025, https://acleddata.com/update/africa-overview-november-2025 , ημερομηνία πρόσβασης 24.2.2026.
[28] ACLED Monthly Regional Updates, Africa Overview: November 2025,7 Νοεμβρίου 2025, https://acleddata.com/update/africa-overview-november-2025 , ημερομηνία πρόσβασης 24.2.2026.
[29] ACLED Monthly Regional Updates, Africa Overview: November 2025,7 Νοεμβρίου 2025, https://acleddata.com/update/africa-overview-november-2025 , ημερομηνία πρόσβασης 10.3.2026.
[30] ACLED Monthly Regional Updates, Africa Overview: November 2025,7 Νοεμβρίου 2025, https://acleddata.com/update/africa-overview-november-2025 , ημερομηνία πρόσβασης 10.3.2026.
[31] ACLED Monthly Regional Updates, Africa Overview: November 2025,7 Νοεμβρίου 2025, https://acleddata.com/update/africa-overview-november-2025 , ημερομηνία πρόσβασης 10.3.2026.
[32] ACLED Monthly Regional Updates, Africa Overview: November 2025,7 Νοεμβρίου 2025, https://acleddata.com/update/africa-overview-november-2025 , ημερομηνία πρόσβασης 10.3.2026.
[33] ACLED Monthly Regional Updates, Africa Overview: November 2025,7 Νοεμβρίου 2025, https://acleddata.com/update/africa-overview-november-2025 , ημερομηνία πρόσβασης 10.3.2026.
[34] Taylor and Fransis, Cameroon, the Commonwealth, and crisis: Commonwealth intervention in Cameroon's Anglophone conflict, June 2025
https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/00358533.2025.2516706?src=#abstract, ημερομηνία πρόσβασης 22.4.2026.
[35] To Global Protection Cluster είναι ένα δίκτυο μη κυβερνητικών οργανώσεων (ΜΚΟ), διεθνών οργανισμών και υπηρεσιών των Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ), οι οποίοι δραστηριοποιούνται στον τομέα της προστασίας σε ανθρωπιστικές κρίσεις, συμπεριλαμβανομένων ένοπλων συγκρούσεων και φυσικών καταστροφών. https://globalprotectioncluster.org/about, ημερομηνία πρόσβασης 9.4.2026.
[36] GPC (Global Protection Cluster), Protection Monitoring Update; January - March 2025, 15/05/ 2025, https://globalprotectioncluster.org/sites/default/files/2025-05/pm_quarterly_update_jan-mar_2025.pdf, σελ. 1 , , ημερομηνία πρόσβασης 9.4.2026.
[37] GCRP (Global Center for the Responsibility to Protect), Cameroon-Populations at Risk, 14 Νοεμβρίου 2025, https://www.globalr2p.org/countries/cameroon/ , , ημερομηνία πρόσβασης 9.4.2026.
[38] GPC (Global Protection Cluster), Protection Monitoring Update; January - March 2025, 15/05/ 2025, https://globalprotectioncluster.org/sites/default/files/2025-05/pm_quarterly_update_jan-mar_2025.pdf, σελ. 2, ημερομηνία πρόσβασης 9.4.2026.
[39] CGRS-CEDOCA (Office of the Commissioner General for Refugees and Stateless Persons (Belgium), COI unit), Cameroun; Régions anglophones : situation sécuritaire, 11 June 2025, https://www.cgra.be/sites/default/files/rapporten/coi_focus_cameroun._regions_anglophones._situation_securitaire_20250611.pdf, σελ. 4 , ημερομηνία πρόσβασης 9.4.2026.
[40] CGRS-CEDOCA (Office of the Commissioner General for Refugees and Stateless Persons (Belgium), COI unit), Cameroun; Régions anglophones : situation sécuritaire, 11 June 2025, https://www.cgra.be/sites/default/files/rapporten/coi_focus_cameroun._regions_anglophones._situation_securitaire_20250611.pdf, σελ. 4 , ημερομηνία πρόσβασης 9.4.2026.
[41] CGRS-CEDOCA (Office of the Commissioner General for Refugees and Stateless Persons (Belgium), COI unit), Cameroun; Régions anglophones : situation sécuritaire, 11 June 2025, https://www.cgra.be/sites/default/files/rapporten/coi_focus_cameroun._regions_anglophones._situation_securitaire_20250611.pdf, σελ. 4 , ημερομηνία πρόσβασης 9.4.2026.
[42] CGRS-CEDOCA (Office of the Commissioner General for Refugees and Stateless Persons (Belgium), COI unit), Cameroun; Régions anglophones : situation sécuritaire, 11 June 2025, https://www.cgra.be/sites/default/files/rapporten/coi_focus_cameroun._regions_anglophones._situation_securitaire_20250611.pdf, σελ. 4 , ημερομηνία πρόσβασης 9.4.2026.
[43] Πλατφόρμα ACLED Explorer, η οποία από 30/07/2025 είναι προσβάσιμη κατόπιν εγγραφής, με χρήση των εξής φίλτρων αναζήτησης: Country: Cameroon, Events / Fatalities, διαθέσιμη σε https://acleddata.com/platform/explorer , ημερομηνία πρόσβασης 22.4.2026.
[44] City Population, Cameroon, Sud- Ouest, https://www.citypopulation.de/en/cameroon/cities/?admid=6823 , ημερομηνία πρόσβασης 22.4.2026.
[45] Crisisgroup, CrisisWatch 2023 - May Trends and June Alerts, Africa, Central Africa, p.1, διαθέσιμο σε https://www.crisisgroup.org/sites/default/files/crisiswatch/CrisisWatch-May-2023-Africa_0.pdf , ημερομηνία πρόσβασης 22.4.2026.
[46] Voa News, Cameroon Separatists Stage Attack Near French-Speaking City of Douala, May 2023, διαθέσιμο σε www.voanews.com/a/cameroon-separatists-stage-attack-near-french-speaking-city-of-douala/7075202.html , ημερομηνία πρόσβασης 22.4.2026.
[47] Voa News, Cameroon Separatists Stage Attack Near French-Speaking City of Douala, May 2023, διαθέσιμο σε www.voanews.com/a/cameroon-separatists-stage-attack-near-french-speaking-city-of-douala/7075202.html, ημερομηνία πρόσβασης 22.4.2026.
[48] Πλατφόρμα ACLED Explorer, η οποία από 30/07/2025 είναι προσβάσιμη κατόπιν εγγραφής, με χρήση των εξής φίλτρων αναζήτησης: Country: Cameroon, Events / Fatalities, διαθέσιμη σε https://acleddata.com/platform/explorer , ημερομηνία πρόσβασης 22.4.2026.
[49] https://worldpopulationreview.com/cities/cameroon/douala , ημερομηνία πρόσβασης 22.4.2026.
[50] Τaylor and Fransis, Cameroon, the Commonwealth, and crisis: Commonwealth intervention in Cameroon's Anglophone conflict, June 2025, https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/00358533.2025.2516706?src=#abstract, , ημερομηνία πρόσβασης 22.4.2026.
[51] CGRS-CEDOCA - Office of the Commissioner General for Refugees and Stateless Persons (Belgium), COI unit: Cameroun; R?gions anglophones : situation s?curitaire, 11 June 2025, p. 52
https://www.ecoi.net/en/file/local/2126261/coi_focus_cameroun._regions_anglophones._situation_securitaire_20250611.pdf , ημερομηνία πρόσβασης 22.4.2026.
[52] CGRS-CEDOCA - Office of the Commissioner General for Refugees and Stateless Persons (Belgium), COI unit: Cameroun; R?gions anglophones : situation s?curitaire, 11 June 2025, p. 52
https://www.ecoi.net/en/file/local/2126261/coi_focus_cameroun._regions_anglophones._situation_securitaire_20250611.pdf , ημερομηνία πρόσβασης 22.4.2026.
[53] CGRS-CEDOCA - Office of the Commissioner General for Refugees and Stateless Persons (Belgium), COI unit (Author): Cameroun; Situation s?curitaire li?e au conflit anglophone, 16 October 2020 https://www.ecoi.net/en/file/local/2039864/coi_focus_cameroun._situation_securitaire_liee_au_conflit_anglophone_20201016.pdf, , ημερομηνία πρόσβασης 22.4.2026.
[54] ICG - International Crisis Group (Author): A Second Look at Cameroon's Anglophone Special Status, 31 March 2023 , https://www.crisisgroup.org/brf/africa/central-africa/cameroon/b188-second-look-cameroons-anglophone-special-status , ημερομηνία πρόσβασης 22.4.2026.
[55] CGVS/CGRA (Belgium), 'COI Focus CAMEROUN CRISE ANGLOPHONE: SITUATION SECURITAIRE' (19.11.2021), p. 25-27, ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/08/2022, https://coi.euaa.europa.eu/administration/belgium/PLib/COI_Focus_Cameroun_Crise_anglophone_situation_s%C3%A9curitaire_%2020211119.pdf , ημερομηνία πρόσβασης 22.4.2026.
[56] The Africa Report, Fleeing violence in Anglophone Cameroon, life in Douala is a different hardship, 20/04/2020, https://www.theafricareport.com/26446/fleeing-violence-in-anglophone-cameroon-life-in-douala-is-a-different-hardship/ , ημερομηνία πρόσβασης 22.4.2026.
[57] Nouveaux droits de l'homme Cameroun (NDH-Cameroun). August 2018. La situation des anglophones au Cameroun. Sent to the Research Directorate by a representative, 9 August 2018 σε CGRS-CEDOCA - Office of the Commissioner General for Refugees and Stateless Persons (Belgium), COI unit (Author): Cameroun; Situation s?curitaire li?e au conflit anglophone, 16 October 2020 https://www.ecoi.net/en/file/local/2039864/coi_focus_cameroun._situation_securitaire_liee_au_conflit_anglophone_20201016.pdf , ημερομηνία πρόσβασης 22.4.2026.
[58] ICG - International Crisis Group (Author): Dialogue is Essential to Unite Cameroon's Disparate Voices, 27 July 2018 , https://www.crisisgroup.org/africa/central-africa/cameroon/dialogue-essential-unite-cameroons-disparate-voices, ημερομηνία πρόσβασης 22.4.2026.
[59] USDOS, 2021 Trafficking in Persons Report: Cameroon, 1 July 2021, https://www.state.gov/reports/2021-trafficking-in-persons-report/cameroon/ , ημερομηνία πρόσβασης 22.4.2026.
[60] ICG - International Crisis Group (Author): Dialogue is Essential to Unite Cameroon's Disparate Voices, 27 July 2018 , https://www.crisisgroup.org/africa/central-africa/cameroon/dialogue-essential-unite-cameroons-disparate-voices , ημερομηνία πρόσβασης 22.4.2026.
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο