ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Υπόθ. Αρ.: Τ969/24

28 Ιουλίου, 2026

[Μ. ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ, ΔΔΔΔΠ.]

Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος

Μεταξύ:

H.A.K.

Αιτητής

-και-

Κυπριακή Δημοκρατία, μέσω Διευθυντού

Υπηρεσίας Ασύλου

Καθ' ων η Αίτηση

 

Ζ. Ποντίκη (κα.) για Αλ Ταχέρ Μπενέτης και Συνεργάτες Δ.Ε.Π.Ε., Δικηγόροι για τον Αιτητή

Ρ. Προδρόμου (κα), Δικηγόρος για Καθ'ων η Αίτηση

 

ΑΠΟΦΑΣΗ

 

Μ. ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π:  Με την παρούσα προσφυγή ο Αιτητής προσβάλλει την απόφαση των Καθ' ων η Αίτηση, ημερομηνίας 02/08/2024, με την οποία απορρίφθηκε το αίτημά του για χορήγηση καθεστώτος διεθνούς προστασίας ως προδήλως αβάσιμο.     Επίσης αιτείται απόφαση του Δικαστηρίου με την οποία να αναγνωρίζεται ο Αιτητής ως πρόσφυγας ή εναλλακτικά ως δικαιούχος συμπληρωματικής προστασίας.  Επίσης αιτείται απόφαση με την οποία να αναγνωρίζεται ότι σε περίπτωση επιστροφής του Αιτητή στη Νιγηρία θα παραβιαστεί το άρθρο 2 και 3 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

 

Τα ουσιώδη γεγονότα της παρούσας υπόθεσης που εκτίθενται στο Υπόμνημα των Καθ' ων η Αίτηση και ως υποστηρίζονται από τα στοιχεία του σχετικού διοικητικού φακέλου (εφεξής «Δ.Φ.») που έχει κατατεθεί από τους Καθ' ων η Αίτηση, έχουν ως ακολούθως:

 

Ο Αιτητής κατάγεται από τη Νιγηρία και στις 04/07/2024 υπέβαλε αίτηση για παραχώρηση καθεστώτος διεθνούς προστασίας, αφού εισήλθε παράνομα στην Δημοκρατία στις 29/06/2024, κατόπιν που έφυγε από τη χώρα του στις 09/10/2021.

 

Στις 08/07/2024 πραγματοποιήθηκε συνέντευξη του Αιτητή από λειτουργό της Υπηρεσίας Ασύλου προς εξέταση του αιτήματός του. Στις 08/07/2024 o εν λόγω λειτουργός ετοίμασε Εισηγητική Έκθεση προς τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ασύλου και στις 15/07/2024, δεόντως εξουσιοδοτημένος από τον Υπουργό Εσωτερικών λειτουργός της Υπηρεσίας Ασύλου ενέκρινε την πιο πάνω εισήγηση, απορρίπτοντας το αίτημα του Αιτητή. Ως εκ τούτου, στις 02/08/2024 εκδόθηκε σχετική επιστολή κοινοποίησης της εν λόγω απορριπτικής απόφασης από την Υπηρεσία Ασύλου (μαζί με την αιτιολόγησή της), η οποία παρελήφθη ιδιοχείρως από τον Αιτητή στις 02/08/2024.

 

Στις 14/08/2024, καταχωρήθηκε εκ μέρους του Αιτητή η υπ' αριθμόν Τ969/24 προσφυγή ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας εναντίον της ως άνω αναφερόμενης απορριπτικής απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου, η οποία απορρίφθηκε από το Δικαστήριο στις 02/08/2024.

 

Ο συνήγορος του Αιτητή, δια της υπό εξέτασης προσφυγής, παραθέτει πλείονες νομικούς ισχυρισμούς ως λόγους ακύρωσης της προσβαλλόμενης απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου. Επιπλέον, στην αγόρευσή του εστιάζει σε θέματα ουσίας αναφέροντας ότι ο Αιτητής είχε δώσει επαρκείς πληροφορίες για το ρόλο του στην διαδήλωση EndSARS και προβάλλοντας ότι τα ευρήματα του αρμόδιου λειτουργού ήταν πεπλανημένα, αυθαίρετα και χωρίς επαρκή έρευνα.  Στο Δικαστήριο ο Αιτητής προσκόμισε ενιαίο σειριακό δίαυλο (Usb) με οπτικοακουστικό υλικό και φωτογραφίες για να υποστηρίξει τον ισχυρισμό του για ενεργή συμμετοχή στις διαδηλώσεις.

 

Η ευπαίδευτη συνήγορος των Καθ' ων η Αίτηση αντικρούει τους ισχυρισμούς του Αιτητή, υποβάλλοντας τις θέσεις της με τη δική της αγόρευση.  Υποστηρίζει ότι οι λόγοι ακυρώσεως που επικαλείται ο Αιτητής δεν εγείρονται σύμφωνα με τον Κανονισμό 7 του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου του 1962, δεν εξειδικεύονται ρητώς και αιτιολογημένα με την προσφυγή και τη γραπτή αγόρευση και, ως εκ τούτου, δε μπορούν να εξεταστούν από το παρόν Δικαστήριο. Αναφορικά με τον ισχυρισμό περί μη δέουσας έρευνας, υποστηρίζει ότι οι Καθ’ ων διαπίστωσαν μετά από δέουσα έρευνα ότι οι λόγοι που ο Αιτητής πρόβαλε περί δήθεν φόβου και κινδύνου είναι γενικοί, αόριστοι, συγκεχυμένοι και αναληθής. Διατείνεται δε ότι ο Αιτητής δεν έχει αποσείσει το βάρος απόδειξης που φέρει. Για τη μαρτυρία που ο Αιτητής έχει προσαγάγει στο Δικαστήριο, υποστηρίζει ότι δεν είναι σχετική αλλά ούτε και αποδεικτική οποιουδήποτε επίδικου θέματος, αφού το υλικό δεν φέρει ημερομηνίες, δεν αποδεικνύεται η ταυτότητα των προσώπων που απεικονίζονται σε αυτό και γενικότερα δεν σχετίζεται με την υπόθεση.

 

Ο συνήγορος του Αιτητή με την προφορική του αγόρευση κατά το στάδιο των διευκρινήσεων προωθεί ως νομικούς ισχυρισμούς ότι η προσβαλλόμενη απόφαση στερείται επαρκούς και/ή δέουσας έρευνας. Η συνήγορος των Καθ’ ων η αίτηση με την σειρά της υιοθέτησε το περιεχόμενο της γραπτής της αγόρευσης.

 

Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, έχω εξετάσει την προσβαλλόμενη απόφαση υπό το πρίσμα όλων των στοιχείων που τέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου και ενόψει και της υποχρέωσης που έχει το παρόν Δικαστήριο να προβαίνει σε έλεγχο, εκτός της νομιμότητας, και της ορθότητας κάθε προσβαλλόμενης απόφασης, εξετάζοντας πλήρως και από τούδε και στο εξής τα γεγονότα και τα νομικά ζητήματα που τη διέπουν, και την ανάγκη χορήγησης διεθνούς προστασίας σύμφωνα με τις διατάξεις του Περί Προσφύγων Νόμου (βλ. άρθρο 11(3) του περί Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμου του 2018 (73(Ι)/2018).

 

Περί τούτου, κρίνω σκόπιμη την παράθεση αρχικά των ισχυρισμών του Αιτητή, ως αυτοί προβλήθηκαν καθ' όλη τη διαδικασία εξέτασης του αιτήματός του και οι οποίοι συμπεριλαμβάνονται στο περιεχόμενο του διοικητικού φακέλου.

 

Στην αρχική του αίτηση για διεθνή προστασία, ο Αιτητής ανέφερε ότι ήταν φοιτητής μηχανικής στο Πανεπιστήμιο του Lagos και το 2020 ηγήθηκε φοιτητικής διαμαρτυρίας κατά της αστυνομικής βαρβαρότητας. Κατά τη διάρκεια της διαμαρτυρίας ήταν μάρτυρας βίας και συλλήψεων και φοβόταν για τη ζωή του, γι’ αυτό αποφάσισε να συνεχίσει σπουδές στο εξωτερικό. Μετέβη στις κατεχόμενες περιοχές, σπούδασε για ένα έτος αλλά διέκοψε λόγω οικονομικών προβλημάτων. Αγνοούσε τη διχοτόμηση του νησιού και τελικά μετέβη στη Δημοκρατία για να ζητήσει διεθνή προστασία και ασφάλεια (βλ. ερ. 1 του διοικητικού φακέλου).

 

Στο πρακτικό της συνέντευξης που είναι κατατεθειμένο στον διοικητικό φάκελο, φαίνεται ότι ο Αιτητής ενημερώθηκε από τον λειτουργό ότι θα εξεταστεί σύμφωνα με την ταχύρρυθμη διαδικασία. Ειδικότερα, ενημερώθηκε ότι η Υπηρεσία Ασύλου θα εξετάσει στην περίπτωση του την εφαρμογή της έννοιας της «Ασφαλούς Χώρας Ιθαγένειας» σύμφωνα με το άρθρο 12Βτρις του Περί Προσφύγων Νόμου του 2000 και το περί Ασφαλών Χωρών Ιθαγένειας Διάταγμα του 2024 του Υπουργού Εσωτερικών, υπ’ αριθμό Κ.Δ.Π 191/2024.

 

Στη συνέντευξή του ενώπιον του αρμόδιου λειτουργού τα πρακτικά της οποίας βρίσκονται κατατεθειμένα ως ερυθρά 21-14 του διοικητικού φακέλου, αρχικά τέθηκαν στον Αιτητή γενικές ερωτήσεις σχετικές με την ταυτότητα, το προφίλ, τη χώρα καταγωγής, την εκπαίδευση, την οικογενειακή κατάσταση και την επαγγελματική του εμπειρία. Ο Αιτητής είναι υπήκοος της Νιγηρίας που γεννήθηκε στη πόλη Surulere της πολιτείας Lagos και η πόλη Palmgrove της πολιτείας Lagos αποτελεί το συνήθη τόπο διαμονής του.  Σε σχέση με το θρήσκευμα και τη γλώσσα του, είναι Μουσουλμάνος και ομιλεί Αγγλικά, λίγα Γαλλικά και λίγα Τούρκικα.  Όσον αφορά τα μέλη της πατρικής του οικογένειας και οι δύο γονείς του διαμένουν στην πολιτεία Lagos, ενώ από τα τρία του αδέλφια η μία ταξιδεύει συχνά και τα δύο διαμένουν στο εξωτερικό. Αναφορικά με το μορφωτικό του επίπεδο και την επαγγελματική του πορεία, ολοκλήρωσε την τριτοβάθμια εκπαίδευση και εργάστηκε σε διάφορους τομείς, όπως τα λογιστικά, η ανάλυση δεδομένων, ο σχεδιασμός μόδας και η ψυχολογία.

 

Όσον αφορά τους λόγους αποχώρησής του, ανέφερε ότι μετά την αποφοίτησή του το 2017 εργάστηκε ως ελεύθερος επαγγελματίας, ενώ το 2020 συμμετείχε σε διαμαρτυρία κατά της κυβέρνησης, κατά την οποία σημειώθηκαν συλλήψεις και πυροβολισμοί από την αστυνομία, με αποτέλεσμα να θεωρεί τη χώρα μη ασφαλή για τον ίδιο. Ισχυρίζεται επίσης ότι η κυβέρνηση δημοσίευσε ψευδή δήλωση στον Τύπο και ότι επιθυμούσε να συνεχίσει τις σπουδές του στο εξωτερικό (ερυθρό 18 2Χ του διοικητικού φακέλου).

 

Κατά το στάδιο των διευκρινιστικών ερωτήσεων, του τέθηκαν ερωτήσεις σχετικά με την διαμαρτυρία #EndSARS, η οποία, όπως ο ίδιος ανέφερε ενώ ξεκίνησε ειρηνικά, στη συνέχεια κλιμακώθηκε λόγω χουλιγκανισμού. Ανέφερε ότι η διαδήλωση επικεντρώνεται στον περιορισμό της αστυνομικής βίας, και πως ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 2020. Διήρκησε περίπου μία εβδομάδα και, όταν τα γεγονότα κλιμακώθηκαν, οι διαδηλωτές δημοσίευσαν ένα βίντεο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Τότε η αστυνομία επενέβη πυροβολώντας αδιακρίτως με αποτέλεσμα να σκοτωθούν πολλοί διαδηλωτές. Ισχυρίστηκε ότι υπήρξε ένας από τους διοργανωτές της διαδήλωσης και ότι ήταν αυτόπτης μάρτυρας των πυροβολισμών. Ερωτηθείς σχετικά με τα καθήκοντά του ως διοργανωτής, απάντησε ότι δεν είχε συγκεκριμένα καθήκοντα. Όταν ερωτήθηκε κατά πόσο του συνέβη οτιδήποτε κατά τη διάρκεια της διαδήλωσης, απάντησε αρνητικά. Επιπλέον, όταν ερωτήθηκε για τους λόγους εγκατάλειψης της χώρας το 2021, ένα έτος αργότερα από τα επικείμενα γεγονότα, απάντησε ότι η αναχώρησή του σχετιζόταν με εκκρεμότητα της βίζας του (βλ. ερ. 16 10Χ του διοικητικού φακέλου).

 

Το διάστημα από τη διαδήλωση μέχρι την αναχώρησή του από την χώρα, ανέφερε ότι δεν του συνέβη τίποτα, λόγω της μετακόμισής του στο Palmgrove και λόγω του ότι η κυβέρνηση και οι αστυνομικές αρχές δεν μπορούσαν να τον εντοπίσουν, καθώς χρησιμοποιούσε ψευδές ονοματεπώνυμο. Παρόλα αυτά, τόνισε ότι κατά την αναχώρησή του από τη χώρα χρησιμοποίησε το πραγματικό του όνομα. Μετέπειτα, επιβεβαίωσε την προηγούμενη δήλωσή του, ότι όντως εγκατέλειψε τη χώρα του με σκοπό να σπουδάσει.

 

Ερωτηθείς σχετικά με το ποιες πιστεύει ότι θα είναι οι συνέπειες σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του, απάντησε ότι «θα απαχθεί», ενώ σε ερώτηση γιατί κάποιος να τον αναζητήσει μετά από τέσσερα χρόνια, απάντησε ότι οι άνθρωποι πιστεύουν σε αυτόν. Επιπλέον, όταν ρωτήθηκε εάν έχει σκεφτεί να μείνει σε κάποιο άλλο μέρος της Νιγηρίας, απάντησε αρνητικά, υποστηρίζοντας ότι το Lagos είναι το πιο ασφαλές μέρος.

 

Οι ισχυρισμοί του Αιτητή αξιολογήθηκαν από τον αρμόδιο λειτουργό ο οποίος εντόπισε στην Έκθεση - Εισήγησή του τρία ουσιώδη πραγματικά περιστατικά που προκύπτουν από τις δηλώσεις του Αιτητή:

1) ταυτότητα, χώρα καταγωγής και προσωπικά στοιχεία/προφίλ 

2) ισχυριζόμενος φόβος για προβλήματα με την κυβέρνηση εξαιτίας του ότι ήταν διοργανωτής και μάρτυρας στη διαδήλωση ENDSARS 

3) λόγοι εκπαιδευτικού περιεχομένου

 

Το πρώτο και το τρίτο ουσιώδες περιστατικό κρίθηκαν αξιόπιστα στο σύνολό τους. Αντιθέτως, το δεύτερο ουσιώδες περιστατικό δεν έγινε αποδεκτό.  Όσον αφορά την αξιολόγηση της εσωτερικής αξιοπιστίας του δεύτερου ισχυρισμού, ο αρμόδιος λειτουργός έκρινε ότι οι απαντήσεις του Αιτητή χαρακτηρίζονταν από έλλειψη ευλογοφάνειας και έλλειψη επαρκών πληροφοριών. Αν και έγινε δεκτό το πρώτο σκέλος του ισχυρισμού του, ότι τον Οκτώβριο του 2020 έλαβε χώρα η διαδήλωση ENDSARS, ωστόσο δεν έγινε αποδεκτός ο ισχυρισμός ότι ο ίδιος υπήρξε διοργανωτής και μάρτυρας πυροβολισμών καθώς οι απαντήσεις του κρίθηκαν αόριστες και στερούμενες επαρκών και συγκεκριμένων λεπτομερειών.

 

Ερωτηθείς να επεξηγήσει τις συνέπειες που ενδέχεται να αντιμετωπίσει σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του, ο Αιτητής ανέφερε ότι υπάρχει κίνδυνος απαγωγής του εξαιτίας του ονόματος που χρησιμοποιεί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, χωρίς να αιτιολογεί περαιτέρω παρά τις ευκαιρίες που του δόθηκαν να το κάνει. Σε μετέπειτα ερώτηση ως προς τον λόγο για τον οποίο θα εξακολουθούσαν να τον αναζητούν τέσσερα έτη μετά, απάντησε με γενικό και αόριστο τρόπο, αναφέροντας ότι “ο κόσμος πιστεύει σε εκείνον” και ότι “ο κόσμος τον εμπιστεύεται”, χωρίς να παράσχει συγκεκριμένα ή επαληθεύσιμα στοιχεία που να τεκμηριώνουν τον ισχυρισμό του.

 

Ο αρμόδιος λειτουργός στην έκθεση-εισήγησή του επεσήμανε ότι η αξιοπιστία του Αιτητή πλήττεται περαιτέρω από χρονικές ασυνέπειες που εντοπίζονται σε δύο επιμέρους σημεία των δηλώσεών του. Πρώτον, μεταξύ του χρονικού διαστήματος που έγινε η διαδήλωση και του χρονικού διαστήματος που έφυγε από τη χώρα (ένα έτος αργότερα), και δεύτερον, μεταξύ του χρονικού διαστήματος που εισήλθε στην Κύπρο και του χρονικού διαστήματος που ζήτησε διεθνή προστασία (τρία έτη μετά), χωρίς να παρέχει επαρκής και πειστικές εξηγήσεις για τις εν λόγω χρονικές αποστάσεις.

 

Μετέπειτα, ο αρμόδιος λειτουργός προέβηκε σε αξιολόγηση κινδύνου και νομικής ανάλυσης επί τη βάσει των αποδεδειγμένων ουσιωδών πραγματικών περιστατικών που προέκυψαν από τις δηλώσεις του Αιτητή, ήτοι την ταυτότητα, την χώρα καταγωγής και τα προσωπικά στοιχεία/προφίλ  αλλά και επί των λόγων εκπαιδευτικού περιεχομένου και διαπίστωσε ότι δεν υφίστατο εύλογη πιθανότητα ο Αιτητής να υποβαλλόταν σε μεταχείριση η οποία θα μπορούσε να ανέλθει σε επίπεδο δίωξης η σοβαρής βλάβης σε περίπτωση επιστροφής του στη Νιγηρία.  Ο αρμόδιος λειτουργός προέβη σε αξιολόγηση του νομοθετικού πλαισίου και συγκεκριμένα του άρθρου 12Βτρις (1) του περί Προσφύγων Νόμου, το οποίο προέβλεπε για τον καθορισμό ασφαλών χωρών από τον Υπουργό Εσωτερικών, καταλήγοντας ότι σύμφωνα με το Διάταγμα Ασφαλών Χωρών Ιθαγένειας του 2024 του Υπουργού Εσωτερικών, υπ' αριθμόν Κ.Δ.Π 191/2024, η Νιγηρία περιλαμβανόταν στον κατάλογο ασφαλών χωρών ιθαγένειας και χαρακτηριζόταν ασφαλής υπό την έννοια του άρθρου 12Βτρις.

 

Συνεπώς, ο αρμόδιος λειτουργός έκρινε ότι το αίτημα του Αιτητή ενέπιπτε στη βάση ταχύρρυθμης διαδικασίας τηρουμένων των προνοιών του άρθρου 12 Δ(1), (2), (4)(β) στον περί Προσφύγων Νόμο του 2000. Ο αρμόδιος λειτουργός προχώρησε στην αξιολόγηση του αιτήματος του Αιτητή για το προσφυγικό καθεστώς, και καθώς επίσης και αυτό της συμπληρωματικής προστασίας, σε συνάρτηση με τους ισχυρισμούς του Αιτητή, προκειμένου να εξακριβωθεί εάν πληρούνταν οι προϋποθέσεις για την υπαγωγή του Αιτητή σε καθεστώς διεθνούς προστασίας.

 

Ως αναφέρεται στην έκθεση εισήγηση, βάσει των ισχυρισμών του Αιτητή, του προσωπικού του προφίλ και της αξιολόγησης κινδύνου, δεν τεκμηριώνεται φόβος δίωξης για έναν από τους πέντε λόγους που προβλέπονται στο άρθρο 1Α(2) της Σύμβασης της Γενεύης, του άρθρου 2(δ) της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ (από τούδε και στο εξής, «η Οδηγία») και του άρθρου 3(1) του περί Προσφύγων Νόμου και ως εκ τούτου ο Αιτητής δεν δικαιούτο το καθεστώς του πρόσφυγα. Επιπλέον, κρίθηκε ότι ο κίνδυνος που μπορεί να αντιμετώπιζε ευλόγως ο Αιτητής κατά την επιστροφή του στη Νιγηρία, δεν συνιστούσε πραγματικό κίνδυνο θανατικής ποινής ή εκτέλεσης σύμφωνα με το άρθρο 15(α) της Οδηγίας, ούτε μπορούσε να θεωρηθεί ως πραγματικός κίνδυνος βασανιστηρίων ή απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας δυνάμει του άρθρου 15(β) της Οδηγίας.

 

Αναφορικά με το άρθρο 15(γ) της Οδηγίας, το οποίο αντιστοιχεί στο άρθρο 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου, ο αρμόδιος λειτουργός κατέληξε στο συμπέρασμα ότι, σε περίπτωση επιστροφής του στη Νιγηρία, ο Αιτητής δεν θα αντιμετώπιζε πραγματικό κίνδυνο να υφίστατο σοβαρή βλάβη, υπό την έννοια της σοβαρής και προσωπικής απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής της ακεραιότητας ως άμαχος, λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης, καθότι η Νιγηρία δεν βρισκόταν σε κατάσταση διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης.  Ως εκ τούτου, ο αρμόδιος λειτουργός κατέληξε στο ότι ο Αιτητής δεν δικαιούτο ούτε το καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας. 

 

Κατά συνέπεια, από τα ανωτέρω προκύπτει ότι έγινε δέουσα έρευνα πριν τη λήψη της επίδικης απόφασης, η αιτιολόγηση της οποίας συμπληρώνεται από τα στοιχεία του διοικητικού φακέλου ως ανωτέρω αναλύεται (βλ. άρθρο 29 του Ν. 158(Ι)/1999, Ιερά Αρχιεπισκοπή Κύπρου κ.α. ν. Δημοκρατίας (1990) 3 Α.Α.Δ. 1171 και Διογένους ν. Δημοκρατίας (1999) 4 Α.Α.Δ. 371 και Στέφανος Φράγκου ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (1998) 3 Α.Α.Δ. 270).  Είναι δε πάγια νομολογημένο ότι η έρευνα είναι επαρκής εφόσον εκτείνεται στη διερεύνηση κάθε γεγονότος που σχετίζεται με το θέμα που εξετάζεται (βλ. Motorways Ltd v. Δημοκρατίας Α.Ε. 2371/25.6.99).  Εξουσιοδοτημένος από τον Υπουργό Εσωτερικών λειτουργός, μετά από μελέτη της εισηγητικής έκθεσης, ενέκρινε την εισήγηση του αρμόδιου λειτουργού και ορθά και νόμιμα απορρίφθηκε το αίτημα του Αιτητή. Η έρευνα που είχε προηγηθεί ήταν επαρκής και είχαν συλλεγεί και διερευνηθεί όλα τα ουσιώδη στοιχεία σε συνάρτηση πάντα με τους ισχυρισμούς που είχε προβάλει ο Αιτητής, όπως αναλύεται ανωτέρω.

 

Αναφορικά με τη θέση του Αιτητή ότι η απόφαση εκδόθηκε υπό πλάνη, διαφαίνεται ότι αυτή λήφθηκε κατόπιν εξέτασης των στοιχείων που λήφθηκαν από την Υπηρεσία Ασύλου και με βάση τα περιστατικά που είχε ενώπιον της και ειδικότερα στη βάση των αποδεκτών ισχυρισμών του Αιτητή. Σύμφωνα με την πάγια νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου, το βάρος απόδειξης περί πλάνης περί του ουσιώδους της πλάνης και περί της έλλειψης δέουσας έρευνας βαραίνει τον αιτητή (βλ. Παπαδόπουλος ν. Διευθυντή Τμήματος Εσωτερικών Προσόδων (1990) 3 Α.Α.Δ. 262). Δεν φαίνεται να υπάρχει οτιδήποτε στον διοικητικό φάκελο της υπόθεσης που να στηρίζει τη θέση του Αιτητή ότι υπήρξε πλάνη και/ή ότι δεν έχει γίνει δέουσα έρευνα. Ως εκ τούτου απορρίπτω τους λόγους ακυρώσεως που έχουν προβληθεί από το συνήγορό του.

 

Επιπρόσθετα, ο Αιτητής προσκόμισε κατά τη διάρκεια της παρούσας διαδικασίας πρόσθετα αποδεικτικά στοιχεία. Ωστόσο, όπως ορθώς προέβαλε και η συνήγορος των Καθ’ ων η Αίτηση, τα στοιχεία αυτά δεν επαρκούν για να τεκμηριώσουν τους ισχυρισμούς του ούτε να ανατρέψουν το εύρημα αναξιοπιστίας στο οποίο κατέληξαν οι Καθ’ ων η Αίτηση αναφορικά με τους ισχυρισμούς του ότι ενδέχεται να αντιμετωπίσει προβλήματα λόγω της ιδιότητάς του ως διοργανωτή και μάρτυρα της διαδήλωσης ENDSARS.

 

Ειδικότερα, το οπτικοακουστικό υλικό που προσκομίστηκε αφορά διαδηλώσεις γενικότερα και δεν προκύπτει ότι απεικονίζει τον ίδιο τον Αιτητή ή ότι σχετίζεται με γεγονότα που έλαβαν χώρα στη χώρα καταγωγής του. Περαιτέρω, το εν λόγω υλικό δεν προσδίδει ουσιαστική αποδεικτική αξία στον ισχυρισμό του περί ύπαρξης κινδύνου και/ή δίωξης λόγω της δικής του συμμετοχής στη συγκεκριμένη διαδήλωση.

 

Προς διασφάλιση της πληρότητας της απόφασης, το Δικαστήριο διεξήγαγε έρευνα σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης, σχετικά με τις διαδηλώσεις του κινήματος #EndSARS, ειδικότερα στην πολιτεία Lagos, από τις οποίες προκύπτουν τα ακόλουθα:

 

Η πολιτεία Lagos αποτελείται από 19 περιοχές Τοπικής Αυτοδιοίκησης, και η πρωτεύουσά της είναι η πόλη Ikeja.[1] Σύμφωνα με το Nigeria Watch, το 2019 το Lagos ήταν η τέταρτη πιο επικίνδυνη πολιτεία της Νιγηρίας με υψηλό αριθμό θανάτων από ληστείες, απαγωγές, δολοφονίες από αίρεση, ενδοοικογενειακή βία, χουλιγκανισμό και εξωδικαστικές δολοφονίες. Η πολιτεία Lagos κατατάχθηκε επίσης στην τρίτη θέση με τον μεγαλύτερο αντίκτυπο από θανατηφόρα εγκληματικά περιστατικά.

 

Aξιόπιστες διεθνείς πηγές όπως οι εκθέσεις της Amnesty International και της Human Rights Watch, περιγράφουν ότι οι διαδηλώσεις #EndSARS στο Lagos ξεκίνησαν ως ειρηνικές κινητοποιήσεις κατά της αστυνομικής μονάδας Special Anti-Robbery Squad (SARS)[2] και κατά τη διάρκεια των γεγονότων καταγράφηκαν περιστατικά βίαιης καταστολής από δυνάμεις ασφαλείας,[3] ενώ μεταγενέστερα σημειώθηκαν λεηλασίες από εγκληματικές ομάδες (“hoodlums”).[4] Ειδικότερα, κατά το δεύτερο μισό του 2020 κυριάρχησαν οι διαδηλώσεις για το κίνημα #EndSARS και ήταν η περίοδος κατά την οποία καταγράφηκε ο μεγαλύτερος αριθμός θανατηφόρων περιστατικών.[5]

 

Οι διαδηλώσεις άρχισαν μετά τη διάδοση ενός βίντεο που φέρεται να κατέγραφε άντρες SARS να σκοτώνουν έναν νεαρό στη Νότια Πολιτεία Δέλτα.[6] Οι αρχές αρνήθηκαν ότι το βίντεο ήταν γνήσιο και συνελήφθη ο άνθρωπος που το κατέγραψε, γεγονός που ενέτεινε την οργή του κοινού.[7] Έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας επιβεβαιώνει ότι οι στρατιωτικές και αστυνομικές δυνάμεις άνοιξαν πυρ εναντίον ειρηνικών διαδηλωτών στο Lekki Toll Gate και στο Alausa στο Lagos στις 20 Οκτωβρίου 2020, με αποτέλεσμα τουλάχιστον 12 νεκρούς και πολλές σοβαρά τραυματίες.[8] Η έρευνα βασίζεται σε αυτόπτες μάρτυρες, βίντεο και νοσοκομειακές αναφορές, και ζητεί ανεξάρτητη διερεύνηση και δικαιοσύνη για τους υπεύθυνους.[9]

 

Έκθεση της Human Rights Watch καταγράφει ότι από τις αρχές των διαδηλώσεων οι δυνάμεις ασφαλείας χρησιμοποίησαν υπερβολική δύναμη, συμπεριλαμβανομένων περιστατικών όπου στρατιώτες και αργότερα η αστυνομία άνοιξαν πυρ εναντίον ειρηνικών διαδηλωτών στο Lagos, και ζητά τερματισμό της χρήσης υπερβολικής βίας στις διαδηλώσεις.[10]

 

Σύμφωνα με άρθρο της Διεθνούς Αμνηστίας, σε συνέχιση του ελέγχου, ένα έτος μετά τις διαδηλώσεις, δεν έχει παρασχεθεί δικαιοσύνη για τα θύματα της αστυνομικής βίας σε διάφορες πόλεις, συμπεριλαμβανομένου και του Lagos.[11]Σύμφωνα με έτερο άρθρο της Διεθνούς Αμνηστίας που δημοσιεύθηκε τον Οκτώβριο του 2024, οι αστυνομικές φρικαλεότητες συνεχίζονται τέσσερα έτη μετά τις λεγόμενες διαμαρτυρίες #EndSARS εναντίον της Special Anti-Robbery Squad (SARS), που είχαν ως στόχο τη διάλυσή της.[12] Στο εν λόγω άρθρο, αναφέρεται ότι υπάρχουν αναφορές για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων από την αστυνομία σε ολόκληρη τη Νιγηρία, συμπεριλαμβανομένων της παράνομης κράτησης, εκβιασμών, βασανιστηρίων, σεξουαλικής βίας και σε ορισμένες περιπτώσεις, εξωδικαστικών εκτελέσεων.[13]

 

Τον Δεκέμβριο του 2024, ο επικεφαλής της αστυνομίας της Νιγηρίας εξέδωσε οδηγία με την οποία απαγορεύονται οι αυθαίρετες συλλήψεις και κρατήσεις νεαρών προσώπων και ο έλεγχος των κινητών τους τηλεφώνων στα σημεία ελέγχου από αστυνομικούς σε ολόκληρη τη χώρα και αναφέρεται ότι θα τιμωρούνται όσοι παραβιάζουν την εν λόγω οδηγία.[14]

 

Ως εκ των ανωτέρω, διαπιστώνεται μεν η ύπαρξη των διαδηλώσεων #EndSARS καθώς και περιστατικών που αφορούν τη δράση της αστυνομίας, πλην όμως επισημαίνονται τα ακόλουθα:
Τα περιστατικά με τους αστυνομικούς στα οποία αναφέρθηκε ο Αιτητής υποδεικνύουν ότι πρόκειται για μεμονωμένα περιστατικά και δεν αποτελούν μέρος μιας αλληλουχίας πράξεων που θα υποδήλωναν στοχοποίηση του Αιτητή ή θα συνιστούσαν ενδείξεις πραγματικού κινδύνου για τον ίδιο σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του μετά την παρέλευση τεσσάρων ετών.

 

Περαιτέρω, λαμβάνω υπόψη ότι από το 2020, οπότε φέρεται να έλαβε χώρα το πρώτο περιστατικό, μέχρι το 2021, όταν ο Αιτητής εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του, μεσολάβησε σημαντικό χρονικό διάστημα, χωρίς να προκύπτει οποιαδήποτε ένδειξη, στοιχείο ή πληροφορία που να καταδεικνύει ότι ο Αιτητής τελούσε υπό συνεχή, πραγματική και στοχευμένη παρακολούθηση ή δίωξη από τις αρμόδιες αρχές για οποιονδήποτε συγκεκριμένο λόγο.

 

Περαιτέρω, προς επίρρωση των ανωτέρω, σημειώνω ότι, ερωτηθείς κατά πόσον θα μπορούσε να διαβιώσει με ασφάλεια σε άλλη περιοχή της χώρας καταγωγής του, ο Αιτητής ανέφερε ότι το Lagos αποτελεί την ασφαλέστερη περιοχή. Ωστόσο, όταν ερωτήθηκε τι εκτιμά ότι θα του συμβεί σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του, ισχυρίστηκε ότι θα απαχθεί. Η αντίφαση αυτή υπονομεύει την αξιοπιστία των ισχυρισμών του και ενισχύει το συμπέρασμα περί έλλειψης εσωτερικής συνοχής, καθόσον αφενός αναγνωρίζει την ύπαρξη περιοχής την οποία ο ίδιος θεωρεί ασφαλή και, αφετέρου, προβάλλει γενικό και αόριστο ισχυρισμό περί κινδύνου απαγωγής σε περίπτωση επιστροφής του, χωρίς να τον συνδέει με συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά ή να τον τεκμηριώνει επαρκώς.

 

Σε συνάρτηση με τους ισχυρισμούς που προέβαλε ο Αιτητής κατά τη συνέντευξή του, οι οποίοι παρουσιάζουν ουσιώδεις αντιφάσεις και στερούνται εσωτερικής συνοχής, δεν γίνεται αποδεκτός ο ισχυρισμός του ότι, σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του, διατρέχει κίνδυνο να υποστεί απειλές ή άλλη σοβαρή βλάβη λόγω της φερόμενης ιδιότητάς του ως διοργανωτή και μάρτυρα της διαδήλωσης ENDSARS.

 

Ως εκ τούτου, δεν στοιχειοθετείται βάσιμος φόβος δίωξης ή  ουσιώδεις λόγοι να πιστεύεται ότι, εάν επιστρέψει στη χώρα ιθαγένειάς του, θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη. Σημειώνω ότι η χώρα καταγωγής του Αιτητή εξακολουθεί να θεωρείται ως ασφαλής χώρα ιθαγένειας σύμφωνα με το πιο πρόσφατο Διάταγμα του Υπουργού Εσωτερικών (Κ.Δ.Π. 242/2026).

 

Επομένως, στη βάση των όσων αναλύθηκαν ανωτέρω, κρίνω πως ο Αιτητής δεν κατάφερε να αποδείξει ότι πάσχει η ορθότητα και νομιμότητα της επίδικης απόφασης και ότι στο πρόσωπό του πληρούνται οι προϋποθέσεις για την υπαγωγή του στο καθεστώς του πρόσφυγα ή της παραχώρησης συμπληρωματικής προστασίας, σύμφωνα με τις πρόνοιες του περί Προσφύγων Νόμου (Ν. 6(Ι)/2000) και της Σύμβασης της Γενεύης του 1951.

 

Με βάση το σύνολο των στοιχείων που τέθηκε ενώπιον μου, όπως τα έχω αναλύσει ανωτέρω, η προσφυγή αποτυγχάνει και απορρίπτεται, με έξοδα €500 υπέρ των Καθ'ων η Αίτηση και εναντίον του Αιτητή. Η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται.

 

 

Μ. ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.