ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
Υπoθ. Αρ.: 1905/2023
24 Ιουλίου 2026
[Α.Α.ΑΓΡΟΤΗ, ΔΔΔΔΠ]
Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος
Μεταξύ:
T. A. Ν.
Αιτητής
-και-
Κυπριακή Δημοκρατία, μέσω Υπουργείου Εσωτερικών,
Υπηρεσίας Ασύλου
Καθ' ων η Αίτηση
Α. Λαζάρου (κα), για Α. Λαζάρου & Συνεργάτες ΔΕΠΕ, Δικηγόροι για τον Αιτητή
Χρ. Δημητρίου (κα), Δικηγόρος για τους Καθ' ων η Αίτηση
[Ο Αιτητής παρών]
Α Π Ο Φ Α Σ Η
Α.Α.ΑΓΡΟΤΗ Δ. ΔΔΔΠ: Με την παρούσα προσφυγή ο Αιτητής προσβάλλει την απόφαση της Υπηρεσίας Ασύλου ως αυτή επισυνάπτεται ως παράρτημα Α στην αίτηση ακυρώσεως, σύμφωνα με την οποία το αίτημά του για διεθνή προστασία απορρίφθηκε και καλεί το Δικαστήριο όπως κηρύξει αυτήν άκυρη, παράνομη και στερημένη οποιουδήποτε έννομου αποτελέσματος.
Όπως προκύπτει από την αίτηση ακυρώσεως, την ένσταση αλλά και το διοικητικό φάκελο, κατατεθέν ως τεκμήριο Α στο Δικαστήριο, τα ουσιώδη γεγονότα είναι τα ακόλουθα.
Ο Αιτητής είναι υπήκοος Καμερούν, εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του στις 05/02/2020 και μέσω Τουρκίας αφίχθηκε στις κατεχόμενες περιοχές της Κύπρου από όπου στη συνέχεια διήλθε παράτυπα στις ελεγχόμενες από την Κυπριακή Δημοκρατία περιοχές. Αυθημερόν συμπλήρωσε και υπέβαλε αίτηση διεθνούς προστασίας.
Στις 10/10/2022 πραγματοποιήθηκε η συνέντευξη του Αιτητή από αρμόδιο λειτουργό και ακολούθησε στις 03/02/2023 η σύνταξη εισηγητικής έκθεσης προς τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ασύλου με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη του αιτήματος του Αιτητή. Στις 20/02/2023, συγκεκριμένος λειτουργός, δεόντως εξουσιοδοτημένος από τον Υπουργό Εσωτερικών να ασκεί καθήκοντα Προϊσταμένου της Υπηρεσίας Ασύλου, κατόπιν εξέτασης της εισηγητικής έκθεσης, αποφάσισε την απόρριψη της αίτησης του, αποφασίζοντας παράλληλα και την επιστροφή του στο Καμερούν.
Η απορριπτική απόφαση της Υπηρεσίας Ασύλου, η οποία περιέχεται στην επιστολή ημερομηνίας 24/05/2023, μαζί με την αιτιολογία αυτής, παραλήφθηκε δια χειρός από τον Αιτητή αυθημερόν, θέτοντας την υπογραφή του αφού προηγουμένως του επεξηγήθηκε το περιεχόμενο της σε γλώσσα που κατανοεί πλήρως.
Εμπρόθεσμα ο Αιτητής υπέβαλε την με τον πιο πάνω αριθμό και τίτλο προσφυγή προβάλλοντας αρκετούς νομικούς ισχυρισμούς προς ακύρωση της πράξης, ωστόσο η συνήγορος του Αιτητή, μέσω της γραπτής της αγόρευσης, προωθεί την θέση ότι η προσβαλλόμενη απόφαση εκδόθηκε χωρίς να διεξαχθεί η δέουσα έρευνα και/ή δεν λήφθηκαν υπόψη όλα τα στοιχεία του φακέλου της υπόθεσης, ότι οι Καθ’ ων η αίτηση τελούσαν υπό πλάνη περί τα πράγματα κατά την έκδοση της προσβαλλόμενης απόφασης και ότι η πράξη και/ή απόφαση των Καθ’ων η αίτηση στερείται επαρκούς και/ή δέουσας αιτιολογίας και/ή είναι ελλιπής και/ή στηρίζεται σε εσφαλμένη αιτιολογία.
Οι Καθ’ ων η αίτηση, με τη γραπτή τους αγόρευση υποστηρίζουν ότι η επίδικη απόφαση έχει ληφθεί ορθά και νόμιμα, σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις του Συντάγματος, των Νόμων και Κανονισμών, μετά από δέουσα έρευνα και ορθή ενάσκηση των εξουσιών που δίνει ο Νόμος στους Καθ’ ων η αίτηση και αφού λήφθηκαν υπόψη όλα τα σχετικά στοιχεία, γεγονότα και περιστατικά της υπόθεσης, σύμφωνα με τις γενικές αρχές διοικητικού δικαίου και είναι δε επαρκώς και δεόντως αιτιολογημένη.
Εκκρεμούσης της διαδικασίας, με τη σύμφωνο γνώμη των Καθ’ ων η αίτηση εγκρίθηκε από το Δικαστήριο αίτηση προσαγωγής μαρτυρίας σύμφωνα με την οποία ο Αιτητής προσκόμισε ενώπιον του Δικαστηρίου δύο τεκμήρια, τα οποία συνίστανται σε (i) αντίγραφο κλήσης ημερομηνίας 06.01.2020 από τον αστυνομικό σταθμό της Douala, κατά την οποία καλείται ο Αιτητής προς εμφάνιση στις 08.01.2020 στο αστυνομικό τμήμα (Τεκμήριο 1) και (ii) επιστολή της οργάνωσης ACCEPT-ΛΟΑΤΙ Κύπρου, ημερομηνίας 29/06/2023 η οποία επιβεβαιώνει ότι ο Αιτητής είναι ενεργό μέλος της οργάνωσης (Τεκμήριο 2).
Έχω μελετήσει με μεγάλη προσοχή τα όσα τέθηκαν ενώπιον μου από τους συνηγόρους των διαδίκων και δεδομένου ότι το παρόν Δικαστήριο, δυνάμει του άρθρου 11 του περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμου του 2018, Ν. 73(Ι)/2018, κέκτηται εξουσίας όπως εξετάζει πέραν από την νομιμότητα της προσβαλλόμενης πράξης και την ορθότητα αυτής, ήτοι εξέταση επί της ουσίας του αιτήματος του Αιτητή, κρίνω σκόπιμο όπως καταγραφούν όλοι οι ισχυρισμοί που προέβαλε σε όλα τα στάδια εξέτασης του αιτήματός του, προκειμένου να εξετάσω την ορθότητα της προσβαλλόμενης απόφασης αλλά και για να διαφανεί εάν οι Καθ’ ων η αίτηση αποφάσισαν μετά από δέουσα έρευνα, ορθά, νόμιμα και εντός των πλαισίων της διακριτικής τους ευχέρειας, έχοντας κατά νου τους προωθούμενους ισχυρισμούς.
Με την καταγραφή του αιτήματος του για διεθνή προστασία ο Αιτητή δήλωσε ότι εγκατέλειψε την χώρα καταγωγής του λόγω του σεξουαλικού του προσανατολισμού.
Κατά την συνέντευξη του ενώπιον της Υπηρεσίας Ασύλου, δήλωσε ως προς το προσωπικό του προφίλ ότι είναι υπήκοος Καμερούν με τόπο καταγωγής και συνήθους διαμονής του την Douala. Κατά δήλωσή του άγαμος και άτεκνος, και αναφορικά με την πατρική του οικογένεια δήλωσε ότι αποτελείται από τη μητέρα του, η οποία διαμένει στην Douala, δεν έχει αδέλφια και ο πατέρας του τους εγκατέλειψε σε νεαρή ηλικία. Ολοκλήρωσε πανεπιστημιακή εκπαίδευση, στο τμήμα Νομικής του Πανεπιστημίου της Douala (2013-2019). Τέλος δήλωσε ότι εγκατέλειψε την χώρα καταγωγής του στις 05/02/2020 αεροπορικώς με τη βοήθεια ενός κυρίου ονόματι Mathew ο οποίος διευθέτησε το ταξίδι του στις κατεχόμενες περιοχές της Κύπρου.
Ως προς τους λόγους για τους οποίους εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του δήλωσε ένεκα του σεξουαλικού του προσανατολισμού. Κατά το στάδιο της ελεύθερης αφήγησης του δήλωσε ότι το 2013, μετά την επιτυχία του σε εξετάσεις, κατά τη διάρκεια εξόδου σε χώρο διασκέδασης (Drill Palace), γνώρισε έναν άνδρα, τον κύριο Parfait, ο οποίος του εξέφρασε το ενδιαφέρον του και του αποκάλυψε ότι είναι ομοφυλόφιλος. Αντάλλαξαν στοιχεία επικοινωνίας και ξεκίνησαν να έχουν επαφή και στη συνέχεια σχέση. Το 2015, ο σύντροφός του τον κάλεσε στη γειτονιά του, όπου μετέβησαν για να διασκεδάσουν σε ένα μπαρ. Ενώ έπιναν, ο σύντροφός του άρχισε να τον αγγίζει και τότε κάποιοι μεγαλύτεροι που βρίσκονταν δίπλα τους, τους είδαν. Επειδή ο κύριος Parfait ήταν γνωστός στη γειτονιά, κάποιοι άνθρωποι τους βοήθησαν να απομακρυνθούν. Μετά από αυτό το περιστατικό, ο Αιτητής διέκοψε τη σχέση και επικοινωνία του με τον ανωτέρω άνδρα και συνέχισε τις σπουδές του. Το 2019, ο ανωτέρω άνδρας επικοινώνησε με τον Αιτητή και του ζήτησε να επανασυνδεθούν. Αρχικά, ο Αιτητής αρνήθηκε γιατί ήθελε να κρατήσει τη σεξουαλικότητά του ιδιωτική, αλλά τελικά δέχτηκε αφού του υποσχέθηκε διακριτικότητα. Στις 10/12/ 2019, κατά τη διάρκεια συνάντησής τους στην οικία του Αιτητή, όπου διέμενε με τη γιαγιά του, ενώ βρίσκονταν εντός της οικίας και σε ερωτικές περιπτύξεις, έγιναν αντιληπτοί από παιδιά της γειτονιάς λόγω του ότι η πόρτα του δωματίου ήταν ανοιχτή, τα οποία άρχισαν να τους αποκαλούν «gay». Στη συνέχεια συγκεντρώθηκαν γείτονες της περιοχής, οι οποίοι τους επιτέθηκαν και τους ξυλοκόπησαν. Δήλωσε ότι κατάφερε να διαφύγει και μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο. Δήλωσε επίσης ότι, σύμφωνα με πληροφορίες από φίλο του που τον επισκέφθηκε στο νοσοκομείο, ο κύριος Parfait δεν επέζησε, χωρίς ο ίδιος να έχει πληροφορίες για το τι του συνέβη τελικά. Ακολούθως, δήλωσε ότι στις 18/12/2019 εξήλθε από το νοσοκομείο και μετέβη στην Yaoundé, όπου με τη βοήθεια του κυρίου Mathew προέβη στις απαραίτητες ενέργειες για την έκδοση διαβατηρίου και την αναχώρησή του από τη χώρα τον Φεβρουάριο του 2020 (ερυθρό 54 1χ του διοικητικού φακέλου).
Κληθείς να αναφέρει τι πιστεύει ότι θα του συμβεί σε περίπτωση επιστροφής του στην χώρα καταγωγής του, δήλωσε ότι θα συλληφθεί και θα φυλακισθεί επειδή είναι ομοφυλόφιλος. Ερωτηθείς εάν θα μπορούσε να διαμείνει σε άλλη περιοχή της χώρας καταγωγής του αποκρίθηκε αρνητικά καθότι δεν υπάρχει ασφάλεια πουθενά μέσα στην χώρα για τους ομοφυλόφιλους.
Στον Αιτητή τέθηκαν διερευνητικές ερωτήσεις σχετικά με την ουσία των ισχυρισμών του με σκοπό να εμπλουτίσει και αποσαφηνίσει πτυχές του αφηγήματος του. Σε σχέση με την σεξουαλική του ταυτότητα, δήλωσε ότι αυτοπροσδιορίζεται ως ομοφυλόφιλος, ότι στην σχέση του με τον σύντροφό του έχει ενεργητικό ρόλο, και ότι ξεκίνησε να αντιλαμβάνεται την σεξουαλικότητα του σε ηλικία 20 ετών. Διευκρίνισε ότι πριν από την ηλικία των 20 ετών δεν ένιωθε σεξουαλική έλξη προς άνδρες, αλλά μόνο φιλική, ενώ κατά τη σχολική του ηλικία δεν είχε αναπτύξει ερωτικά συναισθήματα προς άλλα αγόρια. Ανέφερε ότι συνειδητοποίησε τον σεξουαλικό του προσανατολισμό μετά την πρώτη του σεξουαλική εμπειρία με τον κύριο Parfait, η οποία έλαβε χώρα το Νοέμβριο του 2013 σε ξενοδοχείο στη Douala. Ως προς τα συναισθήματα του σε αυτή τη πρώτη συνειδητοποίηση δήλωσε ότι η πρώτη του αντίδραση δεν ήταν θετική, καθώς αισθανόταν άβολα λόγω και των θρησκευτικών του πεποιθήσεων, δεδομένου ότι στην εκκλησία του αυτό απαγορευόταν, ωστόσο τα αρνητικά αυτά συναισθήματα υποχώρησαν με την πάροδο του χρόνου. Δήλωσε ότι κατά τη συνειδητοποίηση του σεξουαλικού του προσανατολισμού ένιωθε σύγχυση, ντροπή και πίεση από τη μητέρα του να ακολουθήσει το ετεροφυλοφιλικό πρότυπο ζωής. Ανέφερε ότι βίωνε έντονο εσωτερικό δίλημμα, και ότι αισθανόταν διαφορετικός ήδη από την παιδική του ηλικία, η οποία υπήρξε δύσκολη και μοναχική, ενώ η αίσθηση αυτή εντεινόταν όταν βρισκόταν ανάμεσα σε ετεροφυλόφιλα άτομα, καθότι δεν μπορούσε να είναι διαχυτικός και ελεύθερος ως προς τη σεξουαλικότητα του (ερυθρό 52 του διοικητικού φακέλου). Δήλωσε ότι αποκάλυψε τον σεξουαλικό του προσανατολισμό μόνο σε ένα άτομο, τον Yves, φίλο του από το πανεπιστήμιο, στον οποίο το εκμυστηρεύτηκε λόγω της στενής συνεργασίας τους. Ανέφερε ότι ο Yves αρχικά αντέδρασε με έκπληξη και απογοήτευση, αλλά τελικά το αποδέχτηκε. Πρόσθεσε ότι αποκάλυψε τον σεξουαλικό του προσανατολισμό στον κύριο Parfait κατά τη γνωριμία τους τον Αύγουστο του 2013.
Κληθείς να αναφερθεί στις ερωτικές σχέσεις που έχει συνάψει με άτομα του ιδίου φύλου, δήλωσε ότι κατά τη διαμονή του στο Καμερούν είχε συνάψει μόνο μια σχέση με άτομο του ιδίου φύλου, τον κύριο Parfait, τον οποίο ξεκίνησε να βλέπει τον Αύγουστο του 2013, και τον οποίο γνώρισε σε νυχτερινή έξοδο στο κέντρο Dream palace. Δήλωσε ότι οι συναντήσεις τους ήταν τακτικές, περίπου τρεις φορές το μήνα, κυρίως σε νυχτερινά κέντρα και μπαρ, όπως το Dream Palace, το UV και το Bourgais, ενώ περιστασιακά επισκεπτόταν και την οικία του στην περιοχή Dorbone στην Douala ή συμμετείχαν μαζί σε τοπικές πολιτιστικές εκδηλώσεις, όπως το παραδοσιακό φεστιβάλ Ngondo, που πραγματοποιείται κάθε πρώτη Κυριακή του μήνα. Δήλωσε ότι η σχέση τους ήταν κρυφή και δεν ήταν γνωστή σε τρίτους. Ανέφερε ότι αυτό που τον προσέλκυσε στον σύντροφό του ήταν η καθαρή και προσεγμένη εμφάνιση του, ο τρόπος που τον προσέγγισε, καθώς και η οικονομική του άνεση, η οποία συνοδευόταν από υποσχέσεις για οικονομική στήριξη και βοήθεια για να εξεύρει εργασία. Δήλωσε ότι ανέπτυξε συναισθήματα για τον σύντροφό του λόγω της οικονομικής στήριξης που του παρείχε, γεγονός που τον βοήθησε και να κατανοήσει καλύτερα τον εαυτό του ως προς τις ερωτικές του προτιμήσεις. Ανέφερε ότι η σχέση τους διακόπηκε αρχικά στις 24/07/2015, ενώ επανασυνδέθηκαν στις 05/08/2019 για διάστημα περίπου τριών μηνών. Συνολικά, η σχέση διήρκεσε περίπου δύο έτη και τρεις μήνες. Δήλωσε ότι αυτή έληξε οριστικά στις 10/12/2019, έκτοτε δεν είχε καμία επικοινωνία μαζί του και αγνοεί αν βρίσκεται εν ζωή. Δήλωσε επίσης ότι δεν είχε άλλες σχέσεις με άτομα του ιδίου φύλου, ούτε στο Καμερούν ούτε στην Κύπρο.
Δήλωσε ότι δεν γνώριζε σχετικές εφαρμογές ή ιστοσελίδες ενεργές στο Καμερούν, ανέφερε μόνο την πλατφόρμα «Alternative», μία ΜΚΟ στην Yaoundé που υποστηρίζει άτομα που υφίστανται διακρίσεις λόγω σεξουαλικού προσανατολισμού, για την οποία ενημερώθηκε από φίλο του ονόματι Nadin. Δήλωσε ότι δεν γνωρίζει προσωπικά μέλη της, αλλά ο ίδιος είναι μέλος και προσκόμισε σχετική βεβαίωση, εκδοθείσα στις 10/01/2020, την οποία έλαβε μέσω του δικηγόρου του, κυρίου Togue. Δήλωσε ότι παρέλαβε τη βεβαίωση από το δικηγόρο του στο γραφείο του στην Yaoundé, την ημέρα έκδοσής της. Διευκρίνισε ότι δεν εκφράζει ανοιχτά τον σεξουαλικό του προσανατολισμό στην Κύπρο, λόγω της ύπαρξης διακρίσεων, ιδίως εντός της αφρικανικής κοινότητας, ωστόσο έχει ενταχθεί σε άλλη μικρότερη κοινότητα Αφρικανών όπου οι ομοφυλόφιλοι είναι αποδεκτοί. Δήλωσε ότι κατά τη διαμονή του σε κέντρο φιλοξενίας, γνώρισε την κοινότητα αυτή μέσω εφαρμογής γνωριμιών (Badoo) από άτομο που τον σύστησε σε αυτήν. Ανέφερε ότι η κοινότητα συμμετέχει σε εκδηλώσεις, όπως στην εκδήλωση Pride, στις οποίες έλαβε μέρος στις 22/06/2022 και 25/09/2022. Πρόσθεσε ότι η κοινότητα φέρει την ονομασία «African LGBTQI Community in Cyprus» (ή African LGBT Cyprus), επιδιώκει τη νομική της αναγνώριση και ότι αριθμεί περίπου 30 μέλη και ότι πρόεδρός της είναι ο κύριος Achile Koum. Έγινε μέλος αυτής της κοινότητας πριν ενάμιση έτος. Κληθείς να περιγράψει τις συναντήσεις τους, δήλωσε ότι λαμβάνουν χώρα μια φορά το μήνα, σε ιδιωτική οικία ισογείου στην Λάρνακα, κατά τις οποίες ο πρόεδρος της κοινότητας τους μιλάει για την συμπεριφορά τους και συζητούν για τις υποθέσεις ασύλου. Δεν γνωρίζει για τα δικαιώματα των ομοφυλόφιλων στην Κύπρο και δεν γνώριζε τι σημαίνουν τα αρχικά Q και I από το ακρωνύμιο LGBTQI.
Κληθείς να περιγράψει το περιστατικό που έλαβε χώρα στην οικία του το 2019, επανέλαβε ότι ο σύντροφός του τον επισκέφθηκε στο σπίτι του και, ενώ βρίσκονταν στο δωμάτιό του σε ερωτικές περιπτύξεις, έγιναν αντιληπτοί από παιδιά που βρίσκονταν στον δρόμο, καθώς η πόρτα του δωματίου ήταν ανοιχτή και ο χώρος γειτνίαζε με τον δρόμο. Στη συνέχεια, συγκεντρώθηκαν άτομα από τη γειτονιά, τα οποία εισήλθαν στην οικία και άρχισαν να τους ξυλοκοπούν. Δήλωσε ότι οι δράστες ήταν πολλοί, χωρίς να μπορεί να προσδιορίσει τον ακριβή αριθμό τους. Δήλωσε ότι αναγνώρισε μόνο ένα άτομο μεταξύ των δραστών, τον Morize, τον οποίο περιέγραψε ως μεγάλο σε ηλικία, κάτοικο της γειτονιάς, τα υπόλοιπα άτομα ήταν κάτοικοι της περιοχής, τους οποίους δεν γνώριζε και δεν μπορούσε να περιγράψει. Πρόσθεσε ότι οι δράστες εισήλθαν στην οικία του, άρχισαν να τον χτυπούν και να προκαλούν φθορές, ενώ ο ίδιος κατάφερε να διαφύγει. Κατά τη διάρκεια του περιστατικού τραυματίστηκε στα χέρια και στο κεφάλι και παρά τους τραυματισμούς ήταν σε θέση να οδηγήσει μοτοσικλέτα, καθώς δεν είχε τραυματιστεί στα πόδια. Ανέφερε ότι κατάφερε να διαφύγει τρέχοντας προς το νοσοκομείο, το οποίο γνώριζε, στην περιοχή Deido, όπου μετέβη τελικά με μοτοσικλέτα.
Σύμφωνα με το αφήγημά του στο νοσοκομείο έλαβε την απαραίτητη ιατρική φροντίδα και παρέμεινε για οκτώ ημέρες, και ακολούθως μετέβη στην Yaoundé, όπου συνάντησε τον κύριο Matthew και παρέμεινε εκεί αναμένοντας να αποχωρήσει από τη χώρα. Δήλωσε ότι τα έγγραφα-κλητεύσεις που προσκόμισε δεν περιείχαν συγκεκριμένες πληροφορίες, πέραν της υποχρέωσής του να παρουσιαστεί σε αστυνομικό τμήμα. Συνέχισε ότι δεν γνωρίζει τον λόγο της κλήτευσης του, εικάζοντας ότι σχετίζεται με τον σεξουαλικό του προσανατολισμό, καθώς εκδόθηκαν μετά το σχετικό περιστατικό. Πρόσθεσε ότι η κλήτευση αφορούσε την παρουσία του στο 4ο τμήμα της αστυνομίας στην περιοχή Bonaberi της Douala. Δήλωσε ότι τα έγγραφα του απεστάλησαν από τον φίλο του Yves, τα οποία έλαβε από την γιαγιά του, όταν βρισκόταν στην Yaoundé, μέσω ταξιδιωτικού γραφείου (Bukka Voyage), στις 06/01/2020, και τα παρέλαβε την ίδια ημέρα από πρακτορείο στη συνοικία Mvan. Δήλωσε ότι δεν γνωρίζει με ακρίβεια ποια αρχή εξέδωσε τις κλήσεις, αναφέροντας γενικά ότι επρόκειτο για κεντρική αστυνομική υπηρεσία, ούτε θυμάται την ημερομηνία έκδοσής τους.
Ο αρμόδιος λειτουργός αξιολογώντας τους ισχυρισμούς που παρέθεσε στην αφήγησή του ο Aιτητής, διήκρινε στην έκθεση - εισήγησή του τρεις ουσιώδεις ισχυρισμούς, οι οποίοι προκύπτουν από τις δηλώσεις του Αιτητή ως κατωτέρω: (1) ταυτότητα, προφίλ και χώρα καταγωγής του Αιτητή, (2) ο Αιτητής ισχυρίστηκε ότι έφυγε από την χώρα καταγωγής του λόγω του σεξουαλικού του προσανατολισμού και (3) ο Αιτητής ισχυρίστηκε ότι συμμετείχε στο Pride στην Κύπρο το 2022.
Ο πρώτος ισχυρισμός έγινε αποδεκτός καθώς οι δηλώσεις του Αιτητή σχετικά με τα στοιχεία της ταυτότητας του (θρήσκευμα, εθνοτική καταγωγή, περιοχή συνήθους διαμονής και καταγωγής στην χώρα καταγωγής του) κρίθηκαν συνεκτικές και επαρκείς πληροφοριών, καθώς και βρίσκουν έρεισμα σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης από την χώρα καταγωγής τoυ. Ομοίως, αποδεκτός έγινε και ο τρίτος ισχυρισμός του Αιτητή περί της συμμετοχής του σε δύο Pride στην Κύπρο στις 22/06/2022 και στις 25/09/2022. Κρίθηκε ότι η περιγραφή του σε σχέση με την συμμετοχή στις ανωτέρω εκδηλώσεις ήταν λεπτομερής και συγκεκριμένη. Επίσης, εξωτερικές πηγές πληροφόρησης επιβεβαιώνουν ότι έλαβαν χώρα οι ανωτέρω εκδηλώσεις αλλά και οι φωτογραφίες που προσκόμισε οι οποίες απεικονίζουν τον ίδιο να συμμετάσχει στο Pride στη Λευκωσία μαζί με άλλα άτομα δρουν υποστηρικτικά του ως άνω ισχυρισμού του.
Εντούτοις, ο δεύτερος ισχυρισμός του Αιτητή περί του σεξουαλικού του προσανατολισμού δεν έγινε αποδεκτός. Ο αρμόδιος λειτουργός χρησιμοποίησε το μεθοδολογικό μοντέλο DSSH (Difference, Shame, Stigma and Harm) το οποίο προωθείται από την UNHCR ως καλή πρακτική για την εξέταση αιτημάτων διεθνούς προστασίας που αφορούν τον σεξουαλικό προσανατολισμό και την ταυτότητα φύλου και έκρινε κατόπιν ανάλυσης των κριτηρίων του ανωτέρω μοντέλου σε συνάρτηση με τις δηλώσεις και αποκρίσεις του Αιτητή ότι οι απαιτήσεις των ανωτέρω στοιχείων δεν πληρούνται.
Αναφορικά με το στοιχείο της διαφορετικότητας ο αρμόδιος λειτουργός έκρινε πως ο Αιτητής δεν ήταν σε θέση να δώσει μια σαφή τοποθέτηση σχετικά με την σεξουαλική του ταυτότητα ενώ του τέθηκαν ερωτήσεις επί αυτού. Ούτε παρείχε μια λεπτομερή και συγκεκριμένη προσωπική αφήγηση για την εμπειρία συνειδητοποίησής της σεξουαλικότητας του, ως ομοφυλόφιλου. Ανέφερε ότι από τα σχολικά του χρόνια συναναστρεφόταν και είχε επαφές με άνδρες, χωρίς να αισθάνεται έλξη προς τις γυναίκες, ενώ δήλωσε ότι γύρω στην ηλικία των 20 ετών άρχισε να αντιλαμβάνεται τον σεξουαλικό του προσανατολισμό και ότι η πρώτη του σεξουαλική εμπειρία με άτομο του ιδίου φύλου επιβεβαίωσε αυτή τη συνειδητοποίηση. Ωστόσο, δεν μπόρεσε να περιγράψει με λεπτομέρειες και με βάθος τα συναισθήματά του προς τους άνδρες γενικά και ιδιαίτερα προς εκείνους που τον ελκύουν. Δεν παρέθεσε μια πιο προσωπική αφήγηση σχετικά με τη διαδικασία συνειδητοποίησης του σεξουαλικού του προσανατολισμού, όπως τα συναισθήματα, τις σκέψεις ή τυχόν σχετικές συζητήσεις, παρά το ότι δήλωσε πως ήδη από τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση δεν ένιωθε έλξη προς τις γυναίκες και είχε εμπειρίες με άνδρες. Ούτε κατάφερε να επεξηγήσει με σαφήνεια και συγκεκριμένα στοιχεία το αίσθημα της διαφορετικότητας, περιοριζόμενος σε γενικόλογες αναφορές, όπως ότι ένιωθε «διαφορετικός» σε σχέση με ετεροφυλόφιλα άτομα και ότι δεν ήταν δυνατή η δημόσια έκφραση των ομοφυλοφιλικών σχέσεων, χωρίς να εξειδικεύει περαιτέρω τον προσωπικό αντίκτυπο αυτής της κατάστασης στη ζωή του ή στην συμπεριφορά του. Περαιτέρω, ερωτηθείς σχετικά με το πώς η αλλαγή αυτή επηρέασε την καθημερινότητά του, απάντησε σύντομα και χωρίς λεπτομέρειες ότι στο παρελθόν ένιωθε υποχρεωμένος να προσαρμόζεται σε συγκεκριμένες συνθήκες, ενώ πλέον δεν χρειάζεται, χωρίς όμως να επεκταθεί ή να εξηγήσει περαιτέρω τη δήλωσή του.
Αναφορικά με τις σχέσεις που είχε συνάψει με άτομο του ιδίου φύλου, επισημάνθηκε ότι ο Αιτητής περιέγραψε με σαφήνεια το τόπο και το χρόνο υπό τον οποίο γνώρισε τον κύριο Parfait, όπως και τη διάρκεια της σχέσης τους καθώς και τα μέρη όπου συναντιόντουσαν. Ωστόσο, δεν ήταν σε θέση να παραθέσει επαρκείς και πειστικές πληροφορίες ως προς το τι τον έκανε να νιώσει έλξη προς τον Mister Parfait, περιοριζόμενος σε γενικές αναφορές σχετικά με την εμφάνιση και τη συμπεριφορά του, καθώς και σε υλικά αγαθά και υποσχέσεις που εκείνος του παρείχε. Παράλληλα, δεν μπόρεσε να περιγράψει με σαφήνεια και επάρκεια τα συναισθήματά του προς αυτόν, συνδέοντάς τα κυρίως με την οικονομική υποστήριξη που λάμβανε, γεγονός που αποδυναμώνει το γνήσιο χαρακτήρα της εν λόγω σχέσης. Επιπλέον, δήλωσε ότι δεν έχει συνάψει άλλες σχέσεις ούτε κατά τη διαμονή του στο Καμερούν ούτε κατά τη διαμονή του στην Κύπρο, καθώς δεν έχει γνωρίσει κάποιο σοβαρό άτομο.
Ως προς τη συμμετοχή του στη ΛΟΑΤ κοινότητα στο Καμερούν, ανέφερε ότι γνώριζε ομοφυλόφιλα άτομα και ότι συμμετείχε σε σχετική οργάνωση. Ωστόσο, δεν ήταν σε θέση να παράσχει επαρκείς και συγκεκριμένες πληροφορίες σχετικά με τη δομή, τα μέλη ή τις δραστηριότητές αυτής, παρότι, όπως δήλωσε, ήταν μέλος της εν λόγω οργάνωσης από τον Ιανουάριο του 2020. Σε σχέση με τη συμμετοχή του σε ΛΟΑΤ κοινότητα στην Κύπρο, παρότι δήλωσε ότι είναι μέλος ομάδας με την ονομασία African LGBTQI Community, δεν μπόρεσε να περιγράψει με σαφήνεια τις δραστηριότητες της, αναφέροντας αόριστα ότι συζητούσαν για τις αιτήσεις ασύλου και ότι μερικές φορές έβγαιναν έξω για να φάνε ή να διασκεδάσουν σε νυχτερινό κέντρο/club. Τέλος, δεν επέδειξε καμία ή επαρκή γνώση σχετικά με τα δικαιώματα των ομοφυλοφίλων στην Κύπρο, ενώ δεν κατάφερε να εξηγήσει ορθά και με σαφήνεια το ακρωνύμιο LGBTQI.
Σε σχέση με τα στοιχεία της ντροπής και του στίγματος, κρίθηκε ότι ο Αιτητής δεν ήταν σε θέση να περιγράψει τα ανωτέρα στοιχεία με επάρκεια, συνοχή και βιωματικότητα, περιοριζόμενος σε γενικές και αόριστες αναφορές. Ειδικότερα, ως προς την αντίδραση της οικογένειάς του, δήλωσε με γενικό τρόπο ότι υπήρχαν υποψίες και ότι απογοητεύτηκαν όταν το έμαθαν, χωρίς να παραθέτει λεπτομέρειες ή να αναπτύσσει τα συναισθήματα και τον προσωπικό αντίκτυπο του περιστατικού. Ομοίως, ως προς τη στάση της κοινωνίας, περιέγραψε με γενικόλογο τρόπο ότι τα ομοφυλόφιλα άτομα αποφεύγονται, χωρίς να εξειδικεύει συγκεκριμένες εμπειρίες ή περιστατικά που να καταδεικνύουν προσωπικό βίωμα κοινωνικού στίγματος.
Ως προς το στοιχείο της βλάβης, κρίθηκε ότι ο Αιτητής δεν κατάφερε να περιγράψει με συγκεκριμένες και σαφείς πληροφορίες το περιστατικό που έλαβε χώρα στην οικία του στις 10/12/2019, κατά το οποίο ομάδα ατόμων από τη γειτονιά φέρεται να τον ξυλοκόπησε επειδή άκουσαν ότι φιλιόταν με τον κύριο Parfait. Ειδικότερα, δεν ήταν σε θέση να προσδιορίσει τον αριθμό των ατόμων που του επιτέθηκαν, ούτε να ταυτοποιήσει τους γείτονές του που συμμετείχαν στην επίθεση, πέραν ενός προσώπου. Επιπλέον, ως αόριστες κρίθηκαν και οι δηλώσεις του αναφορικά με τις συνθήκες διαφυγής του από το εν λόγω περιστατικό.
Σε σχέση με την εξωτερική αξιοπιστία του υπό κρίση ισχυρισμού παρατέθηκαν πληροφορίες από εξωτερικές πηγές πληροφόρησης σε σχέση με τη μεταχείριση των ΛΟΑΤΚΙ ατόμων στο Καμερούν. Επίσης, αξιολογήθηκαν τα έγγραφα που προσκόμισε ο Αιτητής και ειδικότερα τα αντίγραφα φωτογραφιών, δύο αντίγραφα κλητεύσεων με την ονομασία (convocation), ημερομηνίες έκδοσης 06/01/2020 και 13/01/2020 αντίστοιχα από το Περιφερειακό Γραφείο για την Εθνική Ασφάλεια της Littoral, Special Police Station of Douala 4η District, Δημοκρατία του Καμερούν, και αντίγραφο βεβαίωσης ιδιότητας μέλους της οργάνωσης Alternatives, 10/01/2020 από το δικηγόρο Michel Togue.
Ως προς τα προσκομισθέντα έγγραφα, κρίθηκε ότι η αποδεικτική τους αξία είναι περιορισμένη, καθότι πρόκειται για αντίγραφα και, ως εκ τούτου, δεν δύναται να επαληθευτεί η γνησιότητά τους. Επίσης, όσον αφορά τις δύο κλητεύσεις, παρότι φέρουν ημερομηνία, σφραγίδα και υπογραφή, η ποιότητα των σφραγίδων είναι χαμηλή και το περιεχόμενό τους δεν είναι ευανάγνωστο, ενώ δεν αναφέρεται ο λόγος για τον οποίο καλείται ο Αιτητής. Επιπλέον, οι ισχυρισμοί του Αιτητή ως προς το περιεχόμενο των εγγράφων δεν επιβεβαιώνονται, καθώς δεν προκύπτει από το περιεχόμενο των εγγράφων ότι αυτές σχετίζονται με την σεξουαλική του ταυτότητα ενώ δεν αναφέρουν την ισχυριζόμενη παρουσία του Αιτητή σε συγκεκριμένο αστυνομικό τμήμα στην χώρα καταγωγής του (Bonaberi).
Επισημαίνεται περαιτέρω ότι οι δηλώσεις του Αιτητή σχετικά με τον τρόπο λήψης των κλητεύσεων δεν είναι συνεπείς, καθώς υποστήριξε ότι τις έλαβε μέσω φίλου του στις 06/01/2020 και την ίδια ημέρα από πρακτορείο στη Yaoundé. Ωστόσο, οι ημερομηνίες έκδοσης των εγγράφων (06/01/2020 και 13/01/2020) δείχνουν ότι η πρώτη κλήτευση εκδόθηκε την ίδια ημέρα με την ισχυριζόμενη αποστολή και παραλαβή της, ενώ η δεύτερη εκδόθηκε μεταγενέστερα από τον χρόνο που ισχυρίζεται ότι την παρέλαβε, γεγονός που μειώνει την αξιοπιστία των υπό κρίση εγγράφων. Ως εκ της ανωτέρω ανάλυσης ο ισχυρισμός απορρίφθηκε στο σύνολο του.
Κατά την εξέταση του κινδύνου και στο πλαίσιο των ισχυρισμών που έγιναν δεκτοί, ο αρμόδιος λειτουργός έκρινε πως, επί τη βάσει πληροφοριών από εξωτερικές πηγές σχετικά με την κατάσταση ασφαλείας στην περιφέρεια Littoral (πόλη Douala), προκύπτει ότι η κατάσταση στην εν λόγω περιοχή είναι γενικά σταθερή, ενώ τα ποσοτικά δεδομένα για την περίοδο 30/09/2021–30/09/2022 καταδεικνύουν βελτίωση. Σε σχέση με τον τρίτο ισχυρισμό, ήτοι τη συμμετοχή του σε εκδηλώσεις Pride στη Λευκωσία, κρίθηκε ότι δεν προέκυψαν ενδείξεις ότι οι προσκομισθείσες φωτογραφίες είναι διαθέσιμες στο διαδίκτυο ή δύνανται να εντοπιστούν από τις αρχές του Καμερούν. Επιπλέον, λαμβανομένου υπόψη ότι η σεξουαλική ταυτότητα του Αιτητή δεν έγινε αποδεκτή, καθώς και ότι η συμμετοχή του περιορίζεται σε δύο εκδηλώσεις Pride, χωρίς περαιτέρω ουσιαστική εμπλοκή με τη ΛΟΑΤ κοινότητα στην Κύπρο και με χαμηλό προφίλ κατά τη διάρκεια αυτών, κρίθηκε ότι τα εν λόγω στοιχεία δεν συνιστούν παράγοντα ικανό να αυξήσει τον κίνδυνο σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του. Συνεπώς δεν συντρέχει εύλογη πιθανότητα να υποστεί ο Αιτητής μεταχείριση που ισοδυναμεί με δίωξη ή σοβαρή βλάβη σε περίπτωση επιστροφής της στην χώρα καταγωγής της εξαιτίας του προφίλ του, της ταυτότητας, και της κατάστασης ασφαλείας εκεί.
Ακολούθως, κατά τη νομική ανάλυση, βάσει των αποδεκτών ισχυρισμών του Αιτητή, ο λειτουργός έκρινε ότι δεν συντρέχουν στο πρόσωπό του εκείνα τα υποκειμενικά και αντικειμενικά στοιχεία που θα μπορούσαν να τεκμηριώσουν βάσιμο και δικαιολογημένο φόβο δίωξης σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του, για έναν από τους λόγους του άρθρου 3(1) του περί Προσφύγων Νόμου Ν.6(Ι)/2000 και του άρθρου 1Α της Σύμβασης της Γενεύης του 1951. Επιπλέον, κρίθηκε ότι βάσει των αποδεκτών πραγματικών περιστατικών δεν προέκυψε πραγματικός κίνδυνος θανατικής ποινής ή εκτέλεσης σύμφωνα με το άρθρο 15(α) της Οδηγίας, ούτε πραγματικός κίνδυνος βασανιστηρίων ή απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας δυνάμει του άρθρου 15(β) της Οδηγίας. Αναφορικά με το άρθρο 15(γ) της Οδηγίας, ο λειτουργός κατέληξε στο συμπέρασμα ότι, λαμβάνοντας υπόψη την κατάσταση ασφαλείας στην Douala, όπου αναμένεται να επιστρέψει ο Αιτητής σε συνδυασμό με τις προσωπικές του περιστάσεις, καταδεικνύεται ότι δεν υφίσταται κίνδυνος σοβαρής και ατομικής απειλής για τη ζωή ή την ασφάλεια του Αιτητή εκεί, λόγω αδιάκριτης βίας απλώς και μόνο λόγω της παρουσίας της εκεί. Ως εκ τούτου κρίθηκε ο Αιτητής δεν πληροί τις προϋποθέσεις για καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας.
Σύμφωνα με το άρθρο 3 του περί Προσφύγων Νόμου, Ν.6(Ι)/2000, «πρόσφυγας αναγνωρίζεται το πρόσωπο, που λόγω βάσιμου φόβου καταδίωξης του για λόγους φυλετικούς, θρησκευτικούς, ιθαγένειας ή ιδιότητας μέλους συγκεκριμένου κοινωνικού συνόλου ή πολιτικών αντιλήψεων, είναι εκτός της χώρας της ιθαγένειας του και δεν είναι σε θέση ή λόγω του φόβου αυτού, δεν είναι πρόθυμο, να χρησιμοποιήσει την προστασία της χώρας αυτής». Είναι καθόλα κατανοητό, ότι για να αναγνωριστεί πρόσωπο ως πρόσφυγας, θα πρέπει να αποδεικνύεται βάσιμος και δικαιολογημένος φόβος δίωξης, του οποίου τόσο το υποκειμενικό, όσο και το αντικειμενικό στοιχείο πρέπει να εκτιμηθούν από το αρμόδιο όργανο προτού καταλήξει σε απόφαση.
Περαιτέρω το άρθρο 18(5) του περί Προσφύγων Νόμου, Ν. 6(Ι)/2000 προνοεί ότι «εναπόκειται στον αιτητή να τεκμηριώσει την αίτηση διεθνούς προστασίας», χωρίς να απαιτείται να προσκομίσει τυπικά αποδεικτικά στοιχεία. Ο/Η αιτητής/τρια έχει την ευθύνη να εκθέσει με την αίτησή του/της αλλά και μέσα από την ενώπιον της αρμόδιας αρχής συνέντευξη ακόμα και ενώπιον του Δικαστηρίου, μέσω της ορθής δικονομική διαδικασίας, με στοιχειώδη σαφήνεια, τα συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά τα οποία του/της προκαλούν, κατά τρόπο αντικειμενικό, δικαιολογημένο φόβο δίωξης υφιστάμενο στη χώρα καταγωγής του. Ο/Η αιτητής/τρια οφείλει να επικαλεστεί με λεπτομέρεια, σαφήνεια και αληθοφάνεια συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά που στηρίζουν το υποβληθέν αίτημά του/της για διεθνή προστασία, το δε αρμόδιο όργανο εξετάζοντας την αίτηση, οφείλει να λάβει υπόψη του κάθε σχετικό με την υπόθεση γεγονός.
Είναι πάγια νομολογημένο ότι δέουσα έρευνα κρίνεται από το Δικαστήριο ότι έγινε, όταν το αρμόδιο όργανο εξετάζει κάθε σχετικό με την υπόθεση γεγονός (βλ. Motorways Ltd v. Υπουργού Οικονομικών (1999) 3ΑΑΔ 447). Ορθή και πλήρης έρευνα θεωρείται αυτή που εκτείνεται στη διερεύνηση των ουσιωδών στοιχείων της υπόθεσης (βλ. Νικολαΐδη v. Μηνά (1994) 3ΑΑΔ 321, Ττουσούνα ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (2013) 3 Α.Α.Δ. 151, Χωματένος ν. Δημοκρατίας κ.α. (2013) 3 Α.Α.Δ. 120, Α. Παπουτέ ν. Χρ. Κασάπη και Κυπριακής Δημοκρατίας, Συν. Αναθ. Έφεση 112/15 και 131/15 ημερομηνίας 13/07/2022). Η έκταση της έρευνας εξαρτάται πάντοτε από τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης (βλ. Δημοκρατία v. Ευαγγέλου κ.α. (2013) 3ΑΑΔ 414) και το αρμόδιο όργανο οφείλει να βρει τον κατάλληλο τρόπο για να εκπληρώσει την υποχρέωσή του για επαρκή έρευνα.
Το Δικαστήριο είχε την ευκαιρία όπως θέσει στον Αιτητή περαιτέρω διευκρινιστικά ερωτήματα κατά την ενώπιον του διαδικασία τα οποία προέκυψαν μετά την προσκόμιση μαρτυρίας, όπως αναφέρεται πιο πάνω, αλλά και ως προς τους λόγους για τους οποίους εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του.
Ερωτηθείς σχετικά με το που μετέβη μετά το περιστατικό ξυλοδαρμού του το 2019 δήλωσε ότι νοσηλεύτηκε για μια εβδομάδα στο νοσοκομείο (18/12/2019) και μετά την έξοδο του από το νοσοκομείο μετέβη στην Yaoundé όπου γνώρισε έναν άνδρα, τον κύριο Mathew στον οποίο αποκάλυψε τι του είχε συμβεί και ο τελευταίος τον βοήθησε να εξέλθει της χώρας. Δήλωσε ότι κατά τον χρόνο που εκδόθηκαν οι κλήσεις εναντίον του δεν βρισκόταν στη Douala αλλά στην Yaoundé. Περαιτέρω, δήλωσε ότι συνδέει την κλήτευση ημερομηνίας 06/01/2020 με το περιστατικό που είχε προηγηθεί στην οικία του το 2019 στην Douala και δεν ήταν σε θέση να επεξηγήσει πως και γιατί συνδέει τα ανωτέρω γεγονότα, επεξηγώντας ότι δεν είχε καμία προηγούμενη εμπλοκή με εγκληματικές πράξεις και ότι η υπό κρίση κλήτευση (06/01/2020) σχετίζεται με περιστατικό κατά το οποίο δέχθηκε επίθεση το 2019 λόγω του σεξουαλικού του προσανατολισμού. Ο Αιτητής παραδέχεται ότι στο εν λόγω έγγραφο δεν αναγράφεται συγκεκριμένος λόγος, παρά μόνο ότι καλείται να παρουσιαστεί στην αστυνομία για μια υπόθεση που τον αφορά.
Αναφορικά με τη συμμετοχή του σε ΛΟΑΤΚΙ κοινότητα στο Καμερούν, διευκρίνισε ότι εντάχθηκε στην οργάνωση Alternatives στις 10/01/2020 μετά το περιστατικό στην οικία του, κατόπιν παρέμβασης μιας φίλης του, που τον έφερε σε επαφή με τον Mechel Toki, ο οποίος του είπε ότι μπορούσε να τον βοηθήσει και ότι έπρεπε να πληρώσει κάποια συνδρομή ώστε να γίνει μέλος της ομάδας. Εξήγησε ότι στη χώρα του δεν υπάρχουν επίσημες δομές για ομοφυλόφιλα άτομα και ότι η συμμετοχή του στην ομάδα συνδέεται με την ανάγκη προστασίας του σε περίπτωση σύλληψης. Δήλωσε επίσης ότι διατηρούσε κάποια επικοινωνία με την ομάδα, χωρίς όμως να την στηρίζει οικονομικά, ενώ στην Κύπρο πληρώνει συνδρομή στον οργανισμό ACCEPT, στο οποίο είναι μέλος από το 2021. Δεν το ανέφερε κατά την συνέντευξη του ενώπιον της Υπηρεσίας Ασύλου επειδή ως χαρακτηριστικά ανέφερε είχε βγει από ένα ατύχημα και συνάντησε τον αντιπρόεδρο της οργάνωσης κύριο Αντώνη ο οποίος τον βοήθησε και του είπε πως να προχωρήσει. Δήλωσε ότι μάλλον έγινε λανθασμένη διερμηνεία κατά την συνέντευξη του και αναίρεσε τον ισχυρισμό του περί του ότι δεν έγινε μέλος κάποιας ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας στην Κύπρο λόγω φόβου εξαιτίας της αφρικανικής κοινότητας. Επιβεβαίωσε ότι μέλος της οργάνωσης ACCEPT και ότι παράλληλα έχουν δημιουργήσει μια άλλη οργάνωση, μια ομάδα ΛΟΑΤΚΙ Αφρικανών. Σε σχέση με την γνωστοποίηση του σεξουαλικού του προσανατολισμού στην οικογένεια του, επιβεβαίωσε ότι η μητέρα του γνωρίζει τον σεξουαλικό του προσανατολισμό από το 2019 (κατόπιν του περιστατικού στο σπίτι του) και ότι πλέον δεν έχουν καλές σχέσεις εξαιτίας της σεξουαλικότητας του και ότι έχουν αραιή και τυπική επικοινωνία μεταξύ τους.
Στο πλαίσιο ελέγχου της ορθότητας της προσβαλλόμενης απόφασης, με βάση τα όσα προκύπτουν από το περιεχόμενο του διοικητικού φακέλου και κυρίως το πρακτικό της διενεργηθείσας συνέντευξης ενώπιον της Υπηρεσίας Ασύλου, της Έκθεσης-Εισήγησης, αλλά και των όσων ο Αιτητής δήλωσε ενώπιον του Δικαστηρίου προχωρώ σε πλήρη και εξ’ υπαρχής αξιολόγηση των ισχυρισμών του.
Καταρχάς και σε σχέση με τον πρώτο και τρίτο ουσιώδη ισχυρισμό που αφορά την ταυτότητα, το προφίλ και την περιοχή καταγωγής του, καθώς και τη συμμετοχή του σε εκδηλώσεις Pride στη Λευκωσία, κρίνεται ορθή η διεξαχθείσα αξιολόγηση των Καθ’ ων η αίτηση και στην απουσία περί του αντιθέτου ισχυρισμού, οι εν λόγω ισχυρισμοί γίνονται αποδεκτοί και από το Δικαστήριο.
Προχωρώντας στην αξιολόγηση της εσωτερικής αξιοπιστίας του δεύτερου ουσιώδους ισχυρισμού όπως σχηματίστηκε από τους Καθ’ ων η αίτηση, ήτοι ότι εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του λόγω του σεξουαλικού του προσανατολισμού, το Δικαστήριο, λαμβάνει υπόψη ότι ο Αιτητής προέβη σε δηλώσεις αναφορικά με τη διαδικασία συνειδητοποίησης του σεξουαλικού του προσανατολισμού, αναφέροντας ότι αισθάνθηκε σύγχυση, ντροπή και εσωτερική σύγκρουση λόγω των θρησκευτικών του πεποιθήσεων, καθώς και πίεση από τη μητέρα του. Παρόλα αυτά, και παρά τις επανειλημμένες διερευνητικές ερωτήσεις που του υποβλήθηκαν, οι σχετικές αναφορές παρέμειναν γενικές και δεν συνοδεύτηκαν από συγκεκριμένα προσωπικά βιώματα ή περιστατικά που να αναδεικνύουν με συνεκτικό τρόπο τον τρόπο με τον οποίο η διαδικασία αυτή επηρέασε ουσιωδώς την προσωπική του ζωή και την καθημερινότητά του. Το Δικαστήριο επισημαίνει ότι η κρίση αυτή δεν στηρίζεται σε προκαθορισμένες προσδοκίες ως προς τον τρόπο με τον οποίο ένα πρόσωπο οφείλει να περιγράφει την προσωπική του εμπειρία, αλλά στην αξιολόγηση της συνολικής ποιότητας, συνοχής και εξατομίκευσης της αφήγησής του.
Αντίστοιχα, η περιγραφή της σχέσης που ισχυρίστηκε ότι διατηρούσε με τον κύριο Parfait δεν κρίνεται επαρκώς πειστική. Αν και ο Αιτητής ήταν σε θέση να αναφέρει ορισμένα εξωτερικά χαρακτηριστικά της σχέσης, όπως τον χρόνο γνωριμίας τους, τους χώρους συνάντησης και τη γενική διάρκεια της σχέσης, οι δηλώσεις του ως προς την εξέλιξη και τη φύση της παρουσίασαν περιορισμένη εξατομίκευση. Λαμβάνω υπόψη ότι η αφήγησή του Αιτητή περιέχει επιμέρους ανακρίβειες και ασυνέπειες, ως προς τον χώρο γνωριμίας με τον κύριο Parfait, τη συνολική διάρκεια της σχέσης, καθώς και τις συνθήκες υπό τις οποίες ο τελευταίος γνώριζε τον σεξουαλικό του προσανατολισμό. Οι ασυνέπειες αυτές κρίνω ότι αφορούν βασικά στοιχεία του αφηγήματος του Αιτητή και δεν μπορούν να θεωρηθούν επουσιώδεις.
Το Δικαστήριο συνεκτιμά επίσης ότι ο Αιτητής υποστήριξε αφενός ότι η σχέση τους παρέμεινε απολύτως μυστική και δεν ήταν γνωστή σε τρίτους, αφετέρου όμως δήλωσε οι ο κύριος Parfait ήταν ήδη γνωστό πρόσωπο στη γειτονιά του, γεγονός που δημιουργεί αμφιβολίες ως προς την εσωτερική συνοχή των σχετικών ισχυρισμών.
Περαιτέρω, ως προς τους ισχυρισμούς του περί συμμετοχής σε οργανώσεις που δραστηριοποιούνται υπέρ των ΛΟΑΤΚΙ ατόμων, το Δικαστήριο δεν θεωρεί ότι η περιορισμένη γνώση της ορολογίας ή των δικαιωμάτων των ΛΟΑΤΚΙ προσώπων αρκεί, αφ' εαυτής, για να αποδυναμώσει την αξιοπιστία του ισχυριζόμενου σεξουαλικού του προσανατολισμού. Ωστόσο, διαπιστώνει ότι, παρά τον ισχυρισμό του ότι ήταν μέλος της οργάνωσης Alternatives στο Καμερούν, δεν ήταν σε θέση να παράσχει συγκεκριμένες πληροφορίες σχετικά με την προσωπική του συμμετοχή ή τη λειτουργία της, ενώ αντίστοιχα περιορισμένες υπήρξαν και οι πληροφορίες που παρείχε για την δράση της κοινότητας African LGBTQI Community in Cyprus. Τα στοιχεία αυτά δεν αξιολογούνται αυτοτελώς, αλλά συνεκτιμώνται με το σύνολο των λοιπών διαπιστωθεισών αδυναμιών του αφηγήματός του Αιτητή.
Τέλος, το Δικαστήριο διαπιστώνει ότι η περιγραφή του περιστατικού της 10ης Δεκεμβρίου 2019, το οποίο προβάλλεται ως το καθοριστικό γεγονός που οδήγησε στην αναχώρησή του από τη χώρα καταγωγής, παρέμεινε αόριστη ως προς κρίσιμες πτυχές της. Ο Αιτητής δεν ήταν σε θέση να προσδιορίσει βασικά στοιχεία της επίθεσης που, κατά τους ισχυρισμούς του, δέχθηκε, ούτε να παράσχει σαφείς και συνεκτικές πληροφορίες ως προς τις συνθήκες διαφυγής του και τις μεταγενέστερες ενέργειές του. Παράλληλα, οι δηλώσεις του σχετικά με τις αστυνομικές κλητεύσεις χαρακτηρίζονταν από σημαντικές ελλείψεις, δεδομένου ότι δεν γνώριζε την αρχή που τις εξέδωσε, τον λόγο έκδοσής τους ή άλλα ουσιώδη στοιχεία αυτών.
Υπό το φως του συνόλου των ανωτέρω, το Δικαστήριο καταλήγει ότι οι διαπιστωθείσες ασυνέπειες, οι ελλείψεις και η περιορισμένη εξατομίκευση των δηλώσεων του Αιτητή αφορούν τον πυρήνα του δεύτερου ουσιώδους ισχυρισμού του και δεν επιτρέπουν να γίνει δεκτό, στον απαιτούμενο βαθμό ότι ο Αιτητής απέδειξε πως είναι ομοφυλόφιλος ή ότι τα περιστατικά δίωξης που επικαλείται έλαβαν χώρα όπως ο ίδιος τα περιγράφει.
Το Δικαστήριο λαμβάνει επίσης υπόψη τις διευκρινίσεις που παρείχε ο Αιτητής κατά την ενώπιον του διαδικασία στις 10.03.2026, πλην όμως κρίνει ότι αυτές δεν αίρουν τις ουσιώδεις αδυναμίες που είχουν ήδη διαπιστωθεί πιο πάνω.
Ειδικότερα, αναφορικά με τις αστυνομικές κλήσεις, ο Αιτητής επανέλαβε ότι κατά τον χρόνο έκδοσής τους ο ίδιος βρισκόταν ήδη στην Yaoundé και ότι θεωρεί πως αυτές συνδέονται με το περιστατικό της 10ης Δεκεμβρίου 2019. Εντούτοις, παραδέχθηκε ότι στις ίδιες τις κλητεύσεις δεν αναγράφεται οποιοσδήποτε λόγος κλήσης, ούτε ήταν σε θέση να εξηγήσει βάσει ποιων αντικειμενικών στοιχείων συνάγει ότι αυτές σχετίζονται με τον ισχυριζόμενο σεξουαλικό του προσανατολισμό. Η σύνδεση αυτή βασίζεται αποκλειστικά σε προσωπική εκτίμηση του ιδίου, χωρίς να υποστηρίζεται από οποιοδήποτε συγκεκριμένο πραγματικό στοιχείο ή άλλο αποδεικτικό μέσο.
Περαιτέρω, ως προς τη συμμετοχή του στην οργάνωση «Alternatives» Αιτητής προέβη για πρώτη φορά ενώπιον του Δικαστηρίου σε αναλυτικότερη περιγραφή των συνθηκών ένταξής του στην εν λόγω οργάνωση, αναφέροντας ότι η εγγραφή του πραγματοποιήθηκε κατόπιν διαμεσολάβησης φίλου του, ο οποίος τον έφερε σε επαφή με συγκεκριμένο πρόσωπο της οργάνωσης και ότι κατέβαλε χρηματική συνδρομή προκειμένου να καταστεί μέλος. Τα στοιχεία αυτά δεν είχαν προβληθεί κατά τη συνέντευξή του ενώπιον της Υπηρεσίας Ασύλου, χωρίς να δοθεί επαρκής και πειστική εξήγηση για την παράλειψή τους, παρά μόνο γενική επίκληση προβλήματος διερμηνείας.
Επίσης, για πρώτη φορά ενώπιον του Δικαστηρίου ο Αιτητής ισχυρίστηκε ότι αποτελεί μέλος της οργάνωσης ACCEPT ΛΟΑΤΙ Κύπρου από το έτος 2021 και ότι καταβάλλει συνδρομή. Προς υποστήριξη του ισχυρισμού αυτού προσκόμισε, το Τεκμήριο 2, ήτοι επιστολή της οργάνωσης ACCEPT ημερομηνίας 29.06.2023, η οποία απευθύνεται προς το Δικαστήριο και το καλεί να επιδείξει την «προσοχή και ευαισθησία που απαιτείται για την περίπτωσή του, στα πλαίσια του νόμου παροχής ασύλου σε ΛΟΑΤΚΙ άτομα που κινδυνεύει η ζωή τους στη χώρα καταγωγής τους λόγω του σεξουαλικού τους προσανατολισμού».
Το Δικαστήριο επισημαίνει ότι η δικανική του κρίση διαμορφώνεται αποκλειστικά επί τη βάσει των νομίμως προσκομισθέντων αποδεικτικών στοιχείων και του εφαρμοστέου δικαίου, σύμφωνα με τις αρχές της ανεξαρτησίας και της αμεροληψίας, και ως εκ τούτου η ανωτέρω σύσταση δεν δύναται να επηρεάσει την αξιολόγησή του. Περαιτέρω, από το περιεχόμενο της επιστολής δεν προκύπτει ότι η οργάνωση προέβη σε οποιαδήποτε ανεξάρτητη αξιολόγηση ή επαλήθευση των ισχυρισμών του Αιτητή ούτε ότι πιστοποιεί τον επικαλούμενο σεξουαλικό του προσανατολισμό ή τα περιστατικά δίωξης που επικαλείται, αλλά περιορίζεται στην έκφραση υποστήριξης προς το πρόσωπό του Αιτητή. Εξάλλου, ο σχετικός ισχυρισμός περί συμμετοχής του στην ACCEPT, καθώς και η καταβολή συνδρομής, δεν είχαν προβληθεί σε προηγούμενα στάδια, παρά το γεγονός ότι ο Αιτητής είχε ερωτηθεί ειδικά για τη συμμετοχή του σε ΛΟΑΤΚΙ οργανώσεις στην Κύπρο. Η δε εξήγησή του ότι η παράλειψη αυτή οφείλεται σε εσφαλμένη διερμηνεία δεν κρίνεται επαρκώς τεκμηριωμένη.
Υπό τα δεδομένα αυτά, οι μεταγενέστερες αυτές αναφορές αξιολογούνται με επιφύλαξη, καθόσον εισάγουν ουσιώδη νέα πραγματικά στοιχεία, τα οποία δεν είχαν προηγουμένως προβληθεί χωρίς να παρέχεται πειστική αιτιολόγηση για την καθυστερημένη επίκλησή τους.
Αντίστοιχα, η διευκρίνιση ότι η μητέρα του πληροφορήθηκε τον σεξουαλικό του προσανατολισμό μετά το περιστατικό της 10ης Δεκεμβρίου 2019 και ότι έκτοτε οι σχέσεις τους επιδεινώθηκαν, δεν αρκεί αφ' εαυτής για να ενισχύσει την αξιοπιστία του πυρήνα των ισχυρισμών του, δεδομένου ότι το εν λόγω περιστατικό δεν κρίθηκε επαρκώς αποδεδειγμένο.
Κατά συνέπεια, το Δικαστήριο κρίνει ότι οι διευκρινίσεις που παρασχέθηκαν κατά την ακροαματική διαδικασία δεν θεραπεύουν τις ουσιώδεις αντιφάσεις, τις ασάφειες και τις ελλείψεις που χαρακτηρίζουν τον δεύτερο ουσιώδη ισχυρισμό του Αιτητή, τουναντίον, σε ορισμένα σημεία εισάγουν νέα πραγματικά περιστατικά, η καθυστερημένη προβολή των οποίων, χωρίς επαρκή αιτιολόγηση, αποδυναμώνει περαιτέρω την αξιοπιστία του αφηγήματος του.
Αξιολογώντας την εξωτερική αξιοπιστία, αρχικά σε σχέση με το Τεκμήριο 1, το οποίο συνίσταται σε αντίγραφο κλήτευσης (Convocation) εκδοθείσας από την Περιφερειακή Διεύθυνση Εθνικής Ασφάλειας του Littoral με ημερομηνία 06.01.2020, το Δικαστήριο παρατηρεί ότι από το περιεχόμενό του προκύπτει μόνο ότι ο Αιτητής καλείται να παρουσιαστεί ενώπιον του Commissaire Special του 4ου Αστυνομικού Τμήματος Douala–Bonaberi στις 08.01.2020. Στο έγγραφο δεν αναφέρεται ο λόγος της κλήτευσης, για τον οποίο καλείται να παρουσιαστεί, ώστε να μπορεί να συναχθεί σύνδεση με τον ισχυριζόμενο σεξουαλικό του προσανατολισμό ή με το περιστατικό της 10ης Δεκεμβρίου 2019.
Το Δικαστήριο προέβη σε σχετική έρευνα από όπου προκύπτει ότι στο Καμερούν δεν υφίσταται απολύτως ομοιόμορφη πρακτική ως προς τη μορφή των κλητεύσεων που εκδίδονται από τις διάφορες αστυνομικές υπηρεσίες του Καμερούν[1]. Ως εκ τούτου, το Δικαστήριο δεν δύναται να καταλήξει σε ασφαλές συμπέρασμα ως προς τη γνησιότητα ή μη του εγγράφου αποκλειστικά βάσει της μορφής του.
Πλην όμως, ακόμη και αν θεωρηθεί ότι το έγγραφο είναι αυθεντικό, το περιεχόμενό του δεν αρκεί για να αποδείξει τον ουσιώδη ισχυρισμό του Αιτητή. Συγκεκριμένα, η κλήτευση δεν περιλαμβάνει οποιαδήποτε αναφορά στον λόγο για τον οποίο εκδόθηκε ούτε προκύπτει οποιαδήποτε σύνδεση με τον επικαλούμενο σεξουαλικό του προσανατολισμό ή με το περιστατικό βίας που ισχυρίζεται ότι προηγήθηκε. Άλλωστε, και ο ίδιος ο Αιτητής παραδέχθηκε τόσο κατά τη συνέντευξη όσο και ενώπιον του Δικαστηρίου ότι ο λόγος της κλήσης δεν αναγράφεται στο έγγραφο και ότι η σύνδεσή της με το περιστατικό της 10ης Δεκεμβρίου 2019 αποτελεί προσωπική του εκτίμηση, χωρίς να είναι σε θέση να παραθέσει συγκεκριμένα πραγματικά στοιχεία που να στηρίζουν το συμπέρασμα αυτό. Κατά συνέπεια, το Τεκμήριο 1 δεν δύναται να επιβεβαιώσει τον ισχυρισμό ότι οι αρχές του Καμερούν αναζητούσαν τον Αιτητή λόγω του σεξουαλικού του προσανατολισμού.
Αναφορικά με το Τεκμήριο 2, ήτοι την επιστολή της οργάνωσης ACCEPT ΛΟΑΤΙ Κύπρου, το Δικαστήριο διαπιστώνει ότι η επιστολή αναφέρει πως ο Αιτητής συμμετέχει στις δραστηριότητες της οργάνωσης και τον χαρακτηρίζει ως ενεργό μέλος της, χωρίς όμως να προσδιορίζει τον χρόνο εγγραφής του, τη διάρκεια ή τη φύση της συμμετοχής του ούτε να αναφέρει τα πραγματικά δεδομένα επί των οποίων βασίζεται η σχετική διαπίστωση. Περαιτέρω, από το περιεχόμενο της επιστολής δεν προκύπτει ότι η οργάνωση προέβη σε οποιαδήποτε ανεξάρτητη αξιολόγηση ή επαλήθευση των ισχυρισμών του Αιτητή σχετικά με τον σεξουαλικό του προσανατολισμό ή τα περιστατικά δίωξης που επικαλείται. Αντιθέτως, η επιστολή περιορίζεται στην έκφραση υποστήριξης προς τον Αιτητή, ως «απορριφθέντα αιτητή ασύλου» ως χαρακτηριστικά αναφέρει και στην προτροπή προς το Δικαστήριο να επιδείξει «την προσοχή και ευαισθησία που απαιτείται» κατά την εξέταση της υπόθεσής του. Ως ήδη ανέφερα πιο πάνω, η κρίση του Δικαστηρίου διαμορφώνεται αποκλειστικά βάσει των αποδεικτικών στοιχείων που έχουν νομίμως τεθεί ενώπιόν του και του εφαρμοστέου δικαίου και δεν δύναται να επηρεαστεί από συστάσεις ή παροτρύνσεις τρίτων φορέων ως προς τον τρόπο άσκησης της δικαιοδοτικής του λειτουργίας. Υπό τα δεδομένα αυτά, η αποδεικτική αξία του Τεκμηρίου 2 περιορίζεται στην ένδειξη ότι ο Αιτητής διατηρούσε κάποια σχέση με την οργάνωση κατά τον χρόνο έκδοσης της επιστολής και δεν επαρκεί, αφ' εαυτής ή σε συνδυασμό με τα λοιπά στοιχεία του φακέλου, προς απόδειξη του δεύτερου ουσιώδους ισχυρισμού του.
