ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ
ΕΝΩΠΙΟΝ: Ν. Πετρίδου, Ε.Δ
Αγωγή αρ.: 5599/2015
Μεταξύ:
- Emine Manizade, εκ Τουρκίας
- Kurtulus Kagan, εκ Τουρκίας
- Dilembre Mouzafer Pamir, εκ Τουρκίας
Ενάγοντες
-και-
- Κυπριακής Δημοκρατίας δια μέσω του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας
- Κώστα Παναγή
Εναγομένων
Ημερομηνία: 2 Μαρτίου 2026
Εμφανίσεις:
Για τον Ενάγοντα: κ. Μ. Καλογήρου
Για τον Εναγόμενο 2: κα Μ. Κωνσταντίνου
ΑΠΟΦΑΣΗ
Με την πιο πάνω αγωγή, οι Ενάγοντες επιζητούν εναντίον του Εναγόμενου 2 (στο εξής «ο Εναγόμενος»), δήλωση του Δικαστηρίου ότι αυτός κατέχει, χρησιμοποιεί και/ή εκμεταλλεύεται την ακίνητη περιουσία των πρώτων, παράνομα και/ή άνευ νόμιμης αντιπαροχής, από την ημερομηνία που ο Εναγόμενος 1 τερμάτισε τις σχετικές συμφωνίες μίσθωσης αναφορικά με τη χρήση από πλευράς του Εναγόμενου των επίδικων τεμαχίων. Επίσης, επιζητούν διάταγμα του Δικαστηρίου, με το οποίο να διατάσσεται η άμεση εκκένωση και/ή ο τερματισμός της κατοχής και/ή χρήσης και/ή εκμετάλλευσης της ακίνητης περιουσίας των Εναγόντων, από πλευράς του Εναγόμενου. Τέλος, αξιώνουν, εναντίον του τελευταίου, αποζημιώσεις για παράνομη επέμβαση.
Σημειώνω, στο παρόν στάδιο, για σκοπούς πληρότητας, ότι, η παρούσα αγωγή εναντίον του Εναγόμενου 1, αποσύρθηκε, σε προηγούμενο στάδιο (και δη στις 11.9.2018), ως εξωδίκως διευθετηθείσα.
Κοινώς αποδεκτά και/ή μη αμφισβητούμενα γεγονότα
Στη βάση των κοινώς αποδεκτών γεγονότων, ως τούτα προκύπτουν από τη μαρτυρία που κατατέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου, κατά την ακροαματική διαδικασία, και δεν αμφισβητήθηκε (βλ. Frederickou Schoοls Co. Ltd v. Acuac Inc. (2002) 1 ΑΑΔ 1527), ως επίσης και των σχετικών δηλώσεων των συνηγόρων των διαδίκων, τα πιο κάτω προκύπτουν ως κοινώς αποδεκτά και μη αμφισβητούμενα γεγονότα.
1. Οι Ενάγοντες είναι Τούρκοι υπήκοοι και εγγεγραμμένοι ιδιοκτήτες των ακόλουθων ακινήτων:
(Α) Η Ενάγουσα 1 είναι ιδιοκτήτρια:
(1) του ακινήτου με αριθμό εγγραφής 1/[ ], Φ/Σχέδιο: 21/460504, τμήμα 1, τεμάχιο 3, διεύθυνση [ ], τοποθεσία Μεγάλου Αλεξάνδρου, Ενορία Tαμπακχανέ, Δήμος Λευκωσίας, Επαρχία Λευκωσίας (στο εξής «το Τεμάχιο 3»), μερίδιο 4/9, και
(2) του ακινήτου με αριθμό εγγραφής 1/[ ], Φ/Σχέδιο 21/460504, τμήμα 1, τεμάχιο 4, Ενορία Tαμπακχανέ, Δήμος Λευκωσίας, Επαρχία Λευκωσίας (στο εξής «το Τεμάχιο 4»), μερίδιο 4/9.
(Β) Ο Ενάγοντας 2, είναι, επίσης, ιδιοκτήτης των Τεμαχίων 3 και 4 (στο εξής μαζί αναφερόμενα ως «τα επίδικα Τεμάχια ή Τεμάχια»), εκ μεριδίου 4/9 σε έκαστο εξ αυτών.
