ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ

ΕΝΩΠΙΟΝ: Χ. Σατσιά, Ε. Δ.

Αγωγή αρ.: 3160 / 2023

(iJustice)

Μεταξύ:

ΚΑΛΥΨΟΥΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ

 

Ενάγουσας

και

 

LIDL HOLDING LIMITED

Εναγόμενων

Και ως τροποποιήθηκε:

ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ

Αγωγή αρ.: 3160 / 2023

(iJustice)

Μεταξύ:

ΚΑΛΥΨΟΥΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ

 

Ενάγουσας

και

 

LIDL CYPRUS (ΟΣ 10823)

Εναγόμενων

 

Ημερομηνία: 29.01.2026

 

Εμφανίσεις:

Για Ενάγουσα / Αιτήτρια:                      κα Ρ. Φιλίππου για Κώστας Π. Δημητριάδης Δ.Ε.Π.Ε.

Για Εναγόμενους  /Καθ’ ων η Αίτηση:  κ.κ. Λ. Παπαφιλίππου & Σία Δ.Ε.Π.Ε.

 

Ε Ν Δ Ι Α Μ Ε Σ Η   Α Π Ο Φ Α Σ Η

Αίτηση για Τροποποίηση της Έκθεσης Απαίτησης ημερ. 19.05.2025 («Αίτηση»)

 

Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

 

1.         Δια της παρούσας αγωγής η Ενάγουσα αξιώνει εναντίον του Εναγόμενου συνεταιρισμού ειδικές και γενικές αποζημιώσεις για τον τραυματισμό και τις σωματικές βλάβες τις οποίες υπέστη συνεπεία ατυχήματος το οποίο επισυνέβη εντός της υπεραγοράς των Εναγόμενων στον Στρόβολο.

 

2.         Δια της παρούσης Αίτησης η Ενάγουσα / Αιτήτρια επιζητεί την άδεια του Δικαστηρίου για τροποποίηση της Έκθεσης Απαίτησης της.  

Β. ΔΙΚΟΓΡΑΦΗΜΕΝΟΙ ΙΣΧΥΡΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ

 

3.         Η αγωγή καταχωρίστηκε με γενικώς οπισθογραφημένο κλητήριο την 31.08.2023 εναντίον της LIDL HOLDING LIMITED. Την 30.10.2023 καταχωρίστηκε τροποποιημένο γενικώς οπισθογραφημένο κλητήριο στο οποίο τροποποιήθηκε ο τίτλος της αγωγής δια της αντικατάστασης της προαναφερόμενης εταιρείας με τους Εναγόμενους – το συνεταιρισμό.

 

4.          Στις 07.08.2024 αυξήθηκε η κλίμακα της αγωγής από €2.000 - €10.000 σε €10.000 - €50.000. Η Έκθεση Απαίτησης της Ενάγουσας καταχωρίστηκε στις 03.09.2024, δηλαδή περίπου δύο χρόνια μετά το ατύχημα.

 

5.         Η Ενάγουσα ισχυρίζεται στην Έκθεση Απαίτησης της ότι στις 24.09.2022, ενώ ψώνιζε και/ή διακινείτο εντός των υποστατικών των Εναγόμενων πάτησε πάνω σε ακαθαρσίες/υγρά/σταφύλι, γλίστρησε και ως αποτέλεσμα έπεσε στο πάτωμα και τραυματίστηκε. Δικογραφούνται οι λεπτομέρειες αμέλειας και/ή παράβασης των εκ του νόμου απορρεόντων καθηκόντων των Εναγομένων. Συνεπεία του ατυχήματος η Ενάγουσα αναφέρει ότι τραυματίστηκε, μεταφέρθηκε στο Τμήμα Πρώτων Βοηθειών του Απολλώνειου Ιδιωτικού Νοσοκομείου όπου υποβλήθηκε σε απεικονιστικό και κλινικό έλεγχο.

 

6.         Παρουσίαζε έντονο πόνο στην περιοχή της οσφύος. Ο απεικονιστικός έλεγχος κατέδειξε, μεταξύ άλλων, κάταγμα άνω τμήματος Ο1 σπονδυλικού σώματος, το οποίο εκτείνεται από την πρόσθια έως και την οπίσθια επιφάνεια του εν λόγω σπονδυλικού σώματος και εντύπωση ήπιας υπέρπυκνης απεικόνισης του εξωσκληρίδιου χώρου του σπονδυλικού σωλήνα στο ύψος του Ο1 σπονδύλου. Παρέμεινε στο Απολλώνειο μέχρι την 29.09.2022 και ακολούθως μεταφέρθηκε στο Ιατρικό Κέντρο Πλάτωνας για συνέχιση της νοσηλείας της όπου παρέμεινε μέχρι την 05.10.2022 οπότε έλαβε εξιτήριο.

 

7.         Στις 19.10.2022 αναφέρεται ότι υποβλήθηκε εκ νέου σε απεικονιστικό έλεγχο ο οποίος κατέδειξε απώλεια του ύψους και σφηνοειδή παραμόρφωση του σώματος του Ο1 σπονδύλου ως επί τραυματικού κατάγματος και στένωση στο Θ12-Ο1 μεσοσπονδύλιο διάστημα. Αναφέρεται ότι η Ενάγουσα υπέστη ένα σοβαρό τραυματισμό ο οποίος της προκάλεσε έντονο πόνο και ταλαιπωρία. Νοσηλεύτηκε για 11 μέρες, παρέμεινε κλινήρης και δεν είχε τη δυνατότητα να αυτοεξυπηρετηθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα, αναγκάστηκε να φοράει πάνες και να χρησιμοποιεί μπαστούνι. Υπέστη δε μόνιμη βλάβη.

 

8.         Στην Υπεράσπιση τους, η οποία καταχωρίστηκε στις 12.09.2024, οι Εναγόμενοι αρνούνται την ευθύνη για το ατύχημα, ισχυρίζονται ότι την ευθύνη για το ατύχημα φέρει αποκλειστικά ή και σε μεγάλο βαθμό η Ενάγουσα, αμφισβητείται το ότι η Ενάγουσα υπέστη σωματικές βλάβες και/ή προβάλλεται ότι έπαθε σωματικές βλάβες λόγω της αμέλειας της Ενάγουσας και σε κάθε περίπτωση ισχυρίζονται ότι αυτές προϋπήρχαν ή/και δεν οφείλονται στο ατύχημα ή/και είναι υπερβολικές ή/και η Ενάγουσα με τη συμπεριφορά της επιδείνωσε την οποιαδήποτε ζημία υπέστη.

 

9.         Ακολούθησε η Απάντηση της Ενάγουσας στις 23.09.2024 και η έκδοση κλήσης για οδηγίες στις 02.10.2024. Έλαβε χώρα αποκάλυψη εγγράφων και καταχωρίστηκαν οι συνόψεις μαρτυρίας και κατάλογοι μαρτύρων των διαδίκων.

 

Γ. Η ΑΙΤΗΣΗ ΤΩΝ ΕΝΑΓΟΝΤΩΝ ΑΙΤΗΤΩΝ

 

10.      Η Αίτηση καταχωρίστηκε στις 19.05.2025 και δια αυτής ζητείται Διάταγμα του Δικαστηρίου το οποίο να διατάσσει την τροποποίηση της Έκθεσης Απαίτησης δια της προσθήκης στις λεπτομέρειες σωματικών βλαβών της υποπαραγράφου 7(θ) η οποία έχει ως ακολούθως:

 

« (θ) Λόγω εμμένοντος άλγους, η Ενάγουσα στις 23/11/2022 υποβλήθηκε σε νέα ακτινογραφία η οποία κατέδειξε επιδείνωση της κατάστασης της και στις 8/12/2022 εισήχθη εκ νέου στο Απολλώνειο Νοσοκομείο, όπου υπεβλήθη σε διαδερμική σπονδυλοπλαστική του Ο1 σπονδυλικού σώματος και έλαβε εξιτήριο στις 9/12/2022.»

 

11.      Η Αίτηση μεταξύ άλλων στηρίζεται στη Δ.25 και υποστηρίζεται από την ένορκη δήλωση της Ενάγουσας κας Καλυψούς Γεωργίου (εφεξής «ΕΔ Ενάγουσας»).

 

12.      Στην ΕΔ Ενάγουσας αναφέρεται μεταξύ άλλων ότι:

 

12.1    Είναι «αμόρφωτη» διότι έχει ολοκληρώσει μόνο το Γυμνάσιο.

12.2    Υπέστη κάταγμα άνω τμήματος Ο1 σπονδυλικού σώματος.

12.3    Αφού ολοκλήρωσε τη θεραπεία της παρέδωσε στους δικηγόρους της τα έγγραφα τα οποία είχε στην κατοχή της για να προχωρήσουν με την υπόθεση.

12.4    Ζητήθηκε ιατρικό πιστοποιητικό από τον θεράποντα ιατρό της.

12.5    Όταν επισκέφθηκε τον ιατρό της τον Ιανουάριο του 2023 του ζήτησε να ετοιμάσει ιατρικό πιστοποιητικό. Τηλεφωνούσε συνεχώς στο ιατρείο του και πίεζε για την ετοιμασία του ιατρικού πιστοποιητικού, ωστόσο ο ιατρός της για λόγους τους οποίους δεν γνωρίζει καθυστερούσε να το ετοιμάσει.

12.6    Η αγωγή προχωρούσε και καταχωρίστηκε η Έκθεση Απαίτησης στις 03.09.2024.

12.7    Ο ιατρός της ετοίμασε το ιατρικό πιστοποιητικό στις 12.03.2025 και το παρέδωσε στους δικηγόρους της.

12.8    Ορισμένα γεγονότα τα οποία αναφέρονταν στο πιστοποιητικό δεν καταγράφηκαν στην Έκθεση Απαίτησης. Το ιατρικό πιστοποιητικό επισυνάπτεται ως Τεκμήριο 1. Σύμφωνα με αυτό η διαδερμική σπονδυλοπλαστική του Ο1 σπονδυλικού σώματος στην οποία υποβλήθηκε είναι απότοκο του επίδικου τραυματισμού δηλαδή του κατάγματος άνω τμήματος Ο1 σπονδυλικού σώματος και επομένως είναι αναγκαίο να συμπεριληφθεί στην Έκθεση Απαίτησης.

12.9    Δεν ευθύνεται η ίδια για το ότι το πιστοποιητικό δόθηκε σε αυτήν στις 12.03.2025.

12.10 Η Αίτηση υποβλήθηκε μόλις ετοιμάστηκε το ιατρικό πιστοποιητικό. Το αίτημα της είναι καλόπιστο, εύλογο και δικαιολογημένο υπό τις περιστάσεις καθότι η ανάγκη για τροποποίηση προέκυψε τον Μάρτιο του 2025.

12.11 Οι Εναγόμενοι δεν θα υποστούν ζημιά από την τροποποίηση ενώ η Ενάγουσα αν δεν επιτραπεί η τροποποίηση θα υποστεί ανεπανόρθωτη ζημιά καθότι δεν θα μπορεί να διεκδικήσει τις αποζημιώσεις τις οποίες δικαιούται.

 

Δ. Η ΕΝΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΝΑΓΟΜΕΝΩΝ / ΚΑΘ’ ΩΝ Η ΑΙΤΗΣΗ

 

13.      Η Αίτηση προσέκρουσε στην Ένσταση των Εναγόμενων (ημερ. 17.10.2025)  στο σώμα της οποίας παρατίθενται εννέα λόγοι ένστασης. Στην ουσία προβάλλεται ότι:

 

13.1    Η Αίτηση δεν εμπίπτει στις περιπτώσεις σε σχέση με τις οποίες επιτρέπεται η τροποποίηση, εν ολίγοις δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις για να διαταχθεί τροποποίηση.

13.2    Και υπό αυτή την έννοια η Αίτηση αποτελεί κατάχρηση της διαδικασίας.

13.3    Η Ενάγουσα είχε πλήρη γνώση των γεγονότων τα οποία επιθυμεί να προσθέσει πολύ πριν την καταχώριση της αγωγής και της Έκθεσης Απαίτησης.

13.4    Η Αίτηση υποβλήθηκε με αδικαιολόγητη καθυστέρηση.

13.5    Η έγκριση της Αίτησης θα περιπλέξει τα επίδικά θέματα ως έχουν ήδη προσδιοριστεί.

13.6    Δεν έχει δοθεί οποιαδήποτε εξήγηση και στοιχεία που να δείχνουν ότι υπήρξε καλόπιστο λάθος.

 

14.      Η Ένσταση υποστηρίζεται από την ένορκη δήλωση του Χρίστου Κουππή, δικηγόρου (εφεξής «ΕΔ Κουππή»). Στην ΕΔ Κουππή στην ουσία επαναλαμβάνονται οι λόγοι ένστασης.

 

15.      Αναφέρεται επίσης ότι η επέμβαση στην οποία υποβλήθηκε η Ενάγουσα έγινε στις 08.12.2022 και είναι προφανές ότι έλαβε χώρα πριν τη σύνταξη και καταχώριση του Κλητηρίου και της Έκθεσης Απαίτησης. Αρκούσε να ισχυριστεί μόνο ότι υποβλήθηκε σε επέμβαση και δεν χρειαζόταν να καταγραφεί ολόκληρο το ιατρικό ιστορικό της Ενάγουσας στην Έκθεση Απαίτησης. Η Ενάγουσα προφανώς γνώριζε ότι υποβλήθηκε σε επέμβαση. Επομένως, οι ισχυρισμοί της είναι αντιφατικοί. Με την άσκηση εύλογης επιμέλειας θα μπορούσε να εντοπιστεί το ότι υποβλήθηκε σε επέμβαση η Ενάγουσα και να συμπεριληφθεί το γεγονός αυτό στην Έκθεση Απαίτησης. 

 

 

 

Ε. ΑΓΟΡΕΥΣΕΙΣ

 

16.      Οι συνήγοροι των μερών καταχώρισαν πλήρως εμπεριστατωμένες γραπτές αγορεύσεις στις οποίες γίνεται αναφορά στην επί του θέματος σχετική νομολογία. Το Δικαστήριο ευχαριστεί τους ευπαίδευτους συνήγορους  για τις βοηθητικές τους αγορεύσεις τις οποίες έλαβε υπόψιν του για σκοπούς ετοιμασίας της παρούσας απόφασης.

 

17.      Επισημαίνω, ότι τα επιχειρήματα τα οποία τέθηκαν και η μαρτυρία η οποία προσκομίσθηκε από τους διάδικους εξετάστηκαν σε όλη τους την εμβέλεια από το Δικαστήριο χωρίς να υπάρχει ανάγκη ειδικής επίκλησής τους καθότι δεν αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της αιτιολόγησης δικαστικής απόφασης ειδική αναφορά ή πραγμάτευση κάθε επιχειρήματος που προβάλλεται. Η δραστικότητα ενός επιχειρήματος συναρτάται με την επίδραση τη οποία μπορεί να έχει στη θεώρηση των επίδικών θεμάτων.^[1]

 

18.      Στη γραπτή αγόρευση της Αιτήτριας παρατίθενται κατά τρόπο συνοπτικό το δικονομικό ιστορικό της διαδικασίας και τα σχετικά γεγονότα. Ακολούθως, λαμβάνει χώρα η ανάλυση της νομικής πτυχής της Αίτησης και παρατίθεται μια ιστορική αναδρομή σε σχέση με τη Δ.25 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας.

 

19.      Ζητείται όπως ληφθεί υπόψη κατά την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου ο πρωταρχικός σκοπός των Κανονισμών Πολιτικής Δικονομίας του 2023 με βάση το Μέρος 60.2 αυτών. Εισηγούνται οι συνήγοροι της Αιτήτριας ότι η παρούσα περίπτωση εμπίπτει στη δεύτερη εξαίρεση.

 

20.      Με βάση την παράγραφο 49 της Αγόρευσης της Αιτήτριας το νέο δεδομένο είναι το ιατρικό πιστοποιητικό το οποίο δεν ήταν στην κατοχή της Αιτήτριας όταν έδιδε οδηγίες στους δικηγόρους για έγερση της αγωγής. Επίσης, παρατίθενται απαντήσεις στους λόγους ένστασης οι οποίοι προβάλλονται.

 

21.      Το κύριο επιχείρημα των Καθ’ ων η Αίτηση με βάση το περιεχόμενο της αγόρευσης τους είναι ότι  τα γεγονότα τα οποία επιθυμεί η Ενάγουσα να προσθέσει για της Αίτησης ήταν υπαρκτά κατά τον χρόνο των οδηγιών για καταχώριση αγωγής και μπορούσαν να εντοπιστούν με την άσκηση δέουσας επιμέλειας. Η Ενάγουσα προφανώς γνώριζε ότι υποβλήθηκε σε επέμβαση και δεν μπορεί να ισχυρίζεται ότι πληροφορήθηκε περί τούτου όταν έλαβε το ιατρικό πιστοποιητικό της.

 

 

 

ΣΤ. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ

 

22.      Η Δ.25 στη σημερινή της μορφή καθιερώθηκε με τον Περί Πολιτικής Δικονομίας (Τροποποιητικό) (αρ.2) Διαδικαστικό Κανονισμό του 2014 και τέθηκε σε ισχύ από την 01.01.2016. Επιτρέπει την τροποποίηση σε τρία στάδια.

 

23.      Το πρώτο στάδιο είναι με την καταχώριση της Αγωγής και πριν την επίδοση του Κλητηρίου Εντάλματος οπότε η τροποποίηση μπορεί να λάβει χώρα χωρίς την άδεια του Δικαστηρίου.

 

24.      Το δεύτερο στάδιο είναι μετά την επίδοση του Κλητηρίου Εντάλματος και πριν την έκδοση της Κλήσης για Οδηγίες, όπου επιτρέπεται «άπαξ» η τροποποίηση χωρίς την άδεια του Δικαστηρίου. Σε περίπτωση που η Κλήση για Οδηγίες εκδίδεται ταυτόχρονα με την συμπλήρωση της δικογραφίας επιτρέπεται η τροποποίηση εντός 15 ημερών.

 

25.      Η έκδοση της Κλήσης για Οδηγίες σηματοδοτεί το τρίτο στάδιο, στο οποίο κατά κανόνα δεν επιτρέπεται η τροποποίηση (ο τονισμός είναι του παρόντος Δικαστηρίου):

 

«Δ.25 Θ. 1(3): Μετά την έκδοση της Κλήσης για Οδηγίες ως προνοείται από τη Διαταγή 30, ουδεμία τροποποίηση επιτρέπεται με εξαίρεση το εκ παραδρομής καλόπιστο λάθος στη σύνταξη της δικογραφίας, και τις περιπτώσεις εκείνες που έχουν, προς ικανοποίηση του Δικαστηρίου, προκύψει νέα δεδομένα μη υπαρκτά κατά τη λήψη των οδηγιών για έγερση της αγωγής ή της καταχώρησης του κλητηρίου εντάλματος ή της δικογραφίας, αναλόγως της περίπτωσης.»

 

26.      Εξαίρεση αποτελεί το εκ παραδρομής καλόπιστο λάθος στην σύνταξη της δικογραφίας και τις περιπτώσεις εκείνες που έχουν προς ικανοποίηση του Δικαστηρίου, προκύψει νέα δεδομένα μη υπαρκτά κατά την λήψη των οδηγιών για έγερση της Αγωγής ή της καταχώρισης του Κλητηρίου Εντάλματος ή της δικογραφίας.

 

27.      Επομένως, μπορεί να συναχθεί ότι όσο προχωρά η δικαστική διαδικασία περιορίζεται και η δυνατότητα τροποποίησης του Δικογράφου.

 

28.      Η Δ.25 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας όπως ισχύει σήμερα έχει περιορίσει την προηγούμενη πιο φιλελεύθερη τάση η οποία επέτρεπε την τροποποίηση των δικογράφων σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας. Ο σταδιακός περιορισμός της δυνατότητας τροποποίησης που διατυπώνει η Δ.25 θ. 1 (3) των Θεσμών όσο προχωρεί η υπόθεση, σε συνάρτηση με την περιοριστική αναφορά σε «εκ παραδρομής καλόπιστο λάθος»  και την επίσης περιοριστική αναφορά στην διόρθωση στη «σύνταξη της δικογραφίας» καθιστά αντιληπτή την αυστηρότητα της εν λόγω Διαταγής.

 

29.      Γεγονότα τα οποία ήταν ήδη γνωστά και δεν δικογραφήθηκαν, ή γεγονότα που θεμελιώνουν περαιτέρω την βάση της Αγωγής ή της Υπεράσπισης δεν μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο Αίτησης για τροποποίηση στο στάδιο το οποίο έπεται της έκδοσης της Κλήσης για Οδηγίες.

 

30.      Αυτό το οποίο μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο Αίτησης Τροποποίησης στο στάδιο αυτό είναι λεκτικά, τυπογραφικά, ή εκφραστικά λάθη που εμφιλοχωρούν κατά την σύνταξη της δικογραφίας. Ενδεχόμενη εξαίρεση θα αποτελούσε η τροποποίηση στην βάση γεγονότων τα οποία προέκυψαν μεταγενέστερα με το βάρος απόδειξης να βρίσκεται στους ώμους του εκάστοτε αιτητή.

 

31.      Υπό το φως των όσων έχουν προαναφερθεί, διαφαίνεται ότι η παλαιότερη νομολογία η οποία αφορούσε σε αιτήσεις οι οποίες αποφασίστηκαν επί τη βάσει της προηγούμενης Δ.25, θα μπορούσε να έχει περιορισμένη χρησιμότητα καθ' όσον αφορά την εφαρμογή της υφιστάμενης Δ.25. ^[2]

 

32.      Έχοντας τα πιο πάνω κατά νου, δεν μπορεί να παραγνωριστεί ότι, όπως νομολογιακά ίσχυε κατά την εφαρμογή της προηγούμενης Δ.25 έτσι και στη βάση της νέας, κατά την εξέταση αιτημάτων τροποποίησης προεξάρχον στοιχείο για την άσκηση της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου είναι τα καλώς νοούμενα συμφέροντα της δικαιοσύνης, το οποίο αποτελεί τον πρωταρχικό σκοπό των κανονισμών πολιτικής δικονομίας.

 

33.      Σκοπός των νέων Δ.25 και Δ.30 ήταν  να σταματήσουν οι ανεξέλεγκτες τροποποιήσεις δικογράφων επιβάλλοντας πολύ μεγαλύτερη προσοχή και επιμέλεια κατά τη σύνταξη της δικογραφίας και περιορίζοντας ουσιαστικά τη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου σε αιτήματα τροποποίησης. Η τροποποίηση μετά την έκδοση κλήσης για οδηγίες πλέον αποτελεί την εξαίρεση του κανόνα.

 

34.      Στην ενδιάμεση απόφαση της στην Αγωγή αρ. 813/2017 Οδυσσέως ν. Σ.Κ.Τ., ημερ. 30/12/2019, η έντιμη Λ. Δημητριάδου Π.Ε.Δ. (ως ήταν τότε) υιοθέτησε την ακόλουθη προσέγγιση:

 

«Η νέα Δ.25 και Δ.30 αναμφίβολα επιβάλλουν πολύ μεγαλύτερη προσοχή και επιμέλεια κατά το στάδιο σύνταξης των δικογράφων με τα περιθώρια άσκησης από πλευράς Δικαστηρίου διακριτικής ευχέρειας σε αιτήματα τροποποίησης να είναι ιδιαίτερα περιορισμένα. Η εν λόγω προσέγγιση συνάδει και με την αρχή της υψίστης σημασίας στόχευση (overriding principle) που φαίνεται να καθοδηγεί το πλαίσιο εφαρμογής της νέας Δ.25 και Δ.30. Εν ολίγοις, η νέα προσέγγιση πραγμάτων απαιτεί από όλους να μεριμνούν δεόντως για την συμπερίληψη των αναγκαίων στα δικόγραφά τους.»

 

35.      H σχέση καλόπιστου λάθους και παράλειψης δικογράφησης ισχυρισμών έχει εξεταστεί από το Εφετείο στην πρόσφατη απόφαση ΜΟΝΟΚΟ (ανωτέρω), όπου λέχθηκαν τα ακόλουθα σχετικά:

 

«Η νέα διαταγή 25 δεν αναφέρεται ειδικά, στην ερμηνεία της φράσης  «καλόπιστο λάθος». Κατά την κρίση μου, το καλόπιστο λάθος δεν επεκτείνεται στην παράλειψη προσθήκης κάποιων ισχυρισμών, αλλά περιορίζεται στην τυπικά λανθασμένη σύνταξη του δικογράφου, σε παραλείψεις και σε μικρές ασάφειες ή σε απλά τυπογραφικά λάθη. Με αυτή την έννοια δεν συνιστά καλόπιστο λάθος, η παράλειψη προσθήκης νέων ισχυρισμών, ειδικά αν αυτοί ήταν γνωστοί από πριν στον αιτητή. […]

 

οι νέες Δ.25 και Δ.30, αναμφίβολα επιβάλλουν πολύ μεγαλύτερη προσοχή και επιμέλεια στους συνηγόρους κατά το στάδιο σύνταξης των δικογράφων, αφού τα περιθώρια άσκησης διακριτικής ευχέρειας σε αιτήματα τροποποίησης από πλευράς Δικαστηρίου, είναι πλέον ιδιαίτερα περιορισμένα. Εν ολίγοις, η νέα προσέγγιση πραγμάτων, απαιτεί από όλους τους διαδίκους και τους συνηγόρους τους, να μεριμνούν δεόντως για την συμπερίληψη όλων των αναγκαίων ισχυρισμών στα δικόγραφά τους, ούτως ώστε να αποφεύγεται η τροποποίηση δικογράφων, σε προχωρημένο στάδιο της δίκης.»

 

36.      Προκύπτει, συνεπώς, ότι η έννοια του καλόπιστου λάθους δεν εκτείνεται με τρόπο, ώστε να καλύπτει λάθη που αφορούν ισχυρισμούς που ήταν γνωστοί από πριν στον εκάστοτε αιτητή.

 

37.      Εν προκειμένω, θα επικεντρωθώ στη δεύτερη εξαίρεση καθότι η τροποποίηση προωθείται πάνω σε αυτή τη βάση.

 

38.      Αναφορικά με τη δεύτερη περίπτωση κατά την οποία μπορεί να επιτραπεί η τροποποίηση της δικογραφίας μετά την έκδοση της κλήσης οδηγιών φράση κλειδί είναι η εξής: «...που έχουν, προς ικανοποίηση του Δικαστηρίου, προκύψει νέα δεδομένα μη υπαρκτά κατά τη λήψη των οδηγιών για έγερση της αγωγής ή της καταχώρησης του κλητηρίου εντάλματος ...».

 

39.      Κατά την άποψη μου σε σχέση με την δεύτερη αυτή εξαίρεση δεν χρειάζεται να λεχθούν πολλά καθότι το νόημα της πιο πάνω πρότασης είναι σαφές. Πρέπει να υπάρχουν νέα δεδομένα τα οποία να μην υπήρχαν κατά τη λήψη των οδηγιών για τη σύνταξη του δικογράφου του οποίου επιζητείται η τροποποίηση. Και περί αυτού πρέπει να ικανοποιηθεί το Δικαστήριο.

 

40.      Επαφίεται συνεπώς στον αιτητή να θέσει ενώπιον του Δικαστηρίου τέτοια γεγονότα και στοιχεία από τα οποία να προκύπτει πως δεν ήταν υπαρκτά και/ή εν γνώσει του συντάξαντος το δικόγραφο τα δεδομένα τα οποία επιδιώκει τώρα δια της αίτησης να προσθέσει. Έχοντας υπόψη και τον σκοπό της τροποποίησης της Δ.25 η εξαίρεση αυτή θα πρέπει να ερμηνεύεται κατά τρόπο συσταλτικό και περιοριστικό.

 

41.      Σημειώνω ότι υπάρχει και η ερμηνεία ότι «εάν ο συντάκτης της σχετικής πρόνοιας ήθελε να καλύψει και δεδομένα τα οποία, μολονότι ήταν υπαρκτά το συγκεκριμένο χρόνο, εντούτοις, επειδή ο ενάγοντας για οποιοδήποτε λόγο ή λόγους, τα αγνοούσε γι' αυτό και δεν τα περιέλαβε εξ αρχής στο δικόγραφό του, προφανώς θα προέβαινε και σε ανάλογη διατύπωση. Συγκεκριμένα θα αναφερόταν σε δεδομένα «μη γνωστά» και όχι «μη υπαρκτά» είτε ακόμη και στα δυο με διαζευκτικό τρόπο («μη γνωστά και/ή υπαρκτά.»). Η πρώτη φράση αφορά σε δεδομένα τα οποία υπήρχαν και ήταν άγνωστα και η δεύτερη σε δεδομένα που δεν υπήρχαν.»^[3]

 

42.      Δηλαδή δεν αρκεί να μην ήταν εις γνώση του αιτητή τα δεδομένα. Πρέπει να μην ήταν υπαρκτά.

 

43.      Χρησιμοποιείται η λέξη «δεδομένα» και όχι «γεγονότα». Με βάση το Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας του Καθηγητή Γ. Μαμπινιώτη, Ε’ Έκδοση η λέξη «δεδομένο» ερμηνεύεται ως «1.(α) αυτό που έχει δοθεί (κατ’ αντιδιαστολή προς κάτι που ζητείται): διακρίνω δεδομένα και ζητούμενα σε ένα πρόβλημα (β) το αδιαμφισβήτητο στοιχείο (γ) κάθε τι το οποίο ισχύει μέχρι τώρα … (δ) το στοιχείο που λειτουργεί ως βάση για περαιτέρω σκέψεις ή ενέργειες …». 

 

44.      Κατά την άποψη μου τα δεδομένα μπορούν να διαμορφωθούν ή να προκύψουν με τη διασύνδεση ορισμένων γεγονότων ενώ τα γεγονότα επισυμβαίνουν. Εν προκειμένω, δεν χρειάζεται περαιτέρω ανάλυση και διάκριση μεταξύ του νοήματος των «δεδομένων» και των
«γεγονότων».

 

45.      Σημειώνω επίσης ότι υπάρχει διάκριση μεταξύ νέων δεδομένων τα οποία προέκυψαν μετά την καταχώρηση του αρχικού δικογράφου και τα οποία τείνουν να υποστηρίξουν την ήδη δικογραφημένη βάση αγωγής και νέων γεγονότων τα οποία προέκυψαν μετά την καταχώρηση του αρχικού δικογράφου και συνιστούν νέα βάση αγωγής. 

 

46.      Σύμφωνα με την πάγια θέση της Νομολογίας δεν επιτρέπεται η δια τροποποίησης, εισαγωγή νέας βάσης αγωγής, η οποία μάλιστα βάση αγωγής δεν υπήρχε κατά την καταχώρηση του αρχικού δικογράφου. Επί του προκειμένου, παραπέμπω στην απόφαση του Εφετείου στην υπόθεση ΣΟΦΙΑ ΜΠΟΥΝΤΑΚΙΔΟΥ κ.α. v. HELLENIC BANK PUBLIC COMPANY LIMITED κ.α., Πολιτική Έφεση Αρ. Ε207/2018, 17/10/2023, στην οποία αναφέρθηκε το εξής:

 

«Όπως αναφέρθηκε και στην Πολιτική Έφεση 43/2013, Forcan v. Hemslade Trading Ltd κ.α., ημερ. 6/11/2018 «τροποποίηση κλητηρίου εντάλματος ανατρέχει στο χρόνο καταχώρησης του αρχικού κλητηρίου και κατά συνέπεια δεν μπορεί να δοθεί άδεια τροποποίησης κλητηρίου για να περιλάβει αιτία αγωγής που γεννήθηκε μετά την καταχώρηση του αρχικού κλητηρίου».

 

Παραπονούνται ακόμα οι εφεσείοντες ότι ενώ το πρωτόδικο Δικαστήριο αναφέρθηκε στην υπόθεση Saba & Co (T.M.P.) v. T.M.P. Agents (1994) A.Α.Δ. 426, εντούτοις την εφάρμοσε λανθασμένα.  Ούτε αυτός ο λόγος έφεσης ευσταθεί.  Το πρωτόδικο Δικαστήριο αναφέρθηκε ορθά στις αρχές της υπόθεσης Saba (ανωτέρω) στην οποία πρέπει να σημειωθεί ότι η προσθήκη της επιδιωκόμενης τροποποίησης σχετιζόταν άμεσα με τον κεντρικό ισχυρισμό που προβλήθηκε εξαρχής και δεν επέφερε μαζική μετατροπή της φύσης της αξίωσης, και ορθά αναφέρθηκε στην διαπίστωση ότι η εισαγωγή νέας βάσης αγωγής δεν οδηγεί άνευ εταίρου σε απόρριψη αίτησης για τροποποίηση. Το ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί είναι κατά πόσο οι προτεινόμενες τροποποιήσεις εισαγάγουν ή όχι νέα βάση αγωγής που δεν μπορεί ευχερώς να δικαστεί με την υφιστάμενη.

 

Ορθά επίσης το πρωτόδικο Δικαστήριο υπογράμμισε ότι στην περίπτωση όπου επιδιώκεται η εισαγωγή νέας βάσης αγωγής η οποία δεν υπήρχε κατά τον χρόνο καταχώρισης του αρχικού δικογράφου αλλά προέκυψε μεταγενέστερα, δεν επιτρέπεται.  Τούτο όμως διακρίνεται από την περίπτωση στην οποία τροποποιούνται δικόγραφα σε σχέση με γεγονότα τα οποία προέκυψαν μετά την καταχώρηση της αγωγής και τα οποία ο διάδικος επικαλείται για να υποστηρίξει την αρχική αιτία αγωγής.  Σχετική είναι η υπόθεση Tilcon Ltd v. Land and Real Estate Investments Ltd (1987) 1 All E.R. 615.»

 

47.      Επομένως, δεν μπορεί να δοθεί άδεια για τροποποίηση η οποία να περιλαμβάνει αιτία αγωγής γεννηθείσα μετά την καταχώριση της αγωγής. Αν δεν γεννήθηκε μετά την καταχώριση της αγωγής, η εισαγωγή νέας αιτίας αγωγής δεν οδηγεί άνευ εταίρου σε απόρριψη της αίτησης για τροποποίηση αλλά θα πρέπει να αποφασιστεί εάν η νέα αιτία αγωγής δεν μπορεί ευχερώς να δικαστεί με την υφιστάμενη.  Μπορεί να λάβει χώρα τροποποίηση εάν προέκυψαν γεγονότα μετά την καταχώριση της αγωγής τα οποία ο διάδικος επιθυμεί να επικαλεστεί για να υποστηρίξει την αρχική αιτία αγωγής.

 

Ζ. ΥΠΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΣΤΙΣ ΕΦΑΡΜΟΣΤΕΕΣ ΝΟΜΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ

 

48.      Προχωρώ τώρα  να εξετάσω το κατά πόσο η υπό εξέταση περίπτωση εμπίπτει στην μία εκ των δυο εξαιρέσεων δυνάμει της Δ.25 Θ.3.

 

49.      Εν πρώτοις, αναφέρεται ότι ως βάση για τροποποίηση της Υπεράσπισης στην ουσία προωθείται η δεύτερη εξαίρεση της Δ.25 Θ.3, δηλαδή ότι έχουν προκύψει νέα δεδομένα μη υπαρκτά κατά την λήψη οδηγιών για καταχώριση της Έκθεσης Απαίτησης.

 

50.      Ποια είναι αυτά τα δεδομένα; Η Ενάγουσα προβάλλει τον ισχυρισμό ότι έλαβε το Ιατρικό Πιστοποιητικό, Τεκμήριο 1 στην ΕΔ Ενάγουσας στις 12.03.2025 και το παρέδωσε στους δικηγόρους της. Ορισμένα γεγονότα τα οποία αναφέρονταν στο πιστοποιητικό δεν καταγράφηκαν στην Έκθεση Απαίτησης. Στο Τεκμήριο 1 πράγματι αναφέρεται ότι η Ενάγουσα υποβλήθηκε σε διαδερμική σπονδυλοπλαστική στις 08.12.2022.

 

51.      Μπορεί το ιατρικό πιστοποιητικό να αποτελέσει νέο δεδομένο; Δεν μπορώ να συμφωνήσω με τους ευπαίδευτους συνήγορους της Αιτήτριας ότι το Ιατρικό Πιστοποιητικό αποτελεί νέο δεδομένο. Αυτό το οποίο επιδιώκουν να προσθέσουν στην Έκθεση Απαίτησης αφενός καταγράφεται στο Ιατρικό Πιστοποιητικό αλλά σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να θεωρηθεί ως νέο δεδομένο.

 

52.      Δεν είναι την ύπαρξη του πιστοποιητικού την οποία επιθυμεί να εισαγάγει η Αιτήτρια αλλά το γεγονός ότι υποβλήθηκε σε επέμβαση διαδερμικής σπονδυλοπλαστικής στις 08.12.2022. Η Έκθεση Απαίτησης της Ενάγουσας καταχωρίστηκε στις 03.09.2024 δηλαδή ένα έτος και εννέα μήνες περίπου μετά την επέμβαση.

 

53.      Κατά συνέπεια, είναι προφανές ότι το γεγονός της υποβολής της σε επέμβαση στις 08.12.2022 ήταν εις γνώση της Ενάγουσας ή έπρεπε να ήταν εις γνώση της. Από τη στιγμή που η επέμβαση έλαβε χώρα πριν από την καταχώριση της Έκθεσης Απαίτησης δεν μπορεί να αποτελεί νέο δεδομένο.

 

54.      Σημειώνω ότι η Ενάγουσα δεν προβάλλει τον ισχυρισμό ότι δεν γνώριζε πως η σπονδυλοπλαστική του Ο1 σπονδυλικού σώματος ήταν απότοκο του ατυχήματος το οποίο έχει υποστεί. Αυτό που αναφέρει ήταν ότι δεν είχε στην κατοχή της το Ιατρικό Πιστοποιητικό. Εάν δεν μπορούσε να γνωρίζει ότι η σπονδυλοπλαστική συνδεόταν με το κάταγμα το οποίο κατ’ ισχυρισμό υπέστη κατά το επίδικο ατύχημα, ενδεχομένως να μπορούσε να θεωρηθεί ως νέο δεδομένο.

 

55.      Παρά ταύτα, δεν είναι αυτό το οποίο προβάλλει η Ενάγουσα. Ούτε και το εν προκειμένω Ιατρικό Πιστοποιητικό αναφέρει οτιδήποτε το οποίο ενδεχομένως να οδηγούσε στο συμπέρασμα ότι η Ενάγουσα δεν μπορούσε να γνωρίζει πως η διαδερμική σπονδυλοπλαστική του Ο1 σπονδυλικού σώματος συνδέεται με το ατύχημα πριν από την έκδοση του Ιατρικού Πιστοποιητικού. Εν πάση περιπτώση ήταν εξαρχής ο ισχυρισμός της ότι υπέστη κάταγμα άνω τμήματος Ο1 σπονδυλικού σώματος (παράγραφος 7(γ) Ι και ΙΙ της Έκθεσης Απαίτησης) και συνεπώς δεν θα μπορούσε επιτυχώς να προβάλει ότι δεν το γνώριζε πριν από την έκδοση του Πιστοποιητικού.

 

56.      Επομένως, εν προκειμένω δεν μπορεί να γίνεται λόγος για γεγονότα μη υπαρκτά κατά το χρόνο λήψης των οδηγιών για καταχώριση της Έκθεσης Απαίτησης.

 

57.      Το ότι η Ενάγουσα δεν ευθύνεται για την καθυστέρηση και το ότι ζήτησε το Ιατρικό Πιστοποιητικό προ πολλού δεν είναι παράγοντες οι οποίοι λαμβάνονται υπόψη καθότι δεν εξετάζεται εάν η Ενάγουσα ή οι δικηγόροι της ενήργησαν αμελώς ή επιμελώς. Με βάση το λεκτικό το οποίο χρησιμοποιείται στη Δ.25, το μόνο το οποίο έχει σημασία είναι εάν υπάρχουν νέα δεδομένα τα οποία δεν ήταν υπαρκτά (ή ενδεχομένως εν γνώσει της) όταν είχαν ληφθεί οι οδηγίες για καταχώριση του δικογράφου, εν προκειμένω της Έκθεσης Απαίτησης.

 

58.      Έχει νομολογηθεί πως η νέα Δ.25 αναμφίβολα επιβάλλει πολύ μεγαλύτερη προσοχή και επιμέλεια κατά το στάδιο σύνταξης των δικογράφων με τα περιθώρια άσκησης από πλευράς Δικαστηρίου διακριτικής ευχέρειας σε αιτήματα τροποποίησης να είναι ιδιαίτερα περιορισμένα. Αυτή η προσέγγιση πραγμάτων απαιτεί από όλους να μεριμνούν δεόντως για την συμπερίληψη των αναγκαίων ισχυρισμών στα δικόγραφά τους.  

 

59.      Αντιλαμβάνομαι πως προέκυψε η ανάγκη για τροποποίηση και τις δυσκολίες τις οποίες ενδεχομένως να αντιμετωπίζει ο οποιοσδήποτε άνθρωπος χωρίς ιατρικές γνώσεις στο να παράσχει την αναγκαία πληροφόρηση στους δικηγόρους του για να υπάρξει μια πλήρης και ολοκληρωμένη δικογράφηση των σωματικών βλαβών και των θεραπευτικών παρεμβάσεων οι οποίες έλαβαν χώρα, ωστόσο δεν μπορεί η παρούσα περίπτωση να ενταχθεί σε μία εκ των δύο εξαιρέσεων της Δ.25 η οποία να επιτρέπει την τροποποίηση δικογράφων μετά την έκδοση κλήσης για οδηγίες.

 

60.      Οι ευπαίδευτοι συνήγοροι της Ενάγουσας προβάλλουν το επιχείρημα ότι το Δικαστήριο δύναται να λάβει υπόψη του τον πρωταρχικό σκοπό με βάση το Μέρος 60.2 των Κανονισμών Πολιτικής Δικονομίας 2023 («ΚΠΔ23»). Το Μέρος 18.1(2)(β) των ΚΠΔ23 προνοεί ότι το Δικαστήριο κατά την άσκηση της διακριτικής του ευχέρειας λαμβάνει υπόψη το συμφέρον της δικαιοσύνης και τον πρωταρχικό σκοπό. Η διακριτική ευχέρεια η οποία παρέχεται με βάση το Μέρος 18, θεωρώ, είναι ευρύτατη και ενδεχομένως οι συντάκτες των ΚΠΔ 2023 να ένιωθαν ότι η Δ.25 η οποία εφαρμόζεται εν προκειμένω να περιόριζε τη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου σε υπερβολικό βαθμό. 

 

61.      Ο πρωταρχικός σκοπός λήφθηκε υπόψη και θεωρώ ότι πάντοτε λαμβανόταν υπόψη από το Δικαστήριο έστω και αν το Δικαστήριο δεν έκανε ρητή αναφορά στον πρωταρχικό σκοπό. Ωστόσο, το να ληφθεί υπόψιν ο πρωταρχικός σκοπός δεν καταργεί την Δ.25 και τις προϋποθέσεις τις οποίες θέτει για να επιτραπεί η τροποποίηση. Εν ολίγοις, το να ληφθεί υπόψιν ο πρωταρχικός σκοπός δεν συνεπάγεται την εφαρμογή του Μέρους 18 των ΚΠΔ2023 αντί την υπαγωγή των γεγονότων στην Δ.25.  

 

62.      Ως εκ τούτου, κρίνω ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις οι οποίες τίθενται στους Θεσμούς για να μπορεί να εγκριθεί η Αίτηση.

 

Η. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

 

63.      Συγκεφαλαιώνοντας, η Ενάγουσα δεν έχει αποδείξει προς ικανοποίηση του Δικαστηρίου ότι η παράγραφος την οποία επιθυμεί να προσθέσει στην Έκθεση Απαίτησης της εντάσσεται στη δεύτερη εξαίρεση δυνάμει της οποίας επιτρέπεται τροποποίηση δικογράφου, ήτοι προέκυψαν δεδομένα τα οποία ήταν μη υπαρκτά κατά τη λήψη των οδηγιών για σύνταξη της Έκθεσης Απαίτησης.

 

64.      Επιπρόσθετα η Ενάγουσα δεν απέδειξε ότι όσα επιθυμεί να προσθέσει στην Έκθεση Απαίτησης της, δεν περιλήφθηκαν αρχικά σε αυτήν λόγω εκ παραδρομής καλόπιστου λάθους στη σύνταξη της και δεν προωθήθηκε τέτοιος ισχυρισμός.

 

65.      Με δεδομένο ότι σύμφωνα με τη Δ.25 Θ.1.(3) των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας, μόνο σε αυτές τις δυο περιπτώσεις επιτρέπεται η τροποποίηση μετά την έκδοση της κλήσης για οδηγίες, διαγράφεται η τύχη της αίτησης, η οποία δεν μπορεί να πετύχει.

66.      Κατ' ακολουθία των όσων έχουν προαναφερθεί, η αίτηση δεν μπορεί να πετύχει και απορρίπτεται.

 

67.      Τα έξοδα της Αίτησης, όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο επιδικάζονται υπέρ των Εναγομένων και εναντίον της Ενάγουσας, πληρωτέα στο τέλος της διαδικασίας.

 

 

Υπ. ____________________

Χ. Σατσιάς, Ε. Δ.

 

ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ

 

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