Πέραν των πιο πάνω, από τις διαθέσιμες και αξιοπιστες πληροφορίες για την χώρα καταγωγής του Αιτητή, το Καμερούν, προκύπτει ότι η ομοφυλοφιλία εξακολουθεί να ποινικοποιείται στο Καμερούν, δυνάμει του άρθρου 347-1 του Ποινικού Κώδικα, το οποίο προβλέπει ποινή φυλάκισης από έξι μήνες έως πέντε έτη και χρηματική ποινή για συναινετικές σεξουαλικές σχέσεις μεταξύ προσώπων του ιδίου φύλου. Επιπλέον, η νομοθεσία περί εγκλημάτων στον κυβερνοχώρο προβλέπει ποινικές κυρώσεις για πρόσωπα που χρησιμοποιούν το διαδίκτυο για τη σύναψη ομοφυλοφιλικών σχέσεων, ενώ οι δημόσιες αρχές έχουν προβεί και σε περιορισμούς της δημόσιας έκφρασης ή προβολής θεμάτων που αφορούν την ομοφυλοφιλία[2].
Οι διεθνείς οργανισμοί και οι οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων καταγράφουν διαχρονικά ότι τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα στο Καμερούν υφίστανται αυθαίρετες συλλήψεις, ποινικές διώξεις, σωματική κακοποίηση, κοινωνικό στιγματισμό, διακρίσεις και επιθέσεις από ιδιώτες, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις οι κρατικές αρχές είτε συμμετέχουν στις παραβιάσεις είτε αποτυγχάνουν να παράσχουν αποτελεσματική προστασία. Ειδικότερα, έχουν καταγραφεί περιστατικά αυθαίρετων συλλήψεων και κρατήσεων λόγω υποτιθέμενης ομοφυλοφιλικής συμπεριφοράς, επιθέσεις από ιδιώτες, πράξεις «διορθωτικού βιασμού», καθώς και διώξεις ακόμη και βάσει απλής υποψίας περί ομοφυλοφιλίας.[3]
Παράλληλα, οι διαθέσιμες πληροφορίες επιβεβαιώνουν ότι δεν υφίσταται αποτελεσματική κρατική προστασία για τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα στο Καμερούν. Αντιθέτως, διεθνείς οργανισμοί και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων αναφέρουν ότι οι αρμόδιες αρχές αποτυγχάνουν συστηματικά να διερευνήσουν αποτελεσματικά περιστατικά βίας ή κακομεταχείρισης σε βάρος ΛΟΑΤΚΙ+ προσώπων και ότι οι δράστες συχνά παραμένουν ατιμώρητοι.[4]
Υπό το φως των ανωτέρω, το Δικαστήριο αποδέχεται ότι οι διαθέσιμες πληροφορίες για τη χώρα καταγωγής επιβεβαιώνουν πως τα πρόσωπα που είναι ή εκλαμβάνονται ως ομοφυλόφιλα στο Καμερούν ενδέχεται να διατρέχουν πραγματικό κίνδυνο δίωξης ή σοβαρής βλάβης λόγω του σεξουαλικού τους προσανατολισμού. Ωστόσο, η διαπίστωση αυτή, αφ' εαυτής, δεν αρκεί για τη θεμελίωση δικαιώματος διεθνούς προστασίας. Η ύπαρξη γενικού κινδύνου ή δυσμενών συνθηκών στη χώρα καταγωγής δεν απαλλάσσει τον Αιτητή από την υποχρέωση να αποδείξει, στον απαιτούμενο βαθμό, ότι ο ίδιος εμπίπτει στην κατηγορία των προσώπων που εκτίθενται στον συγκεκριμένο κίνδυνο και ότι υφίσταται εξατομικευμένος κίνδυνος δίωξης ή σοβαρής βλάβης σε περίπτωση επιστροφής του.
Εν προκειμένω, παρόλο ότι οι πληροφορίες για τη χώρα καταγωγής επιβεβαιώνουν το γενικό πλαίσιο κινδύνου για τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα στο Καμερούν, το Δικαστήριο κρίνει ότι ο δεύτερος ουσιώδης ισχυρισμός του Αιτητή, ήτοι ότι ο σεξουαλικός του προσανατολισμός, δεν μπορεί να γίνει αποδεκτός ως αξιόπιστος.
Από το ιστορικό του Αιτητή όπως αυτό φαίνεται πιο πάνω, στη βάση των δεδομένων του διοικητικού φακέλου και από την ανωτέρω αξιολόγηση κινδύνου, προκύπτει ότι αυτός δεν στοιχειοθέτησε κανένα απολύτως ισχυρισμό που να εμπίπτει στις προϋποθέσεις αναγνώρισης προσώπου ως πρόσφυγα. Αντίθετα στη θέση της συνηγόρου του, το Δικαστήριο κρίνει πως τα όσα ανέφερε ο Αιτητής κατά τη διάρκεια του συνόλου της διαδικασίας εξέτασης του αιτήματός του, δεν θα μπορούσαν να εντάξουν τον Αιτητή στην έννοια του πρόσφυγα, όπως αυτή ερμηνεύεται από τη Σύμβαση της Γενεύης του 1951 και από το άρθρο 3 του περί Προσφύγων Νόμου, Ν.6(Ι)/2000.
Ο «Πρακτικός Οδηγός της ΕΑΣΟ: Αξιολόγηση των Αποδεικτικών Στοιχείων» (Μάρτιος 2015) καθορίζει πως στη βάση της συλλογής πληροφοριών θα πρέπει να προσδιορίζονται τα ουσιώδη πραγματικά περιστατικά, τα οποία στη συνέχεια θα πρέπει να συνδέονται με τις απαιτήσεις του ορισμού του πρόσφυγα και αν δεν υπάρχει κατάληξη ότι μπορεί να δοθεί προσφυγικό καθεστώς, τότε το αρμόδιο όργανο θα πρέπει να εκτιμήσει εάν τα ουσιώδη πραγματικά περιστατικά συνδέονται με τις απαιτήσεις του ορισμού του προσώπου που δικαιούται συμπληρωματική προστασία.
Για τη διαπίστωση αυτού του πραγματικού κινδύνου θα πρέπει να υπάρχουν, όπως ρητά προνοεί το άρθρο 19(1), του Ν.6(Ι)/2000 «ουσιώδεις λόγοι». Περαιτέρω, σοβαρή βλάβη ή σοβαρή και αδικαιολόγητη βλάβη κατά το εδάφιο (2) του άρθρου 19, του Ν.6(Ι)/2000 σημαίνει κίνδυνο αντιμετώπισης θανατικής ποινής, βασανιστηρίων ή απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας ή να υπάρχει σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας αμάχου, λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης (βλ. Galina Bindioul v. Αναθεωρητική Αρχή Προσφύγων, Υποθ. Αρ. 685/2012, ημερομηνίας 23/04/13 και Mushegh Grigoryan κ.α. ν. Κυπριακή Δημοκρατία, Υποθ. Αρ. 851/12 ημερομηνίας 22/09/2015), ECLI:CY:AD:2015:D619.
Στη συγκεκριμένη περίπτωση, τόσο κατά τη διοικητική, όσο και κατά την παρούσα διαδικασία δεν προέκυψαν στοιχεία που να συνηγορούν στο ότι σε περίπτωση επιστροφής του Αιτητή στο Καμερούν και συγκεκριμένα στην Douala, τόπο συνήθους διαμονής του, θα αντιμετωπίσει κίνδυνο θανατικής ποινής, βασανιστηρίων ή απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας σύμφωνα με τις πρόνοιες των άρθρων 19 (2) (α) και (β) του περί Προσφύγων Νόμου.
Σε σχέση δε με το άρθρο 19(2)(γ) του ανωτέρω Νόμου, ως προς τους παράγοντες που δύνανται να ληφθούν υπόψιν προς αξιολόγηση του συστατικού στοιχείου της αδιάκριτης βίας, το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: το ΔΕΕ) επεσήμανε σε πρόσφατη απόφασή του ότι συνιστούν «[.]μεταξύ άλλων, η ένταση των ενόπλων συγκρούσεων, το επίπεδο οργάνωσης των εμπλεκομένων ενόπλων δυνάμεων και η διάρκεια της σύρραξης ως στοιχεία λαμβανόμενα υπόψη κατά την εκτίμηση του πραγματικού κινδύνου σοβαρής βλάβης, κατά την έννοια του άρθρου 15, στοιχείο γʹ, της οδηγίας 2011/95 (πρβλ. απόφαση της 30ής Ιανουαρίου 2014, Diakité, C285/12, EU:C:2014:39, σκέψη 35), καθώς και άλλα στοιχεία όπως η γεωγραφική έκταση της κατάστασης αδιάκριτης άσκησης βίας, ο πραγματικός προορισμός του αιτούντος σε περίπτωση επιστροφής στην οικεία χώρα ή περιοχή και οι τυχόν εκ προθέσεως επιθέσεις κατά αμάχων εκ μέρους των εμπόλεμων μερών» (ΔΕΕ, C-901/19, ημερομηνίας 10.6.2021, CF, DN κατά Bundesrepublic Deutschland, σκέψη 43).
Περαιτέρω, ως προς τον προσδιορισμό του επιπέδου της ασκούμενης αδιάκριτης βίας, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (στο εξής: το ΕΔΔΑ) στην απόφασή του Sufi and Εlmi (ΕΔΔΑ, απόφαση επί των προσφυγών 8319/07 και 11449/07, ημερομηνίας 28.11.2011) αξιολόγησε, διευκρινίζοντας ότι δεν κατονομάζονται εξαντλητικά, τη χρήση μεθόδων και τακτικών πολέμου εκ μέρους των εμπόλεμων πλευρών, οι οποίες αυξάνουν τον κίνδυνο αμάχων θυμάτων ή ευθέως στοχοποιούν αμάχους, εάν η χρήση αυτών είναι διαδεδομένη μεταξύ των αντιμαχόμενων πλευρών, και, τελικά, τον αριθμό των αμάχων που έχουν θανατωθεί, τραυματιστεί και εκτοπιστεί ως αποτέλεσμα της σύγκρουσης.
Επιπλέον, όπως διευκρίνισε το ΔΕΕ, «ο όρος «προσωπική» πρέπει να νοείται ως χαρακτηρίζων βλάβη προξενούμενη σε αμάχους, ανεξαρτήτως της ταυτότητάς τους, όταν ο βαθμός της αδιακρίτως ασκούμενης βίας που χαρακτηρίζει την υπό εξέλιξη ένοπλη σύρραξη και λαμβάνεται υπόψη από τις αρμόδιες εθνικές αρχές, οι οποίες επιλαμβάνονται των αιτήσεων περί επικουρικής προστασίας ή από τα δικαστήρια κράτους μέλους ενώπιον των οποίων προσβάλλεται απόφαση περί απορρίψεως τέτοιας αιτήσεως είναι τόσο υψηλός, ώστε υπάρχουν ουσιώδεις λόγοι να εκτιμάται ότι ο άμαχος ο οποίος θα επιστρέψει στην οικεία χώρα ή, ενδεχομένως, περιοχή, θα αντιμετωπίσει, λόγω της παρουσίας του και μόνον στο έδαφος αυτής της χώρας ή της περιοχής, πραγματικό κίνδυνο να εκτεθεί σε σοβαρή απειλή κατά το άρθρο 15, στοιχείο γ΄, της οδηγίας» (Βλ. Απόφαση στην υπόθεση C-465/07, Meki Elgafaji, Noor Elgafaji κ. Staatssecretaris van Justitie, ημερ.17.2.2009). Ιδίως ως προς την εφαρμογή της αναπροσαρμοζόμενης κλίμακας, το ΔΕΕ στην ως άνω απόφαση διευκρίνισε ότι «όσο περισσότερο ο αιτών είναι σε θέση να αποδείξει ότι θίγεται ειδικώς λόγω των χαρακτηριστικών της καταστάσεώς του, τόσο μικρότερος θα είναι ο βαθμός της αδιακρίτως ασκούμενης βίας που απαιτείται προκειμένου ο αιτών να τύχει της επικουρικής προστασίας».
Εν προκειμένω, ως προς τον κίνδυνο που ενδέχεται να αντιμετωπίσει ο Αιτητής λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης, το Δικαστήριο προχώρησε σε επικαιροποιημένη έρευνα και ανέτρεξε σε πρόσφατες και έγκυρες πληροφορίες από εξωτερικές πηγές αναφορικά με την τρέχουσα κατάσταση ασφαλείας τόσο για τη χώρα γενικότερα, όσο και για την Douala, τόπο τελευταίας συνήθους διαμονής του Αιτητή .
Βάσει πληροφοριών από τον ανεξάρτητο οργανισμό ACAPS, η κρίση που ξέσπασε στις Αγγλόφωνες περιοχές του Καμερούν (ήτοι στις περιφέρειες Northwest και Southwest) περί τα τέλη του 2016 οδήγησε στην εμφάνιση διαφόρων αποσχιστικών ομάδων και σε ένοπλες συγκρούσεις μεταξύ του κρατικού στρατού και των ενόπλων δυνάμεων των αυτονομιστών, που έχουν εντείνει την ανασφάλεια στις αγγλόφωνες περιοχές.[5] Εκ των όσων επίσης αναφέρονται στην ίδια πηγή, οι απαρχές της σύγκρουσης εντοπίζονται στα μακροχρόνια προβλήματα στην αγγλόφωνη κοινότητα στις βορειοδυτικές και νοτιοδυτικές περιοχές της χώρας, λόγω της περιθωριοποίησης τους από τη γαλλόφωνη κυβέρνηση, «που κλιμακώθηκαν σε εκτεταμένες διαμαρτυρίες και απεργίες περί τα τέλη του 2016».[6]
H έκθεση του Global Centre for the Responsibility to Protect (Μάρτιος του 2026), αναφέρει ότι η κρίση που ξέσπασε το 2016 έχει εξελιχθεί σε παρατεταμένη ένοπλη αντιπαράθεση, με χιλιάδες νεκρούς, εκατοντάδες χιλιάδες εκτοπισμένους και σοβαρές επιπτώσεις για τον άμαχο πληθυσμό. Η έκθεση τονίζει ότι σοβαρές παραβιάσεις διαπράττονται και από τις δύο πλευρές. Οι κυβερνητικές δυνάμεις κατηγορούνται για εξωδικαστικές εκτελέσεις, αυθαίρετες συλλήψεις, βασανιστήρια, σεξουαλική και έμφυλη βία, κακομεταχείριση κρατουμένων και καταστροφή χωριών. Από την άλλη πλευρά, οι ένοπλοι αυτονομιστές κατηγορούνται για δολοφονίες, απαγωγές, εκβιασμούς, παράνομη φορολόγηση, επιθέσεις σε σχολεία, νοσοκομεία και ανθρωπιστικούς εργαζομένους, καθώς και για χρήση αυτοσχέδιων εκρηκτικών μηχανισμών. Η κατάσταση έχει επιδεινώσει την ανθρωπιστική κρίση, καθώς μεγάλος αριθμός ανθρώπων χρειάζεται βοήθεια, ενώ πολλοί έχουν εγκαταλείψει τα σπίτια τους είτε στο εσωτερικό της χώρας είτε προς τη Νιγηρία.[7]
Παράλληλα, η ανωτέρω έκθεση αναφέρει ότι η ανασφάλεια δεν περιορίζεται μόνο στις αγγλόφωνες περιοχές. Στην Άπω Βόρεια περιοχή του Καμερούν, οι άμαχοι συνεχίζουν να απειλούνται από ένοπλες εξτρεμιστικές ομάδες, οι οποίες δρουν στην ευρύτερη περιοχή της λεκάνης της λίμνης Τσαντ.[8]
Ωστόσο η Douala (περιφέρεια Littoral), η οποία αποτελεί τον τόπο τελευταίας συνήθους διαμονής του Αιτητή δεν περιλαμβάνεται στις επηρεαζόμενες ως άνω περιφέρειες. Πληροφορίες αναφέρουν ότι η βία που σχετίζεται με τους αυτονομιστές δεν είναι συχνή στη συγκεκριμένη περιοχή.[9]
Σύμφωνα με τη βάση δεδομένων ACLED, κατά το τελευταίο έτος (με ημερομηνία τελευταίας ενημέρωσης την 03/06/2026), στην περιφέρεια Littoral του Καμερούν καταγράφηκαν 12 περιστατικά πολιτικής βίας, από τα οποία προκλήθηκαν 12 απώλειες ανθρώπινων ζωών. Συγκεκριμένα στη Douala, κατά την ίδια περίοδο αναφοράς, καταγράφηκαν 7 περιστατικά πολιτικής βίας, από τα οποία προκλήθηκαν 11 απώλειες ανθρώπινων ζωών.[10] Επισημαίνεται πως ο πληθυσμός της Douala εκτιμάται στους 4.346.000 κατοίκους σύμφωνα με εκτιμήσεις του 2025.[11]
Δεδομένου ότι στον τόπο τελευταίας συνήθους διαμονής του Αιτητή, ήτοι η πόλη Douala, η κατάσταση ασφαλείας καταγράφεται ως σταθερή, το Δικαστήριο κρίνει ότι παρέλκει περαιτέρω διερεύνηση των προσωπικών του περιστάσεων για λόγους εφαρμογής της «αναπροσαρμοζόμενης κλίμακας», όπως αυτή απορρέει από τη Νομολογία του ΔΕΕ.
Παρά την πιο πάνω διαπίστωση, από τα ενώπιον του Δικαστηρίου στοιχεία, προκύπτει ότι ο Αιτητής δεν παρουσιάζει ιδιαίτερα ευάλωτο προφίλ ή ότι θα αντιμετώπιζε δυσχέρειες προσαρμογής σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής. Πρόκειται για ενήλικο άνδρα, υγιή, υψηλού μορφωτικού επιπέδου, απόφοιτο νομικής, με προηγούμενη εργασιακή εμπειρία σε διάφορους τομείς, στοιχεία τα οποία καταδεικνύουν δυνατότητα αυτοσυντήρησης. Υπό τα δεδομένα αυτά, και ελλείψει στοιχείων ιδιαίτερης ευαλωτότητας, δεν διαπιστώνεται ότι η επιστροφή του στο Καμερούν θα τον έθετε, λόγω των προσωπικών του περιστάσεων, σε κατάσταση που να δικαιολογεί τη χορήγηση διεθνούς προστασίας.
Κατά συνέπεια, η διαπίστωση των Καθ’ ων η αίτηση ότι ο Αιτητής δεν πληροί τις προϋποθέσεις για αναγνώριση του καθεστώτος του πρόσφυγα, αλλά ούτε του καθεστώτος συμπληρωματικής προστασίας, αντίθετα στον ισχυρισμό των συνηγόρων τους, κρίνεται ορθή ενόψει όλων των στοιχείων που η διοίκηση είχε ενώπιον της.
Ενόψει των ανωτέρω, κρίνω, υπό τις περιστάσεις, ότι ο Αιτητής δεν κατάφερε να τεκμηριώσει σε κανένα στάδιο της διαδικασίας τη βασιμότητα του αιτήματός του για αναγνώριση της ιδιότητας του πρόσφυγα, δυνάμει του περί Προσφύγων Νόμου και της Σύμβασης της Γενεύης, ούτε για την παραχώρηση της συμπληρωματικής προστασίας που προβλέπεται στο άρθρο 19 του Νόμου.
Η προσβαλλόμενη απόφαση λήφθηκε στο πλαίσιο άσκησης της διακριτικής ευχέρειας του αρμοδίου διοικητικού οργάνου, το οποίο συνεκτίμησε όλα τα πραγματικά στοιχεία και εξέδωσε τελική αιτιολογημένη απόφαση. Δεν έχει καταδειχθεί οτιδήποτε το μεμπτό, ούτως ώστε να δικαιολογείται επέμβαση του παρόντος Δικαστηρίου. Η προσβαλλόμενη απόφαση είναι αποτέλεσμα δέουσας έρευνας και επαρκώς αιτιολογημένη.
Με βάση όλα τα πιο πάνω, η προσφυγή αποτυγχάνει και απορρίπτεται με €1000 έξοδα υπέρ των Καθ’ ων η αίτηση και εναντίον του Αιτητή. Η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται.
Α. Α. ΑΓΡΟΤΗ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.
[1] Cameroon: Criminal Procedure Code, Law N°2005 of 27 July 2005, Part II, Section 11, in UNODC, https://www.unodc.org/cld/uploads/res/document/criminal-procedre-code_html/Cameroon_Criminal_Procedure_Code_2005.pdf και βλ.ακόμη γαλλικό κείμενο σε https://www.refworld.org/legal/legislation/natlegbod/2005/fr/103538
IRB (Immigration and Refugee Board of Canada), Cameroon: Notices to appear issued by the General Delegation for National Security (Délégation générale à la Sûreté nationale, DGSN), including the issuing procedure; the content and appearance of the notices to appear, and whether it is the same at all police stations in the country; possibility of obtaining a fraudulent notice to appear (2012-October 2013) [CMR104623.FE], 23 October 2013, http://www.irb.gc.ca/Eng/ResRec/RirRdi/Pages/index.aspx?doc=455211&pls=1
[2] Άρθρο 347-1 Ποινικού Κώδικα Καμερούν (αναθεώρηση 2016)· Νόμος περί Κυβερνοεγκλήματος· Amnesty International, Cameroon 2023, αναφορά στην ανακοίνωση του National Communication Council της 12.06.2023.
[3] https://wipolex-res.wipo.int/edocs/lexdocs/laws/en/cm/cm014en.html (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 07/04/2026
[3] Freedom House (Author): Freedom in the World 2022 - Cameroon, 24 February 2022
https://www.ecoi.net/en/document/2071860.html (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 07/04/2026)
[3] Amnesty International: The State of the World's Human Rights; Cameroon 2023, 24 April 2024, https://www.amnesty.org/en/location/africa/west-and-central-africa/cameroon/report-cameroon/
[4] ILGA World, State-Sponsored Homophobia Report 2020· The Advocates for Human Rights & Alternatives-Cameroon, Joint Stakeholder Submission to the Universal Periodic Review of Cameroon (2023)· U.S. Department of State, 2024 Country Reports on Human Rights Practices: Cameroon.
[5] ΑCAPS, Country analysis: Cameroon
[6] Ό. π.
[7] Global Centre for the Responsibility to Protect, Cameroon, 16 March 2026 https://www.globalr2p.org/countries/cameroon/
[8] Ό. π.
[9] VOA, Cameroon Separatists Stage Attack Near French-Speaking City of Douala, 2 May 2023https://www.voanews.com/a/cameroon-separatists-stage-attack-near-french-speaking-city-of-douala/7075202.html
[10] Πλατφόρμα ACLED Explorer, η οποία από 30/07/2025 είναι προσβάσιμη κατόπιν εγγραφής, με χρήση των εξής φίλτρων αναζήτησης: Country: Cameroon, Littoral (Douala), Events / Fatalities, Political Violence, Past Year, διαθέσιμη σε https://acleddata.com/platform/explorer (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 11/06/2026).
[11] Macrotrends, Cameroon – Douala https://www.macrotrends.net/global-metrics/cities/20362/douala/population
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο