ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ
ΕΝΩΠΙΟΝ: Ν. Πετρίδου, Ε.Δ
Αγωγή αρ.: 91/2022
Μεταξύ:
1. Π. Α. (ΑΔΤ [ ]), ανήλικου, δια των γονέων ή/και έχοντων την γονική μέριμνα, αυτού, Γ. Α. (ΑΔΤ [ ]) και Μ. Β. (ΑΔΤ [ ]), εκ [ ] 7, [ ], Λευκωσία, Κύπρος
2. Γ. Α. (ΑΔΤ [ ]), εκ [ ] 7, [ ], Λευκωσία, Κύπρος
3. Μ. Β. (ΑΔΤ [ ]), εκ [ ] 7, [ ], Λευκωσία, Κύπρος
Ενάγοντες
-και-
1. Α. Π., εξ [ ] 6, [ ], Λευκωσία, Κύπρος
2. Α. Α., εξ [ ] 6, [ ], Λευκωσία, Κύπρος
Εναγόμενοι
Ημερομηνία: 5 Αυγούστου 2025
Εμφανίσεις:
Για τους Ενάγοντες: κ. Σάββα για Α. Χρίστου & Συνεργάτες ΔΕΠΕ.
Για τους Εναγόμενους 1 και 2: κ. Μ. Σπύρου για Η. Στεφάνου & Σια ΔΕΠΕ
ΑΠΟΦΑΣΗ
Με την παρούσα αγωγή, οι Ενάγοντες αξιώνουν ειδικές και/ή γενικές αποζημιώσεις για τους τραυματισμούς που υπέστη ο Ενάγοντας 1, συνεπεία της αμέλειας των Εναγομένων 1 και 2.
Σημειώνω, εξ αρχής, ότι, η παρούσα αγωγή, αποσύρθηκε, από όλους τους Ενάγοντες, εναντίον του Εναγόμενου 1, ενώ, οι Ενάγοντες 2 και 3 απέσυραν τούτη (την αγωγή) και εναντίον της Εναγόμενης 2. Ως εκ τούτου, η παρούσα αγωγή, προωθείται, πλέον, μόνο από τον Ενάγοντα 1 εναντίον της Εναγόμενης 2.
Σημειώνω, επίσης, ότι, στη βάση του Καταλόγου Παραδεκτών Γεγονότων και του Καταλόγου Αποδεκτών Εγγράφων (ο οποίος αποτελείται από τα Παραρτήματα 1-20) (στο εξής «τα Παραδεκτά Γεγονότα και Έγγραφα») που κατέθεσαν οι συνήγοροι των διαδίκων[1], η αποκλειστική ευθύνη της Εναγόμενης 2 για το επίδικο ατύχημα έγινε αποδεκτή, ως επίσης και οι τραυματισμοί του Ενάγοντα 1 συνεπεία τούτου (του ατυχήματος), αλλά και το ύψος των ειδικών αποζημιώσεων. Αποτέλεσμα των πιο πάνω είναι ότι, το μόνο ζήτημα που απομένει να αποφασιστεί από το Δικαστήριο, στο πλαίσιο της παρούσας αγωγής, είναι, πλέον, το ύψος των γενικών αποζημιώσεων που δικαιούται ο Ενάγοντας 1, για τους τραυματισμούς που υπέστη συνεπεία του επίδικου ατυχήματος, ένεκα της αποκλειστικής αμέλειας της Εναγόμενης 2 για τούτο.
Κοινώς Αποδεκτά και/ή μη αμφισβητούμενα γεγονότα
Στη βάση των Παραδεκτών Γεγονότων και Εγγράφων, τα ακόλουθα γεγονότα, τα οποία παραθέτω αυτούσια, καθίστανται κοινώς αποδεκτά:
1. «Ο Ενάγων 1, κατά πάντα ουσιώδη, με την υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο Αγωγή, χρόνο, είναι φυσικό πρόσωπο, κύπριος υπήκοος, κάτοικος Λευκωσίας, ηλικίας 10, περίπου, ετών (ημερομηνία γεννήσεως [ ]/2011), μαθητής Δημοτικής Εκπαιδεύσεως, στο Β' Δημοτικό Σχολείο [ ], υιός των Εναγόντων 2 και 3, ενώ έχαιρε άκρας σωματικής, ψυχικής, πνευματικής, ψυχολογικής και συναισθηματικής υγείας και ανέσεως.
2. Η Εναγόμενη 2, κατά πάντα ουσιώδη, με την υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο Αγωγή, χρόνο, είναι φυσικό πρόσωπο, κύπρια υπήκοος, κάτοικος Λευκωσίας, παντρεμένη με τον Εναγόμενο 1, ιδιοκτήτρια και έχουσα την κατοχή, την φύλαξη, την φροντίδα, τον έλεγχο, την ευθύνη και το καθήκον επιμέλειας ενός σκύλου ράτσας Μπουλμαστίφ (Bullmastiff) (εφεξής ο «Σκύλος»).
3. Η Εναγόμενη 2, μέσω της υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο Αγωγής, ενάγεται, υπό την ιδιότητα της ιδιοκτήτριας και έχουσας την κατοχή, την φύλαξη, την φροντίδα, τον έλεγχο, την ευθύνη και το καθήκον επιμέλειας του Σκύλου.
4. Ο Ενάγων 1, κατά την 07/04/2021, επισκέφθηκε την κατοικία των οικογενειακών φίλων, των Εναγόντων 2 και 3, επί της οδού [ ] 7, [ ], Λευκωσία, Κύπρος (εφεξής η Φιλική Κατοικία»).
5. Ο Ενάγων 1, κατά τον ουσιώδη, εκείνο, χρόνο, μαζί με τον ανήλικο Α., ήτοι τον ανήλικο υιό των οικογενειακών φίλων, των Εναγόντων 2 και 3, που διέμεναν στην Φιλική Κατοικία, αποφάσισαν όπως πάρουν τα ποδήλατα, από την Φιλική Κατοικία, και περιφερθούν, στην γύρω περιοχή.
6. Ο Ενάγων 1, κατά τον ουσιώδη, εκείνο, χρόνο, ενώ διάβαινε, με το ποδήλατο, τον δρόμο, πλησίον από το υποστατικό των Εναγομένων, επί της οδού [ ] 6, [ ], Λευκωσία, Κύπρος, που ευρίσκεται πλησίον της Φιλικής Κατοικίας (εφεξής η "Κατοικία του Εναγομένων»), δέχθηκε επίθεση από τον Σκύλο,
7. Ο Σκύλος, κατά τον ουσιώδη, εκείνο, χρόνο, βγήκε, από τα εδαφικά όρια της Κατοικίας των Εναγομένων, με αποτέλεσμα να εισέλθει, στον δημόσιο Χώρο, και να επιτεθεί, στον Ενάγοντα 1, δαγκώνοντάς τον, με αποτέλεσμα, ο Ενάγων 1, να τραυματιστεί, σοβαρά, στην περιοχή του αριστερού του γλουτού.
8. Η επίθεση του Σκύλου, στον Ενάγοντα 1, διήρκησε έως και την παρέμβαση κάποιου αγνώστου, για τους Ενάγοντες, ανδρός, ο οποίος, αφού αντιλήφθηκε, τυχαίως, την διαδραματισθείσα, αυτή, επίθεση, τρέχοντας και φωνασκώντας, κατευθύνθηκε προς το σημείο της επιθέσεως, προκειμένου, ο ίδιος, να αποτρέψει την συνέχισή της και να απομακρύνει τον Σκύλο από το σώμα του Ενάγοντος 1. Όπερ και εγένετο.
9. Ενόψει των ανωτέρω, η Εναγόμενη 2, ως η ιδιοκτήτρια και έχουσα την κατοχή, την φύλαξη, την φροντίδα, τον έλεγχο, την ευθύνη και το καθήκον επιμέλειας του Σκύλου, ευθύνεται, αποκλειστικώς, για την επίθεση του Σκύλου, στον Ενάγοντα 1, καθώς, ένεκα των κάτωθι, επέδειξε, έναντι αυτού, αμελή συμπεριφορά, ενώ, παράλληλα, προέβη, σε παράβαση των εκ του Νόμου απορρεόντων καθηκόντων της:
9.1. Η Εναγόμενη 2, παρέλειψε να επιδείξει και καταβάλει την εύλογη και προσήκουσα επιμέλεια και προσοχή, η οποία αρμόζει και επιβάλλεται στους ιδιοκτήτες και έχοντες την κατοχή, την φύλαξη, την φροντίδα, τον έλεγχο, την ευθύνη και το καθήκον επιμέλειας οιουδήποτε σκύλου,
9.2. Η Εναγόμενη 2, παρέλειψε να περικλείσει, να περιφράξει και να ασφαλίσει, ευλόγως και καταλλήλως, τα εδαφικά όρια της Κατοικίας των Εναγομένων,
9.3. Η Εναγόμενη 2, παρέλειψε να κλειδώσει, να ασφαλίσει και να σφραγίσει, ευλόγως και καταλλήλως, τις θύρες της αυλής και τις εξωτερικές θύρες της Κατοικίας των Εναγομένων,
9.4. Η Εναγόμενη 2, παρέλειψε να διατηρήσει, ευλόγως και καταλλήλως, τον Σκύλο, δεμένο και περιορισμένο, εντός των εδαφικών ορίων της Κατοικίας των Εναγομένων,
9.5. Η Εναγόμενη 2, παρέλειψε να ασκήσει την εύλογη και προσήκουσα επιμέλεια και προσοχή, προκειμένου να βεβαιωθεί πως ο Σκύλος δεν θα έθετε, καθ' οιονδήποτε τρόπο, σε κίνδυνο, οιοδήποτε διερχόμενο πρόσωπο, από την Κατοικία των Εναγομένων και την γύρω περιοχή,
9.6. Η Εναγόμενη 2, παρέλειψε να ασκήσει την εύλογη και προσήκουσα επιμέλεια και προσοχή, προκειμένου να προστατεύσει και προφυλάξει, από τον Σκύλο, καθ' οιονδήποτε τρόπο, οιοδήποτε διερχόμενο πρόσωπο, από την Κατοικία των Εναγομένων και την γύρω περιοχή,
9.7. Η Εναγόμενη 2, γενικότερα, παρέλειψε να επιδείξει και καταβάλει την εύλογη και προσήκουσα επιμέλεια και προσοχή, την οποία, υπό τις περιστάσεις, όφειλε και μπορούσε να επιδείξει και καταβάλει, προκειμένου να αποτρέψει την πρόκληση οιασδήποτε ζημιάς, στον πλησίον της,
9.8. Η Εναγόμενη 2, έπρεπε να γνωρίζει πως ο Σκύλος, εάν έβγαινε από τα εδαφικά όρια της Κατοικίας των Εναγομένων και ερχόταν σε επαφή με οιοδήποτε διερχόμενο πρόσωπο, και πόσο μάλλον με κάποιον μικρόσωμο ανήλικο, όπως τον Ενάγοντα 1, θα μπορούσε, ευλόγως, να του προκαλέσει οιαδήποτε ζημιά, και
9.9. Η Εναγόμενη 2, παραβίασε το καθήκον επιμέλειας, που υπείχε έναντι του πλησίον της.
10. Ακολούθως, ο προαναφερθείς άγνωστος, για τους Ενάγοντες, άνδρας, αφού αντιλήφθηκε πως, στην σκηνή της επιθέσεως, ευρίσκετο και ο ανήλικος Ανδρέας, φίλος του Ενάγοντος 1, του οποίου ετύγχανε να γνωρίζει τον πατέρα του, δηλαδή τον κύριο Άγγελο, κάλεσε, αυτόν, προκειμένου να τον ενημερώσει σχετικά με την συγκεκριμένη επίθεση, αλλά και τον τραυματισμό του Ενάγοντος 1 . Τότε, ο κύριος Άγγελος, αφού κατέφθασε, στην σκηνή της επιθέσεως, μετέφερε, εκτάκτως και οδικώς, μαζί με τον προαναφερθέντα άγνωστο, για τους Ενάγοντες, άνδρα, τον Ενάγοντα 1, στο Τμήμα των Πρώτων Βοηθειών του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας, ενημερώνοντας, παράλληλα, και τους Ενάγοντες 2 και 3.
11. Ο Ενάγων 1, κατά τον ουσιώδη, εκείνο, χρόνο, μέσω του Τμήματος των Πρώτων Βοηθειών του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας, παραπέμφθη και εισήχθη, εκτάκτως, στην Παιδοχειρουργική Κλινική του Νοσοκομείου Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ', όπου και νοσηλεύτηκε, προκειμένου να εξεταστεί και να του παρασχεθεί η απαιτούμενη και εξειδικευμένη ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και φροντίδα.
Α) ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ ΤΡΑΥΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΣΩΜΑΤΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΤΟΥ ΕΝΑΓΟΝΤΟΣ 1 ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΕΠΙΘΕΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ - ΠΑΙΔΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΤΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΚΑΡΙΟΥ Γ':
11.1. Ο Ενάγων 1 έφερε εκτεταμένα τραύματα, στον αριστερό του γλουτό, τα οποία και καταλάμβαναν, σχεδόν, όλη την επιφάνεια του γλουτού του, το υποδόριο και την απονεύρωση του μείζονος γλουτιαίου μυός.
11.2. Ο Ενάγων 1 υπέστη διατομή - σύνθλιψη του μείζονος γλουτιαίου μυός, με εκτεταμένη αιμορραγία.
11.3. Ο Ενάγων 1 υπέστη πολλαπλές εκδορές και εκχυμώσεις στην γύρω περιοχή του αριστερού του γλουτού.
B) ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ ΤΟΥ ΕΝΑΓΟΝΤΟΣ 1 ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΕΠΙΘΕΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ - ΠΑΙΔΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΤΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΚΑΡΙΟΥ Γ':
11.4. Ο Ενάγων 1, κατά την 07/04/2021, εισήχθη, στο χειρουργείο της Παιδοχειρουργικής Κλινικής του Νοσοκομείου Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ', και, με γενική αναισθησία, υπεβλήθη, τόσο σε χειρουργικό καθαρισμό των τραυμάτων του, όσο και σε συρραφή αυτών, ενώ, στο τραύμα, αυτό, τοποθετήθηκε παροχέτευση.
11.5. Ο Ενάγων 1, από κατά την 07/04/2021 έως και κατά την 16/04/2021, παρέμεινε νοσηλευόμενος, στην Παιδοχειρουργική Κλινική του Νοσοκομείου Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ'. Καθ' όλο το χρονικό, αυτό, διάστημα της νοσηλείας του, του χορηγείτο τριπλή ενδοφλέβια αντιβιοτική αγωγή, ένεκα του μεγάλου ποσοστού επιμολύνσεως που παρουσιάζουν τα τραύματα από δάγκωμα ζώου, ενώ, επί καθημερινής βάσεως, υποβάλλετο σε χειρουργικό καθαρισμό των τραυμάτων του.
11.6.Ακολούθως, ήτοι μετά την 16/04/2021, ο Ενάγων 1, έλαβε εξιτήριο και παρακολουθείτο από τα εξωτερικά ιατρεία της Παιδοχειρουργικής Κλινικής του Νοσοκομείου Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ'.
11.7. Ωστόσο, λίγες ημέρες αργότερα, και πιο συγκεκριμένα κατά την 26/04/2021, ο Ενάγων 1, ένεκα επιμολύνσεως του τραύματός του, κρίθηκε απαραίτητο όπως επανεισαχθεί, στην Παιδοχειρουργική Κλινική του Νοσοκομείου Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ', προκειμένου να υποβληθεί σε νεαροποίηση - επανασυρραφή του τραύματός του.
11.8. Εν τέλει, ο Ενάγων 1, κατά την 29/04/2021, έλαβε εξιτήριο, από την επανανοσηλεία του, σε καλή, σχετικά, κατάσταση, ενώ, έκτοτε, συνέχισε, όπως και προηγουμένως, να παρακολουθείται από τα εξωτερικά ιατρεία της Παιδοχειρουργικής Κλινικής του Νοσοκομείου Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ'.
12. Επιπρόσθετα, ο Ενάγων 1, έπειτα από την τελευταία του νοσηλεία, στην Παιδοχειρουργική Κλινική του Νοσοκομείου Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ', κατά την 21/05/2021, επισκέφθηκε το Ιατρικό Κέντρο Belgravia, προκειμένου να εξεταστεί και να του παρασχεθεί η απαιτούμενη και εξειδικευμένη ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και φροντίδα, προς αποκατάσταση των τραυμάτων του και της αισθητικότητάς του.
ΠΕΡΑΙΤΕΡΩ ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ ΤΡΑΥΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΣΩΜΑΤΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΤΟΥ ΕΝΑΓΟΝΤΟΣ 1 ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΕΠΙΘΕΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ - ΙΑΤΡΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ BELGRAVIA:
12.1. Ο Ενάγων 1 παρουσιάζει έλλειμμα λίπους, στην περιοχή του αριστερού του γλουτού, το οποίο και θεωρείται αναμενόμενο μετά από έναν τέτοιο σοβαρό τραυματισμό.
12.2. Ο Ενάγων 1, ένεκα της εκτεταμένης ουλής και απώλειας όγκου, στην περιοχή του αριστερού του γλουτού, παρουσιάζει σημαντική παραμόρφωση.
12.3 Ο Ενάγων 1 αναμένεται όπως παρουσιάσει αισθητηριακά ζητήματα (sensory issues), στην περιοχή του τραύματός του, αλλά, αυτό, θα φανεί σε μεταγενέστερο χρόνο.
12.4. Ο Ενάγων 1, όταν η πληγή του κλείσει, εντελώς, και ο ουλώδης ιστός του ωριμάσει, χωρίς την εμφάνιση οιασδήποτε λοιμώξεως ή/και νεκρώσεως, θα μπορεί να υποβληθεί σε οιαδήποτε περαιτέρω θεραπεία.
12.5. Ο Ενάγων 1, θα πρέπει να υποβληθεί σε μία πρώτη χειρουργική επέμβαση εκτεταμένης ανακατασκευής, προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί η παραμόρφωσή του, καθώς επίσης και σε μία δεύτερη χειρουργική επέμβαση, ώστε να πραγματοποιηθεί η μεταφορά ή/και μεταμόσχευση λίπους και να καλυφθεί το υφιστάμενο έλλειμμα όγκου, στην περιοχή του αριστερού του γλουτού.
12.6. Τα ανωτέρω χειρουργεία θα κοστίσουν περισσότερο από το ποσό των €10.000 (Δέκα Χιλιάδες Ευρώ), εξαιρουμένων, μάλιστα, των μετεγχειρητικών θεραπειών που θα χρειαστούν.
13. Επίσης, ο Ενάγων 1, έπειτα από την νοσηλεία του, στην Παιδοχειρουργική Κλινική του Νοσοκομείου Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ', και για πέντε μήνες, από κατά τον Απρίλιο του 2021 έως και κατά τον Σεπτέμβριο του 2021, παρακολουθείτο από την κυρία Χριστίνα Καμένου, Δικανική Ψυχολόγο, προκειμένου να εξεταστεί, να αξιολογηθεί και να του παρασχεθεί η απαιτούμενη και εξειδικευμένη ψυχολογική φροντίδα και θεραπεία.
ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΙ ΗΘΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΤΟΥ ΕΝΑΓΟΝΤΟΣ 1 ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΕΠΙΘΕΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ - ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΑΜΕΝΟΥ - ΔΙΚΑΝΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ:
13.1. Ο Ενάγων 1 εξέφραζε τρόμο για το περιστατικό που του είχε συμβεί και μεγάλη ανησυχία για το εάν κάτι τέτοιο θα μπορούσε να του ξανασυμβεί.
13.2. Ο Ενάγων 1 άρχισε να εμφανίζει συμπτώματα μετατραυματικής διαταραχής.
13.3. Ο Ενάγων 1 ξεκίνησε να ταλαιπωρείται από εφιάλτες, οι οποίοι κινούνται στο ίδιο μοτίβο, με τον θάνατό του, με αποτέλεσμα, αυτός, σχεδόν κάθε βράδυ, να ξυπνά αναστατωμένος.
13.4. Ο Ενάγων 1 ανέπτυξε φοβίες, οι οποίες δεν υπήρχαν πριν από την επίθεση του Σκύλου, μεταξύ των οποίων και η φοβία για το φαγητό, με αποτέλεσμα, αυτός, να μην τρώει, να απωλέσει βάρος και να παρουσιάσει εξασθένηση του οργανισμού του.
13.5. Ο Ενάγων 1, ένεκα της μετατραυματικής διαταραχής, ξεκίνησε να ταλαιπωρείται, έντονα, από αναδρομές. Για παράδειγμα, πολλές φορές, o Ενάγων 1 αναφέρεται σε σκύλους μεγάλους, βίαιους και επιθετικούς, ψάχνει στο διαδίκτυο για σχετικές πληροφορίες, σχεδιάζει συνέχεια σκύλους, ενώ μιλά, σε όλους, για την τρομακτική εμπειρία που του προκάλεσε η άγρια επίθεση του Σκύλου.
13.6. Ο Ενάγων 1 ανέπτυξε μία προσκόλληση, στο πρόσωπο του πατέρα του, ήτοι στον Ενάγοντα 2, καθώς, πλέον, αισθάνεται ασφάλεια, μόνον, όταν είναι κοντά του.
14. Ο Ενάγων 1, συνεπεία της πραγματωθείσας επιθέσεως του Σκύλου, στον ίδιο, υπέστη ειδικές και οικονομικές ζημίες και απώλειες και ιατρικά έξοδα και έξοδα νοσηλείας και έξοδα εγχειρήσεων και ιατροφαρμακευτικά έξοδα και άλλα έξοδα για το συνολικό ποσό των €184,57σ.
ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ ΕΙΔΙΚΩΝ ΖΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΖΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΩΝ ΚΑΙ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΕΞΟΔΩΝ ΚΑΙ ΕΞΟΔΩΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΞΟΔΩΝ ΕΓΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΙΑΤΡΟΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΩΝ ΕΞΟΔΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΕΞΟΔΩΝ ΤΟΥ ΕΝΑΓΟΝΤΟΣ 1 ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΕΠΙΘΕΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ:
|
|
ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ |
ΠΟΣΟ |
|
1. |
Απόδειξη υπ’ αριθμόν 0915, ημερομηνίας 12/04/2021, του T&R Photo Studio. |
€50 |
|
2. |
Απόδειξη υπ' αριθμόν 0915, ημερομηνίας κατά η περί την 12/04/2021, του T&R Photo Studio. |
€30 |
|
3. |
Απόδειξη υπ' αριθμόν 120771, ημερομηνίας 16/04/2021, του Φαρμακείου Μακρίδη & Υιοί ΛΤΔ. |
€8 |
|
4. |
Απόδειξη υπ' αριθμόν 120772, ημερομηνίας 16/04/2021, του Φαρμακείου Μακρίδη & Υιοί ΛΤΔ. |
€4 |
|
5. |
Απόδειξη υπ' αριθμόν 120774, ημερομηνίας 16/04/2021, του Φαρμακείου Μακρίδη & Υιοί ΛΤΔ. |
€2,40 |
|
6. |
Απόδειξη υπ' αριθμόν 112-00728981, ημερομηνίας 20/04/2021 του Νοσοκομείου Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ'. |
€6 |
|
7. |
Παραπεμπτικό σε Ειδικό Ιατρό υπ' αριθμόν 15737055, ημερομηνίας 23/04/2021, του Γεσυ. |
€6 |
|
8. |
Απόδειξη υπ' αριθμόν 112-00729617, ημερομηνίας 23/04/2021, του Νοσοκομείου Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ'. |
€6 |
|
9. |
Απόδειξη υπ’ αριθμόν 367743, ημερομηνίας 30/04/2021, του Φαρμακείου Ελλάς ΛΤΔ. |
€20,60 |
|
10. |
Απόδειξη υπ' αριθμόν 123784, ημερομηνίας 04/05/2021, του Φαρμακείου Μακρίδη & Υιοί ΛΤΔ. |
€28,28 |
|
11. |
Απόδειξη υπ' αριθμόν 112-00730644, ημερομηνίας 07/05/2021, του Νοσοκομείου Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ'. |
€6 |
|
12. |
Απόδειξη υπ' αριθμόν 124470, ημερομηνίας 07/05/2021, του Φαρμακείου Μακρίδη & Υιοί ΛΤΔ. |
€8 |
|
13. |
Συνταγή υπ’ αριθμόν 16258243, ημερομηνίας 14/05/2021, του Γεσυ. |
€2,72 |
|
14. |
Απόδειξη υπ' αριθμόν 112-00731614, ημερομηνίας 14/05/2021, του Νοσοκομείου Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ'. |
€6 |
|
ΣΥΝΟΛΟ |
€184,57 | |
15. Ο Ενάγων 1, πέραν του πόνου και της ταλαιπωρίας, που, γενικότερα, υπέστη, αναγκάστηκε όπως περιοριστεί, στην κατοικία του, για αρκετό χρονικό διάστημα, και, ειδικότερα, όπως αποσυρθεί και απέχει, για ενάμιση (11/2) μήνα, από τις σχολικές υποχρεώσεις και δραστηριότητές του, καθώς και, για δυόμισι (21/2) μήνες, από τις καθημερινές εξωσχολικές δραστηριότητές του, όπως, για παράδειγμα, τα μαθήματα Μεικτών Πολεμικών Τεχνών (ΜΜΑ), που παρακολουθούσε, τα διά ζώσεως παιχνίδια, οι επισκέψεις σε πάρκα και παιδότοπους, κλπ».
Όλα τα πιο πάνω, καθίστανται ευρήματα του Δικαστηρίου από αυτό το στάδιο.
Προχωρώ, επομένως, να εξετάσω το μοναδικό ζήτημα που παρέμεινε προς εξέταση, και δη το ύψος των γενικών αποζημιώσεων που δικαιούται ο Ενάγοντας 1 συνεπεία της αποκλειστικής αμέλειας της Εναγόμενης 2.
Γενικές Αποζημιώσεις
Σε ό,τι αφορά τις γενικές αποζημιώσεις, οι αρχές είναι πολύ καλά γνωστές και δεν χρειάζεται εκτενής αναφορά σε αυτές (Βενιαμίν v Μιχαήλ, Πολιτική Έφεση αρ. 335/16, απόφαση ημερ. 20.2.2025). Αρκεί να λεχθεί ότι ο σκοπός της επιδίκασης αποζημιώσεων είναι να αποδοθεί δικαιοσύνη στην απώλεια και ζημιά, χωρίς να τίθεται υπέρμετρο βάρος στον αδικοπραγούντα (βλ. Paraskevaides (Overseas) Ltd v. Christofi (1982) 1 CLR 789). H νομολογία αποκαλύπτει σταθερή άνοδο του επιπέδου των γενικών αποζημιώσεων, τάση που αντανακλά μεγαλύτερη ευαισθησία για τον ανθρώπινο πόνο, την αγωνία της αναπηρίας, και την ψυχική οδύνη από την περιθωριοποίηση του ανθρώπου (βλ. Μαυροπετρή ν. Γεωργίου (1995) 1 ΑΑΔ 66, Θεμιστοκλέους ν. Παρασκευά (1992) 1 Α.Α.Δ. 498, Παναγή κ.ά. ν. Κακόψιτου κ.ά. (2001) 1 Α.Α.Δ. 839). Προηγούμενες αποφάσεις δεν αποτελούν δεσμευτικό προηγούμενο, υπό την έννοια της αρχής του stare decisis, αλλά παρέχουν καθοδήγηση. Είναι δεκτό, επίσης, πως πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η συνεχής μείωση της αξίας του χρήματος (βλ. Ιακώβου ν. Ι. Παπαδάκη κ.ά. (2000) 1 ΑΑΔ 2079, Τζιβανίδης ν. Μιχαηλίδη (2008) 1 Α.Α.Δ. 218 και Karkallis v. Galatariotis & Sons (1980) 1 C.L.R.265). Αποτελεί, επίσης, σταθερή αρχή πως οι αποζημιώσεις πρέπει να είναι κοινωνικά παραδεκτές. Η αποζημίωση δεν έχει σκοπό την τιμωρία, αλλά την αποκατάσταση του θύματος του αστικού αδικήματος στη θέση στην οποία εύλογα θα μπορούσε να αναμένεται ότι θα βρισκόταν αν δεν τραυματιζόταν (βλ. Μιχαήλ v. Συκοπετρίτης Λτδ (2000) 1 ΑΑΔ 1049 και Μαυροπετρή (ανωτέρω)).
Ο ευπαίδευτος συνήγορος για τον Ενάγοντα 1 εισηγήθηκε, ότι το συνολικό ποσό των €50.000 (στο οποίο περιλαμβάνεται και το ποσό των €10.000 για τις μελλοντικές επεμβάσεις) είναι λογικό ως γενικές αποζημιώσεις για τον τραυματισμό του. Σε αντιδιαστολή, ο ευπαίδευτος συνήγορος της Εναγόμενης 2 εισηγήθηκε ότι το συνολικό ποσό των €20.000 είναι λογικό ως γενικές αποζημιώσεις, ποσό το οποίο περιλαμβάνει και το ποσό των €10.000 για μελλοντικές επεμβάσεις.
Μελέτησα με προσοχή τα στοιχεία αριθμού υποθέσεων στις οποίες καθορίστηκαν ποσά γενικών αποζημιώσεων για παρόμοιους τραυματισμούς και τα σύγκρινα με αυτά της υπό κρίση περίπτωσης. Άντλησα καθοδήγηση από αριθμό αποφάσεων στις οποίες υπάρχει αναλογία με τη συγκεκριμένη υπόθεση, στην έκταση των τραυμάτων και στα επακόλουθα, προβαίνοντας, βέβαια, στις αναγκαίες προσαρμογές και λαμβάνοντας υπόψη ότι η κάθε υπόθεση έχει τις ιδιαιτερότητες της, αλλά και ότι είναι σχεδόν αδύνατο να υπάρξουν δύο υποθέσεις με τα ίδια ακριβώς γεγονότα και στοιχεία (βλ. Γενικός Εισαγγελέας v. Χ.Γ., Πολ. Έφεση αρ. 152/15, απόφαση ημερ. 23.5.2024).
Στην υπόθεση Αδαμίδης ν. Χ"Νικολάου (2007) 1(Β) Α.Α.Δ. 1108, ο εφεσείοντας ήταν ηλικίας 17 ετών. Υπέστη τραύματα στο πρόσωπο που δημιούργησαν εκχυμώσεις στον αριστερό οφθαλμό, αιμάτωμα της κάτω ρινικής κόγχης, διάστρεμμα αυχένα και επώδυνο περιορισμό των κινήσεων του αυχένα, εκδορές και θλάση των μαλακών μορίων του αριστερού ώμου, αγκώνα και αντιβραχίονα. Παρέμειναν σε αυτόν μόνιμα κατάλοιπα, μία μικρή εμφανής ουλή στο μέτωπο και μία πολύ μικρή στο φρύδι. Παρέμεινε στο νοσοκομείο για 4 ημέρες και όταν εξήλθε υπέφερε από τα συνηθισμένα συμπτώματα, πόνου, ζάλης και πονοκέφαλου. Επιδικάστηκαν, πρωτοδίκως, γενικές αποζημιώσεις ΛΚ 6.000, ποσό το οποίο αν και χαρακτηρίστηκε ως μάλλον χαμηλό, επικυρώθηκε κατ’ έφεση, εφόσον δεν ήταν έκδηλα ανεπαρκές.
Στην υπόθεση Παπαγγελοδήμου & Άλλοι ν. Ηλιάδη (1991) 1 Α.Α.Δ. 639, η εφεσείουσα, 22 ετών, υπέστη σοβαρής μορφής εγκεφαλική διάσειση, θλαστικό τραύμα στην κεφαλή, πολλαπλά θλαστικά τραύματα στην αριστερή παρειά με εμφανείς ουλές, θλάση και αιμάτωμα ώμου και άλλα μικροτραύματα. Κατ’ έφεση, επιδικάστηκε το ποσό των ΛΚ 3.500 ως γενικές αποζημιώσεις. Πρόκειται, βεβαίως, για υπόθεση που σε εφετειακό επίπεδο εκδόθηκε το έτος 1991.
Στην υπόθεση Σπύρος Μελής και Ελένη Λτδ (2003) 1 Α.Α.Δ. 590, ο Ενάγοντας, ηλικίας 18 ετών κατά τον χρόνο του ατυχήματος, υπέστη δύο εκτεταμένα εγκάρσια θλαστικά τραύματα στην πρόσθια και κάτω επιφάνια του αριστερού γόνατος με εκτεταμένο αιμάτωμα που επεκτείνετο σε ολόκληρη την κνήμη, εκδορές στον αριστερό και δεξιό αγκώνα και εκδορές στο δεξιό γόνατο. Τα τραύματα ήταν βαθιά, σε βαθμό επηρέαζαν τους υποκείμενους υποδόριους ιστούς, δεν προκάλεσαν όμως οποιοδήποτε τραύμα σε λειτουργικά στοιχεία (τένοντες μεγάλα αγγεία - νεύρα κλπ). Υπεβλήθη σε τρεις περιπτώσεις και κάτω από γενική αναισθησία, σε χειρουργικό καθαρισμό των θλαστικών τραυμάτων κατά την διάρκεια της παραμονής του σαν εσωτερικός ασθενής στο νοσοκομείο (για μία εβδομάδα). Ακολούθως, και μετά την έξοδο του από το νοσοκομείο, διαπιστώθηκαν στοιχεία φλεγμονής των θλαστικών τραυμάτων του γόνατος, οπόταν του έγινε παρακέντηση της άρθρωσης του γόνατος. Του χορηγήθηκε αναγκαστικά αντιβιοτική θεραπεία, του έγινε περίδεση του γόνατος και του συστήθηκε ανάπαυση. Συνέχισε την θεραπεία του ως εξωτερικός ασθενής, με συστηματικές αλλαγές του τραύματος. 26 ημέρες μετά το ατύχημα είχαν υποχωρήσει πλήρως τα στοιχεία φλεγμονής που είχαν παρουσιαστεί και τα θλαστικά του τραύματα είχαν επουλωθεί. Του συστήθηκε εντατική φυσιοθεραπευτική αγωγή, με σκοπό την ενδυνάμωση των μυών του αριστερού μηρού και την ανάκτηση της κινητικότητας του γόνατος. Τεσσεράμισι (4,5) χρόνια μετά, υπήρξε μυϊκή αποκατάσταση και επανάκτηση της κινητικότητας του αριστερού γόνατος. Αναπτύχθηκε ουλώδης ιστός στο γόνατο, μόνιμης μορφής, με επακόλουθο την πάχυνση των μαλακών μορίων στην πρόσθια επιφάνεια του τετρακέφαλου τένοντα, καθώς επίσης και σε κάποιο βαθμό μείωση της κινητικότητας της επιγονατίδας αναφορικά με τις πλάγιες κινήσεις. Λόγω τούτου, ήταν πιθανή κάποια δυσκαμψία στο γόνατο. Το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε, ότι, «δεν επρόκειτο για ιδιαίτερα σοβαρό τραυματισμό που να επηρέασε λειτουργικά στοιχεία, ούτε υπήρξαν επιπλοκές ή κίνδυνοι. Η αποθεραπεία του ήταν κανονική και δεν υπέστη υπέρμετρη ταλαιπωρία. Σύντομα μετά τον τραυματισμό του μάλιστα μπόρεσε και υπηρέτησε τη στρατιωτική θητεία του. Ούτε επηρεάσθηκε καθόλου στην εξεύρεση εργασίας. Δεν υπήρχαν κατάλοιπα που να τον επηρέαζαν στις καθημερινές ασχολίες του, αφού μόνο ουλές παρέμειναν και καθόλου μυϊκή ατροφία ή περιορισμός στην κάμψη παρά μόνο κάποια μείωση στις πλάγιες κινήσεις που θα είχε ιδιαίτερη σημασία μόνο ως προς τις ποδοσφαιρικές προοπτικές του Εφεσίβλητου. Ως προς τις οποίες όμως δεν υπήρχε συγκεκριμένη μαρτυρία.», και μείωσε το επιδικασθέν, πρωτόδικα, ποσό γενικών αποζημιώσεων, σε Λ.Κ.8.000 (€13.668,80).
Στην Αγωγή (Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού) αρ. 1712/2007, Ανδρέα Κκολά v. Παναγιώτη Ξυδά κ.α., απόφαση ημερ. 23.4.2014, στην οποία ο Ενάγοντας υπέστη τους πιο κάτω τραυματισμούς, συνεπεία επίθεσης του από σκύλο, το Δικαστήριο ανέφερε τα εξής αναφορικά με τις γενικές αποζημιώσεις:
«Αναφορικά με το υπό συζήτηση ζήτημα τα ευρήματα μου συνοψίζονται ως ακολούθως. Συνεπεία του επίδικου περιστατικού ο Ενάγων υπέστη πολλαπλές πληγές στα δυό πάνω άκρα του, δεξιό και αριστερό, οι οποίες μετά την επίθεση αιμορραγούσαν. Στο δεξιό πάνω άκρο οι πληγές ήταν 5 με 6 στον αριθμό, ενώ στο αριστερό λιγότερες. Σοβαρότερες ήταν δύο από τις πληγές που ο Ενάγων έφερε στο πάνω δεξιό άκρο και, συγκεκριμένα, στο κάτω τρίτο του δεξιού βραχίονα στα σύνορα με τον αντιβραχίονα, έξω και πρόσθια επιφάνεια. Αυτές είχαν μεγάλη έκταση και βάθος σε βαθμό που δεν μπορούσαν να συρραφούν. Μετά την επίθεση ο Ενάγων μεταφέρθηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού όπου και έτυχε των Α΄ Βοηθειών. Κατά την μεταφορά του προς το Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού ο Ενάγων βρισκόταν σε άσχημη ψυχολογική κατάσταση και αισθανόταν φοβερούς πόνους. Εισερχόμενος εντός του Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσού λιποθύμησε. Απελύθη την ίδια ημέρα ενώ οι πόνοι και οι ενοχλήσεις συνεχίζονταν έντονοι. Μετά την έξοδό του από το Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού και για κάποιο χρονικό διάστημα επισκεπτόταν το Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού για σκοπούς περιποίησης των πληγών και υποβολής σε φυσιοθεραπεία. Επειδή οι ενοχλήσεις συνεχίζονταν και οι δύο μεγάλες πληγές ήταν σοβαρές και έχρηζαν ειδικής θεραπείας σύντομα μετά το επίδικο περιστατικό και εντός του ίδιου μήνα ο Ενάγων αποτάθηκε στον ειδικό γενικό χειρουργό Ανδρέα Μαλλούρη ο οποίος τον υπέβαλε σε θεραπεία με ειδικές λάμπες. Οι θεραπείες αυτές χρησιμοποιούνται σε περιπτώσεις δύσκολων πληγών και δεν γίνονταν στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού. Αυτές έλαβαν χώρα στο ιατρείο του εν λόγω ιατρού. Ολοκληρώθηκαν σε πέντε συνεχόμενες μέρες και διαρκούσαν μισή ώρα κάθε φορά. Ο Ενάγων αν και έχρηζε περαιτέρω θεραπείας με τις λάμπες δεν υπεβλήθη σε αυτήν καθότι στερείτο των απαραίτητων οικονομικών πόρων. Μετά την ολοκλήρωση της πιο πάνω θεραπείας ο Ενάγων έκανε χρήση ειδικού τζελ για καλύτερη επούλωση των πληγών. Η χρήση του τζελ συνεστήθη από τον ιατρό Μαλλούρη για περίοδο 12 μηνών. Όλες οι πληγές έχουν επουλωθεί πλήρως. Επίσης, εκτός των δύο μεγάλων πληγών όλες οι υπόλοιπες, οι οποίες ήταν μικρές και επιπόλαιες, εξαλείφθηκαν πλήρως με την χρήση του τζελ. Οι δυό, όμως, μεγάλες πληγές στο δεξιό πάνω άκρο, τις οποίες και το Δικαστήριο είχε την ευκαιρία να δει, άφησαν έντονα και μεγάλα σημάδια, ουλές, στο δεξιό πάνω άκρο του Ενάγοντα. Δεν έχουν ίσια σύνορα και είναι δύσμορφες σε βαθμό που χρήζουν διορθωτικής πλαστικής επέμβασης. Με την αλλαγή του καιρού ο Ενάγων θα αισθάνεται πόνο. Συνεπεία των τραυματισμών του από την επίθεση ο Ενάγων έλαβε αναρρωτική άδεια. Εκτός από τον ιατρό Μαλλούρη ο Ενάγων αποτάθηκε και στον ιατρό Σιμιλλίδη, ειδικό ορθοπεδικό.
[…]
Επίσης, θα πρέπει να υπενθυμισθεί ότι ενώ έλαβα υπόψη μου ότι ο Ενάγων υπεβλήθη σε φυσιοθεραπεία και επισκεπτόταν το Γενικό Νοσοκομείου Λεμεσού ως εξωτερικός ασθενής για καθαρισμό των πληγών από την μαρτυρία του δεν δέχθηκα την περίοδο για την οποία ανέφερε ότι επισκεπτόταν τα εξωτερικά ιατρεία για τους πιο πάνω σκοπούς. Επίσης, ενώ δέχθηκα ότι έλαβε αναρρωτική άδεια από την μαρτυρία του για τους λόγους που πιο πάνω επεξηγήθηκαν δεν κατέληξα σε εύρημα για την διάρκεια της άδειας αυτής. Συνεπώς τα πιο πάνω, όπως το ότι ο Ενάγων υπεβλήθη σε φυσιοθεραπεία, επισκεπτόταν το Γενικό Νοσοκομείου Λεμεσού ως εξωτερικός ασθενής για καθαρισμό των πληγών και έλαβε αναρρωτική άδεια, αν και θα πρέπει να ληφθούν υπόψη και θα ληφθούν υπόψη για σκοπούς υπολογισμού των γενικών αποζημιώσεων, δεν θα έχουν την επίδραση εκείνη την οποία θα είχαν αν οι σχετικές περίοδοι αποδεικνύονταν ή γίνονταν αποδεκτές.
Υπό το φως των όσων πιο πάνω αναφέρθηκαν κρίνω πως ένα ποσό της τάξης των Ευρώ 12.000,00 σεντ θα ήταν ικανοποιητικό για να αποζημιώσει τον Ενάγοντα για τον πόνο και την ταλαιπωρία που αυτός υπέστη συνεπεία του επίδικου ατυχήματος».
Επίσης, στην υπόθεση Στέλιος Δημητρίου ν. Μαρίνας Ιωάννου κ.α. (2003) 1 Α.Α.Δ. 274, το Ανώτατο Δικαστήριο επιδίκασε το ποσό των Λ.Κ. 4.000 για τους ψυχικούς τραυματισμούς που υπέστη ο εφεσείοντας συνεπεία του επίδικου ατυχήματος. Είχε, ο εκεί εφεσείοντας, υποστεί νευρικό κλονισμό. Το δε ψυχικό του τραύμα εκδηλώθηκε με πονοκεφάλους, ζάλη, τάση για εμετό, αδυναμία συγκέντρωσης, ευερεθιστικότητα, διαταραχές στον ύπνο που συνοδεύονταν με εφιάλτες, κυρίως με σκηνές από το δυστύχημα, κατάθλιψη, άγχος και έντονες φοβίες στην τροχαία κίνηση και την οδήγηση.
Όπως γίνεται αντιληπτό οι πιο πάνω υποθέσεις αφορούν τραυματισμούς που σε κάποιο βαθμό ομοιάζουν, θα μπορούσε να λεχθεί, με την παρούσα περίπτωση, αλλά κάποιες εξ αυτών πρόκειται αναμφίβολα για σοβαρότερες περιπτώσεις σε σχέση με την παρούσα.
Δεν μου διαφεύγει, βέβαια, σε καμία περίπτωση ότι, αφενός οι πιο πάνω εφετειακές αποφάσεις εξεδόθησαν τα έτη 1991 και 2007 αντίστοιχα (σε εφετειακό επίπεδο, με τις πρωτόδικες κρίσεις να ανάγονται, προφανώς, σε προγενέστερο χρόνο) και, αφετέρου, ότι τα τελευταία χρόνια διαπιστώνεται μια τάση για αύξηση των αποζημιώσεων σε σύγκριση με το ύψος των αποζημιώσεων που επιδικαζόταν στο παρελθόν (βλ. Μαρκίδου v. Παπαμάρκου, Πολ. Έφεση 288/18, απόφαση ημερ. 16.7.2024). Όπως, επίσης, δεν μου διαφεύγει ότι στην προκειμένη περίπτωση, ο Ενάγοντας 1, όταν επεσυνέβη το επίδικο ατύχημα και τραυματίστηκε ήταν ηλικίας 10 ετών, ενώ σήμερα είναι 14 ετών.
Οι παράγοντες, κατ’ εμένα, που υπέχουν σημασίας για τον υπολογισμό των αποζημιώσεων, είναι ο πόνος και ταλαιπωρία την οποία υπέστη και συνεχίζει να υπόκειται ο Ενάγοντας 1 συνεπεία του επίδικου ατυχήματος, τα όποια τυχόν κατάλοιπα τα οποία έχουν μείνει ως αποτέλεσμα του συγκεκριμένου τραυματισμού του, το κατά πόσο πρόκειται για μόνιμες βλάβες, ενώ, στα πλαίσια της ταλαιπωρίας, θα πρέπει να συνυπολογιστεί και η οποιαδήποτε επίδραση είχαν τα επίδικα τραύματα στην καθημερινότητα του Ενάγοντα 1 και γενικότερα στις δραστηριότητες τις οποίες έκανε.
Έχοντας υπόψη τα όσα καταγράφηκαν στα κοινώς αποδεκτά γεγονότα ανωτέρω, για τα οποία προέβηκα σε ανάλογα ευρήματα, κρίνω ότι το δίκαιο και εύλογο ποσό γενικών αποζημιώσεων που δικαιούται ο Ενάγοντας 1, ένεκα της αμέλειας της Εναγόμενης 2, για τους τραυματισμούς του, είναι, υπό τις περιστάσεις, €15.000, συνυπολογίζοντας ότι αυτός είχε υποστεί εκτεταμένα τραύματα, στην περιοχή του αριστερού γλουτού του, τα οποία καταλάμβαναν σχεδόν όλη την επιφάνεια του γλουτού του, το υποδόριο και την απονεύρωση του μείζονος γλουτιαίου μυ, ότι υπέστη διατομή-σύνθλιψη του μείζονος γλουτιαίου μυός, με εκτεταμένη αιμορραγία, ως επίσης και πολλαπλές εκδορές και εκχυμώσεις στην γύρω περιοχή του εν λόγω γλουτού. Λαμβάνω, επίσης, υπόψη ότι, ο Ενάγοντας 1, αμέσως μετά το επίδικο ατύχημα μεταφέρθηκε στο Μακάριο Νοσοκομείο (στο εξής «το Νοσοκομείο»), όπου υποβλήθηκε, κατόπιν γενικής αναισθησίας, σε χειρουργικό καθαρισμό των τραυμάτων του και συρραφής αυτών, ενώ του είχε τοποθετηθεί παροχέτευση στο τραύμα. Περαιτέρω, λαμβάνω υπόψη ότι, νοσηλεύθηκε για περίοδο 9 ημερών, και δη από τις 7.4.2021 έως τις 16.4.2021, στο Νοσοκομείο, όπου του χορηγείτο τριπλή ενδοφλέβια αντιβιοτική αγωγή, ένεκα του μεγάλου ποσοστού πιθανότητας επιμόλυνσης από το δάγκωμα του σκύλου, ενώ, επί καθημερινής βάσεως, υποβάλλετο σε χειρουργικό καθαρισμό των τραυμάτων του, ως επίσης, και, ότι, στις 23.4.2021, λόγω επιμόλυνσης του εν λόγω τραύματος του, εισήχθει, εκ νέου, στο Νοσοκομείο, όπου υποβλήθηκε σε επανασυρραφή αυτού (του τραύματος) και παρέμεινε νοσηλευόμενος για 6 ημέρες (μέχρι τις 29.4.2021). Ακόμη, λαμβάνω υπόψη ότι, συνέχισε να παρακολουθείται από τα εξωτερικά ιατρεία της παιδοχειρουργικής κλινικής του Νοσοκομείου, τουλάχιστον μέχρι τις 23.6.2021 (και δη ημερομηνία έκδοσης του Πιστοποιητικού που αποτελεί το Παράρτημα 2 στα Παραδεκτά Έγγραφα). Επίσης, λαμβάνω υπόψη ότι, ο Ενάγοντας 1 παρουσιάζει έλλειμα λίπους στην περιοχή του αριστερού γλουτού, εκτεταμένη ουλή, απώλεια όγκου και σημαντική παραμόρφωση στην εν λόγω περιοχή, ενώ αναμένεται να παρουσιάσει αισθητηριακά ζητήματα σε αυτήν (την περιοχή). Επιπρόσθετα με τα ανωτέρω, λαμβάνω υπόψη ότι, για περίοδο 1,5 μήνα απείχε από τις σχολικές υποχρεώσεις και δραστηριότητες του, ενώ για περίοδο 2,5 μηνών απείχε από τις καθημερινές εξωσχολικές δραστηριότητες του. Τέλος, λαμβάνω υπόψη ότι ο Ενάγοντας 1, για περίοδο 5 μηνών παρακολουθείτο από ειδικό ψυχολόγο, εφόσον παρουσίαζε τρόμο για το επίδικο ατύχημα, αλλά και μεγάλη ανησυχία ότι τούτο θα του ξανασυνέβαινε, παρουσίαζε συμπτώματα μετατραυματικής διαταραχής, ταλαιπωρείτο από εφιάλτες, με μοτίβο το θάνατο του, με αποτέλεσμα, σχεδόν κάθε βράδυ, να ξυπνά αναστατωμένος, ανέπτυξε φοβίες που δεν είχε προηγουμένως, όπως φοβία για το φαγητό, με αποτέλεσμα να απωλέσει βάρος και να παρουσιάζει εξασθένηση του οργανισμού του, ενώ δεν αισθανόταν ασφαλής, παρά μόνο κοντά στον πατέρα του (Ενάγοντα 2).
Πέραν των πιο πάνω, έχω κατά νου ότι ο Ενάγοντας 1 θα πρέπει να υποβληθεί στο μέλλον σε χειρουργική επέμβαση εκτεταμένης ανακατασκευής, προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί η παραμόρφωσή του τραύματος του, καθώς επίσης, και σε μία δεύτερη χειρουργική επέμβαση, ώστε να πραγματοποιηθεί η μεταφορά και/ή μεταμόσχευση λίπους και να καλυφθεί το υφιστάμενο έλλειμμα όγκου που παρουσιάζει στην περιοχή του αριστερού του γλουτού, οι οποίες (επεμβάσεις) θα κοστίσουν περίπου €10.000. Σημειώνω εδώ ότι, τα έξοδα μελλοντικής επέμβασης δεν επιδικάζονται, σύμφωνα με την νομολογία, υπό μορφή ειδικών αποζημιώσεων, αλλά υπό την μορφή γενικών αποζημιώσεων. Φέρουν δε τόκο από την ημερομηνία έκδοσης της απόφασης (βλ. Χατζηνικόλα v. Χριστοδούλου, Πολιτική Έφεση αρ. 68/15, απόφαση ημερ. 20.12.2023, Ζαούρη Αζόφ ν. Πρόδρομος Προδρόμου κ.α. (2006) 1(Α) ΑΑΔ 331, Τάσος Σολομωνίδης, ανήλικος διά του πατρός και/ή πλησιέστερου φίλου και/ή συγγενούς αυτού Ρένου Σολομωνίδη ν. Μιχάλη Λοίζου Ζεβλού κ.α. (2000) 1(Α) ΑΑΔ 228, Βέρα Φαράζη ν. Αντώνη Τζιάρα (1999) 1(Α) ΑΑΔ 269, Ναταλία Φιλίππου, ανήλικη διά του πατρός και φυσικού κηδεμόνος αυτής Μιχαήλ Φιλίππου ν. Ανδρέα Μιχαήλ κ.α. (1997) 1(Α) ΑΑΔ 540, Ορθοδόξου v. Ιωάννου (2012) 1 ΑΑΔ 1561).
Τιμωρητικές και/ή Επαυξημένες Αποζημιώσεις
Εν προκειμένω, είναι η θέση της πλευράς του Ενάγοντα 1 ότι, θα πρέπει να επιδικαστούν υπέρ του πέραν των γενικών αποζημιώσεων και παραδειγματικές και/ή τιμωρητικές και/ή επαυξημένες αποζημιώσεις.
Όπως έχει αναφερθεί ανωτέρω, σκοπός των αποζημιώσεων που επιδικάζονται προς όφελος του θύματος αστικού αδικήματος είναι η, κατά το δυνατόν, αποκατάσταση του στη θέση που θα βρισκόταν πριν διαπραχθεί το εν λόγω αστικό αδίκημα. Οι γενικές και επαυξημένες (aggravated) αποζημιώσεις αποσκοπούν ακριβώς στην επίτευξη αυτού του στόχου. Με την διαφορά ότι στην περίπτωση των επαυξημένων αποζημιώσεων, παρέχεται η ευχέρεια να επιδικαστεί υψηλότερο ποσό, όχι ως μέτρο τιμωρίας του Εναγομένου, αλλά ούτως ώστε να αντικατοπτρίζεται το αυξημένο μέγεθος της βλάβης που έχει υποστεί ο Ενάγοντας, λόγω της απαράδεκτης συμπεριφοράς του Εναγομένου. Αποτελούν δηλαδή, μια ενδιάμεση κατηγορία μεταξύ γενικών (compensatory) και τιμωρητικών/ παραδειγματικών αποζημιώσεων (βλ. Papakokkinou v. Kanther (1982) 1 CLR 65).
Αντίθετα, οι παραδειγματικές ή τιμωρητικές (exemplary) αποζημιώσεις δεν αποσκοπούν στην αποκατάσταση του θύματος, αλλά στην τιμωρία του Εναγόμενου και την αποτροπή του από παρόμοια συμπεριφορά στο μέλλον. Τέτοιες αποζημιώσεις μπορούν να επιδικαστούν σε περιπτώσεις που η συμπεριφορά του Εναγομένου είναι τόσο απαράδεκτη και/ή αλαζονική που χρήζει τιμωρίας από το Δικαστήριο, ακόμα και στα πλαίσια άσκησης αστικής δικαιοδοσίας. (βλ. Eliades v. Lyssarides (1979) 1 CLR 254, London v. Ryder (1953) 1 All E.R. 741, Cornelius Desmond O’ Dwyer v. Χριστόφορου Καραγιάννα κ.α, Πολ. Έφεση αρ. 47/2015, απόφαση ημερ. 1.12.2023). Ακριβώς επειδή η φύση των τιμωρητικών αποζημιώσεων είναι τιμωρητική, παράγοντες που δεν είναι σχετικοί στον υπολογισμό των γενικών, ειδικών ή επαυξημένων αποζημιώσεων, λαμβάνονται υπόψη κατά την επιδίκαση τιμωρητικών αποζημιώσεων. Τέτοιος παράγοντας είναι και η οικονομική κατάσταση του Εναγόμενου (βλ. Ellinas v Nicolaides (1955) 2 CLR 60, Papakokkinou v Kanther (1982) 1 CLR 65).
Κατ’ αρχάς, σημειώνω ότι, στην προκειμένη περίπτωση δεν διαπιστώνω ότι η συμπεριφορά της Εναγόμενης 2 περιέχει έντονο το στοιχείο της αλαζονείας και/ή της αδιαφορίας έναντι των δικαιωμάτων του Ενάγοντα 1, για να πρέπει να τύχει τιμωρίας και/ή παραδειγματισμού. Τα όσα αναφέρουν οι συνήγοροι του Ενάγοντα 1[2] περί του ότι, αν ο σκύλος δάγκωνε αυτόν σε οποιοδήποτε άλλο μέρος του σώματος του, σήμερα θα κάναμε λόγο για θανατηφόρο ατύχημα, αποτελούν εικασίες και μόνο και, ως εκ τούτου, δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτά ή να ληφθούν υπόψη. Εν πάση όμως περιπτώσει, σημειώνω, επίσης, ότι, εν προκειμένω, τίποτα δεν έχει τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου αναφορικά με την οικονομική κατάσταση της Εναγόμενης 2, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να εξεταστεί το ζήτημα επιδίκασης τιμωρητικών αποζημιώσεων.
Στρεφόμενη τώρα στο κατά πόσο το Δικαστήριο έχει την ευχέρεια, στην παρούσα περίπτωση, να επιδικάσει επαυξημένες (aggravated) αποζημιώσεις, έχοντας κατά νου τις πιο πάνω αρχές, καθώς επίσης και το ποσό που ήδη επιδίκασα υπέρ του Ενάγοντα 1, κρίνω ότι η διακριτική μου ευχέρεια δεν πρέπει να ασκηθεί υπέρ της επιδίκασης υψηλότερου ποσού, αφού κρίνω ότι το ποσό που έχω ήδη επιδικάσει υπέρ του, αντικατοπτρίζει το μέγεθος της βλάβης που αυτός έχει υποστεί, λόγω της αμελούς συμπεριφοράς της Εναγόμενης 2. Παραπέμπω δε, στην υπόθεση Richardson v Howie [2005] P.I.Q.R. Q3 CA όπου το Αγγλικό Εφετείο ανέφερε, στα πλαίσια υπόθεσης για το αστικό αδίκημα της επίθεσης, ότι οποιεσδήποτε αποζημιώσεις αναφορικά με τη βλάβη στα αισθήματα του Ενάγοντα, θα έπρεπε να συμπεριλαμβάνονται στις γενικές αποζημιώσεις που επιδικάζονται. Λέχθηκαν τα εξής:
“It is and must be accepted that at least in cases of assault and similar torts, it is appropriate to compensate for injury to feelings including the indignity, mental suffering, humiliation or distress that might be caused by such an attack, as well as anger or indignation arising for the circumstances of the attack. It is also now clearly accepted that aggravated damages are in essence compensatory in cases of assault. Therefore, we consider that a court should not characterize the award of damages for injury to feelings, including any indignity, mental suffering, distress, humiliation or anger and indignation that might be caused by such an attack, as aggravated damages; a court should bring that element of compensatory damages for injured feelings into account as part of the general damages awarded. It is, we consider, no longer appropriate to characterize the award of damages for injury to feelings as aggravated damages, except possibly in a wholly exceptional case.”[3]
Τόκος
Εκείνο που παραμένει να εξεταστεί είναι το θέμα του τόκου. Είναι γνωστό ότι το Δικαστήριο έχει ευρεία διακριτική ευχέρεια σε σχέση με το θέμα του τόκου. Σχετικό είναι το άρθρο 58 (Α) του Κεφ. 148 και το άρθρο 33 του Ν. 14/60. Υπάρχει δε, επί του θέματος, πλούσια νομολογία. Ενδεικτικά αναφέρω τις αποφάσεις στις υποθέσεις Φοινικαρίδης κ.ά. v. Γεωργίου κ.α. (1991) 1 Α.Α.Δ. 475) και Θεοφάνους v. Κουρουκλά (2006) 1 Α.Α.Δ. 528.
Στην υπό εξέταση περίπτωση, σε ό,τι αφορά το ποσό των ειδικών αποζημιώσεων ύψους €184,57, κρίνω ότι ο Ενάγοντας 1 δικαιούται τόκο, από την ημερομηνία καταχώρησης του Ειδικώς Οπισθογραφημένου Κλητηρίου Εντάλματος του (7.2.2022), όταν ήταν ήδη αποκρυσταλλωμένες τούτες οι ζημιές, αφού είχε ήδη καταβάλει τα σχετικά ποσά (βλ. Fysco ν. Γεωργίου (1991) 1 Α.Α.Δ. 1014).
Σε ό,τι δε αφορά τις γενικές αποζημιώσεις, είναι η θέση των συνηγόρων του Ενάγοντα 1[4], ότι ο λόγος που αυτός δεν προχώρησε ενωρίτερα στην καταχώρηση της παρούσας αγωγής του ήταν ότι υπήρχε ανταλλαγή αλληλογραφίας, μεταξύ των δικηγόρων των διαδίκων, για σκοπούς τυχόν εξώδικης διευθέτησης της παρούσας διαφοράς, παραπέμποντας στα Παραρτήματα 13-15 του Καταλόγου Παραδεκτών Εγγράφων. Παρατηρώ όμως ότι, η τελευταία επιστολή, που στάληκε μεταξύ τους, φέρει ημερομηνία 2.7.2021 (Παράρτημα 14), και δεν υπήρξε οποιαδήποτε περαιτέρω, μεταξύ τους, αλληλογραφία, για σκοπούς εξώδικης διευθέτησης μέχρι την ημερομηνία καταχώρησης της παρούσας αγωγής. Ο Ενάγοντας 1 καταχώρησε το ειδικώς οπισθογραφημένο κλητήριο ένταλμα του, στις 7.2.2022, και δη 7 μήνες αργότερα, χωρίς να δίδεται οποιαδήποτε αιτιολογία για το εν λόγω χρονικό διάστημα που άφησε να παρέλθει. Στη βάση τούτου, στο ποσό των γενικών αποζημιώσεων, εξαιρουμένου του ποσού των €10.000 για την διενέργεια μελλοντικών επεμβάσεων, ο Ενάγοντας 1 δικαιούται τόκο από την ημερομηνία καταχώρησης της παρούσας αγωγής του, ήτοι τις 7.2.2022 (βλ. Fysco ν Γεωργίου (1991) 1 Α.Α.Δ. 1014). Το δε ποσό των €10.000 για τη διενέργεια των πιο πάνω μελλοντικών επεμβάσεων, φέρει τόκο από την ημερομηνία έκδοσης της απόφασης, αφού πρόκειται για μελλοντική δαπάνη (βλ. μεταξύ άλλων, Ορθοδόξου v. Ιωάννου (ανωτέρω)).
Κατάληξη
Στη βάση όλων των ανωτέρω, αποκλειστική ευθύνη για την πρόκληση του επίδικου ατυχήματος, φέρει η Εναγόμενη 2.
Κατά συνέπεια, εκδίδεται απόφαση υπέρ του Ενάγοντα 1 και εναντίον της Εναγόμενης 2, για το ποσό των €184,57 ως ειδικές αποζημιώσεις, πλέον νόμιμο τόκο από τις 7.2.2022 μέχρι εξόφλησης.
Επίσης, εκδίδεται απόφαση υπέρ του Ενάγοντα 1 και εναντίον της Εναγόμενης 2, για το ποσό των €15.000 ως γενικές αποζημιώσεις, πλέον νόμιμο τόκο από τις 7.2.2022 μέχρι εξόφλησης, και για το ποσό των €10.000 ως γενικές αποζημιώσεις για τα έξοδα μελλοντικών επεμβάσεων, πλέον νόμιμο τόκο από σήμερα μέχρι εξόφλησης.
Σε ό,τι αφορά τα έξοδα, δεν βρίσκω κανέναν λόγο για να αποκλίνω από τον γενικό κανόνα που τα θέλει να ακολουθούν το αποτέλεσμα και, κατά συνέπεια, επιδικάζονται έξοδα υπέρ του Ενάγοντα 1 και εναντίον της Εναγόμενης 2, ως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο, στην κλίμακα €10.000 - €50.000.
Ν. Πετρίδου, Ε.Δ.
Πιστό Αντίγραφο
Πρωτοκολλητής