(Γ) Ο Ενάγοντας 3, είναι, επίσης, ιδιοκτήτης των Τεμαχίων 3 και 4, εκ μεριδίου 1/9 σε έκαστο εξ αυτών.
(βλ. σχετικά, τη Δέσμη Τεκμηρίου 2 και Δέσμη Τεκμηρίου 3).
2. Για τα επίδικα Τεμάχια, ετοιμάστηκε σχετική Έκθεση Εκτίμησης (Τεκμήριο 1), στη βάση της οποίας εκτιμήθηκε η αγοραία ενοικιαστική αξία αυτών, για την περίοδο 2023. Στη βάση αυτής, το αγοραίο ενοίκιο έκαστου Τεμαχίου (επί το όλο) καθορίστηκε στο ποσό των €292 μηνιαίως[1].
3. Κατά την 1.12.1997, μεταξύ του Υπουργού Εσωτερικών, υπό την ιδιότητα του ως Κηδεμόνας των τουρκοκυπριακών περιουσιών (στο εξής αναφερόμενος ως «ο Κηδεμόνας») καταρτίστηκε συμφωνία άδειας χρήσεως (μίσθωσης) με τον Εναγόμενο, τόσο αναφορικά με τα επίδικα Τεμάχια, όσο και αναφορικά με τα τεμάχια 2, 5 και 8 (στο εξής «τα άλλα τεμάχια»), για χρήση τους, από τον τελευταίο, ως χώρων στάθμευσης (β. Τεκμήριο 4) (στο εξής «η Συμφωνία Μίσθωσης»). Η εν λόγω δε Συμφωνία Μίσθωσης, ανανεωνόταν από χρόνο σε χρόνο με τον Εναγόμενο, κατόπιν έγκρισης του Κηδεμόνα, μέχρι και το έτος 2015.
4. Οι δικηγόροι των Εναγόντων, μέσω διαφόρων επιστολών τους προς τον Κηδεμόνα, τον καλούσαν να αποδώσει τα επίδικα Τεμάχια στους Ενάγοντες, εφόσον τούτοι ήταν οι νόμιμοι κληρονόμοι της εν λόγω περιουσίας και συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις του σχετικού Νόμου για να τους αποδωθούν (βλ. Τεκμήρια 7, 9, 12, 14, 16).
5. Στις 9.4.2015, με σχετική επιστολή από πλευράς του Κηδεμόνα, ο τελευταίος ενημέρωσε τους δικηγόρους των Εναγόντων ότι αποφάσισε να αποδώσει την ιδιοκτησία του Τεμαχίου 4 στους Ενάγοντες (βλ. Τεκμήριο 10).
6. Κατά τις 6.5.2015, το Υπουργείο Εσωτερικών, ενημέρωσε, με σχετική επιστολή του (βλ. Τεκμήριο 11), τον Εναγόμενο ότι, ο Κηδεμόνας αποφάσισε όπως η ιδιοκτησία του Τεμαχίου 4 αποδοθεί στους Ενάγοντες και, ως εκ τούτου, τον καλούσε να εγκαταλείψει το εν λόγω τεμάχιο και να τερματίσει την οποιαδήποτε χρήση του. Επίσης, τον κάλεσε να υπογράψει νέα σύμβαση μίσθωσης με τον Κηδεμόνα, στην οποία δεν θα περιλαμβανόταν το εν λόγω τεμάχιο.
7. Κατόπιν των πιο πάνω, μεταξύ του Κηδεμόνα και του Εναγόμενου, υπογράφηκε νέα σύμβαση μίσθωσης, ημερ. 1.7.2015, βάσει της οποίας μισθώνονταν στον τελευταίο, για χρήση ως χώρους στάθμευσης, μόνο το Τεμάχιο 3 και τα άλλα τεμάχια (βλ. Τεκμήριο 5).
8. Οι δικηγόροι των Εναγόντων, με σχετική επιστολή ημερ. 7.9.2015, προς τον Εναγόμενο, καλούσαν τον τελευταίο να εγκαταλείψει το Τεμάχιο 4 και να το παραδώσει στους Ενάγοντες ελεύθερο κατοχής. Η εν λόγω επιστολή επιδόθηκε στον Εναγόμενο στις 8.9.2015 (βλ. Τεκμήριο 19).
9. Ως προκύπτει από το Τεκμήριο 15, ο Κηδεμόνας συγκατατέθηκε να καταβάλει στους Ενάγοντες το ποσό των €3.112,35, το οποίο αναλογούσε στο εισπραχθέν, από τον ίδιο, ποσό, από τη μίσθωση του Τεμαχίου 4.
10. Στις 27.7.2016, οι δικηγόροι των Εναγόντων απέστειλαν επιστολή προς τον Κηδεμόνα, με την οποία τον καλούσαν όπως μεριμνήσει για την πληρωμή και του ποσού που αφορά το Τεμάχιο 3, για τους ίδιους λόγους που αφορούσαν το Τεμάχιο 4 (βλ. Τεκμήριο 16).
11. Ακολούθως, στις 21.6.2017, με σχετική επιστολή του Κηδεμόνα προς τον Εναγόμενο, ο τελευταίος ενημερώθηκε ότι η ιδιοκτησία του Τεμαχίου 3 είχε αποφασιστεί από τον πρώτο να αποδοθεί στους Ενάγοντες. Ενόψει τούτου, ο Κηδεμόνας, κάλεσε τον Εναγόμενο να προσέλθει για υπογραφή νέας σύμβασης μίσθωσης που δεν θα περιελάμβανε το εν λόγω Τεμάχιο 3, ενώ τον ενημέρωσε, επίσης, ότι η προγενέστερη συμφωνία, ακυρώνετο από την 1.4.2017 (βλ. Τεκμήριο 17).
12. Ένεκα των πιο πάνω, στις 12.5.2017, μεταξύ του Κηδεμόνα και του Εναγόμενου, καταρτίστηκε νέα σύμβαση μίσθωσης, για χρήση, από τον τελευταίο, μόνο των άλλων τεμαχίων ως χώρων στάθμευσης (βλ. Τεκμήριο 6).
13. Στις 31.5.2017, έγινε έμβασμα, προς τον λογαριασμό του δικηγορικού γραφείου που εκπροσωπεί τους Ενάγοντες, για το συνολικό ποσό των €7.227,57 (βλ. Τεκμήριο 18), το οποίο αναλογούσε στο εισπραχθέν, από τον Κηδεμόνα, ποσό, από τη μίσθωση των επίδικων Τεμαχίων.
Για όλα τα πιο πάνω γεγονότα, προβαίνω, από αυτό το στάδιο, σε ανάλογα ευρήματα.
Οι εκδοχές των διαδίκων
Προτού προχωρήσω να παραθέσω την ενώπιον μου μαρτυρία, κρίνω ορθό, στο σημείο αυτό, να καταγράψω, με εντελώς συνοπτικό τρόπο, τις εκδοχές των διαδίκων.
Η εκδοχή των Εναγόντων
Στη βάση των ισχυρισμών των Εναγόντων, ο Εναγόμενος κατέχει και/ή εκμεταλλεύεται, τα επίδικα Τεμάχια, παράνομα, χωρίς την εξουσιοδότηση τους, αλλά και χωρίς να τους παρέχει οποιαδήποτε αντιπαροχή, και τούτο, παρά το γεγονός ότι, ο Κηδεμόνας (Εναγόμενος 1) τερμάτισε, στις 6.5.2015, τη Σύμβαση Μίσθωσης, αναφορικά με τη χρήση, από τον πρώτο, του Τεμαχίου 4, και στις 21.6.2017 τερμάτισε και τη σχετική σύμβαση μίσθωσης αναφορικά με τη χρήση από τον Εναγόμενο του Τεμαχίου 3. Είναι ακόμα η θέση τους ότι, ο Εναγόμενος, μετά τον τερματισμό των πιο πάνω συμβάσεων μίσθωσης, συνεχίζει παράνομα να κατέχει και να εκμεταλλεύεται τα επίδικα Τεμάχια, με αποτέλεσμα αυτοί να στερούνται το εισόδημα που θα τους επέφερε η επένδυση και/ή εκμετάλλευση τούτων, διά της πώλησης ή ενοικίασης τους.
Η εκδοχή του Εναγόμενου
Ο Εναγόμενος, δικογραφικά, αρνείται και απορρίπτει τους ισχυρισμούς των Εναγόντων. Επίσης, είναι η θέση του ότι, ουδέποτε κατείχε και/ή παράνομα εκμεταλλεύτηκε την περιουσία (τα Τεμάχια) των Εναγόντων και ότι ο ίδιος ενοικιάζει και/ή κατέχει και/ή χρησιμοποιεί τεμάχια γης από τρίτους.
Ακροαματική διαδικασία
Κατά την ακροαματική διαδικασία της παρούσας αγωγής, παρουσιάστηκαν συνολικά 2 μάρτυρες. Προς απόδειξη της υπόθεσης των Εναγόντων, κατέθεσε ενώπιον του Δικαστηρίου, ο κ. Χαράλαμπος Σπανός (ΜΕ 1), ο οποίος εργάζεται στην Υπηρεσία Διαχείρισης Τουρκοκυπριακών Περιουσιών και είναι τοποθετημένος στην Επαρχιακή Διοίκηση. Εκ μέρους του Εναγόμενου, μαρτυρία έδωσε ο ίδιος (ΜΥ 1). Κατατέθηκαν δε, συνολικά, 19 Τεκμήρια.
Κατά το στάδιο των τελικών αγορεύσεων, οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των διαδίκων, παρέδωσαν γραπτές αγορεύσεις στο Δικαστήριο. Έχω μελετήσει με προσοχή αυτές και αναφορά στα επιχειρήματα των συνηγόρων των διαδίκων θα γίνει, όπου αυτό κριθεί απαραίτητο, κατωτέρω.
Μαρτυρία
Δεν θεωρώ αναγκαίο να παραθέσω με λεπτομέρεια την ενώπιον μου μαρτυρία. Πλήρης έκταση της μαρτυρίας που δόθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου, βρίσκεται καταγεγραμμένη στα πρακτικά. Σκοπός της παρούσας απόφασης, δεν είναι η λεπτομερής παράθεση του συνόλου της μαρτυρίας που δόθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου, εφόσον, κάτι τέτοιο, θεωρώ, δεν θα εξυπηρετούσε οποιοδήποτε πρακτικό σκοπό. Αναφορά στα κυριότερα σημεία της μαρτυρίας θα γίνει, για σκοπούς αξιολόγησης της, λαμβανομένου υπόψη των επίδικων ζητημάτων.
Προχωρώ τώρα, να σκιαγραφήσω την μαρτυρία που δόθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου, στη βάση των όσων ζητημάτων παρέμειναν υπό αμφισβήτηση.
ΜΕ 1
Πλείστη εκ της μαρτυρίας του μάρτυρα αυτού, καταγράφεται ανωτέρω στα κοινώς αποδεκτά και μη αμφισβητούμενα γεγονότα, εξού και δεν κρίνω σκόπιμο να την επαναλάβω. Αντεξεταζόμενος, ανέφερε ότι τα επίδικα Τεμάχια συνορεύουν με τα άλλα τεμάχια. Επίσης, ως ανέφερε, όλα τα εν λόγω τεμάχια, είναι κενά οποιωνδήποτε υποστατικών και αποτελούν ανοικτούς χώρους για στάθμευση αυτοκινήτων. Ισχυρίστηκε, ακόμη, ότι, το μίσθωμα που κατέβαλλε ο Εναγόμενος για τα επίδικα Τεμάχια, ως επίσης και για τα άλλα τεμάχια, δεν αποτελεί την πραγματική ενοικιαστική αξία αυτών, αλλά το ποσό του ενοικίου που καθορίζεται από τον Κηδεμόνα. Ο μάρτυρας αυτός, δεν ήταν σε θέση να αναφέρει αν οι Ενάγοντες, είτε από το έτος 2015, είτε από το έτος 2017, όταν και τους αποδόθηκε η ιδιοκτησία των Τεμαχίων 4 και 3, αντίστοιχα, προέβησαν σε κάποια ενέργεια για την διαφύλαξη και/ή περίφραξη αυτών, ενώ, ως ανέφερε, δεν αποτελεί ευθύνη του Κηδεμόνα να ελέγχει κατά πόσο οποιοδήποτε πρόσωπο χρησιμοποιεί ακίνητα που δεν είναι μισθωμένα από τον τελευταίο.
Εναγόμενος
Ο Εναγόμενος, ως μέρος της κυρίως εξέτασης του, κατάθεσε το Έγγραφο Α. Ανέφερε ότι, εδώ και πολλά χρόνια ενοικιάζει από τον Κηδεμόνα διάφορα ακίνητα τα οποία χρησιμοποιεί ως χώρους στάθμευσης. Πιο συγκεκριμένα, ως ανέφερε, παλαιότερα ενοικίαζε τα επίδικα Τεμάχια και τα άλλα τεμάχια, όλα εκ των οποίων γειτνιάζουν μεταξύ τους. Αφότου όμως έλαβε τις σχετικές ειδοποιήσεις από τον Κηδεμόνα, κατά τα έτη 2015 και 2017, έπαψε να χρησιμοποιεί τα Τεμάχια 4 και 3, αντίστοιχα. Ισχυρίστηκε, ακόμη, ότι, δεν οφείλει οποιοδήποτε ποσό στους Ενάγοντες, εφόσον, από τις ημερομηνίες τερματισμού των συμφωνιών μίσθωσης που αφορούσαν τα επίδικα Τεμάχια (από τον Κηδεμόνα), ούτε επεμβαίνει, ούτε κατέχει οποιοδήποτε μέρος της ακίνητης περιουσίας των πρώτων. Αντεξεταζόμενος και υποβληθείς ότι, ουδέποτε έπαυσε να χρησιμοποιεί και να εκμεταλλεύεται τα επίδικα Τεμάχια, ως χώρους στάθμευσης, ανέφερε ότι, από τη στιγμή που έλαβε τις επιστολές από τον Κηδεμόνα, ο ίδιος έπαψε να εισπράττει χρήματα για οποιαδήποτε οχήματα σταθμεύουν στα εν λόγω Τεμάχια.
Αξιολόγηση Μαρτυρίας
ΜΕ 1
Ο μάρτυρας αυτός μου έκανε εξαιρετική εντύπωση. Δεν έχω καμιά αμφιβολία ότι ενώπιον του Δικαστηρίου προσήλθε με σκοπό να πει την αλήθεια και τα πραγματικά περιστατικά που περιβάλλουν την παρούσα υπόθεση, στον βαθμό που τούτα είναι εις γνώση του. Τα όσα δε ανέφερε ενώπιον του Δικαστηρίου, επί της ουσίας, δεν αμφισβητήθηκαν από την πλευρά του Εναγόμενου, με τις όποιες ερωτήσεις του τέθηκαν, κατά την αντεξέταση του, να ήταν διευκρινιστικού περιεχομένου και μόνο. Η δε μαρτυρία του, στο βαθμό που αφορά τα υπό αμφισβήτηση γεγονότα, δεν αμφισβητήθηκε, και κατά συνέπεια γίνεται δεκτή.
Συνεπώς, τη μαρτυρία του ΜΕ 1 την αποδέχομαι στο σύνολό της και, στη βάση αυτής, προβαίνω σε ανάλογα ευρήματα.
Εναγόμενος
Ομοίως, ο μάρτυρας αυτός μου έκανε πολύ καλή εντύπωση. Η μαρτυρία του ήταν σαφής, σταθερή, χωρίς αμφιταλαντεύσεις και δεν έχω καμία αμφιβολία ότι ενώπιον του Δικαστηρίου παρουσιάστηκε με σκοπό να πει την αλήθεια. Μέρος δε της μαρτυρίας του επιβεβαιώνεται και από την ενώπιον μου έγγραφη αποδεκτή μαρτυρία, ενώ οι ισχυρισμοί του ότι, προέβηκε σε νέες συμφωνίες μίσθωσης το έτος 2015 και 2017, οι οποίες δεν περιλάμβαναν το Τεμάχιο 4 και 3, αντίστοιχα, μετά την αποστολή των σχετικών επιστολών, από πλευράς του Κηδεμόνα, με τις οποίες ο τελευταίος τον καλούσε να εγκαταλείψει τούτα, αποτελούν μέρος των μη αμφισβητούμενων γεγονότων ανωτέρω. Επίσης, σημειώνω ότι, ουδεμία αντίθετη μαρτυρία παρουσιάστηκε από πλευράς των Εναγόντων, οι οποίοι απλά περιορίστηκαν στο να παρουσιάσουν τον ΜΕ 1 (λειτουργό του Υπουργείου Εσωτερικών), ο οποίος δεν παρουσίασε οποιαδήποτε θέση ή έστω ισχυρισμό ότι, μετά την απόδοση της ιδιοκτησίας των επίδικων Τεμαχίων στους Ενάγοντες, γίνεται οποιαδήποτε επέμβαση σε αυτά, από τον οποιονδήποτε, πόσω δε μάλλον από τον Εναγόμενο. Εν πάση περιπτώσει, η όποια θέση των Εναγόντων ότι, ο Εναγόμενος, μετά την αποστολή των επιστολών του Κηδεμόνα (Τεκμήρια 11 και 17) συνέχισε να κατέχει και/ή να εκμεταλλεύεται τα επίδικα Τεμάχια, παρέμεινε στη σφαίρα της θεωρίας και μόνο, χωρίς να παρατεθεί το ο,τιδήποτε ενώπιον μου, που να μπορεί, πειστικά, να θέσει εν αμφιβόλω τα όσα ανέφερε ο Εναγόμενος. Τα όσα επί του ζητούμενου αναφέρονται στη γραπτή αγόρευση των συνηγόρων των Εναγόντων, περί του ότι επιδόθηκε η επιστολή ημερ. 7.9.2015 (Τεκμήριο 19) στον Εναγόμενο, στην οποία οι συνήγοροι των πρώτων τον καλούσαν να εγκαταλείψει το Τεμάχιο 4, δεν μπορεί να αποτελέσει απόδειξη ότι ο Εναγόμενος παράνομα επεμβαίνει, κατέχει ή εκμεταλλεύεται τα επίδικα Τεμάχια ή οποιοδήποτε εξ αυτών, μετά τον τερματισμό της άδειας χρήσης τους από τον Κηδεμόνα.
Συνεπώς, τη μαρτυρία του Εναγόμενου, την αποδέχομαι στο σύνολό της και, στη βάση αυτής, προβαίνω σε ανάλογα ευρήματα.
Τελικά ευρήματα
Στη βάση της πιο πάνω αξιολόγησης της ενώπιον μου μαρτυρίας, μπορώ να καταλήξω, με ασφάλεια, στα επιπρόσθετα εξής ευρήματα:
Ο Εναγόμενος, μετά την απόδοση της ιδιοκτησίας των επίδικων Τεμαχίων στους Ενάγοντες, έπαυσε να χρησιμοποιεί τούτα και/ή να τα εκμεταλλεύεται και/ή να ασκεί, καθ’ οιονδήποτε τρόπο, κατοχή αυτών.
Νομική πτυχή
Το αστικό αδίκημα της παράνομης επέμβασης σε ακίνητη ιδιοκτησία ορίζεται στο άρθρο 43(1) του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148, ως εξής:
«Παράvoμη επέμβαση σε ακίvητη ιδιoκτησία συvίσταται σε παράvoμη είσoδo ή σε παράvoμη πρόκληση ζημιάς ή σε παράvoμη παρέμβαση στηv ιδιoκτησία αυτή από oπoιoδήπoτε πρόσωπo».
Όπως αναφέρεται στο σύγγραμμα Αστικά Αδικήματα, Αρτέμης & Ερωτοκρίτου, τόμος 1, σελ. 130, το αδίκημα της παράνομης επέμβασης δύναται να διαπραχθεί με διάφορους τρόπους όπως αυτοί καθορίζονται στο εν λόγω άρθρο.
Στην υπόθεση Παπαχριστοφόρου ν. Καπνίση κ.α. (2005) 1(Α) Α.Α.Δ. 244 αναφέρθηκαν τα ακόλουθα:
«.με βάση το άρθρο 43 του δικού μας περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ.148, η παράνομη επέμβαση μπορεί να γίνει με διάφορους τρόπους ως εξής: (1) Με οποιαδήποτε παράνομη είσοδο στην περιουσία ή (2) οποιαδήποτε παράνομη πρόκληση ζημιάς ή (3) με παράνομη παρέμβαση σε τέτοια περιουσία από οποιοδήποτε πρόσωπο.»
Στην υπόθεση Λάμπρου κ.α. ν. Κεφάλα κ.α. (2000) 1Γ Α.Α.Δ. 1516, αναφέρθηκαν τα ακόλουθα:
«Η παράνομη επέμβαση σε ακίνητη ιδιοκτησία είναι ουσιαστικά αδίκημα εναντίον της κατοχής και όχι της κυριότητας του ακινήτου. Όπως λέχθηκε στην υπόθεση Adamou v. Christofi (1974) 1 C.L.R. 100, έστω και μικρός βαθμός κατοχής είναι αρκετός για να νομιμοποιεί τον ενάγοντα να εγείρει αγωγή εναντίον του εναγομένου. Στην υπόθεση Liasidou and Another v. Papademetriou (1975) 1 C.L.R. 122, λέχθηκε ότι κατοχή (possession) σημαίνει πραγματική κατοχή (occupation) ή φυσικό έλεγχο της περιουσίας. Ο ιδιοκτήτης που δεν έχει κατοχή δεν μπορεί να ενάγει σε σχέση με παράνομη επέμβαση στην ιδιοκτησία του, με εξαίρεση την περίπτωση όπου υπάρχει πρόκληση ζημιάς στην περιουσία ή όπου η επέμβαση έχει μόνιμο χαρακτήρα.»
Όπως είναι, επίσης, νομολογημένο, σε υποθέσεις παράνομης επέμβασης, ο ενάγοντας είναι επιφορτισμένος με το βάρος απόδειξης της ισχυριζόμενης επέμβασης, παρουσιάζοντας την κατάλληλη μαρτυρία (Δημητρίου ν. Εγγλέζου κ.α. (1997) 1Γ Α.Α.Δ. 1285).
Αποζημιώσεις
Το αστικό αδίκημα της παράνομης επέμβασης είναι αγώγιμο per se και δεν χρειάζεται απόδειξη ζημιάς. Η απουσία, όμως, συγκεκριμένης ζημιάς ουσιαστικά περιορίζει τον Ενάγοντα στην επιδίκαση ονομαστικών αποζημιώσεων μόνο (βλ. μεταξύ άλλων, Andrian Holdings Ltd v. Κυπριακής Δημοκρατίας (1998) 1 ΑΑΔ 1836, Παπακόκκινου κ.α. v. Θεοδοσίου (1991) 1 ΑΑΔ 379 και Ευθύβουλου κ.ά. ν. Συμβούλιο Βελτιώσεως Κισσόνεργας κ.ά. (1998) 1 Α.Α.Δ. 1059).
Όπως τονίστηκε στην υπόθεση Adrian Holdings Ltd (ανωτέρω), η ενοικιαστική αξία αποτελεί το μέτρο της συνήθους αποζημίωσης σε περιπτώσεις παράνομης επέμβασης και όχι το όφελος που προσπορίζεται ο παράνομος κάτοχος από τη χρήση της γης ή η ακριβής απώλεια του ιδιοκτήτη. Το κριτήριο είναι αντικειμενικό, αλληλένδετο με την ενοικιαστική αξία της περιουσίας (Ναυτικός Όμιλος Πάφου ν. Αρχής Λιμένων Kύπρου (1992) 1(B) Α.Α.Δ. 882). Το βάρος όμως απόδειξης και αυτού του σκέλους, παραμένει στους ώμους του Ενάγοντα, όπως επαναλήφθηκε στην υπόθεση Παπακόκκινου v. Σμυρλή (2001) 1(Γ) Α.Α.Δ. 1653. Η καταβολή αποζημιώσεων με βάση τις πιο πάνω αρχές επιβάλλεται έστω και αν ο ιδιοκτήτης δεν θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει ο ίδιος την περιουσία ή να την ενοικιάσει (βλ. Γενικός Εισαγγελέας ν. Bahchecioglou κ.α, (1998) 1 ΑΑΔ 426, όπου γίνεται αναφορά στην Strand Electric and Engineering Co. Ltd v. Brisford Ltd (1952) 1 All E.R. 796).
Επιπρόσθετα, έχει καθιερωθεί μέσα από τη νομολογία (βλ. Αγγελίδης v. Φιλίππου και Κολοκασίδης Estates Ltd (1991) 1 ΑΑΔ 327) ότι, σε περίπτωση απόδειξης παράνομης επέμβασης, δικαιωματικά εκδίδεται διάταγμα για άρση της επέμβασης, προκειμένου να τερματιστεί η παρανομία ή να απαγορευτεί τούτη για το μέλλον.
Υπαγωγή των γεγονότων της παρούσας στην πιο πάνω νομική πτυχή
Με βάση τα πιο πάνω ευρήματα μου, είναι σαφές πως οι Ενάγοντες δεν έχουν αποσείσει το βάρος απόδειξης της κατ’ ισχυρισμόν επέμβασης στα επίδικα Τεμάχια, από πλευράς του Εναγόμενου. Όφειλαν, οι Ενάγοντες, μέσω της μαρτυρίας που παρουσίασαν στο Δικαστήριο, να αποδείξουν ότι, ο Εναγόμενος, κατά κάποιο τρόπο, μετά την απόδοση της ιδιοκτησίας έκαστου εκ των επίδικων Τεμαχίων προς αυτούς, συνέχισε να χρησιμοποιεί και να εκμεταλλεύεται τούτα. Είναι σαφές, με βάση όσα αναφέρθηκαν ανωτέρω, πως τέτοια μαρτυρία δεν τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου. Τονίζεται πως δεν αναφέρθηκε, από την πλευρά των Εναγόντων, πως ο Εναγόμενος επεμβαίνει στα Τεμάχια τους είτε με τη χρήση κατασκευών σε αυτά είτε με τη χρήση τούτων ως χώρους στάθμευσης ή άλλως πως επεμβαίνει ή κατέχει τούτα. Αντίθετα, η όποια μαρτυρία από πλευράς των Εναγόντων καταδεικνύει ότι, αφότου αποδόθηκε η ιδιοκτησία των επίδικων Τεμαχίων σε αυτούς, καταρτίστηκαν νέες συμφωνίες μίσθωσης με τον Εναγόμενο, στις οποίες δεν περιλαμβάνονταν τα εν λόγω Τεμάχια. Υπενθυμίζω δε ότι, στη βάση της μαρτυρίας του ΜΕ 1, τα επίδικα Τεμάχια είναι κενά οποιωνδήποτε υποστατικών, ενώ ο ίδιος δεν γνώριζε αν χρησιμοποιούνται από οποιονδήποτε.
Αποτελεί απαραίτητο συστατικό στοιχείο για απόδειξη του αστικού αδικήματος της παράνομης επέμβασης η απόδειξη επέμβασης στην ακίνητη περιουσία των Εναγόντων από τον Εναγόμενο, κάτι που στην παρούσα περίπτωση δεν έχει γίνει. Συνεπώς, η παρούσα αγωγή είναι καταδικασμένη σε αποτυχία για τούτον και μόνο τον λόγο.
Ως εκ των ανωτέρω, η αγωγή των Εναγόντων είναι έκθετη σε απόρριψη.
Στο σημείο αυτό, κρίνω σκόπιμο να αναφέρω ότι, αφ' ης στιγμής δεν έχει προσκομιστεί οποιαδήποτε μαρτυρία, από πλευράς των Εναγόντων, με την οποία να καταδεικνύεται επέμβαση, από πλευράς του Εναγόμενου, στα επίδικα Τεμάχια, παρέλκει η ανάγκη να προχωρήσω σε εξέταση του ζητήματος των αποζημιώσεων, έστω και παρεμφερώς.
Κατάληξη
Ενόψει των όσων προσπάθησα να εξηγήσω ανωτέρω, οι Ενάγοντες δεν έχουν καταφέρει να αποσείσουν το βάρος απόδειξης που είχαν για να αποδείξουν ότι ο Εναγόμενος επεμβαίνει στα επίδικα Τεμάχια και, ως εκ τούτου, η αγωγή τους εναντίον του, απορρίπτεται.
Σε ό,τι αφορά τα έξοδα, δεν έχω κανένα λόγο να αποκλίνω από τον γενικό κανόνα που τα θέλει να ακολουθούν το αποτέλεσμα και, ως εκ τούτου, επιδικάζονται έξοδα υπέρ του Εναγόμενου και εναντίον των Εναγόντων (αλληλέγγυα και/ή κεχωρισμένα), ως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο.
(Υπογρ.)……………………..
Ν. Πετρίδου, Ε.Δ.
Πιστό Αντίγραφο
Πρωτοκολλητής
[1] Βλ. σελ. 3 και 6 του Τεκμηρίου 1.
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο