ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
Νομική Αρωγή Αρ.:82/26
10 Σεπτεμβρίου, 2026
[Κ. Κ. ΚΛΕΑΝΘΟΥΣ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.]
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΡΩΓΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΤΙΚΟ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ ΑΡ. 1 ΤΟΥ 2003, ΩΣ ΕΧΕΙ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΘΕΙ ΚΑΙ ΤΟΥΣ
ΠΕΡΙ ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΡΩΓΗΣ ΝΟΜΟΥΣ ΤΟΥ 2002 ΕΩΣ (ΑΡ.2) ΤΟΥ 2024
ΑΙΤΗΣΗ ΑΠΟ:
L. G. M.
Αιτήτριας
......................
H Αιτήτρια εμφανίζεται προσωπικά
Π. Βρυωνίδου (κα), για Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας
Ρ. Ευαγγέλου, για πιστή διερμηνεία από την ελληνική στην αγγλική και αντίστροφα
P. Morandi (κος), για πιστή διερμηνεία από φαρσί στην αγγλική και αντίστροφα
Α Π Ο Φ Α Σ Η
(ex tempore)
Κ. Κ. Κλεάνθους, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.: Η Αιτήτρια με την αίτησή της ημερομηνίας 29.6.2026, αιτείται την παροχή δωρεάν νομικής αρωγής για την καταχωρισθείσα προσφυγή του υπ’ αριθμό 1366/26 δυνάμει του άρθρου 146 του Συντάγματος, εναντίον της απόφασης του Προϊσταμένου της Υπηρεσίας Ασύλου (στο εξής: o Προϊστάμενος) ημερομηνίας 29.5.2026, με την οποία της χορηγήθηκε καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας αντί του καθεστώτος του πρόσφυγα δυνάμει των περί Προσφύγων Νόμων του 2000 έως 2025 .
Γεγονότα
1. Τα γεγονότα της υπόθεσης όπως προκύπτουν από το γραπτό σημείωμα που καταχώρισε ο εκπρόσωπος του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας έχουν ως ακολούθως: Η Αιτήτρια κατάγεται από το Ιράν. Περί τις 11.5.2026, αφού εισήλθε στη Δημοκρατία παράνομα, υπέβαλε αίτηση διεθνούς προστασίας. Στις 21.5.2026, πραγματοποιήθηκε συνέντευξη -της Αιτήτριας από λειτουργό αναφορικά με το αίτημά της για διεθνή προστασία, ο οποίος ετοίμασε Έκθεση/ Εισήγηση προς τον Προϊστάμενο, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αίτησης ασύλου της και την επιστροφή στη χώρα της. Στις 29.5.2026, η εισήγηση εγκρίθηκε από τον Προϊστάμενο με την εν λόγω απόφαση να κοινοποιείται σε αυτήν την 15.6.2026. Στις 26.6.2026, η Αιτήτρια καταχώρισε την προσφυγή υπ’ αριθμό 1366/26, κατά της εν λόγω απόφασης η οποία εκκρεμεί ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου.
2. Αξιολογώντας τις δηλώσεις της Αιτήτριας κατά την καταγραφή της αίτησής της και της συνέντευξής της, οι Καθ’ ων η αίτηση διέκριναν τρεις ουσιώδεις ισχυρισμούς: (α) την ταυτότητα, τη χώρα καταγωγής και τα προσωπικά στοιχεία και το προφίλ της Αιτήτριας, (β) ότι εγκατέλειψε τη χώρα της εξαιτίας της επικρατούσας κατάστασης στη χώρα καταγωγής και (γ) ότι ο υιός της κατείχε δορυφορική συσκευή διαδικτύου. Οι Καθ’ ων η αίτηση απέρριψαν το σύνολο των ισχυρισμών της.
3. Ως προς την αξιολόγηση του κινδύνου, έγινε δεκτό ότι, μολονότι δεν αποδείχθηκε προσωπική στοχοποίηση της Αιτήτριας από τις ιρανικές αρχές λόγω της κατοχής ή χρήσης συσκευής Starlink, η γενικότερη κατάσταση ασφαλείας στην Τεχεράνη χαρακτηρίζεται από αυξημένη στρατιωτική ένταση και αδιάκριτη βία. Λαμβανομένων υπόψη του ατομικού της προφίλ ως άμαχης και του σοβαρού προβλήματος υγείας της (σκλήρυνση κατά πλάκας), κρίθηκε ότι η παρουσία της στην περιοχή θα την εξέθετε σε πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης. Ως προς τη νομική υπαγωγή, απορρίφθηκε η χορήγηση προσφυγικού καθεστώτος, ελλείψει βάσιμου και δικαιολογημένου φόβου δίωξης για λόγο προβλεπόμενο στη Σύμβαση της Γενεύης. Αντιθέτως, κρίθηκε ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις συμπληρωματικής προστασίας βάσει του άρθρου 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου και του άρθρου 15(γ) της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ, ενώ αποκλείστηκε η δυνατότητα ασφαλούς και εύλογης εσωτερικής μετεγκατάστασης ή αποτελεσματικής κρατικής προστασίας εντός του Ιράν.
4. Η αρμόδια αρχή έκρινε ότι, μολονότι δεν στοιχειοθετήθηκε προσωπική στοχοποίηση της Αιτήτριας από τις ιρανικές αρχές ούτε βάσιμος και δικαιολογημένος φόβος δίωξης για λόγο που προβλέπεται στη Σύμβαση της Γενεύης, η επικρατούσα κατάσταση ασφαλείας στην Τεχεράνη, σε συνδυασμό με το προσωπικό της προφίλ ως άμαχης και την κατάσταση της υγείας του συζύγου της , ήτοι τη σκλήρυνση κατά πλάκας, την εξέθετε σε πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης λόγω αδιάκριτης βίας. Ως εκ τούτου, απέρριψε την υπαγωγή της στο καθεστώς του πρόσφυγα, πλην όμως έκρινε ότι συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις χορήγησης συμπληρωματικής προστασίας δυνάμει του άρθρου 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου, αποκλείοντας παράλληλα τη δυνατότητα ασφαλούς και εύλογης εσωτερικής μετεγκατάστασής της εντός του Ιράν.
5. Κατά την ενώπιον του Δικαστηρίου διαδικασία, η Αιτήτρια δεν προσέθεσε οτιδήποτε περαιτέρω.
6. Tα εδάφια (1) και (2) του άρθρου 6Β των περί Νομικής Αρωγής Νόμων του 2002 έως (Αρ. 2) του 2024 ( στο εξής: ο περί Νομικής Αρωγής Νόμος) προβλέπουν τα εξής:
«(1) Για τους σκοπούς του παρόντος άρθρου και του άρθρου 8 -
(α) […]·
(β) ο όρος «αιτητής διεθνούς προστασίας» έχει την έννοια που αποδίδεται στον όρο «αιτητής» σύμφωνα με τις διατάξεις του περί Προσφύγων Νόμου του 2000 […]∙».
(2) Παρέχεται δωρεάν νομική αρωγή σε αιτητή διεθνούς προστασίας, ο οποίος ασκεί προσφυγή ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου, δυνάμει των διατάξεων του Άρθρου 146 του Συντάγματος -
(α) Kατά δυσμενούς απόφασης του Προϊσταμένου επί της αίτησης διεθνούς προστασίας του εν λόγω αιτητή, την οποία απόφαση ο Προϊστάμενος έλαβε δυνάμει των διατάξεων του άρθρου 5, 12Βδις, 12Βτετράκις, 12Δ ή 13 του περί Προσφύγων Νόμου του 2000, ή
(β) κατά άρνησης του Προϊσταμένου να αρχίσει εκ νέου η εξέταση αίτησης που σταμάτησε δυνάμει των διατάξεων του άρθρου 16Β ή 16Γ του περί Προσφύγων Νόμου του 2000, ή
(γ) κατά δυσμενούς απόφασης της Αναθεωρητικής Αρχής επί διοικητικής προσφυγής την οποία ο αιτητής διεθνούς προστασίας άσκησε ενώπιόν της σύμφωνα με τις διατάξεις του περί Προσφύγων Νόμου του 2000 και η οποία διοικητική προσφυγή αφορούσε δυσμενή απόφαση την οποία ο Προϊστάμενος έλαβε δυνάμει των διατάξεων του άρθρου 5, 12Βδις, 12Βτετράκις, 12Δ, 13, 16Α, 16Β ή 16Γ του εν λόγω νόμου, υπό τις ακόλουθες προϋποθέσεις:
(αα) Η δωρεάν νομική αρωγή αφορά μόνο την πρωτοβάθμια εκδίκαση της προσφυγής ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου δυνάμει των διατάξεων του Άρθρου 146 του Συντάγματος, και όχι την εκδίκαση έφεσης ενώπιον του Ανωτάτου Δικαστηρίου κατά της δικαστικής απόφασης η οποία εκδίδεται στα πλαίσια της εν λόγω πρωτοβάθμιας εκδίκασης, ούτε άλλο ένδικο μέσο∙ και
(ββ) κατά την κρίση του Διοικητικού Δικαστηρίου, η προσφυγή έχει πραγματικές πιθανότητες επιτυχίας:
Νοείται ότι οι διατάξεις της παραγράφου (ββ) εφαρμόζονται χωρίς να περιορίζουν αυθαίρετα την παροχή της δωρεάν νομικής αρωγής και χωρίς να εμποδίζεται η ουσιαστική πρόσβαση του αιτητή διεθνούς προστασίας στη δικαιοσύνη.».
7. Το άρθρο 3 του περί Προσφύγων Νόμου ορίζει τις προϋποθέσεις υπαγωγής στο καθεστώς του πρόσφυγα.
8. Το άρθρο 19 του περί Προσφύγων Νόμου καθορίζει τις προϋποθέσεις αναγνώρισης καθεστώτος συμπληρωματικής προστασίας.
9. Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1347 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Μαΐου 2024, σχετικά με τις απαιτήσεις για την αναγνώριση των υπηκόων τρίτων χωρών ή των ανιθαγενών ως δικαιούχων διεθνούς προστασίας, για ένα ενιαίο καθεστώς για τους πρόσφυγες ή για τα άτομα που δικαιούνται επικουρική προστασία και για το περιεχόμενο της παρεχόμενης προστασίας, για την τροποποίηση της οδηγίας 2003/109/ΕΚ του Συμβουλίου και για την κατάργηση της οδηγίας 2011/95/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (στο εξής: Κανονισμός αναγνώρισης/Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1347), δυνάμει του άρθρου 42 αυτού, εφαρμόζεται από την 1η Ιουλίου 2026.
10. Το άρθρο 3 στοιχείο 5) του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347 ορίζει τον όρο «πρόσφυγας».
11. Ο όρος «πρόσφυγας» ορίζεται και στο ερμηνευτικό άρθρο 2 του περί Προσφύγων Νόμου του 2026 (στο εξής: o περί Προσφύγων Νόμος).
12. Το καθεστώς του πρόσφυγα χορηγείται σε υπηκόους τρίτων χωρών ή σε ανιθαγενείς που πληρούν τις οικείες προϋποθέσεις σύμφωνα με τα κεφάλαια ΙΙ και ΙΙΙ του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347.
13. Το άρθρο 3 στοιχείο 6) του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347 ορίζει τον όρο «πρόσωπο που δικαιούται επικουρική προστασία».
14. Το καθεστώς επικουρικής προστασίας χορηγείται σε υπηκόους τρίτων χωρών ή σε ανιθαγενείς που πληρούν τις οικείες προϋποθέσεις σύμφωνα με τα κεφάλαια ΙΙ και V του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347.
15. Αντιστοίχως, οι εφαρμοστικές του ενωτικού νομοθετικού πλαισίου διατάξεις του περί Προσφύγων Νόμου, ορίζουν τα εξής:
16. Το άρθρο 51 του περί Προσφύγων Νόμου προβλέπει ότι:
«51. Ο Προϊστάμενος με απόφασή του χορηγεί το καθεστώς πρόσφυγα σε αιτητή, εάν κατά τη διοικητική διαδικασία εξέτασης της αίτησής του έχει αποδειχθεί ότι πληροί τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στις διατάξεις των Κεφαλαίων ΙΙ και ΙΙΙ του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347».
Το άρθρο 53 του περί Προσφύγων Νόμου ορίζει ότι:
«53. Ο Προϊστάμενος, με απόφασή του, χορηγεί το καθεστώς επικουρικής προστασίας σε αιτητή εάν, κατά τη διοικητική διαδικασία εξέτασης της αίτησής του, έχει αποδείξει ότι πληροί τις προϋποθέσεις των Κεφαλαίων ΙΙ και V του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347».
17. Ο Αιτητής καταχώρισε προσφυγή κατά της δυσμενούς απόφασης του Προϊσταμένου της Υπηρεσίας Ασύλου δυνάμει του άρθρου 13 του περί Προσφύγων Νόμου. Η περίπτωση αυτή εμπίπτει στο άρθρο 6Β(2) του περί Νομικής Αρωγής Νόμου.
18. Πρώτο κριτήριο χορήγησης νομικής αρωγής σε αιτητή διεθνούς προστασίας, που θεσπίζεται με την υπό αναφορά διάταξη αποτελεί η ύπαρξη, κατά την κρίση του Δικαστηρίου, πραγματικής πιθανότητας επιτυχίας της σκοπούμενης προσφυγής.
19. Δίδεται δε ευρεία διακριτική ευχέρεια στο Δικαστήριο να αποφασίσει κατά πόσον, με βάση τα ενώπιόν του στοιχεία, η προσφυγή του αιτητή έχει πραγματικές πιθανότητες επιτυχίας (Απόφαση στην Αίτηση Νομικής Αρωγής αρ. 23/2010, Farshad Khamsen, ημερ. 14/10/2010).
20. Οι πραγματικές πιθανότητες επιτυχίας θα πρέπει να εξετάζονται και υπό το φως της δικαιοδοσίας του παρόντος Δικαστηρίου, το οποίο δυνάμει του άρθρου 11 του περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμου εξετάζει τα ενώπιον του πραγματικά και νομικά ζητήματα των πραγματικών όσο και των νομικών ζητημάτων εξ υπαρχής και ex nunc (Βλ. Aπόφαση του ΔΕΕ της 3ης Απριλίου 2025, C 283/24 [Barouk], B. F. κατά Κυπριακής Δημοκρατίας, ECLI:EU:C:2025:236, απόφαση του ΔΕΕ ημερομηνίας 29 Ιουλίου 2019, Torubarov, C-556/17, EU:C:2019:626, σκέψεις 50 έως 53 (σύμφωνα με την οποία το δικαστήριο πραγματοποιεί «πλήρη και ex nunc εξέταση τόσο των πραγματικών όσο και των νομικών ζητημάτων, ιδίως, κατά περίπτωση, εξέταση των αναγκών διεθνούς προστασίας) Έφεση κατά Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Aρ. 107/2023, Δημοκρατία ν. Q.B.T., απόφαση ημερ. 11.2.2025, Έφεση κατά Απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Αρ. 17/2021 Janelidze ν. Δημοκρατίας, απόφαση ημερ. 21.9.2021· Έφεση κατά Απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Αρ. 35/2023 Lubangamu ν. Δημοκρατίας, απόφαση ημερ. 5.12.2024).
21. Περαιτέρω, το Δικαστήριο θα πρέπει να λάβει υπόψη του το δικαίωμα του αιτητή να ακουστεί στη βάση του άρθρου 146 του Συντάγματος, αλλά θα πρέπει περαιτέρω να εξετάσει την αίτηση με βάση το υλικό που έχει ενώπιόν του, χωρίς να δίδονται νομικές αρωγές ανεξέλεγκτα σε υποθέσεις που δεν έχουν πιθανότητες επιτυχίας (Βλ. Αποφάσεις στην Αίτηση Νομικής Αρωγής αρ. 10/2010, Αlali Abdulhamid, ημερ. 6.5.2010 και στην Αίτηση Νομικής Αρωγής αρ. 25/2010, Antonia Adahor, ημερ. 13.12.2010).
22. Κατά την εξέταση των ισχυρισμών, το Δικαστήριο προβαίνει σε εκ πρώτης όψεως εξέταση της υπόθεσης, χωρίς βεβαίως το Δικαστήριο να καλείται να αποφασίσει επί της οριστικής τύχης της προσφυγής που πιθανόν να καταχωρήσει ο αιτητής. Σημειώνεται, πως το αποτέλεσμα της παρούσας αίτησης για νομική αρωγή, δεν θα επηρεάσει την τελική έκβαση της προσφυγής που έχει καταχωρίσει ο Αιτητής, εφόσον το Δικαστήριο στην παρούσα διαδικασία δεν αποφασίζει επί της οριστικής τύχης της προσφυγής (Αποφάσεις στις Yπoθ. αρ. 278/09, Durgo Man v. Δημοκρατίας, ημερ. 15.7.2009, Baghour και Yπoθ. αρ. 7/11 και 8/11, Roud Gad, ημερ. 28.3.2011)
23. Σημειώνεται, εξάλλου, ότι το Δικαστήριο προβαίνει στην αξιολόγηση της βασιμότητας της αίτησης παροχής νομικής αρωγής στη βάση του υλικού που τίθεται ενώπιόν του [Bλ. απόφαση στην Αίτηση Νομικής Αρωγής Αρ. 31/2013, Singh Khushwant, ημερ. 23.12.2013].
24. Εν προκειμένω, σημειώνεται ότι η ευπαίδευτος εκπρόσωπος του Γενικού Εισαγγελέα, εισηγήθηκε τόσο μέσω του γραπτού του σημειώματος όσο και προφορικώς ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις που θέτει ο περί Νομικής Αρωγής Νόμος για την παραχώρηση του ευεργετήματος της νομικής αρωγής στην Αιτήτρια.
25. Έχω μελετήσει προσεκτικά το γραπτό σημείωμα του Γενικού Εισαγγελέα, τα συνημμένα σε αυτό έγγραφα, τη συνέντευξη της Αιτήτριας, την εισηγητική έκθεση, την απόφαση του Προϊσταμένου και γενικά το σύνολο των στοιχείων που τέθηκαν ενώπιόν μου.
26. Από τα ενώπιον του Δικαστηρίου δεδομένα κρίνεται ότι, εκ πρώτης όψεως, δεν εντοπίζεται οποιαδήποτε πλημμέλεια στην αξιολόγηση του Προϊσταμένου της Υπηρεσίας Ασύλου, στη βάση των αποδεκτών ισχυρισμών της Αιτήτριας. Πράγματι, από τις δηλώσεις της, εκ πρώτης όψεως, δεν προκύπτει ότι η ίδια διατρέχει ατομικό και εξατομικευμένο κίνδυνο εξαιτίας της κατοχής, από τον υιό της, συσκευής διαδικτυακής σύνδεσης. Σε κάθε περίπτωση, δεν προκύπτει κατά ποιον τρόπο θα μπορούσε, στη βάση του συγκεκριμένου ισχυρισμού, να στοιχειοθετηθεί βάσιμος και δικαιολογημένος φόβος δίωξης για έναν από τους λόγους που προβλέπονταν στο άρθρο 3 του περί Προσφύγων Νόμου και προβλέπονται πλέον στο άρθρο 10 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347, ώστε να δικαιολογείται η αναγνώρισή της ως πρόσφυγα.
27. Παρά ταύτα, η κατάσταση ασφαλείας στον τόπο τελευταίας συνήθους διαμονής της Αιτήτριας, εξεταζόμενη σε συνάρτηση με τις προσωπικές της περιστάσεις, δικαιολογεί, εκ πρώτης όψεως, την υπαγωγή της σε καθεστώς επικουρικής προστασίας, όπως ορθώς αποφασίστηκε από τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ασύλου.
28. Για τους λόγους που έχουν εκτεθεί, έχοντας υπόψη ότι, βάσει των προνοιών της σχετικής νομοθεσίας, η Αιτήτρια έχει το βάρος να καταδείξει ότι έχει πραγματικές πιθανότητες να εκδοθεί δικαστική απόφαση υπέρ του και χωρίς να αποφασίζεται οριστικά το αποτέλεσμα της προσφυγής που έχει καταχωρίσει (Αποφάσεις στην Αίτηση Νομικής Αρωγής Αρ. 1/2009, Tamaga Durja Man v. Δημοκρατίας, ημερ. 15/7/2009, και στη Αίτηση Νομικής Αρωγής Αρ. 10/12, Nacira Baghour και Maged Ahmad Odeh, ημερ. 28/3/2012), κρίνω στη βάση των ενώπιον μου στοιχείων πως δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι η καταχωρισθείσα προσφυγή του έχει πραγματικές πιθανότητες επιτυχίας.
Με δεδομένη τη μη ικανοποίηση αυτής της απαραίτητης εκ του Νόμου προϋπόθεσης, η αίτηση αναπόφευκτα απορρίπτεται χωρίς έξοδα. Η Αιτήτρια έχει βέβαια κάθε δικαίωμα να προωθήσει την προσφυγή που έχει καταχωρίσει στο Διοικητικό Δικαστήριο Διεθνούς Προστασίας, με δικά της έξοδα, παρά την απόρριψη της αίτησής της για παραχώρηση σε αυτήν δωρεάν νομικής αρωγής.
Κ. Κ. Κλεάνθους, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο