ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ
Ενώπιον: Ν. Ταλαρίδου-Koντοπούλου, Π.Ε.Δ.
Aγωγή αρ.: 2580/2014
Μεταξύ:
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΤΔ
Ενάγουσας
-και-
1. AVLONA VEGETABLE AND FRUIT SUPPLIERS LIMITED
2. ΚΩΣΤΑ ΧΑΤΖΗΓΡΗΓΟΡΗ
3. ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΣ
4. ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΧΡΙΣΤΑΚΗΣ
Εναγόμενων
---------------
Ημερομηνία: 9 Φεβρουαρίου 2026
Εμφανίσεις:
Για ενάγοντα: κ. Μενελάου για Λ. Παπαφιλίππου & Σία ΔΕΠΕ
Για εναγόμενους αρ. 1 και 4: κ. Αυγουστή μαζί με κ. Σ. Νικολάου για Στυλιανός Κ. Αυγουστή & Συνεργάτες ΔΕΠΕ
-----------------
ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ
(Αίτηση ημερ. 19.11.2021)
Έχει εκδοθεί απόφαση του Δικαστηρίου εναντίον των Εναγομένων κατά το έτος 2014. Στις 19.11.21 καταχωρήθηκε η παρούσα αίτηση διά της οποίας η Ενάγουσα‑Αιτήτρια ζητεί την έκδοση των ακόλουθων διαταγμάτων:
“1. Διάταγμα του Δικαστηρίου που να κηρύσσει άκυρη την αποξένωση και/ή μεταβίβαση ημερομηνίας 4.6.2019 των 14500 μετοχών που κατείχε ο Εναγόμενος 4, Χριστάκης Νικολάου στην εταιρεία VACHRICO CONSTRUCTION LIMITED στην εταιρεία ΚΤΗΜΑΤΙΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΑΚΜΑΙΑ ΛΤΔ.
2. Διάταγμα του Δικαστηρίου με το οποίο να διατάσσεται λειτουργός του Επίσημου Παραλήπτη και/ή οποιουδήποτε άλλου δημόσιου αρχείου και/ή φορέα να προβεί σε κάθε αναγκαία διόρθωση των αρχείων του αναφορικά με την καταχώρηση και/ή ιδιοκτησία των ως άνω μετοχών.
3. Διάταγμα του Δικαστηρίου το οποίο να διατάσσει την επανεγγραφή των 14500 μετοχών στον Εναγόμενο 4.
4. Οποιαδήποτε άλλη διαταγή το Δικαστήριο κρίνει πρόσφορη υπό τις περιστάσεις.”
Η νομική βάση της αίτησης είναι τα άρθρα 2, 3, και 4 του Περί Ακύρωσης Δόλιων Μεταβιβάσεων Νόμου, κεφάλαιο 62, τα άρθρα 90 και 91 του Περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμου, κεφάλαιο 6 του Περί Πτώχευσης Νόμου και στους θεσμούς της Πολιτικής Δικονομίας.
Η αίτηση στηρίζεται σε ένορκη δήλωση που έχει ετοιμάσει ο Χαράλαμπος Ταουσιάνης, διευθυντής ανάκτησης χρεών μεγάλων επιχειρήσεων της εταιρείας APS Debt Servicing Cyprus Ltd. Ήταν υπάλληλος της Ελληνικής Τράπεζας προηγουμένως και μεταφέρθηκε η διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων λογαριασμών από την αιτήτρια στην εταιρεία πιο πάνω. Έχει θετική γνώση των γεγονότων και γνωρίζει καλά όλο τον φάκελο της υπόθεσης. Η απόφαση εκδόθηκε στις 10.11.14, αλλά ο εξ' αποφάσεως οφειλέτης Εναγόμενος 4 συνεχίζει μέχρι σήμερα να οφείλει στην Αιτήτρια το εξ' αποφάσεως χρέος ύψους €296.093, 05 πλέον τόκους, επίσης το ποσό των €2.530.736, 39 πλέον τόκους και επιπρόσθετα το ποσό των €263.873.40 πλέον τόκους, συν έξοδα της αγωγής.
H Αιτήτρια έχει καταχωρήσει το MEMO υπ' αρ. 931/15 στο Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας Πάφου επί των ακόλουθων ακινήτων αναφορικά με τη δικαστική απόφαση ημερομηνίας 10/11/2014 στην αγωγή με αριθμό 2580/14:
|
Α/Α |
Πόλη/Χωριό, Ενορία |
Είδος Ακινήτου |
Αρ. Εγγραφής
|
Μερίδιο |
|
1 |
Νικόκλεια/Πάφος |
Χωράφι |
0/[ ] |
1/2 |
|
2 |
Σουσκιού/Πάφος |
Χωράφι |
0/[ ] |
1/2 |
|
3 |
Τσάδα/Πάφος |
Χωράφι |
0/[ ] |
3/8 |
|
4 |
Τσάδα/Πάφος |
Χωράφι |
0/[ ] |
3/8 |
|
5 |
Τσάδα/Πάφος |
Χωράφι |
0/[ ] |
3/8 |
|
6 |
Τσάδα/Πάφος |
Χωράφι |
0/[ ] |
3/8 |
|
7 |
Τσάδα/Πάφος |
Χωράφι |
0/[ ] |
3/8 |
|
8 |
Χολή/Πάφος |
Χωράφι |
0/[ ] |
5/6 |
Η εκτίμηση της αιτήτριας είναι ότι η επιφυλαχθείσα αξία των πιο πάνω ακινήτων δεν καλύπτει το εξ' αποφάσεως χρέος. Η αξία των ΜΕΜΟ στα πλείστα ακίνητα είναι μηδενική επειδή αυτά επιβαρύνονται με προγενέστερα εμπράγματα βάρη. Ο Εναγόμενος από την ημερομηνία έκδοσης της απόφασης δεν έχει καταβάλει κανένα ποσό. Η Αιτήτρια στις 10.01.2020 καταχώρησε στο Επαρχιακό Δικαστήριο την αίτηση 2/20 για έκδοση διατάγματος πτώχευσης εναντίον του Εναγόμενου και στις 12.01.2021, ECLI:CY:DOD:2021:17 εκδόθηκε διάταγμα πτώχευσης. Μέχρι τις 04.06.19, ο Εναγόμενος ήταν μέτοχος της εταιρείας Vachrico Construction Ltd. Συγκεκριμένα κατείχε 14.500 μετοχές δηλαδή 96.67% του μετοχικού κεφαλαίου. Η σύζυγός του κατέχει 500 μετοχές της εταιρείας δηλαδή το 3.34% του μετοχικού κεφαλαίου και είναι γραμματέας και διευθυντής της εταιρείας. Διευθυντής της εταιρείας είναι και ο γιος του του Εναγόμενου. Στις 04.06.2019 ο Εναγόμενος μεταβίβασε τις 1450 μετοχές της εταιρείας στην κατοχή του στην εταιρεία Κτηματικοί Επιχειρήσεις «ΑΚΜΑΙΑ». Μοναδική μέτοχος αυτής της εταιρείας είναι η σύζυγός του και διευθυντής της εταιρείας είναι ο γιος του. Γραμματέας της εταιρείας είναι ο άλλος γιος του Νικόλας Νικολάου. Η αιτήτρια ενημερώθηκε γι' αυτό το γεγονός στις 13.05.2021. Έγινε ηλεκτρονική έρευνα τότε στον Έφορο Εταιρειών επειδή εκείνο το διάστημα υπήρχαν συζητήσεις με τον Νικόλα Νικολάου γιο του Εναγόμενου 4 και της εταιρείας Vachrico Construction Ltd. Για την εξεύρεση διευθέτησης του εξ' αποφάσεως χρέους συζητούσαν θέματα όπως ανταλλαγή ακινήτων έναντι χρέους ή και μετρητά. Ένα από τα ακίνητα που προσφέρθηκαν ήταν ένα διαμέρισμα σε υπό κατασκευή πολυκατοικία στη Λευκωσία της εταιρείας Vachrico Construction Ltd. Η μεταβίβαση των μετοχών έγινε μετά την έκδοση της απόφασης. Η μεταβίβαση των μετοχών ελέγχεται πλήρως από την οικογένεια του Εναγόμενου και έγινε κακόπιστα με πρόθεση την καταδολίευση. Η περιουσία του Εναγόμενου μετά την απόφαση ημερομηνίας 12.01.2021, βρίσκεται υπό τη διαχείριση του Επίσημου Παραλήπτη και δεν είναι αρκετή για να ικανοποιήσει το εξ' αποφάσεως χρέος. Σε κάθε περίπτωση οι μετοχές αυτές θα έπρεπε να είναι μέρος της πτωχευτικής περιουσίας για να διανεμηθούν στους πιστωτές του.
Οι εναγόμενοι 1 και 4 έχουν καταχωρήσει ένσταση κατά της αίτησης και έχουν προβάλει επτά λόγους ένστασης:
“1. H Αίτηση είναι καταχρηστική.
2. H Αίτηση δεν δικαιολογείται υπό τις περιστάσεις.
3. Είναι φανερό ότι επιδιώκεται ο οικονομικός στραγγαλισμός των Εναγομένων 1 και 4 ενώ για τους υπόλοιπους Εναγόμενους κανένα νομικό μέτρο έχει ληφθεί.
4. Η υπό κρίση αίτηση έχει υποβληθεί με υπέρμετρη και αδικαιολόγητη καθυστέρηση από τον κατ’ ισχυρισμό χρόνο μεταβίβασης των μετοχών.
5. Η Αιτήτρια, έχει προχωρήσει και με άλλα μέτρα εκτέλεσης και επαχθέστερο την κήρυξη του Εναγομένου 4 σε καθεστώς πτώχευσης.
6. Η ιδιότητα και η γνώση του Ενόρκως δηλούντα τίθεται υπό αμφισβήτηση. Η Ενάγουσα, παρέλειψε να αναφερθεί σε αληθή γεγονότα, γεγονός που καθιστά την αίτηση ανυπόστατη και/ή δεν προσήλθε στην δικαστική διαδικασία με γνήσια πρόθεση και καθαρά χέρια και/ή με όλα όσα ισχυρίζεται στην ένορκο δήλωση του, αποδεικνύεται η αδηφαγία τής Ενάγουσας ως προς τους Εναγόμενους 1 και 4.
7. Δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις της νομοθεσίας και νομολογίας για έγκριση του αιτήματος ή/και ενδεχόμενη έγκριση, θα ήταν άδικη ή/και ανεπιεικής για τα συμφέροντα των Εναγομένων 1 και 4.”
Η ένσταση στηρίζεται από τον Κυπριανίδη Αντρέα, δικηγόρο των Εναγόμενων κατά τον επίδικο χρόνο καταχώρησης της ένστασης. Αυτά τα οποία έχουν αναφέρει οι αιτητές αμφισβητούνται και επιφυλάσσονται να αντεξετάσουν επί του περιεχομένου της ένορκης δήλωσης προς υποστήριξη της ένστασης. Επίσης αμφισβητούνται οι συνθήκες κάτω από τις οποίες εκδόθηκε η απόφαση. Πέραν από άλλα μέτρα που έλαβε, η Ενάγουσα δέσμευσε μετοχές άλλων εταιρειών για την οποία διαδικασία εκκρεμούν εφέσεις και ειδικότερα η Πολιτική Έφεση με αριθμό Ε2120/2018 και η Ε20/2018. Η Ενάγουσα δεν έχει αναφέρει τι έχει κάνει σε σχέση με μέτρα εκτέλεσης εναντίον των υπόλοιπων εναγόμενων. Δεν έχει προσκομίσει ο ενόρκως δηλών κανένα αποδεικτικό στοιχείο για την αξία των ακινήτων ώστε να καταδειχθεί εάν πράγματι η αξία τους δεν υπερβαίνει την αξία της απόφασης. Εάν ο Εναγόμενος ήταν κακόπιστος δεν θα περίμενε μέχρι τον Ιούνιο του 2019 για να προβεί στη μεταβίβαση των μετοχών και δεν θα άφηνε κανένα περιουσιακό στοιχείο στο όνομά του. Επιβλήθηκε ΜΕΜΟ σε περιουσία του Εναγόμενου. Αποτελεί γεγονός ότι η Ενάγουσα στα πλαίσια άλλων διαδικασιών δέσμευσε μετοχές του Εναγόμενου εξ’ ου και οι πιο πάνω εφέσεις. Υπήρξε διαφωνία ότι οι μετοχές είναι μέρος της πτωχευτικής διαδικασίας εφόσον η μεταβίβαση έγινε το 2019 και η απόφαση πτώχευσης εκδόθηκε στις 12.01.2021. Tον συγκεκριμένο αριθμό μετοχών, στις Kτηματικές επιχειρήσεις “ΑΚΜΑΙΑ Ltd” τις κατείχε ο μέτοχος της εταιρείας Παναγιώτης Χαπούπη. Ενόσω ήταν στη ζωή δώρισε τις μετοχές στη θυγατέρα του Ανδρούλα Νικολάου Χαπούπη. Ο μέτοχος προχώρησε και διευθέτησε το υπόλοιπο της περιουσίας του με σχετικό διακανονισμό μεταξύ των τριών τέκνων των κληρονόμων με σχετικούς όρους για κάθε κληρονόμο. Επομένως οι μετοχές αποτελούν αντικείμενο κληρονομιάς και δεν αφορούν και δεν σχετίζονται με αυτά που λένε οι Ενάγοντες στην αίτησή τους. Οι μετοχές ήταν αντικείμενα δωρεάς για τη θυγατέρα του αποβιώσαντα και οι υπόλοιποι κληρονόμοι έλαβαν άλλα κληρονομικά δώρα. Καμία μεταβίβαση δεν έγινε κακόπιστα.
Η διαδικασία
Στα πλαίσια της διαδικασίας επιτράπηκε η αντεξέταση του ενόρκως δηλούντα στην αίτηση.
Αντεξεταζόμενος στην υποβολή του συνηγόρου των καθ’ ων η αίτηση πώς έβγαλε συμπέρασμα ότι η επιφυλαχθείσα αξία των ακινήτων δεν καλύπτει το εξ' αποφάσεως χρέος ο μάρτυρας απάντησε ότι βάση της εκτίμησης του τμήματος Κτηματολογίου Χωρομετρίας έχει καταλήξει σε τέτοιο συμπέρασμα. Ανέφερε ότι βασίστηκε στην επίσημη εκτίμηση του Κτηματολογίου. Επίσης ανέφερε ότι βάση της δικαστικής απόφασης του 2014 υπέρ της τράπεζας καταχωρήθηκαν ΜΕΜΟ. Ανέφερε ότι δεν μπορούσε να προχωρήσει αυτόβουλα η αιτήτρια σε εκποίηση των ακινήτων που αφορά τα ΜΕΜΟ. Αναφορικά με δωρεά των μετοχών δεν γνωρίζει εάν αφορούσε δωρεά ή εάν υπήρξε αντίτιμο. Στις συζητήσεις για διευθέτηση, προέκυψε το θέμα της μεταβίβασης μετοχών μετά από σχετική έρευνα στον έφορο εταιρειών.
Ανάλυση και Κατάληξη
Η αίτηση επιδόθηκε στον εναγόμενο 4 και σε όλα τα ενδιαφερόμενα πρόσωπα σε σχέση με την μεταβίβαση των μετοχών ήτοι, τις Κτηματικές Επιχειρήσεις Ακμαία Λτδ, Vachrico Construction Ltd, και Ανδρούλλα Νικολάου σύζυγο του εναγόμενου 4. Παρά του ότι κοινοποιήθηκε η αίτηση σε όλα τα ενδιαφερόμενα πρόσωπα ένσταση προωθήθηκε μόνο από τους εναγόμενους 1 και 4. Σε κάθε περίπτωση δεν στερήθηκε σε ενδιαφερόμενα πρόσωπα το δικαίωμα να ακουσθούν και να λάβουν μέρος στη διαδικασία.
Η απόφαση που εκδόθηκε στις 10.11.2014 εναντίον του εναγόμενου 4 είναι τελική και δεν έχει εφεσιβληθεί. Παρόλο ότι το ποσό εξακολουθεί να οφείλεται 11 χρόνια αργότερα ο εναγόμενος 4 δεν έχει καταβάλει κανένα ποσό έναντι του οφειλόμενου ποσού . Δεν αμφισβητείται από τους εναγόμενους 1 και 4 ότι ο χρόνος που ανακάλυψε η αιτήτρια την μεταβίβαση των 14500 μετοχών της εταιρείας Vachrico Construction Ltd είναι στις 13.5.2021 όταν έκανε ηλεκτρονική έρευνα της εταιρείας στον έφορο εταιρειών. Παράλληλα, είναι αναντίλεκτο γεγονός ότι τον ίδιο χρόνο που πραγματοποιήθηκε η έρευνα στον έφορο εταιρεία έγιναν και οι συζητήσεις διευθέτησης του χρέους με τον εναγόμενο 4. Στα πλαίσια των συζητήσεων ένα από τα ακίνητα που προσφέρθηκαν στα πλαίσια διευθέτησης του χρέους ήταν διαμέρισμα εγγεγραμμένο στην εταιρεία Vachrico Constructions Ltd και αυτό αποτέλεσε έναυσμα για να διεξαχθεί η έρευνα. Περαιτέρω, είναι αδιαμφισβήτητο ότι για τις μετοχές του εναγόμενου 4 στην Vachrico που μεταβιβάστηκαν κατά τις 4.6.2019 στην εταιρεία Κτηματικαί Επιχειρήσεις Ακμαία Λτδ. δεν πληρώθηκε χρηματικό ή άλλο αντάλλαγμα. Η συγκεκριμένη εταιρεία ελέγχεται από τα μέλη της οικογένειας του. Νυν μέτοχος της εταιρείας είναι η σύζυγος του Ανδρούλλα Νικολάου και αξιωματούχοι της εταιρείας είναι οι υιοί του Παναγιώτης και Νικόλας. Επίσης στην βάση της μαρτυρίας που έχει τεθεί ενώπιον μου συμπεραίνεται ότι ενώ ο εναγόμενος 4 ήταν εξ’ αποφάσεως χρεώστης και μέτοχος εταιρείας που είχε οικονομική αξία και είχε περιουσία ακίνητα προχώρησε το 2019 στην μεταβίβαση όλων των μετοχών του χωρίς να λάβει χρηματικό ή άλλο αντάλλαγμα. Η εν λόγω μεταβίβαση που έγινε χωρίς αντίτιμο συνιστά περιουσιακό στοιχείο εταιρείας που ελέγχεται από τους υιούς του με ιδιοκτήτρια την σύζυγο του.
Ως προς τις προθέσεις του εναγόμενου 4 οι αιτητές έχουν αποδείξει με χειροπιαστή μαρτυρία ότι δεν θέλει να πληρώσει το εξ’ αποφάσεως χρέος καθότι έχει παραδεχθεί ενόρκως ότι το χρέος αμφισβητείται και αμφισβητείται το ύψος αυτού παρόλο ότι το χρέος είναι τελεσίδικο και θεμελιώνεται με την δικαστική απόφαση ημερομηνίας 10.11.2014. Περαιτέρω, δεν θεωρώ ότι οι καθ’ ων η αίτηση έχουν αποδείξει ότι οι αιτητές ηθελημένα καθυστέρησαν να καταχωρήσουν την παρούσα αίτηση σε σχέση με τις μετοχές. Οι αιτητές έχουν προσκομίσει χειροπιαστή και θετική μαρτυρία που δεν έχει αμφισβητηθεί με άλλη μαρτυρία ότι τυχαίως στα πλαίσια συζητήσεων για διευθέτηση του χρέους ανακάλυψαν τις μετοχές του εναγόμενου 4 που μεταβιβάστηκαν σε άλλη εταιρεία ελεγχόμενη από τα μέλη της οικογένειας του χωρίς αντάλλαγμα. Το ότι έτσι πρέπει να έχουν τα πράγματα ενισχύεται και από το γεγονός ότι προχώρησαν κατά το έτος 2021 σε διαδικασία πτώχευσης του εναγόμενου 4 επειδή δεν είχαν κατορθώσει να εκτελέσουν την απόφαση εναντίον του. Επομένως, είναι συμπέρασμα μου στην βάση θετικής μαρτυρίας των αιτητών που δεν έχει καταρριφθεί με άλλη μαρτυρία ότι ο εναγόμενος 4 μεταβίβασε περιουσιακό στοιχείο που είχε αξία σε άλλο νομικό πρόσωπο χωρίς αντάλλαγμα και ότι το εν λόγω νομικό πρόσωπο ελέγχεται από τους υιούς του και ανήκει στην σύζυγο του.
Είναι σωστή η θέση που υπέδειξε η δικηγόρος των καθ’ ων η αίτηση ότι η παρούσα αίτηση έχει τον χαρακτήρα εναρκτήριου διαβήματος. Εφόσον η αίτηση έχει πρωτογενή χαρακτήρα τα γεγονότα επί των οποίων το Δικαστήριο θα προβεί στην τελική του κρίση θα πρέπει να αποτελούν ευρήματα του Δικαστηρίου. Έγινε αντεξέταση του Χαράλαμπου Ταουσιάνη αλλά δεν αμφισβητήθηκαν τα, πιο πάνω, ευρήματα ως καθοριστικά για την κρίση του Δικαστηρίου σε σχέση με το θέμα της μεταβίβασης των 14500 μετοχών. Το ότι η δικαστική απόφαση έχει εγγραφεί σε ακίνητα στα οποία ο εναγόμενος 4 έχει συμφέρον δεν έχει σημασία προς επίλυση της υπό κρίση αίτησης που έχει άλλο σκοπό και χαρακτήρα. Εξάλλου εκ του γεγονότος ότι έχει εκδοθεί διάταγμα πτώχευσης εναντίον του εναγόμενου 4 προκύπτει ότι δεν υπάρχουν ικανοποιητικά περιουσιακά στοιχεία εγγεγραμμένα στο όνομα του για να ικανοποιήσει το χρέος. Ένα είναι το ουσιαστικό ερώτημα προς επίλυση ήτοι, κατά πόσο η μεταβίβαση των μετοχών σε εταιρεία οικογενειακών συμφερόντων του εναγόμενου 4 χωρίς αντίκρισμα συνιστά δόλια μεταβίβαση. Το θέμα το οποίο αμφισβητείται στην παρούσα περίπτωση είναι κατά πόσο ο καθ’ ου η αίτηση 4 προχώρησε σε δόλια μεταβίβαση των επίδικων μετοχών ενόψει της Δικαστικής απόφασης.
Οι μετοχές μεταβιβάστηκαν επ’ ονόματι της εταιρείας Κτηματικές Επιχειρήσεις Ακμαία Λτδ μετά την έκδοση της απόφασης δυνάμει δωρεάς. Δεν έδωσε καμία δικαιολογία για την πράξη αυτή. Ο ισχυρισμός ότι οι μετοχές αυτές αποτελούν αντικείμενο κληρονομιάς δεν ανταποκρίνεται με την πραγματική μαρτυρία που έχει τεθεί ενώπιον μου. Ο Χαπούπης ουδέποτε υπήρξε ιδιοκτήτης της εταιρείας Vachrico. Οι μετοχές του εναγόμενου 4 μεταβιβάστηκαν σε άλλη εταιρεία που εν τέλει ελέγχεται από την οικογένεια του χωρίς αντάλλαγμα. Η μεταβίβαση πραγματοποιήθηκε στις 4.6.2019 μετά την έκδοση της δικαστικής απόφασης εναντίον του. Το ότι οι μετοχές είναι αντικείμενο κληρονομιάς είναι μετέωρος ισχυρισμός που δεν στηρίζεται σε μαρτυρία. Ως εκ τούτου τα λεγόμενα του σε σχέση με την μεταβίβαση μετοχών στην οποία ήταν ιδιοκτήτης μαζί με την σύζυγο του συνιστά επινόηση για να δικαιολογήσει το γεγονός ότι προχώρησε να μεταβιβάσει την περιουσία του χωρίς νόμιμο αντάλλαγμα σε εταιρεία ιδιοκτησίας της οικογένειας του ενόψει την έκδοσης δικαστικής απόφασης εναντίον του.
Το άρθρο 4 του περί Δόλιων Μεταβιβάσεων Νόμου Κεφ. 62 πιο κάτω πρόκειται για ένδικο διάβημα που δύναται να καταχωρηθεί στα πλαίσια της αγωγής.
“4. Οπoιαδήπoτε δωρεά, πώληση, εvέχυρo, υπoθήκη ή άλλη μεταβίβαση ή διάθεση oπoιασδήπoτε κιvητής ή ακίvητης περιoυσίας πoυ θεωρείται ως δόλια βάσει τωv διατάξεωv τoυ άρθρoυ 3 τoυ Νόμoυ αυτoύ η oπoία έγιvε πριv από ή μετά τηv έvαρξη αγωγής ή άλλης διαδικασίας στηv oπoία τo δικαίωμα για αvάκτηση τoυ χρέoυς έχει απoδειχτεί, δύvαται vα ακυρωθεί με διάταγμα τoυ Δικαστηρίoυ πoυ εξασφαλίζεται με αίτηση oπoιoυδήπoτε εξ απoφάσεως πιστωτή πoυ γίvεται στηv εv λόγω αγωγή ή άλλη διαδικασία, και στo Δικαστήριo εvώπιov τoυ oπoίoυ η αγωγή ή άλλη διαδικασία έχει ακoυστεί ή εκκρεμεί.”
Η αίτηση έχει σκοπό την εκτέλεση της δικαστικής απόφασης που εκκρεμεί και παραμένει μέχρι σήμερα οφειλόμενη. Δεν τίθεται θέμα καταχρηστικότητας διαδικασίας που αποσκοπεί στην εκτέλεση της απόφασης αφ’ ης στιγμής η απόφαση παραμένει ανεκτέλεστη και η ακύρωση της δόλιας μεταβίβαση που αποσκοπεί στην ικανοποίηση της Δικαστικής απόφασης συνιστά μέτρο εκτέλεσης.
Η εξουσία του Δικαστηρίου να ακυρώσει δόλια μεταβίβαση ρυθμίζεται στην βάση των διατάξεων του άρθρου 3 του Κεφ. 62 ως ακολούθως:
“Ακύρωση δόλιωv μεταβιβάσεωv
3.-(1) Κάθε δωρεά, πώληση, εvέχυρo, υπoθήκη ή άλλη μεταβίβαση ή διάθεση oπoιασδήπoτε κιvητής ή ακίvητης περιoυσίας πoυ γίvεται από oπoιoδήπoτε πρόσωπo με πρόθεση vα παρεμπoδίσει ή καθυστερήσει τoυς πιστωτές τoυ ή oπoιoδήπoτε από αυτoύς vα αvακτήσoυv από αυτόv, τα χρέη αυτoύ ή αυτώv, θα θεωρείται ότι είvαι δόλια, και θα είvαι άκυρη εvαvτίov τoυ εv λόγω πιστωτή ή πιστωτώv, και αvεξάρτητα από oπoιαδήπoτε τέτoια δωρεά, πώληση, εvέχυρo, υπoθήκη ή άλλη μεταβίβαση ή διάθεση, η περιoυσία πoυ φέρεται ότι μεταβιβάστηκε ή έτυχε μεταχείρισης κατά άλλo τρόπo δύvαται vα κατασχεθεί και vα πωληθεί πρoς ικαvoπoίηση oπoιoυδήπoτε χρέoυς από δικαστική απόφαση πoυ oφείλεται από τo πρόσωπo πoυ πρoβαίvει στη δωρεά, πώληση, εvέχυρo, υπoθήκη ή άλλη μεταβίβαση ή διάθεση.
(2) Σε oπoιαδήπoτε αίτηση, βάσει τωv διατάξεωv τoυ Νόμoυ αυτoύ για ακύρωση μεταβίβασης ή εκχώρησης oπoιασδήπoτε περιoυσίας πoυ έγιvε σε oπoιoδήπoτε γovιό, σύζυγo, παιδί, αδελφό ή αδελφή τoυ δικαιoπάρoχoυ ή εκχωρητή, όχι με χρηματικό αvτάλλαγμα ή με αvτάλλαγμα άλλη περιoυσία ισoδύvαμης αξίας ή με καλή αvτιπαρoχή, τo βάρoς απόδειξης ότι αυτή η μεταβίβαση ή εκχώρηση έγιvε καλή τη πίστει και δεv έγιvε με πρόθεση vα παρεμπoδίσει ή καθυστερήσει τoυς πιστωτές τoυ θα έχει o δικαιoπάρoχoς ή εκχωρητής και τo πρόσωπo στo oπoίo έγιvε η εv λόγω μεταβίβαση ή εκχώρηση.
(3) Καμιά πώληση, υπoθήκη, μεταβίβαση ή εκχώρηση πoυ γίvεται με αvτάλλαγμα χρημάτωv ή άλλης περιoυσίας ισoδύvαμης αξίας δεv θα είvαι ακυρώσιμη βάσει τωv διατάξεωv τoυ Νόμoυ αυτoύ, εκτός αv o αγoραστής, o εvυπόθηκoς δαvειστής, o δικαιoδόχoς ή εκδoχέας φαvεί ότι έχει απoδεχτεί αυτή εv γvώσει τoυ ότι η πώληση αυτή, υπoθήκη, μεταβίβαση ή εκχώρηση έγιvε από τov πωλητή, εvυπόθηκo oφειλέτη, δικαιoπάρoχo ή εκχωρητή με πρόθεση vα καθυστερήσει ή καταδoλιεύσει τoυς πιστωτές τoυ.”
H μεταβίβαση των μετοχών έγινε σε εταιρεία που ελέγχεται από τα συγγενικά πρόσωπα της άμεσης οικογένειας του καθ’ ου η αίτηση 4 χωρίς αντιπαροχή μετά την έκδοση της απόφασης. Ικανοποιούνται οι προϋποθέσεις του εδάφιου (1) ότι πρόκειται για δωρεά, και μεταβίβαση από τον ιδιοκτήτη των μετοχών με πρόθεση vα παρεμπoδίσει ή καθυστερήσει τoυς πιστωτές τoυ ή oπoιoδήπoτε από αυτoύς vα αvακτήσoυv από αυτόv, τα χρέη αυτoύ ή αυτώv. Επειδή πρόκειται για μεταβίβαση που έγινε σε νομικό πρόσωπο που ελέγχεται από την οικογένεια του καθ’ ου η αίτηση 4 χωρίς αντιπαροχή μετά την έκδοση της απόφασης αποδεικνύεται ότι έγινε για να ματαιωθεί η εκτέλεση της απόφασης και θα πρέπει να θεωρηθεί ότι είvαι δόλια μεταβίβαση. Σε κάθε περίπτωση οι καθ’ ων η αίτηση δεν έχουν προσκομίσει αντίθετη μαρτυρία για να μετατοπίσουν αυτή την εικόνα των πραγμάτων.
Επίσης σύμφωνα με το άρθρο 91Α του Κεφ. 6, δωρεά σε συγγενείς χωρίς αντιπαροχή θεωρείται πράξη καταδολίευσης του εξ’ αποφάσεως πιστωτή εφόσον γίνεται με σκοπό την παρεμπόδιση ή καθυστέρηση ικανοποίησης των εξ αποφάσεως χρεών. Τέτοια πράξη λογίζεται ως προνοεί το εδάφιο (2) του άρθρου 91A ως γενόμενη με σκοπό την καταδολίευση του εξ αποφάσεως πιστωτή μέχρις αποδείξεως του αντιθέτου. Περαιτέρω, τέτοια πράξη θεωρείται καταδολιευτική, ανεξαρτήτως του αν έγινε πριν ή μετά την καταχώρηση αγωγής δυνάμει της οποίας εκδόθηκε απόφαση υπέρ του πιστωτή.
Εκείνο που το Ανώτατο Δικαστήριο επεξήγησε στα πλαίσια της υπόθεσης Δη.Μα.Ρω Λτδ ν. Lakis Georgiou Construction Ltd Πολιτική Έφεση 218/2012 ημερομηνίας 28.9.2018 είναι ότι στην περίπτωση διενέργειας τέτοιων πράξεων εν αναμονή δικαστικής διαδικασίας που θα επιφέρει αποτέλεσμα δημιουργείται τεκμήριο υπέρ του πιστωτή ότι πραγματοποιήθηκε για να ματαιωθεί η εκτέλεση της Δικαστικής απόφασης. Το ακόλουθο σκεπτικό της απόφασης είναι σχετικό:
“Παρατηρείται επομένως ότι υπάρχει τεκμήριο το οποίο λειτουργεί υπέρ του πιστωτή με τον οφειλέτη να βαρύνεται με την απόδειξη του αντιθέτου. Απόδειξη που ικανοποιείται στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων, (Ευαγγέλου ν. Κωστάκης Κουρέας και Υιός Λτδ (2005) 2 Α.Α.Δ. 415). Η δωρεά, όπως είναι εν προκειμένω η περίπτωση, προς όφελος τρίτου του περιουσιακού στοιχείου της εφεσείουσας εταιρείας τεκμαίρεται να αποτελεί πράξη καταδολίευσης των εφεσιβλήτων και αυτό ανεξάρτητα από το χρονικό σημείο που έγινε η μεταβίβαση δηλαδή πριν ή μετά την καταχώρηση αγωγής, ή, στα δεδομένα της παρούσας διαφοράς, της έκδοσης της διαιτητικής απόφασης και της μεταγενέστερης εγγραφής της στο Επαρχιακό Δικαστήριο Πάφου. Παρόμοιες πρόνοιες υπάρχουν στο Κεφ. 62, το άρθρο 3(1) του οποίου προνοεί ότι κάθε δωρεά, πώληση, κλπ, με πρόθεση την παρεμπόδιση ή καθυστέρηση των πιστωτών θα θεωρείται ως δόλια, κατά τεκμήριο, δηλαδή, με το βάρος κατά το εδάφιο (2), απόδειξης της καλής πίστης της μεταβίβασης ή εκχώρησης να φέρει ο δικαιοπάροχος ή εκχωρητής καθώς και το πρόσωπο στο οποίο έγινε η μεταβίβαση ή εκχώρηση. Παρόμοιες είναι και οι πρόνοιες των άρθρων 46(1) και 47(1) του περί Πτωχεύσεως Νόμου Κεφ. 5, τα οποία προνοούν ότι οποιαδήποτε διάθεση περιουσίας που δεν γίνεται λόγω γάμου ή προς όφελος αγοραστή καλή τη πίστει και με νόμιμη αντιπαροχή, θα είναι άκυρη έναντι του Επιτρόπου Πτωχεύσεως αν η διάθεση έγινε μέσα σε δύο χρόνια από την κήρυξη του διαθέτη σε πτώχευση ή αν ο διαθέτης σε οποιοδήποτε χρονικό διάστημα μετά τη διάθεση και εντός περιόδου δέκα ετών κηρύχθηκε σε πτώχευση.”
Το μόνο κριτήριο που θέτει το Άρθρο 3(1) του Κεφ. 62 η πρόθεση του προσώπου που προβαίνει στη μεταβίβαση, το δε Άρθρο 3(2) του Κεφ. 62 δημιουργεί μαχητό τεκμήριο περί πρόθεσης καταδολίευσης στις περιπτώσεις, μεταξύ άλλων, μεταβίβασης σε παιδί. Περιουσία που μεταβιβάζεται με πρόθεση καταδολίευσης (Άρθρο 3(1)) ή κάτω υπό τις περιστάσεις του Άρθρου 3(2), υπόκειται σε ακύρωση, έστω και αν δεν εκποιήθηκαν πρώτα οι εμπράγματες εξασφαλίσεις, ή ο χρεώστης έχει άλλη περιουσία που μπορεί να πωληθεί για να ικανοποιήσει το χρέος του, ή αν ο πιστωτής δεν στράφηκε πρώτα εναντίον του εγγυητή. (βλ. Θεοδώρου ν. Tράπεζα Κύπρου Δημόσια Εταιρεία Λτδ Πολιτική Έφεση Ε48/2020 ημερομηνίας 15.5.2025.)
Στην υπόθεση Ζίττη κ.α. v. Φθαρτεμπορική Α/φοι Α. Κατσαρής Π. Λτδ Πολιτική Έφεση Ε92/2014 ημερ. 16/7/2019 γίνεται επισκόπηση της νομολογίας που διέπει το θέμα και αναφέρονται μεταξύ άλλων και τα ακόλουθα:
«Στη βάση του εδαφίου (2) του άρθρου 3 του Κεφ. 62, όταν η μεταβίβαση γίνει σε παιδί, χωρίς χρηματικό αντάλλαγμα, δημιουργείται μαχητό τεκμήριο ότι η μεταβίβαση ήταν δόλια και το βάρος απόδειξης, ότι αυτή έγινε καλή τη πίστει, είναι στους ώμους του δικαιοπάροχου. Το εν λόγω μαχητό τεκμήριο μπορεί να ανατραπεί στη βάση του ισοζυγίου των πιθανοτήτων με την προσκόμιση αξιόπιστης μαρτυρίας.Η πρόθεση που ο μεταβιβάζων είχε, κατά το χρόνο της μεταβίβασης, αποτελεί το ουσιώδες, ώστε να διαπιστωθεί αν η πράξη έγινε για να καθυστερήσει τους πιστωτές του.
Σχετικό ως προς την πρόθεση του οφειλέτη είναι το πιο κάτω απόσπασμα από την απόφασηVassiliades v.Vassiliades and another (1941) XVII (Part 1) CLR 1:
"The Law of Cyprus as stated in sections 2 and 3 of the Fraudulent Transfers Avoidance Laws, 1886 and 1927 makes the intent of the transferor the crucial test for deciding whether the transfer or disposal is to be deemed to be "fraudulent". The fraud contemplated is note what has been called 'moral' fraud; But consist in the intention of the transferor to 'hinder' or 'delay' (that is something less than 'revent') his creditors. Whether or not that intention exists, must be decided as an inference of fact considering all the circumstances of the case".
Στην υπόθεση Τζίεπρα ν. Σάββα κ.α. (2013) 1 Α.Α.Δ. 2410 αποφασίστηκε ότι:
"Το Κεφ. 62, και ειδικά το Άρθρο 4, παρέχει εξουσία στο δικαστήριο να ακυρώσει, μεταξύ άλλων, οποιαδήποτε μεταβίβαση ή διάθεση ακίνητης περιουσίας που θεωρείται ως «δόλια» βάσει των διατάξεων του Άρθρου 3 του Νόμου. Το Άρθρο 3(1) του Κεφ. 62 προνοεί, μεταξύ άλλων, ότι κάθε μεταβίβαση ή διάθεση ακίνητης περιουσίας, που γίνεται από οποιοδήποτε πρόσωπο, με πρόθεση να παρεμποδίσει ή να καθυστερήσει τους πιστωτές του ή οποιοδήποτε απ' αυτούς να ανακτήσουν απ' αυτόν τα χρέη τους, θα θεωρείται ότι είναι δόλια και θα είναι άκυρη εναντίον του εν λόγω πιστωτή ή πιστωτών.
Σύμφωνα με την αναντίλεκτη μαρτυρία που έχει τεθεί ενώπιον μου η μεταβίβαση της επίδικης περιουσίας είχε γίνει δυνάμει δωρεάς από τον εναγόμενο 4 σε εταιρεία που ελέγχεται από την οικογένεια του και στην οποία αποκλειστικός μέτοχος της εταιρείας είναι σύζυγος του εναγόμενου 4. Το ότι έτσι έχουν τα πράγματα είναι κοινό έδαφος. Το ότι αυτό έγινε μετά την έκδοση της απόφασης και ότι μάλιστα υπήρξαν συζητήσεις της οικογένειας του εναγομένου για τα περιουσιακά στοιχεία της συγκεκριμένης εταιρείας με τους αιτητές προκειμένου να διευθετήσει το χρέος είναι απτή απόδειξη του γεγονότος ότι ο εναγόμενος είχε τον έλεγχο της εταιρείας. Ενέγραψε τις μετοχές στην σύζυγο του προκειμένου να αποφύγει την εκτέλεση της απόφασης της οποίας όπως εξήγησε ενόρκως την αμφισβητεί.
Εφόσον η μεταβίβαση των μετοχών έγινε διά δωρεάς δεν θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι υπήρχε χρηματικό αντάλλαγμα ή αντιπαροχή για τη μεταβίβασή τους, έτσι ώστε να παραμένει το βάρος απόδειξης στους ώμους των αιτητών και εναπόκειται στον εναγόμενο 4 να αποδείξει ότι έλαβε αντάλλαγμα για την μεταβίβαση των μετοχών πράγμα που δεν έκανε. Το Άρθρο 3(2) του Νόμου είναι σαφές ότι, σε περιπτώσεις μεταβιβάσεων διά δωρεάς, το βάρος απόδειξης ότι οι μεταβιβάσεις έγιναν καλή τη πίστη και όχι με πρόθεση να παρεμποδιστούν ή να καθυστερήσουν τους πιστωτές, το έχει ο δικαιοπάροχος ή εκχωρητής και το πρόσωπο στο οποίο έγινε η εν λόγω μεταβίβαση.
Στην Ιωακείμ ν. Κυπριακής Τράπεζας Λτδ (αρ. 1) (2003) 1 ΑΑΔ 198 αποφασίστηκαν τα ακόλουθα:
“[H] αίτηση κάτω από τις διατάξεις του Κεφ. 62 ανήκει στην κατηγορία αίτησης που έχει πρωτογενή χαρακτήρα. Πρόκειται για αυτόνομη διαδικασία, που στοχεύει σε άλλης μορφής θεραπεία και που κατατάσσεται, στην ευρύτερη κατηγορία των αγωγών. Το γεγονός αυτό δεν σημαίνει ότι σε κάθε περίπτωση ο αιτητής έχει το βάρος απόδειξης. Εδώ, ο ίδιος ο Νόμος προνοεί για μετατόπιση του βάρους απόδειξης, εφόσον τηρούνται κάποιες προϋποθέσεις. Συνεπώς, το ότι η αίτηση για δόλια μεταβίβαση κατατάσσεται στην ευρύτερη κατηγορία των αγωγών δεν σημαίνει ότι το βάρος απόδειξης δεν μπορεί να μετατεθεί. Οι συνήγοροι των εφεσιβλήτων παρέπεμψαν σε υποθέσεις συναλλαγματικών όπου, κατ΄ αναλογία, σε περίπτωση που η υπογραφή κάποιου προσώπου εμφανίζεται στη συναλλαγματική, θεωρείται εκ πρώτης όψεως ότι έχει καταστεί μέρος σε αξία και το βάρος απόδειξης μετατίθεται σ΄ αυτόν να αποδείξει ότι υφίσταται μία από τις υπερασπίσεις που παρατίθενται στο σχετικό νόμο.”
Μετά την διενέργεια τέτοιας μεταβίβασης που τεκμαίρεται ότι είναι καταδολιευτική πράξη προς αποφυγή των συνεπειών μιας Δικαστικής απόφασης μετατοπίζεται το βάρος απόδειξης στους ώμους του εξ’ αποφάσεως οφειλέτη να αποδείξει το αντίθετο. Στην περίπτωση μας ο εναγόμενος δεν έχει προσκομίσει καμία μαρτυρία να αποσείσει την εντύπωση αυτή εκτός του αόριστου και ασαφής ισχυρισμού για κληρονομικά δικαιώματα. Η θέση του ότι θεωρεί ότι αμφισβητεί το χρέος που θεμελιώνεται με δικαστική απόφαση εντείνει την εικόνα ότι όλες οι πράξεις του είχαν ως αποτέλεσμα οι μετοχές να καταστούν μη προσβάσιμες στους αιτητές ώστε να αποφευχθεί η εκτέλεση της δικαστικής απόφασης.. Είναι εύρημα μου ότι η πράξη της μεταβίβασης των επίδικων μετοχών στην συγκεκριμένη εταιρεία υπήρξε δόλια μεταβίβαση και ακυρώνονται οι εν λόγω μεταβιβάσεις και διατάττεται η επανεγγραφή των μετοχών επ’ ονόματι του εναγόμενου 4.
Εκδίδεται διάταγμα ως η παράγραφος 1, 2 και 3 της αίτησης με σημερινή ημερομηνία.
Τα έξοδα αίτησης επιδικάζονται υπέρ της αιτήτριας και εναντίον των καθ’ ων η αίτηση 1 και 4 (αλληλέγγυα και/ή κεχωρισμένα) όπως αυτά υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο.
(Υπ.) ………..………………………………..
Ν. Ταλαρίδου-Κοντοπούλου, Π.Ε.Δ.
Πιστό Αντίγραφο
Πρωτοκολλητής
/ΕΠ
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο