ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ
Ενώπιον: Λ. Χαβιαρά Ε.Δ.
Αρ. Αγ. 1647/2021
Μεταξύ:
ΑΓΓΕΛΟΣ ΧΑΡΟΥΣ ΛΙΜΙΤΕΔ
Ενάγουσας
-και-
KIZIS (OROKLINI) HILLS LIMITED
Εναγόμενης
Ημερομηνία: 2.6.2026
Εμφανίσεις:
Για την Ενάγουσα: κ. Φωτίου για G. KOUZALIS LLC
Για την Εναγόμενη: κα. Μαρκαντώνη για ΑΝΔΡΕΑΣ ΜΑΘΗΚΟΛΩΝΗΣ & ΣΙΑ Δ.Ε.Π.Ε.
ΑΠΟΦΑΣΗ
Εισαγωγικά
Η Ενάγουσα αξιώνει από την Εναγόμενη το ποσό των €14.250 πλέον νόμιμο τόκο και έξοδα. Σύμφωνα με την έκθεση απαίτησης της, η Ενάγουσα ισχυρίζεται ότι διατηρούσε πελατειακή σχέση με την Εναγόμενη στα πλαίσια της οποίας προέβαινε προς όφελος της Εναγόμενης σε ετοιμασία και παράδοση ξυλουργικών κατασκευών ή και εμπορευμάτων. Η Ενάγουσα διατηρούσε κατάσταση λογαριασμού έναντι της οποίας η Εναγόμενη κατέβαλε στις 6.9.2011 το ποσό των €3.000 και από τις 14.10.2011 ο λογαριασμός παρουσίαζε υπόλοιπο €14.250 το οποίο παρά τις επανειλημμένες οχλήσεις της προς την Εναγόμενη ουδέποτε πληρώθηκε και εξακολουθεί να της οφείλεται μέχρι σήμερα.
Η Εναγόμενη μέσω της υπεράσπισης της, αρνείται ότι έλαβε οποιεσδήποτε υπηρεσίες ή εμπορεύματα και ουδέποτε αποδέχθηκε ή ενημερώθηκε για οποιαδήποτε οφειλή προς την Ενάγουσα. Προβάλλει επιπρόσθετα τη θέση ότι το αγώγιμο δικαίωμα της Ενάγουσας έχει παραγραφεί και διαζευκτικά ότι, η Ενάγουσα κωλύεται να ισχυρίζεται ως η απαίτηση της καθότι για τα επίδικα γεγονότα είχε καταχωρήσει αγωγή εναντίον άλλου νομικού προσώπου την οποία διευθέτησε ή απέσυρε. Ισχυρίζεται επίσης ότι η Ενάγουσα επέδειξε υπέρμετρη καθυστέρηση και απραξία (laches) κατά τρόπο που κωλύεται να προωθεί την απαίτηση της. Επιπρόσθετα, δεν αποδέχεται την ύπαρξη οποιασδήποτε συμβατικής σχέσης με την Ενάγουσα και ισχυρίζεται ότι, οι εργασίες εκτελέστηκαν προς όφελος άλλου προσώπου. Αποδέχεται ότι η Ενάγουσα πληρώθηκε το ποσό των €3.000, η πληρωμή όμως του εν λόγω ποσού έγινε σε μετρητά από το πρόσωπο προς όφελος του οποίου έγιναν οι εργασίες.
Απαντώντας στην υπεράσπιση, η Ενάγουσα αρνείται ότι υπήρξε παραγραφή και ισχυρίζεται ότι η οποιαδήποτε καθυστέρηση παρατηρείται οφείλεται στις υποσχέσεις των αξιωματούχων ή αντιπροσώπων της Εναγόμενης ότι η οφειλή θα καλυπτόταν. Το νομικό πρόσωπο στο οποίο αναφέρεται η Εναγόμενη είναι άγνωστο προς την Ενάγουσα, ή και καμία σχέση έχει με την επίδικη διαφορά. Η αναγνώριση της οφειλής της Εναγόμενης προς την Ενάγουσα αναγνωρίστηκε με την καταβολή προς την τελευταία του ποσού των €3.000.
Ακρόαση - Αγορεύσεις
Η ακρόαση της υπόθεσης, έγινε στη βάση της γραπτής ένορκης μαρτυρίας που κατατέθηκε από αμφότερες τις πλευρές κατόπιν συγκατάθεσης των συνηγόρων των διαδίκων και ουδείς ζήτησε να αντεξετάσει. Πρόκειται για διαδικασία η οποία είχε εισαχθεί αρχικά από την Δ.30 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας που ίσχυαν κατά τον επίδικο χρόνο.
Και οι δυο πλευρές αγόρευσαν υποστηρίζοντας τις θέσεις τους με γραπτά κείμενα που παραθέσαν στο Δικαστήριο. Το περιεχόμενο και οι εισηγήσεις των διαδίκων έχουν μελετηθεί προσεκτικά από το Δικαστήριο στα πλαίσια μελέτης της υπόθεσης για σκοπούς έκδοσης της παρούσας απόφασης έστω και αν δεν γίνεται αναλυτική αναφορά και επανάληψη στο περιεχόμενο των αγορεύσεων τους.
Μαρτυρία Ενάγουσας
Έγγραφη μαρτυρία για την Ενάγουσα έδωσαν ο Άγγελος Χαρούς, διευθυντής (ΜΕ1) και ο Λοΐζος Αντωνίου, υπάλληλος της Ενάγουσας (ΜΕ2).
Σύμφωνα με τα όσα αναφέρει ο ΜΕ1, προσεγγίστηκε από τον Δ.Κ., αδελφό του Θ.Κ. και διευθυντή της Εναγόμενης και τον ενημέρωσε ότι η Εναγόμενη είχε αναλάβει την ανέγερση ενός συγκροτήματος κατοικιών στην Ορόκλινη, και ανάθεσε στην Ενάγουσα την εκτέλεση όλων των ξυλουργικών εργασιών για την κατοικία με αριθμό 11 η οποία βρίσκεται εντός του εν λόγω συγκροτήματος. Ο ΜΕ1 με τον Δ.Κ. είχαν συνεργαστεί στο παρελθόν για άλλα έργα που είχε αναγείρει η Εναγόμενη και τόσο ο Δ.Κ. όσο και ο Θ.Κ. γνώριζαν την άριστη ποιότητα των εργασιών της Ενάγουσας.
Έπειτα, ο ΜΕ1 μετάβηκε στο συγκρότημα στην Ορόκλινη μαζί με τον ΜΕ2 και αφού επιθεώρησαν τον χώρο και την πιο πάνω κατοικία ήρθαν σε συνεννόηση με τον Δ.Κ. για το πως θα προχωρούσε η μεταξύ τους συνεργασία. Συμφωνήθηκε ότι όπως το συνεργείο της Ενάγουσας μεταβεί στο εργοτάξιο για να προβεί στις ανάλογες μετρήσεις για τις ξύλινες κατασκευές και αφού αυτές κατασκευάζονταν στο εργοστάσιο της Ενάγουσας θα τοποθετούνταν στην κατοικία αρ. 11. Συμφωνήθηκε επίσης να πληρωθεί στην Ενάγουσα ένα ποσό ως προκαταβολή και με την τοποθέτηση θα εκδίδεται σχετικό τιμολόγιο για πληρωμή, αφού προηγουμένως επιθεωρούνταν οι εργασίες.
Την πρώτη ημέρα που το συνεργείο της Ενάγουσας μετάβηκε στην πιο πάνω κατοικία, δηλαδή στις 6.9.2011, ο Δ.Κ. παράδωσε στον ΜΕ2 το ποσό των €3.000 σε μετρητά και ο ΜΕ2 εξέδωσε απόδειξη με τα στοιχεία της Εναγόμενης καθ’ υπόδειξη του Δ.Κ. (Τεκμήριο 3). Κατά την διάρκεια των εργασιών είχε επικοινωνία με τον Δ.Κ., με τον Θ.Κ. και την σύζυγο του τελευταίου για θέματα που αφορούσαν την κατοικία αρ. 11. Ο ΜΕ1 αντιλήφθηκε ότι οι εργασίες γίνονταν προς όφελος της Εναγόμενης. Οι εργασίες όταν ολοκληρώθηκαν επιθεωρήθηκαν από τον Δ.Κ. εκ μέρους της Εναγόμενης και η Ενάγουσα εξέδωσε τιμολόγιο (Τεκμήριο 4) για ποσό €17.250 συμπεριλαμβανομένου 15% Φ.Π.Α. στο όνομα της Εναγόμενης καθ’ υπόδειξη πάλι του Δ.Κ.. Από το ποσό του Τεκμήριου 4 παραμένει υπόλοιπο €14.250 εφόσον οι €3.000 είχαν ήδη καταβληθεί.
Ο ΜΕ1 αναφέρει περαιτέρω ότι όντως κατατέθηκε αγωγή εναντίον της εταιρείας Golden Troy Developer Ltd, η οποία ήταν εταιρεία συμφερόντων του Δ.Κ. και η οποία διευθετήθηκε, αλλά δεν αφορούσε την επίδικη διαφορά. Αρνείται επίσης ότι οι εργασίες έγιναν για άλλο φυσικό πρόσωπο επικαλούμενος την απόδειξη (Τεκμήριο 3) και το τιμολόγιο (Τεκμήριο 4) τα οποία εκδόθηκαν προς την Εναγόμενη.
Ο ΜΕ2 αναφέρει ότι θυμάται αρκετά καλά την επίδικη περίπτωση καθότι είχε χρηστεί επικεφαλής των εργασιών για την κατοικία αρ.11 από τον ΜΕ1. Εξ όσων θυμάται κάποιες ημέρες μετά που προσεγγίστηκε ο ΜΕ1 από τον Δ.Κ. μεταβήκαν στο συγκρότημα που βρισκόταν η εν λόγω κατοικία και συνεννοήθηκαν με τον Δ.Κ. για το πως θα προχωρούσε η συνεργασία. Εκείνο που είχε αντιληφθεί είναι ότι η Ενάγουσα θα λάμβανε προκαταβολή και για τα υπόλοιπα χρήματα θα εκδιδόταν τιμολόγιο αφού πρώτα επιθεωρούνταν οι εργασίες.
Την πρώτη ημέρα που πήγε με το συνεργείο στην κατοικία, στις 6.9.2011, ο Δ.Κ. του παράδωσε το ποσό των €3.000 σε μετρητά τα οποία παράλαβε και αμέσως εξέδωσε σχετική απόδειξη στο όνομα της Εναγόμενης, καθ’ υπόδειξη του Δ.Κ. ο οποίος τον πληροφόρησε για τα ακριβή στοιχεία της Εναγόμενης. Προχωρεί επίσης να αναφέρει ποιες εργασίες εκτελέστηκαν και συμπληρώνει ότι εξ όσων ενημερώνεται από τον ΜΕ1 το τιμολόγιο που εκδόθηκε από την Ενάγουσα δεν πληρώθηκε. Εξ όσων επίσης είναι σε θέση να γνωρίζει, σχεδόν όλες οι κατοικίες του συγκροτήματος πωλήθηκαν από την Εναγόμενη σε τρίτα πρόσωπα.
Μαρτυρία Εναγόμενης
Η μαρτυρία της Εναγόμενης δόθηκε μέσω έγγραφης μαρτυρίας της Χρυστάλλας Κίζη, εκ των διευθυντών της Εναγόμενης (ΜΥ1). Η ΜΥ1 αναφέρει ότι ο σύζυγος της Θ.Κ. απεβίωσε και ότι η ίδια ουδεμία εμπλοκή είχε ή ενημέρωση σε σχέση με τις εργασίες ή ανάθεση εργασιών και παροχή υπηρεσιών από τρίτες εταιρείες. Υιοθετεί όμως το σύνολο της υπεράσπισης.
Προχωρεί και αναφέρει επίσης ότι ουδέποτε ήλθε εις γνώση της οποιαδήποτε έγκριση για άνοιγμα ή λειτουργία λογαριασμού επ’ ονόματι της Εναγόμενης ούτε έλαβε γνώση για λειτουργία του και εμμένει στη θέση ότι η Εναγόμενη ουδέποτε υπήρξε συμβαλλόμενο μέρος. Εξ’ όσων γνωρίζει, η Ενάγουσα κωλύεται να προωθεί την παρούσα απαίτηση λόγω συμπεριφοράς, νοουμένου ότι για τις ίδιες επίδικες κατ’ ισχυρισμό εργασίες καταχώρησε την αγωγή με αριθμό 13/22 (Τεκμήριο 2) και η ίδια δεν έχει καμία άμεση σχέση ως αξιωματούχος με την εταιρεία Golden Troy Developers Ltd. Ισχυρίζεται ακόμη ότι οποιεσδήποτε οδηγίες δόθηκαν προς την Ενάγουσα δόθηκαν από τρίτο πρόσωπο το οποίο ουδεμία σχέση έχει και δεν συνδέεται με την Εναγόμενη. Ο σύζυγος της και η ίδια ουδέποτε έδωσαν οποιεσδήποτε οδηγίες προς την Ενάγουσα για τις υπηρεσίες της και ουδεμία επικοινωνία υπήρξε από πλευράς τους αναφορικά με την εκτέλεση των εργασιών.
Εξ όσων επίσης συμβουλεύεται από τους συνηγόρους της Εναγόμενης οποιοδήποτε αγώγιμο δικαίωμα έχει η Ενάγουσα, παραγράφηκε καθότι από την 14.11.2011 μέχρι την 23.12.2021 που καταχωρήθηκε η υπό εξέταση αγωγή πέρασαν 10 χρόνια.
Βάρος Απόδειξης
Όντας πολιτική υπόθεση το βάρος βρίσκεται στους ώμους του Ενάγοντα να αποδείξει την υπόθεση του, στη βάση του ισοζυγίου των πιθανοτήτων έστω και αν η διαδικασία διεξάγεται στη βάση έγγραφης μαρτυρίας A.G. Lithotechnic Ltd v Πρίνος Λαχαναγορά Λιμιτεδ Πολ. Εφ. 359/19).
Επισημαίνω ότι, οι βασικοί κανόνες απόδειξης, δεν ατονούν επειδή η διαδικασία έχει διεξαχθεί στη βάση έγγραφης μαρτυρίας. Για παράδειγμα, σε περιπτώσεις όπου μια θέση είναι ότι τα γεγονότα που η άλλη πλευρά έχει ισχυριστεί δεν έγιναν, απαιτείται αντεξέταση και μάλιστα σφοδρή για να καταδειχθεί η έλλειψη υπόβαθρου ή να επισημανθούν αντιφάσεις και ανακρίβειες (βλ. Frederickou Schools Co Ltd v. Acuac Inc (2002) 1(Γ) Α.Α.Δ. 1527, Θεοδώρου ν. Karageordiades Trading Ltd, Πολ. Εφ. 267/18, ημερ. 19.12.2023) καθότι η παράλειψη να αντεξεταστεί μάρτυρας, χωρίς ικανοποιητική εξήγηση, σε ουσιώδη μέρη ή μέρος της μαρτυρίας του, ισοδυναμεί με αποδοχή της μαρτυρίας. Εκτός εάν πρόκειται για σημείο που είναι έκδηλα ανυπόστατο. Δεν αναμένεται επίσης κάποιος να επιζητήσει αντεξέταση σε σημεία που είναι παραδεκτά από τα δικόγραφα ή έχουν δηλωθεί ως παραδεκτά από τους διαδίκους.
Η διαδικασία εκδίκασης στη βάση γραπτής ένορκης μαρτυρίας αφορά καθαρά στην ακρόαση της ουσίας της υπόθεσης. Η αποδεικτική αξία της προσκομισθείσας μαρτυρίας θα πρέπει να εξεταστεί υπό το φως των συνήθων κανόνων απόδειξης, με γνώμονα το σχετικό βάρος απόδειξης που ο κάθε διάδικος φέρει στους ώμους του. Το βάρος να αποδειχθεί ένας ισχυρισμός, βρίσκεται στους ώμους της πλευράς που προβάλλει τον ισχυρισμό και δεν σημαίνει ότι το Δικαστήριο θα αποδεχθεί κάποιον ισχυρισμό επειδή δεν έγινε αντεξέταση εάν από το σύνολο της μαρτυρίας προκύπτει ότι κάτι τέτοιο δεν ενδείκνυται (βλ. Σκορδή ν. Α. Λάντου κ.α. Πολ. Εφ. 429/12, ημερ. 22.4.2020, ECLI:CY:AD:2020:A127).
Επισημαίνω επίσης την καλά καθιερωμένη αρχή ότι, «για τους σκοπούς έκδοσης της απόφασής του το Δικαστήριο εξετάζει και λαμβάνει υπόψη μόνο μαρτυρία ενώπιόν του η οποία καλύπτεται από τα δικόγραφα και αγνοεί μαρτυρία που δε συνάδει με αυτά. Τα επίδικα θέματα αναφορικά με τα οποία το Δικαστήριο οφείλει να εκδώσει την ετυμηγορία του καθορίζονται με αναφορά στο περιεχόμενο των δικογράφων και όχι με αναφορά σε μαρτυρία που έχει προσαχθεί αλλά δεν καλύπτεται από τα δικόγραφα» (βλ. Πούρικκος v. Σάββα κ.ά. (1991) 1 Α.Α.Δ. 507).
Αξιολόγηση - Ευρήματα
Από τα όσα οι διάδικοι προβάλλουν τόσο μέσω των δικογράφων θέσεων όσο και μέσω της μαρτυρίας τους, τα πιο κάτω προκύπτουν ως γεγονότα τα οποία δεν αμφισβητούνται.
Το γεγονός ότι η Εναγόμενη ανήγειρε συγκρότημα κατοικιών στην Ορόκλινη
Το γεγονός ότι η Ενάγουσα εκτέλεσε εργασίες στην κατοικία αρ. 11 στο εν λόγω συγκρότημα για τις οποίες εξέδωσε το τιμολόγιο Τεκμήριο 4
Το γεγονός ότι η Ενάγουσα πληρώθηκε €3.000 σε μετρητά
Υπενθυμίζω ότι, ως διαφαίνεται από την μαρτυρία της Εναγόμενης, η τελευταία δεν αμφισβητεί τα πιο πάνω. Εκείνο το οποίο κατά την κρίση μου ισχυρίζεται είναι ότι οι εν λόγω εργασίες δεν έγιναν για λογαριασμό της ή κατ’ εντολή εκείνης και ότι αφορούσαν τρίτο πρόσωπο χωρίς όμως να αρνείται τα πιο πάνω.
Δεν αμφισβητείται επίσης ότι η Ενάγουσα καταχώρησε αγωγή εναντίον της εταιρείας Golden Troy Developer Ltd την οποία απόσυρε.
Για τα πιο πάνω προβαίνω σε ανάλογα ευρήματα.
Ως προς την μαρτυρία που προσέφερε η Ενάγουσα μέσω των ΜΕ1 και ΜΕ2, δεν έχω εντοπίσει οποιοδήποτε λόγο γιατί να μην γίνει αποδεκτή. Και οι δυο μάρτυρες καταθέσαν σύμφωνα με την δικογραφημένη εκδοχή, η μαρτυρία τους παρατηρώ ότι υποστηρίζεται στα ουσιώδη σημεία της από τεκμήρια το περιεχόμενο των οποίων δεν αμφισβητήθηκε, είναι πειστική και εύλογη. Λαμβάνοντας υπόψιν ταυτόχρονα και τα όσα ως άνω αναφέρω, η μαρτυρία των ΜΕ1 και ΜΕ2 γίνεται αποδεκτή στο σύνολο της.
Στην αντίπερα όχθη, η μαρτυρία της Εναγόμενης δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή. Πέραν του ότι περιορίζεται σε γενικές και αόριστες αρνήσεις, προέρχεται από άτομο το οποίο δηλώνει ότι δεν είχε οποιαδήποτε εμπλοκή ή οποιαδήποτε ενημέρωση αναφορικά με τις εργασίες και την παροχή υπηρεσιών από τρίτες εταιρείες. Πέραν των πιο πάνω παράμεινε παντελώς αστήρικτος ο ισχυρισμός ότι οι εργασίες έγιναν προς όφελος τρίτου προσώπου το οποίο ούτε κατονομάζεται ούτε δόθηκε κάποια εξήγηση γιατί δεν κλήθηκε να δώσει μαρτυρία. Ούτε επίσης δόθηκε πειστική εξήγηση από πλευράς Εναγόμενης γιατί να εκδοθεί απόδειξη στο όνομα της (Τεκμήριο 3) και τιμολόγιο στο όνομα της (Τεκμήριο 4). Επίσης, το Δικαστήριο δεν μπορεί να προβεί σε εξαγωγή οποιουδήποτε συμπεράσματος σε σχέση την αγωγή 13/22 του Ε.Δ. Λάρνακας εφόσον η πλευρά της Εναγόμενης κατάθεσε μόνο την διαταγή του Δικαστηρίου για απόσυρση και για πληρωμή εξόδων. Ο ισχυρισμός της Εναγόμενης ήταν ότι εκείνη η αγωγή αφορούσε τις ίδιες εργασίες. Χωρίς όμως το κλητήριο ένταλμα της εν λόγω αγωγής ή επιπρόσθετη μαρτυρία, ο ισχυρισμός παράμεινε αστήρικτος. Επομένως δεν μπορώ να στηριχθώ στην μαρτυρία της Εναγόμενης.
Προκύπτει συνεπώς από τα πιο πάνω ως περαιτέρω εύρημα του Δικαστηρίου ότι οι εκτελεσθείσες εργασίες έγιναν προς όφελος της Εναγόμενης.
Παραγραφή
Έχοντας προβεί στην αξιολόγηση της μαρτυρίας και στην διατύπωση ευρημάτων, ικανοποιούμαι ότι υπάρχουν επαρκή γεγονότα για να κριθεί το ζήτημα της παραγραφής που εγείρεται από πλευράς Εναγόμενης, το οποίο ένεκα της φύσης του, και των συνεπειών που ενδεχομένως να επιφέρει, θα εξεταστεί κατά προτεραιότητα. Στην υπόθεση Xατζηστυλλής Αλέκος ν. Μaude C Papadema και Άλλου (2000) 1 ΑΑΔ 551 αναφέρεται ότι:
«Το ζήτημα της παραγραφής άπτεται αυτής τούτης της εξουσίας ή της δικαιοδοσίας του δικαστηρίου να επιληφθεί μιας υπόθεσης…Η αναφορά έγινε για να καταδειχθεί η σπουδαιότητα του ζητήματος της παραγραφής. Η πολιτική δικαιοδοσία διέπεται από τους δικούς της κανόνες. Σε σχέση δε με το ζήτημα που μας απασχολεί αυτό εξετάζεται εφόσον εγερθεί στα δικόγραφα (Βλ. Φεσσά κ.ά. ν. Κασάπη (1994) 1 Α.Α.Δ. 337, 347, στην οποία υποδεικνύεται πως "αν ο διάδικος υπέρ του οποίου λειτουργεί η παραγραφή, δεν την εγείρει στο δικόγραφο του, τότε η υπόθεση προχωρεί στην εκδίκαση". Στην ίδια υπόθεση υποδεικνύεται, επίσης, πως επιτυχία της ένστασης οδηγεί στην αναστολή της διαδικασίας.»
Και στην υπόθεση Νεοφύτου ν. 1. ΜΑLAK κ.α. Πολ. Εφ. 118/12, ημερ. 21.6.2018, ECLI:CY:AD:2018:A297 τα εξής:
«Το ζήτημα είναι δικαιοδοτικό και ορθό είναι να εξετάζεται κατά προτεραιότητα και να αποφασίζεται αναλόγως. Παρόλο που ο διάδικος που το εγείρει δύναται να υποβάλει σχετική αίτηση για προεκδίκαση, το Δικαστήριο δεν αποκλείεται, έχοντας υπόψη του τη δικογραφία, να το εγείρει αυτεπαγγέλτως προς εξέταση. Αυτή η δυνατότητα παρέχεται ενόψει της σοβαρότητας του θέματος. Κατά αντιδιαστολή, αίτηση χρειάζεται από το διάδικο κατά τη θ.3 της Δ.27, σε συνδυασμό με τη Δ.48 θ.9(ο), όπου επιδιώκεται διάταγμα διαγραφής οποιουδήποτε δικογράφου λόγω του ότι δεν αποκαλύπτεται εύλογη αιτία αγωγής ή υπεράσπιση ή όπου θεωρείται ότι η αγωγή ή η υπεράσπιση είναι επιπόλαιη και καταχρηστική οπότε το Δικαστήριο επί αιτήσει αποφασίζει το ζήτημα.
Το ζήτημα ενδεχομένως να έχει τώρα διαφοροποιηθεί με τον περί Παραγραφής Αγωγίμων Δικαιωμάτων Νόμο αρ. 66(Ι)/2012, που δημοσιεύθηκε μεταγενέστερα των δεδομένων της παρούσας υπόθεσης και της εκδοθείσας απόφασης ο οποίος με το άρθρο 20 έχει προνοήσει ότι το Δικαστήριο δεν λαμβάνει υπόψη αυτεπάγγελτα την παραγραφή δικαιώματος έγερσης αγωγής. Οι αποφάσεις στην Φεσά ν. Κασάπη (1998) 1 Α.Α.Δ. 341 και Χατζηστυλλή ν. Παπαδήμα (2000) 1 Α.Α.Δ. 551, δίδουν το στίγμα ότι με βάση την πρώτη απόφαση το ζήτημα της παραγραφής πρέπει να εγείρεται στο δικόγραφο από το διάδικο που επιθυμεί να το εγείρει και με τη δεύτερη, το θέμα της παραγραφής είναι, για πολλούς λόγους που δεν είναι του παρόντος να καταγραφούν, καταλυτικό εφόσον άπτεται της ίδιας της δικαιοδοσίας του Δικαστηρίου να επιληφθεί στην ουσία την υπόθεση. Εφόσον είναι δικαιοδοτικό μπορεί να εγερθεί και αυτοβούλως από το Δικαστήριο.»
Για να αποφασιστεί το ζήτημα το Δικαστήριο θα πρέπει να ανατρέξει στο εφαρμοστέο δίκαιο κατά τον χρόνο έγερσης της αγωγής.
Το Άρθρο 26 του Νόμου 66(Ι)/2012 με τον Περί Παραγραφής Αγώγιμων Δικαιωμάτων (Τροποποιητικό) Νόμο του 2014, Νόμος 190(Ι)/2014 διαλάμβανε τα εξής:
«Καμιά αγωγή δεν εγείρεται μετά την 31η Δεκεμβρίου 2015, αν η βάση της αγωγής συμπληρώθηκε οποτεδήποτε πριν από την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του παρόντος Νόμου, εκτός αν ο χρόνος μεταξύ της ημέρας κατά την οποία είχε συμπληρωθεί η βάση της αγωγής μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2015 είναι μικρότερος από τον δυνάμει του παρόντος Νόμου χρόνο παραγραφής για το συγκεκριμένο δικαίωμα αγωγής, οπότε ο χρόνος παραγραφής είναι ο καθοριζόμενος από τον παρόντα Νόμο χρόνος.».
Το πιο πάνω καταργήθηκε δια του Περί Παραγραφής Αγώγιμων Δικαιωμάτων (Τροποποιητικού) Νόμου του 2015, Νόμος 207(Ι)/2015, από 1.1.2016. Με τον ίδιο Νόμο 207(Ι)/2015, προστέθηκε, δια τροποποίησης του Άρθρου 3 του Νόμου 66(Ι)/2012, που προνοεί ότι, ο χρόνος παραγραφής αρχίζει να τρέχει όταν συμπληρωθεί η βάση της αγωγής, επιφύλαξης ως προς το ότι, «Νοείται ότι, χωρίς επηρεασμό των διατάξεων των άρθρων 24 και 29, ο χρόνος παραγραφής αρχίζει να προσμετρείται από την 1η Ιανουαρίου 2016.».
Σημειώνω ότι, «το ισχύον δίκαιο προσδιορίζεται κατά το χρόνο προώθησης του δικονομικού διαβήματος» (βλ. Δημητρίου ν. Δημητρίου (2012) 1(Α) ΑΑΔ 834) και είναι «με αναφορά στο χρόνο καταχώρησης της αγωγής (που) εξετάζεται κατά πόσο η απαίτηση έχει ως εκ τούτου παραγραφεί » (βλ. Όμηρος Χριστοδουλίδης ν Global Capital Securities and Financial Services Ltd (2012) 1 Α.Α.Δ. 636).
Η παρούσα αγωγή καταχωρήθηκε στις 23.12.2021 για παράβαση συμφωνίας για εκτελεσθείες εργασίες που η Ενάγουσα εκτέλεσε και για τις οποίες εξέδωσε στις 14.10.2011 τιμολόγιο. Κρίνω ότι στην παρούσα περίπτωση εφαρμόζονται οι διατάξεις του άρθρου 7(2) του Νόμου 66(Ι)/2012 στο οποίο προνοείται ότι, «καμιά αγωγή που αφορά σύμβαση ή οιονεί σύμβαση σε σχέση με συμφωνηθείσα ή εύλογη αμοιβή δικηγόρου, ιατρού, οδοντίατρου, αρχιτέκτονα, πολιτικού μηχανικού, εργολάβου, άλλου ανεξάρτητου επαγγελματία δεν εγείρεται μετά πάροδο τριών ετών από την ημέρα συμπλήρωσης της βάσης της αγωγής.»
Ο χρόνος παραγραφής όμως εκτός των περιπτώσεων που αναφέρονται στα άρθρα 24 και 29 του ίδιου Νόμου αρχίζει να προσμετρείται συμφώνως των διατάξεων του άρθρου 3 του ίδιου πάντα Νόμου από την 1.1.2016. Η συμπλήρωση της βάσης της αγωγής προκύπτει από την έκδοση του τιμολογίου Τεκμήριο 4 στις 14.10.2011 και το τιμολόγιο που εξέδωσε η Ενάγουσα αποτελεί τον έγγραφο λογαριασμό μεταξύ των μερών (Παρσών Α. Παρσών ν. Μ&Μ Decoration Πολ. Εφ. 161/15 ημερομηνίας 30.4.2025). Επομένως, η έκδοση τιμολογίου συνεπάγεται και γέννηση οφειλής της Εναγόμενης προς την Ενάγουσα. Συνεπώς το αγώγιμο δικαίωμα της Ενάγουσας έχει παραγραφεί στις 14.10.2019 εφόσον η αγωγή θα έπρεπε να εγειρόταν εντός 3 χρόνων από την 1.1.2016, ενώ η αγωγή καταχωρήθηκε στις 23.12.2021.
Παραμένει να εξεταστεί λοιπόν ποια είναι αρμόζουσα οδός εφόσον διαπιστώνεται ότι η αγωγή καταχωρήθηκε μετά την εκπνοή της περιόδου παραγραφής.
Στην υπόθεση Φεσσά ν. Κασάπη (1994) 1 Α.Α.Δ. 337 αναφέρθηκαν τα πιο κάτω:
«Η συμπλήρωση του χρόνου παραγραφής δεν παραγράφει το αγώγιμο δικαίωμα αυτό κάθε αυτό, αλλά μόνο το δικαίωμα έγερσης αγωγής για διεκδίκησή του... το σωστό διάταγμα που πρέπει να εκδίδει το Δικαστήριο δεν είναι διάταγμα απόρριψης της αγωγής (διότι δεν έχει εκδικασθεί η ουσία του αγώγιμου δικαιώματος) αλλά διάταγμα αναστολής της διαδικασίας.»
Κατάληξη
Εν όψει όλων των ανωτέρω, αναφορικά με την υπό κρίση αγωγή εκδίδεται διάταγμα αναστολής της διαδικασίας.
Τα έξοδα επιδικάζονται υπέρ της Εναγόμενης ως υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο.
(Υπ.) .....................................
Λ. Χαβιαράς,Ε.Δ.
Πιστόν Αντίγραφον
Πρωτοκολλητής
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο