ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Υπόθ. Αρ.: 4039/24

14 Ιουλίου, 2026

[Μ. ΠAΠΑΝΤΩΝΙΟΥ, ΔΔΔΔΠ.]

Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος

Μεταξύ:

J.A.B.

Αιτητής

-και-

Κυπριακή Δημοκρατία, μέσω της

Υπηρεσίας Ασύλου

Καθ' ων η Αίτηση

 

Ο Αιτητής εμφανίζεται αυτοπροσώπως.

Ρ. Προδρόμου (κα) για Λ. Βελίκοβα (κα), Δικηγόροι για τους Καθ’ ων η Αίτηση.

[Παρών ο Τ. Tshiabo [κος] για πιστή μετάφραση από Ελληνικά σε Lingala και αντίστροφα]

 

ΑΠΟΦΑΣΗ 

 

Μ. ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π: Με την παρούσα προσφυγή ο Αιτητής προσβάλλει την απόφαση των Καθ’ ων η Αίτηση, ημερομηνίας 09/09/2024, η οποία του κοινοποιήθηκε στις 19/09/2024 και με την οποία απορρίφθηκε το αίτημά του για διεθνή προστασία, καταγράφοντας ότι διώκεται στη χώρα του.

 

Τα ουσιώδη γεγονότα της παρούσας υπόθεσης, ως έχουν τεθεί στην Ένσταση των Καθ’ ων η Αίτηση και υποστηρίζονται από τον διοικητικό φάκελο (στο εξής αναφερόμενος ως «δ.φ.») ο οποίος κατατέθηκε ως Τεκμήριο Α κατά τις διευκρινίσεις, έχουν ως ακολούθως:

 

Ο Αιτητής είναι υπήκοος της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κογκό (εφεξής «ΛΔΚ») και εισήλθε παρατύπως στην Κυπριακή Δημοκρατία όπου συμπλήρωσε στις 31/03/2022 αίτηση διεθνούς προστασίας.

 

Στις 02/08/2024 πραγματοποιήθηκε συνέντευξη του Αιτητή από εμπειρογνώμονα του Οργανισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Άσυλο - ΕΥΥΑ (στο εξής αναφερόμενος ως «λειτουργός») προς εξέταση του αιτήματός του για διεθνή προστασία. Κατόπιν της συνέντευξης, ο λειτουργός ετοίμασε Έκθεση – Εισήγηση ημερομηνίας 09/09/2024 προς τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ασύλου σχετικά με το αίτημα του Αιτητή. Αυθημερόν, ο εξουσιοδοτημένος από τον Υπουργό Εσωτερικών λειτουργός να ασκεί καθήκοντα Προϊσταμένου της Υπηρεσίας Ασύλου,  ενέκρινε την ανωτέρω εισήγηση και απέρριψε την αίτηση του Αιτητή για διεθνή προστασία. Στις 19/09/2024 ετοιμάστηκε απορριπτική επιστολή από την Υπηρεσία Ασύλου συνοδευόμενη με την αιτιολόγηση αυτής, η οποία επιδόθηκε στον Αιτητή δια χειρός αυθημερόν, κατόπιν μετάφρασης του περιεχομένου της στη μητρική του γλώσσα από διερμηνέα (Lingala).

 

Στις 15/10/2024 καταχωρήθηκε η υπό κρίση προσφυγή στο Δικαστήριο.

 

Ο Αιτητής εμφανίζεται αυτοπροσώπως στο Δικαστήριο και προσβάλλει την απόφαση της Υπηρεσίας Ασύλου με την οποία απορρίφθηκε το αίτημά του για διεθνή προστασία προβάλλοντας πραγματικούς ισχυρισμούς. Ειδικότερα, στην αίτηση ακυρώσεως που καταχώρησε, ο Αιτητής κατέγραψε ότι ένας συνάδελφός του στο συνεργείο όπου εργαζόταν είχε τοποθετήσει βομβιστικό μηχανισμό στο όχημα του ανιψιού του τρέχοντος Προέδρου, την οποία εντόπισαν προτού ανατιναχθεί. Οι συνάδελφοί του δολοφονήθηκαν και έκτοτε ο ίδιος διώκεται στη χώρα καταγωγής.

 

Δια της γραπτής του αγόρευσής, ο Αιτητής υποστηρίζει ότι το πρόβλημα που αντιμετωπίζει αφορά την οικογένεια του Προέδρου και ειδικότερα τον ξάδελφο αυτού και ότι η ταυτότητά του ιδίου έχει γνωστοποιηθεί στην Υπηρεσία Πληροφοριών (ANR), η οποία έχει παρουσία και στο κέντρο ελέγχου του αερολιμένα της χώρας, N’djili. Επομένως, σε τυχόν επιστροφή του Αιτητή στη χώρα, θα εντοπισθεί και απαχθεί, όπως συνέβη με συναδέλφους του, πλην αυτών που εντοπίστηκαν να κείτονται νεκροί επί του δρόμου. Ο Αιτητής καταγράφει καταληκτικά ότι έως και σήμερα θεωρούν ότι άνηκε στην ομάδα ατόμων που τοποθέτησε τον βομβιστικό μηχανισμό.

 

Οι Καθ’ ων η Αίτηση μέσω της γραπτής τους αγόρευσης τονίζουν ότι ο Αιτητής αξιολογήθηκε ως αναξιόπιστος ως προς τους ισχυρισμούς του, παραπέμπουν στην υπ’ αριθμόν 1673/2010 απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου αναφορικά με το ζήτημα της αξιολόγησης της αξιοπιστίας και επισημαίνουν ότι το παρόν Δικαστήριο έχει δικαιοδοσία να εξετάσει ex nunc τα στοιχεία της αιτήσεως του Αιτητή όπως αυτά τέθηκαν ενώπιον του. Καταληκτικά υποστηρίζουν ότι ο Αιτητής δεν κατάφερε να αποδείξει ότι συντρέχουν στο πρόσωπό του οι προϋποθέσεις χορήγησης καθεστώτος πρόσφυγα ή συμπληρωματικής προστασίας.

 

Κρίνω σκόπιμο όπως εξεταστούν οι λόγοι ακύρωσης σε συνάρτηση με τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης, όπως προκύπτουν από τη διαδικασία ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου αλλά και από το διοικητικό φάκελο της υπόθεσης, ενόψει και της πλήρους δικαιοδοσίας που έχει το παρόν Δικαστήριο.

 

Κατά το στάδιο υποβολής της αίτησης διεθνούς προστασίας ο Αιτητής κλήθηκε να καταγράψει τους λόγους για τους οποίους εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του και τους λόγους για τους οποίους δεν επιθυμεί να επιστρέψει σε αυτήν. Ο Αιτητής κατέγραψε ότι είναι μηχανικός αυτοκινήτων και αιτείται προστασίας και βοήθειας (βλ. ερυθρό 1 και μετάφραση αυτού ερυθρό 14 του δ.φ.).

 

Κατά τη διάρκεια της συνέντευξής του για διεθνή προστασία, ο Αιτητής δήλωσε ως τόπο καταγωγής και συνήθους διαμονής του την Κινσάσα∙ προτού εγκαταλείψει τη χώρα διέμενε στην περιοχή Quartier 3, δήμος N’djili με την γιαγιά του, η οποία ανέλαβε την ανατροφή του κατόπιν του διαζυγίου των γονέων του και της αναχώρησης της μητέρας του από την χώρα (ερ. 56/1Χ, 55/1Χ του δ.φ.). Η μητέρα του βρίσκεται στην Γαλλία, ο πατέρας του κατοικεί στην Κινσάσα και έχει πέντε ετεροθαλή αδέλφια από την πλευρά της μητέρας του που διαμένουν στην Γαλλία και με τα οποία επικοινωνεί σπανίως και μία ετεροθαλή αδελφή από την πλευρά του πατέρα του που διαμένει στην Κινσάσα με την οποία δεν διατηρεί επαφή∙ ο Αιτητής επικοινώνησε προ δύο μηνών με την μητέρα του και δεν βρίσκεται σε επικοινωνία με τον πατέρα του (ερ. 55/2Χ, 3Χ, 54/1Χ – 4Χ του δ.φ.). Ο Αιτητής είναι άτεκνος, ανήκει στην εθνοτική ομάδα Mungala, είναι Χριστιανός Προτεστάντης (Bima) στο θρήσκευμα, ολοκλήρωσε την δευτεροβάθμια εκπαίδευση και ακολούθως παρακολούθησε επί οκτώ μήνες εκπαίδευση για μηχανικούς αυτοκινήτων και πραγματοποίησε πρακτικές ασκήσεις σε διαφορετικά συνεργεία αυτοκινήτων (ερ. 53/1Χ, 52/1Χ, 3Χ, 4Χ, 51/1Χ – 3Χ του δ.φ.). Σε σχέση με το επαγγελματικό του προφίλ, ο Αιτητής δήλωσε ότι κατόπιν της πρακτικής του άσκησης, ξεκίνησε να εργάζεται σε συνεργεία αυτοκινήτων και περιστασιακά, απασχολούνταν σε οικοδομικές εργασίες (ερ. 51/4Χ, 5Χ του δ.φ.).

 

Αναφορικά με τους κατ’ ιδίαν λόγους που εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του, ο Αιτητής υποστήριξε ότι έφυγε εξαιτίας της εργασίας του ως μηχανικός. Ο Αιτητής ανέφερε πως εντόπισαν βομβιστική συσκευή σε όχημα το οποίο επιδιόρθωναν στο συνεργείο και το οποίο άνηκε στον ξάδελφο του Προέδρου της χώρας. Όταν εντοπίστηκε η συσκευή, οι αστυνομικές αρχές συνέλαβαν ορισμένα άτομα, των οποίων η τύχη αγνοείται. Παρών στην σκηνή ήταν ο φύλακας του ξαδέλφου του Προέδρου και ενόσω λογομαχούσαν, ο Αιτητής έλαβε βοήθεια, καθότι ήταν αρεστός στον περίγυρό του, από κάποια από τα άτομα που ήλθαν να τους συλλάβουν και κατάφερε να διαφύγει. Τους κατηγόρησαν ότι τοποθέτησαν την συσκευή σκοπίμως, ότι προσποιούνταν πως ήταν μηχανικοί και ότι μετέφεραν πληροφορίες για τον αρχηγό στην αντίθετη πλευρά.

 

Ο Αιτητής έλαβε καταφύγιο και τον βοήθησαν με την προετοιμασία των εγγράφων για το ταξίδι του. Τα άτομα που συνελήφθησαν υπέστησαν βασανιστήρια και ορισμένοι εξ αυτών ομολόγησαν πως είχαν χρηματιστεί ώστε να μεταφέρουν πληροφορίες στην αντίθετη πλευρά. Ο Αιτητής συνεργαζόταν με πέντε άτομα, ωστόσο, δεν γνώριζε ότι εκείνοι είχαν δωροδοκηθεί και όταν βασανίστηκαν ομολόγησαν πως μετέφεραν πληροφορίες στο PPRD για τις κινήσεις του ξαδέλφου του Προέδρου. Στη συνέχεια, πράκτορες μετέβησαν στην οικία της γιαγιάς του και απαίτησαν να μάθουν που βρισκόταν ο ίδιος διότι τον θεωρούσαν εγκληματία και ήθελαν να τον σκοτώσουν. Δύο εκ των ατόμων που συνελήφθησαν απεβίωσαν λόγω των βασανιστηρίων, οι υπόλοιποι μεταφέρθηκαν στο νοσοκομείο για θεραπεία, ωστόσο, δεν γνωρίζει την μοίρα τους. Ο Αιτητής υποστήριξε ότι εάν είχε συλληφθεί, ενδεχομένως να μην ήταν πλέον ζωντανός (για τα ανωτέρω βλ. ερ. 48/2Χ, 47/1Χ του δ.φ.).

 

Στο πλαίσιο διευκρινιστικών ερωτήσεων, ο Αιτητής δήλωσε ότι το συμβάν με την βομβιστική συσκευή έλαβε χώρα τον Νοέμβριο του 2021 (ερ. 45/2Χ του δ.φ.). Ενόσω ο ίδιος και τα άλλα πέντε άτομα επιδιόρθωναν το όχημα, εντόπισαν κάτι ύποπτο και τότε ένας πράκτορας ο οποίος βρισκόταν πλησίον τους, τους προειδοποίησε να παραμείνουν στις θέσεις τους (ερ. 45/3Χ του δ.φ.). Ο Αιτητής δήλωσε ότι ο πράκτορας φυλούσε το όχημα και ερωτηθείς για τον λόγο που θεωρεί ότι είναι πράκτορας, απάντησε ότι φαινόταν ύποπτος (ερ. 45/3Χ του δ.φ.). Ερωτηθείς σχετικά με την ταυτότητα του προσώπου που ειδοποίησε τις αστυνομικές αρχές, απάντησε πως δεν γνωρίζει και ενδεχομένως να ήταν ο πράκτορας εκείνος που το έπραξε (ερ. 44/1Χ του δ.φ). Ο Αιτητής δήλωσε ότι περαστικοί που αντιλήφθηκαν τι συνέβαινε, ξεκίνησαν να διαπληκτίζονται μεταξύ τους ενώ η ομάδα του Αιτητή διαπληκτίστηκε με τον πράκτορα (ερ. 44/2Χ του δ.φ).

 

Ερωτηθείς ποιος τους κατηγόρησε ότι προσποιούνταν πως ήταν μηχανικοί και πως τοποθέτησαν σκοπίμως την βόμβα, απάντησε πως ήταν ο πράκτορας, ο οποίος και ταυτοποίησε την συσκευή (ερ. 44 του δ.φ.). Ερωτηθείς ποιος τον βοήθησε να διαφύγει από το συνεργείο, απάντησε ότι έλαβε βοήθεια ώστε να διαφύγει από την χώρα διότι όλοι τους θεωρούνταν ύποπτοι (ερ. 44/4Χ του δ.φ.). Ερωτηθείς πως γνωρίζει ότι οι συλληφθέντες υπέστησαν βασανιστήρια, απάντησε ότι το πληροφορήθηκε από την οικογένειά τους (ερ. 43/4Χ του δ.φ.). Κληθείς να εξηγήσει τι συνέβη όταν ήλθαν να τους συλλάβουν, απάντησε πως ένας εξ αυτών του έγνεψε με το χέρι να διαφύγει, εν μέσω της σύγχυσης που επικρατούσε (ερ. 43/1Χ του δ.φ.). Ερωτηθείς ποιος τον ενημέρωσε σχετικά με τις απειλές προς την γιαγιά του, απάντησε ότι ορισμένοι γείτονες τον πληροφόρησαν από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο ίδιος δε δεν συζήτησε ποτέ με την ίδια σχετικά με τις απειλές (ερ. 42/1Χ, 3Χ του δ.φ.).

 

Ερωτηθείς τι φοβάται σε περίπτωση επιστροφής, απάντησε ότι φοβάται για την ζωή του και ότι θα κινδυνεύσει ευθύς αμέσως με την άφιξή του στο αεροδρόμιο και συμπλήρωσε ακολούθως ότι αγνοείται η τύχη ορισμένων εκ των φίλων του έως και σήμερα (ερ. 41/1Χ του δ.φ.). Ερωτηθείς σχετικά με την δυνατότητα κρατικής προστασίας, δήλωσε ότι αυτή δεν είναι δυνατή και ερωτηθείς για τον λόγο, απάντησε ότι δεν είναι σίγουρος (ερ. 41 του δ.φ.). Σε σχέση με την δυνατότητα εσωτερικής μετεγκατάστασης, φερ’ ειπείν στο Lubumbashi, ανέφερε ότι αυτή δεν είναι εφικτή (ερ. 41 του δ.φ.).

 

Οι ισχυρισμοί του Αιτητή αξιολογήθηκαν από τον λειτουργό ο οποίος εντόπισε στην Έκθεση – Εισήγησή του δύο (2) ουσιώδεις ισχυρισμούς, οι οποίοι προέκυψαν από τις δηλώσεις του Αιτητή:

1.   Ταυτότητα, προφίλ και χώρα καταγωγής και συνήθους διαμονής του Αιτητή.

2.   Ο Αιτητής κατηγορήθηκε ότι προσποιούνταν πως ήταν μηχανικός και ότι μετέφερε πληροφορίες για το εξουσιαστικό πρόσωπο στην αντίθετη πλευρά εξαιτίας της συμμετοχής του σε ένα περιστατικό ενώ εργαζόταν ως μηχανικός κατά το οποίο μία βομβιστική συσκευή εντοπίστηκε εντός ενός οχήματος το οποίο άνηκε σε έναν ξάδελφο του τρέχοντος Προέδρου της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό.

 

Ως προς τον πρώτο ισχυρισμό του Αιτητή, ο λειτουργός αξιολόγησε αυτόν ως εσωτερικά και εξωτερικά αξιόπιστο και τον έκανε δεκτό, αποδεχόμενος τα στοιχεία του προφίλ του Αιτητή, καθώς ο ίδιος απάντησε επαρκώς και με σαφήνεια σε όλα τα ερωτήματα που του τέθηκαν σε ό,τι αφορά αυτό το ουσιώδες θέμα και οι δηλώσεις του επιβεβαιώθηκαν από εξωτερικές πηγές πληροφόρησης και σε συνάρτηση με το πρωτότυπο διαβατήριο του, το οποίο προσκόμισε ενώπιον της Υπηρεσίας Ασύλου.

 

Αντιθέτως, ο δεύτερος ουσιώδης ισχυρισμός δεν έγινε αποδεκτός από τον λειτουργό καθότι οι δηλώσεις του Αιτητή ήταν ασυνεπείς, ασαφείς και ανεπαρκείς. Ειδικότερα, ο λειτουργός κατέγραψε ότι ο Αιτητής ήταν ασαφής στις δηλώσεις του ως προς το είδος της εργασίας που διεκπεραίωνε μεταξύ 2021 και 2022, τις αρμοδιότητες και τον τρόπο που είχε ανεύρει την εργασία στο συνεργείο, τον υπεύθυνο του στο συνεργείο και το είδος της επιχείρησης που αυτός [ο υπεύθυνος] διατηρούσε και τον χρόνο που εργαζόταν ο ίδιος στο συνεργείο. Ομοίως ασαφής και μη λεπτομερής ήταν στις δηλώσεις του όταν κλήθηκε να περιγράψει την ημέρα του περιστατικού στο συνεργείο, τον λόγο για τον οποίο πίστευε ότι το άτομο που παρευρίσκονταν εκεί ήταν πράκτορας, την αντίδρασή του όταν συνειδητοποίησε ότι υπήρχε βόμβα εντός του οχήματος, καθώς δήλωσε μονάχα πως είχε φοβηθεί, τα γεγονότα που επακολούθησαν κατόπιν της άφιξης των αστυνομικών αρχών και την ταυτότητα των ατόμων που είχαν συγκεντρωθεί πλησίον του συνεργείου μετά την ανακάλυψη της συσκευής και τα οποία διαπληκτίστηκαν μεταξύ τους.

 

Ως μη λεπτομερής και ασυνεπής αξιολογήθηκε ως προς τις δηλώσεις του αναφορικά με τις συλλήψεις από τις αρχές και ειδικότερα, τα άτομα που συνελήφθησαν, τον τρόπο που κατάφερε ο ίδιος να διαφύγει από το συνεργείο, αφού δήλωσε ότι έλαβε βοήθεια για να διαφύγει από τη χώρα με αποτέλεσμα να μην επεξηγεί τον τρόπο που κατάφερε να αποδράσει από τον χώρο, και την ακριβή ταυτότητα των ατόμων που προσήλθαν να τους συλλάβουν ενώ δεν ήταν σε θέση να περιγράψει λεπτομερώς τα τεκταινόμενα στο συνεργείο. Περαιτέρω, δεν προσέφερε λεπτομέρειες σχετικά με την ταυτότητα του κυρίου του οχήματος, τους συναδέλφους του με τους οποίους συνεργαζόταν, δηλώνοντας μονάχα πως τους συνάντησε πρώτη φορά στο συνεργείο και πως, ως είχε πληροφορηθεί, είχαν χρηματιστεί για να μεταφέρουν πληροφορίες στην αντίθετη πλευρά, καθώς και σχετικά με τις κατά δήλωση απειλές, ήτοι το είδος αυτών, την συχνότητα και βαρύτητα τους και την ταυτότητα των ατόμων που τις εξαπέλυαν ενώ παράλληλα δεν επεξήγησε επαρκώς τον τρόπο δια τον οποίο πληροφορήθηκε τις απειλές προς την γιαγιά του και υπήρξε ασυνεπής ως προς το εάν συνομίλησε με εκείνη συγκεκριμένα αναφορικά με τις απειλές. Τέλος, δεν επεξήγησε επαρκώς την πεποίθησή του ότι θεωρείται εγκληματίας, αναφέροντας μονάχα πως ο λόγος είναι η εμπλοκή του σε κάτι το μεμπτό στην εργασία του και υπήρξε ασαφής όταν κλήθηκε να απαντήσει εάν είχαν σημειωθεί παρόμοια περιστατικά απειλών σε βάρος του.

 

Επί της εξωτερικής αξιοπιστίας του ισχυρισμού, ο λειτουργός κατέγραψε ότι δεν κατέστη εφικτή η διασταύρωση των όσων ανέφερε ο Αιτητής κατά την συνέντευξή του μέσω πληροφοριών από εξωτερικές πηγές πληροφόρησης λόγω της εγγενώς υποκειμενικής φύσης των δηλώσεών του. Παρ’ όλα αυτά, ο λειτουργός παρέπεμψε σε πληροφορίες από εξωτερικές πηγές πληροφόρησης αναφορικά με την πολιτική κατάσταση στη χώρα καταγωγής του Αιτητή, την ύπαρξη περιστατικών νοθείας στις εκλογές του 2018, διαφθοράς και εκφοβισμού της αντιπολίτευσης, περιστατικά παραβίασης ανθρωπίνων δικαιωμάτων καθώς την κατάσταση ασφαλείας στη χώρα γενικότερα και στην Κινσάσα ειδικότερα και κατέληξε, ελλείψει εσωτερικής αξιοπιστίας, στην απόρριψη του ισχυρισμού στο σύνολό του.

 

Προχωρώντας σε αξιολόγηση κινδύνου, ο λειτουργός έκρινε ότι, επί τη βάσει του αποδεδειγμένου ουσιώδους πραγματικού περιστατικού που προέκυψε από τις δηλώσεις του Αιτητή, καθώς επίσης και επί τη βάσει των διαθέσιμων πληροφοριών για την κατάσταση ασφαλείας στον τελευταίο τόπο διαμονής του,  ήτοι την πόλη Κινσάσα της ΛΔΚ, δεν υφίσταται εύλογη πιθανότητα ο Αιτητής να υποβληθεί σε μεταχείριση η οποία θα μπορούσε να ανέλθει σε επίπεδο δίωξης ή σοβαρής βλάβης σε περίπτωση επιστροφής στη χώρα καταγωγής του και ειδικότερα στην πόλη Κινσάσα.

 

Ακολούθως, ο λειτουργός προέβη σε αξιολόγηση του νομοθετικού πλαισίου για το προσφυγικό καθεστώς, καθώς επίσης και αυτό της συμπληρωματικής προστασίας, σε συνάρτηση με τους ισχυρισμούς του Αιτητή, προκειμένου να εξακριβωθεί εάν πληρούνται οι προϋποθέσεις για την υπαγωγή του σε οιοδήποτε καθεστώς διεθνούς προστασίας. Ως αναφέρεται στην Έκθεση – Εισήγηση, βάσει των ισχυρισμών του Αιτητή, του προσωπικού του προφίλ και της αξιολόγησης κινδύνου, δεν τεκμηριώνεται φόβος δίωξης σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του και ειδικότερα στην Κινσάσα, για έναν από τους λόγους που προβλέπονται στο άρθρο 1Α(2) της Σύμβασης της Γενεύης, και του άρθρου 3(1) του περί Προσφύγων Νόμου, και ως εκ τούτου ο Αιτητής δεν δικαιούται το καθεστώς του πρόσφυγα.

 

Επιπλέον, κρίθηκε ότι ο κίνδυνος που μπορεί να αντιμετωπίσει ευλόγως ο Αιτητής κατά την επιστροφή του στη ΛΔΚ δεν συνιστά πραγματικό κίνδυνο θανατικής ποινής ή εκτέλεσης σύμφωνα με το άρθρο 15(α) της Οδηγίας και 19(2)(α) του περί Προσφύγων Νόμου, ούτε μπορεί να θεωρηθεί ως πραγματικός κίνδυνος βασανιστηρίων ή απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας δυνάμει του άρθρου 15(β) της Οδηγίας, αντίστοιχο άρθρο 19(2)(β) του περί Προσφύγων Νόμου. Αναφορικά με το άρθρο 15(γ) της Οδηγίας, το οποίο αντιστοιχεί στο άρθρο 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου, ο λειτουργός, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο Αιτητής σε περίπτωση επιστροφής του στην πόλη Κινσάσα της ΛΔΚ, δεν θα αντιμετωπίσει κίνδυνο ή σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής του ακεραιότητας ως άμαχος λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας. Ως εκ τούτου, ο λειτουργός κατέληξε ότι ο Αιτητής δεν δικαιούται ούτε το καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας.

Από τα πιο πάνω, συνάγεται ότι η έρευνα που είχε προηγηθεί της απόφασης για απόρριψη της αίτησης του Αιτητή ήταν επαρκής και είχαν συλλεγεί και διερευνηθεί όλα τα ουσιώδη στοιχεία σε συνάρτηση πάντα με τους ισχυρισμούς που είχε προβάλει ο Αιτητής κατά τη διάρκεια της συνέντευξής του.  Είναι δε πάγια νομολογημένο ότι η έρευνα είναι επαρκής εφόσον εκτείνεται στη διερεύνηση κάθε γεγονότος που σχετίζεται με το θέμα που εξετάζεται (βλ. Motorways Ltd v. Δημοκρατίας Α.Ε. 2371/25.6.99).  Αναφορικά με τους ισχυρισμούς του συνηγόρου του Αιτητή για έλλειψη επαρκούς αιτιολογίας, από τα στοιχεία που έχω ενώπιον μου, θεωρώ ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είναι πλήρως αιτιολογημένη, ενώ σύντομη αιτιολόγηση της απόφασης είχε επισυναφθεί και στην απορριπτική επιστολή η οποία κοινοποιήθηκε στον Αιτητή. Επισημαίνω δε ότι συμπληρώνεται και από τα στοιχεία του διοικητικού φακέλου, όπως αυτά έχουν αναλυθεί ανωτέρω (βλ. άρθρο 29 του Ν. 158 (Ι)/1999, Ιερά Αρχιεπισκοπή Κύπρου κ.α. ν Δημοκρατίας (1990) 3 Α.Α.Δ. 1171 και Διογένους ν. Δημοκρατίας (1999) 4 Α.Α.Δ., 371 Στέφανος Φράγκου ν. Κυπριακής Δημοκρατίας, (1998) 3 ΑΑΔ 270). 

 

Ως εκ τούτου, θα προχωρήσω στην αξιολόγηση των ισχυρισμών του Αιτητή ως προβλήθηκαν μέσω της γραπτής του αγόρευσης.   Αρχικά οι ισχυρισμοί του έχουν τεθεί με γενικόλογο τρόπο, χωρίς να προσθέτει ή προσκομίζει επιπρόσθετα στοιχεία προς ανατροπή του ευρήματος αναξιοπιστίας από τους Καθ’ων η Αίτηση κατά τη διοικητική διαδικασία.  Επικαλείται γενικά και αόριστα δίωξη για λόγους που συνδέονται με την οικογένεια του Προέδρου της χώρας του, και πληροφορίες που έλαβε από την Υπηρεσία Πληροφορικών, καθώς και το γεγονός ότι οι συνάδελφοι του έχουν ανευρεθεί νεκροί στη μέση του δρόμου.  Από τους εν λόγω ισχυρισμούς, κρίνω ότι η εσωτερική του αξιοπιστία  δεν έχει στοιχειοθετηθεί.  Όσον αφορά την εξωτερική αξιοπιστία των ισχυρισμών του,  έχω ανατρέξει σε πληροφορίες από εξωτερικές πηγές πληροφόρησης από τις οποίες προκύπτουν τα κάτωθι:

 

Η 2024 έκθεση του Freedom House που αφορά τα γεγονότα του 2023 αναφέρει ότι υπό την κυβέρνηση Tshisekedi, ορισμένα μέλη της αντιπολίτευσης αποφυλακίστηκαν και ορισμένοι πολιτικοί που ζούσαν στην εξορία έλαβαν άδεια να επιστρέψουν.^[1] Ωστόσο, τα στελέχη των πολιτικών κομμάτων εξακολουθούσαν να υφίστανται αντίποινα για την κριτική τους προς την κυβέρνηση.^[2] Οι ηγέτες και οι υποστηρικτές της αντιπολίτευσης συχνά υφίστανται εκφοβισμό και αντιμετωπίζουν περιορισμούς στην κυκλοφορία και στα δικαιώματά τους να διεξάγουν εκστρατεία ή να οργανώνουν δημόσιες εκδηλώσεις.^[3] Οι εκλογικές προοπτικές των ομάδων της αντιπολίτευσης, παρά το γεγονός ότι απολαμβάνουν υποστήριξη από τους πολίτες, έχουν επηρεαστεί από την επανειλημμένη αναβολή των εκλογών, την παρέμβαση της κυβέρνησης στις εκλογές και τις διαταραχές των δραστηριοτήτων των υποψηφίων της αντιπολίτευσης. Ένοπλες ομάδες, η αστυνομία και άλλοι κυβερνητικοί αξιωματούχοι έχουν επίσης παρεμποδίσει τις κινήσεις των υποψηφίων.^[4]

 

O Félix Tshisekedi, που επανεκλέχθηκε τον Δεκέμβριο του 2023, έθεσε πρόσφατα το ενδεχόμενο αναθεώρησης του Συντάγματος σε μια συγκέντρωση στο Κισανγκάνι, προκαλώντας έντονη αντίδραση από τους πολιτικούς του αντιπάλους και την κοινωνία των πολιτών, ως αναφέρεται σε άρθρο τοπικού τύπου, σε μία κίνηση που σύμφωνα με τον Katumbi [αρχηγό αντιπολίτευσης] θα αποτελούσε «σαφή ένδειξη της πρόθεσης να επιτραπεί στον Tshisekedi να ασκήσει τρίτη θητεία, παρά τις δηλώσεις του για το αντίθετο».^[5]

 

Από τα πιο πάνω διαφαίνεται ότι γενικά δεν στοχοποιούνται απλοί πολίτες και μάλιστα με απειλές κατά της ζωής τους λόγω απλών υπονοιών, αλλά τουναντίον στο στόχαστρο βρίσκονται ηγέτες και υποστηρικτές της αντιπολίτευσης.

 

Αναφορικά με τον ισχυρισμό που προέβαλε ο Αιτητής στην γραπτή του αγόρευση ότι έχει ταυτοποιηθεί από την Υπηρεσία Πληροφοριών της ΛΔΚ, αναφέρονται οι κάτωθι πληροφορίες σχετικά με την εν λόγω Υπηρεσία:

 

Η Υπηρεσία Πληροφοριών της ΛΔΚ (Agence Nationale de Rensegneiments – ANR) είναι αρμόδια μεταξύ άλλων για την έρευνα και εξακρίβωση αδικημάτων κατά της κρατικής ασφάλειας και την παρακολούθηση προσώπων ή ομάδων που είναι ύποπτοι για την άσκηση δραστηριότητας που ενδέχεται να θέσει σε κίνδυνο την κρατική ασφάλεια.^[6]

 

Η Διεθνής Αμνηστία, σε άρθρο δημοσιευθέν τον Φεβρουάριο του 2024 αναφέρει ότι οι υπηρεσίες ασφαλείας του Κονγκό καταστέλλουν όλο και περισσότερο τους ειρηνικούς ακτιβιστές με τρόπο που θυμίζει την κυβέρνηση του προέδρου Kabila, την οποία ο Tshisekedi, τότε αντιπολιτευόμενος, καταδίκασε με σφοδρότητα.^[7] Ως σημειώνει το άρθρο, ακτιβιστές συνελήφθησαν από πράκτορες ασφαλείας με πολιτικά ρούχα, ορισμένοι αφέθηκαν αργότερα ελεύθεροι, όμως δύο ηγετικά στελέχη παρέμειναν κρατούμενοι, με άγνωστη τύχη και τόπο κράτησης, ενώ η ANR αρνήθηκε επανειλημμένα ότι τους κρατούσε.^[8] Κατόπιν της απελευθέρωσής τους, ένας εξ αυτών εξέδωσε δήλωση στην οποία περιέγραφε πως τον ανάγκασαν να γδυθεί και τον υπέβαλαν σε σωματική βία και απειλές θανάτου κατά τη διάρκεια της κράτησής του.^[9] Η ετήσια έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας που αφορά τα γεγονότα του 2024 αναφέρει ότι μέλος της αντιπολίτευσης ισχυρίστηκε πως υπεβλήθη σε σωματική και σεξουαλική βία κατά την κράτησή του από την ANR.^[10]

 

Η 2023 έκθεση του Υπουργείου Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών, δημοσιευθείσα τον Απρίλιο του 2024, καταγράφει ότι οι αρχές συχνά αρνούνταν να αναγνωρίσουν τη σύλληψη υπόπτων και μερικές φορές κρατούσαν υπόπτους σε ανεπίσημες εγκαταστάσεις, συμπεριλαμβανομένων στρατιωτικών βάσεων και εγκαταστάσεων κράτησης που λειτουργούσαν από την ANR.^[11] Η ANR προχώρησε σε συλλήψεις ατόμων που εκφράστηκαν δημόσια κατά του προέδρου Tshisekedi.^[12]

 

Ως εκ τούτου, η δράση της Υπηρεσίας Πληροφοριών επικεντρώνεται συνήθως σε θέματα που αφορούν την κρατική ασφάλεια και όχι σε μεμονωμένα περιστατικά τα οποία μάλιστα δεν έχει εξακριβωθεί ή διερευνηθεί κατά πόσον σχετίζονται με θέματα δημόσιας ασφάλειας, ως η περιγραφή των περιστατικών που ανέφερε ο Αιτητής.

 

Επομένως, δεν έχει θεμελιωθεί ούτε η εξωτερική αξιοπιστία των ισχυρισμών του Αιτητή.

 

Κατά συνέπεια, στην προκειμένη περίπτωση, κρίνω ότι δεν συντρέχουν στο πρόσωπο του Αιτητή εκείνα τα υποκειμενικά και αντικειμενικά στοιχεία που τεκμηριώνουν τη θεμελίωση δικαιολογημένου φόβου δίωξης σύμφωνα με το άρθρο 3(1) του Περί Προσφύγων Νόμου (βλ. συναφώς παρ. 37-39 του Εγχειρίδιου για τις διαδικασίες και τα κριτήρια καθορισμού του καθεστώτος των προσφύγων σύμφωνα με τη Σύμβαση του 1951 και το Πρωτόκολλο του 1967 για το Καθεστώς των Προσφύγων, της Ύπατης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες).  Επίσης, με βάση το προσωπικό του προφίλ και υπό το φως των ισχυρισμών που ο ίδιος προώθησε, δεν θεωρώ ότι σε περίπτωση επιστροφής του υπάρχουν ουσιώδεις λόγοι να πιστεύεται ότι ο Αιτητής θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη, όπως η εν λόγω έννοια ορίζεται στο άρθρο 19(2) του περί Προσφύγων Νόμου.

 

Αναφορικά με την υπαγωγή του Αιτητή σε καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας δυνάμει του άρθρου 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου, το οποίο προϋποθέτει ουσιώδεις λόγους να πιστεύεται ότι ο Αιτητής θα υποστεί σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής του ακεραιότητας, λόγω αδιακρίτως ασκούμενης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης, σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του, υπάρχει ευρεία νομολογία τόσο του Ανωτάτου Δικαστηρίου Κύπρου (βλ. Galina Bindioul v. Αναθεωρητική Αρχή Προσφύγων, Υποθ. Αρ. 685/2012, ημερομηνίας 23/04/13 και Mushegh Grigoryan κ.α. v. Κυπριακή Δημοκρατία, Υποθ. Αρ. 851/2012, ημερομηνίας 22/9/2015, ECLI:CY:AD:2015:D619, ECLI:CY:AD:2015:D619, ECLI:CY:AD:2015:D619) όσο και του ΔΕΕ (βλ. C-285/12, A. Diakité v. Commissaire général aux réfugiés et aux apatrides, 30/01/2014, C-465/07, Meki Elgafaji and Noor Elgafaji v. Staatssecretaris van Justitie, 17/02/2009), καθώς επίσης και του ΕΔΔΑ (βλ. K.A.B. v. Sweden, 886/11, 05/09/2013 (final 17/02/2014), Sufi and Elmi v. the United Kingdom, 8319/07 and 11449/07, 28/11/2011) στις οποίες ερμηνεύεται η έννοια της αδιακρίτως ασκούμενης βίας και της ένοπλης σύρραξης και τίθενται κριτήρια ως προς τη σοβαρότητα του κινδύνου που προϋποτίθεται για την αξιολόγηση των περιπτώσεων στις οποίες εξετάζεται η πιθανότητα παραχώρησης συμπληρωματικής προστασίας δυνάμει του άρθρου 15(γ) της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ, το οποίο αντιστοιχεί στο άρθρο 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου.

 

Εν προκειμένω, σύμφωνα με τις δηλώσεις του Αιτητή και βάσει της αξιολόγησης της αξιοπιστίας των ισχυρισμών του ως παρατέθηκε ανωτέρω, η περιοχή της προηγούμενης συνήθους διαμονής του στη χώρα καταγωγής ήταν η πόλη Kinshasa, πρωτεύουσα της ομώνυμης επαρχίας καθώς και της χώρας καταγωγής.  Προκειμένου δε να διαπιστωθεί εάν συντρέχουν ουσιώδεις λόγοι να πιστεύεται ότι, σε περίπτωση επιστροφής του στη συγκεκριμένη περιοχή, ο Αιτητής θα αντιμετωπίσει σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής του ακεραιότητας λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης, ως οι διατάξεις του άρθρου 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου, το Δικαστήριο ανέτρεξε σε έγκυρες πηγές πληροφόρησης για τη χώρα του Αιτητή, προς εξέταση της κατάστασης που επικρατεί στην Kinshasa στην οποία ευλόγως αναμένεται να εγκατασταθεί ο Αιτητής άμα τη επιστροφή του στη χώρα καταγωγής.

 

Σύμφωνα με ανάλυση στην ιστοσελίδα ACAPS, η ΛΔΚ αντιμετωπίζει μία από τις πιο μακροχρόνιες ανθρωπιστικές κρίσεις στον κόσμο, η οποία χαρακτηρίζεται από πάνω από δύο δεκαετίες συγκρούσεων.^[13] Μέχρι τον Απρίλιο του 2025, περισσότερα από 7,3 εκατομμύρια άτομα είχαν εκτοπιστεί εσωτερικά – ο υψηλότερος αριθμός που έχει ποτέ καταγραφεί στη χώρα ενώ πολλοί εκτοπισμένοι αντιμετωπίζουν επαναλαμβανόμενους εκτοπισμούς και δεν έχουν πρόσβαση σε καταφύγιο, νερό και υπηρεσίες υγείας.^[14] Το International Crisis Group, για το 2025, σημειώνει ότι ένοπλες συγκρούσεις εξακολουθούν να εντοπίζονται σε περιοχές της ΛΔΚ όπως το Noth Kivu, το South Kivu και το Ituri.^[15]

 

Στις 2 Φεβρουαρίου του 2026, η κυβέρνηση της ΛΔΚ και η οργάνωση M23 υπέγραψαν στη Ντόχα τους όρους αναφοράς για την εφαρμογή εκεχειρίας.^[16] Παρά την συμφωνία στη Ντόχα, η κυβέρνηση του Κονγκό και η M23 συνέχισαν να ανταλλάσσουν κατηγορίες για παραβιάσεις.^[17] Στις 2 Φεβρουαρίου, οι αρχές του Κονγκό κατηγόρησαν την M23 ότι εξαπέλυσε επίθεση με drone κατά του αεροδρομίου Κισανγκάνι στη βορειοανατολική ΛΔΚ το οποίο επαληθεύθηκε την επόμενη ημέρα από την οργάνωση, η οποία ισχυρίστηκε ότι η επίθεση έλαβε χώρα διότι η κυβέρνηση του Κονγκό χρησιμοποιούσε το αεροδρόμιο ως βάση για αεροπορικές επιχειρήσεις κατά των θέσεών της.^[18] Η εκεχειρία τέθηκε σε ισχύ στις 18 Φεβρουαρίου κατόπιν της σύμφωνης γνώμης και των δύο μερών.^[19] Παρά την συμφωνία, αμφότερα μέλη αλληλοκατηγορήθηκαν για παραβίαση της συμφωνίας∙ στην Ουβίρα, πολίτες αναζήτησαν καταφύγιο σε ένα πρόχειρο στρατόπεδο ώστε να αποφύγουν τις εχθροπραξίες.^[20] Σύμφωνα με ομάδες της κοινωνίας των πολιτών, δυνάμεις Wazalendo που υποστηρίζουν το Κονγκό συγκρούστηκαν με μαχητές Twirwaneho που υποστηρίζονται από το M23 στο ανατολικό τμήμα της χώρας.^[21] Άρθρο τοπικού τύπου, δημοσιευθέν στις 26 Φεβρουαρίου 2026, αναφέρει ότι οι μαχητές της M23 ανακατέλαβαν δύο χωριά στο North Kivu, μία ημέρα αφότου είχαν απωλέσει τον έλεγχό τους.^[22]

 

Ως αναφέρεται σε μία έκθεση του Centre for Documentation and Research (Cedoca) σχετικά με την κατάσταση ασφαλείας στην Κινσάσα, δημοσιευθείσα τον Οκτώβριο του 2025, που κάνει επίκληση σε έτερες πηγές, τον Ιανουάριο του 2025, μετά την κατάληψη της Goma από την M23, διαδηλωτές επιχείρησαν να επιτεθούν σε αρκετές πρεσβείες στην πρωτεύουσα, μεταξύ άλλων της Γαλλίας, του Βελγίου και των Ηνωμένων Πολιτειών, καθώς και σε γραφεία του ΟΗΕ.^[23] Περαιτέρω, ως αναφέρεται στην ίδια έκθεση, το United Nations Joint Human Rights Office (UNJHRO) κατατάσσει την επαρχία της Κινσάσα μεταξύ αυτών που δεν επηρεάζονται από ένοπλες συγκρούσεις.^[24] Σύμφωνα με τα μηνιαία δελτία παρακολούθησης συγκρούσεων του International Crisis Group, δεν διαφαίνεται να έχουν σημειωθεί περιστατικά στην Κινσάσα από τον Ιανουάριο του 2025.^[25]

 

Οι πιο πρόσφατες εκθέσεις της Human Rights Watch και της Διεθνούς Αμνηστίας δεν κάνουν λόγο για προβλήματα ασφαλείας στην Κινσάσα.^[26] Η έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας για τα γεγονότα του 2024 σημειώνει ότι καταγράφηκαν διαδηλώσεις σε εθνικό επίπεδο, συμπεριλαμβανομένων στην πρωτεύουσα Κινσάσα για την ένοπλη σύγκρουση μεταξύ των M23 και των κυβερνητικών δυνάμεων της ΛΔΚ και των συμμάχων.^[27]

 

Για λόγους πληρότητας της έρευνας θα παρατεθούν ποσοτικά δεδομένα αναφορικά με την κατάσταση ασφαλείας στην Κινσάσα. Σύμφωνα με τα πρόσφατα δεδομένα της βάσης δεδομένων ACLED (The Armed Conflict Location & Event Data Project), κατά το τελευταίο έτος (με ημερομηνία τελευταίας ενημέρωσης την 27/02/2026), στην επαρχία Κινσάσα, καταγράφηκαν 52 περιστατικά πολιτικής βίας (“Political violence”, που περιλαμβάνει περιστατικά βίας κατά αμάχων, εκρήξεις/απομακρυσμένη βία, μάχες, εξεγέρσεις και διαμαρτυρίες), από τα οποία προκλήθηκαν 49 θάνατοι.^[28] Σημειώνεται πως ο πληθυσμός για την Κινσάσα σύμφωνα με εκτιμήσεις για το 2026 ανέρχεται σε 18,552,800 κατοίκους.^[29]

 

Τα παραπάνω επιβεβαιώνουν στο σύνολό τους, ότι στην πόλη Kinshasa, τόπο τελευταίας συνήθους διαμονής του Αιτητή, δεν επικρατούν συνθήκες ένοπλης εσωτερικής σύγκρουσης και κατ΄ επέκταση συνθήκες βίας ασκούμενης αδιακρίτως κατά αμάχων όπως το άρθρο 19 (2) (γ) του περί Προσφύγων Νόμου προνοεί.  Ως εκ τούτου, το Δικαστήριο κρίνει ότι παρέλκει περαιτέρω διερεύνηση των προσωπικών περιστάσεων του Αιτητή για λόγους εφαρμογής της «αναπροσαρμοσμένης κλίμακας» όπως αυτή απορρέει από τη Νομολογία του ΔΕΕ.

 

Επομένως, στη βάση των όσων αναλύθηκαν ανωτέρω, κρίνω πως ο Αιτητής δεν κατάφερε να αποδείξει ότι πάσχει η ορθότητα και νομιμότητα της επίδικης απόφασης και ότι στο πρόσωπό του πληρούνται οι προϋποθέσεις για την υπαγωγή του στο καθεστώς του πρόσφυγα ή της παραχώρησης συμπληρωματικής προστασίας, σύμφωνα με τις πρόνοιες του περί Προσφύγων Νόμου (Ν. 6(Ι)/2000) και της Σύμβασης της Γενεύης του 1951.

 

Ως εκ τούτου, η προσφυγή αποτυγχάνει και απορρίπτεται. Επιδικάζονται €800 έξοδα εναντίον του Αιτητή και υπέρ των Καθ' ων η Αίτηση. Η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται.

 

 

Μ. ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.