ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ
ΕΝΩΠΙΟΝ: Χ. Σατσιά, Ε. Δ.
Αρ. Αγωγής: 659 / 2021
Μεταξύ:
ΝΙΚΟΛΕΤΤΑΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΟΥ
Ενάγουσας
και
ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ,
ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ
Εναγόμενου
Ημερομηνία: 20 Μαρτίου, 2026
Εμφανίσεις:
Για Ενάγουσα / Καθ’ ης η Αίτηση: κα Σ. Παπαϊωάννου για ΜΑΡΚΙΔΗ, ΜΑΡΚΙΔΗ & ΣΙΑ Δ.Ε.Π.Ε.
Για Εναγόμενο / Αιτητή: κα Ζ. Χαραλάμπους
ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ
Αίτηση για διαγραφή της απάντησης και παραμερισμό της κλήσης για οδηγίες
(εφεξής «Αίτηση»)
Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ
1. Δια ειδικώς οπισθογραφημένου κλητηρίου η Ενάγουσα αξιώνει εναντίον του Εναγόμενου, μεταξύ άλλων, το ποσό των €5.355 και €7.350,81 δυνάμει τιμολογίων τα οποία εξέδωσε προς την Επίτροπο Νομοθεσίας στα πλαίσια συμφωνιών για την παροχή νομικών υπηρεσιών οι οποίες εκτελέστηκαν κατά ή περί τα έτη 2015 και 2016.
2. Δια της παρούσης Αίτησης ο Εναγόμενος / Αιτητής ζητά διάταγμα διαγραφής της απάντησης στην υπεράσπιση, ημερ. 20.02.2025 καθώς και διαγραφή / παραμερισμό της κλήσης για οδηγίες την οποία εξέδωσε η Ενάγουσα με ημερομηνία 05.03.2025.
Β. ΔΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ
3. Κρίνεται σκόπιμο για σκοπούς της παρούσας απόφασης να παρατεθεί επιγραμματικά το δικονομικό ιστορικό της υπόθεσης:
3.1 Το ειδικώς οπισθογραφημένο κλητήριο καταχωρίστηκε στις 17.03.2021.
3.2 Σημείωμα εμφάνισης καταχωρίστηκε στις 23.03.2021.
3.3 Ο Εναγόμενος στην Υπεράσπισή του, η οποία καταχωρίστηκε την 27.05.2021 εγείρει σειρά προδικαστικών ενστάσεων, περιλαμβανομένου του ότι η διαφορά θα πρέπει να παραπεμφθεί σε διαιτησία και εν γένει αρνείται ότι οφείλει οποιοδήποτε ποσό προς την Ενάγουσα δεδομένου του ότι οποιοδήποτε ποσό οφειλόταν έχει καταβληθεί.
3.4 Στις 03.06.2021 η Ενάγουσα καταχώρισε μονομερή αίτηση δια της οποίας ζητούσε παράταση του χρόνου για καταχώριση απάντησης στην υπεράσπιση, 30 ημέρων από την έκδοση του διατάγματος η οποία ορίστηκε στις 05.07.2021.
3.5 Στις 05.07.2021 χορηγήθηκε παράταση 30 ημερών για καταχώριση απάντησης στην υπεράσπιση.
3.6 Απάντηση στην υπεράσπιση καταχωρίστηκε εν τέλει στις 20.02.2025 δηλαδή περί τα τριάμισι έτη αργότερα.
3.7 Στις 05.03.2025 καταχωρίστηκε και η επίδικη κλήση για οδηγίες από την Ενάγουσα.
3.8 Ο Εναγόμενος / Αιτητής στις 06.03.2025 καταχώρισε την υπό κρίση Αίτηση.
Γ. Η ΑΙΤΗΣΗ ΚΑΙ Η ΕΝΣΤΑΣΗ
4. Όπως προαναφέρθηκε, δια της Αίτησης ο Εναγόμενος / Αιτητής επιδιώκει την διαγραφή τόσο της απάντησης στην υπεράσπιση όσο και της εκδοθησομένης στις 05.03.2025 κλήσης για οδηγίες.
5. Η Αίτηση στηρίζεται, μεταξύ άλλων, στις Δ.21 θ. 14(1) και (2), Δ.19 θ. 26, Δ.27 θ. 3, Δ.30 θθ. 1 – 4, Δ.48 θθ. 1 – 3, 8 και 9, Δ.57 και Δ.64 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας (εφεξής «Θεσμοί»).
6. Τα γεγονότα επί των οποίων στηρίζεται η Αίτηση εμφαίνονται στο φάκελο της υπόθεσης και στην υποστηρικτική ένορκη δήλωση της κας Γιούλης Ιωακείμ Ησαϊα (εφεξής «ΕΔ ΓΗ») γραμματειακής λειτουργού στο αρχείο αγωγών στη Νομική Υπηρεσία.
7. Στην ΕΔ ΓΗ αναφέρεται, μεταξύ άλλων, ότι:
7.1 Στις 27.05.2021 καταχωρίστηκε από τον Εναγόμενο / Αιτητή η υπεράσπιση.
7.2 Την 21.05.2024 ο Εναγόμενος απέστειλε επιστολή προς τον πρωτοκολλητή του Ε.Δ. Λευκωσίας για να τύχει ενημέρωσης για το κατά πόσον η αγωγή απορρίφθηκε σύμφωνα με τη Δ.30 θ. 1(γ) καθότι παρήλθαν άπρακτες η προθεσμίες οι οποίες προνοούνται στην εν λόγω Διαταγή (Τεκμήριο 1 ΕΔ ΓΗ).
7.3 Στις 20.02.2025 καταχωρίστηκε η απάντηση στην υπεράσπιση. Η δικηγόρος η οποία χειρίζεται την υπόθεση προχώρησε σε έρευνα του φακέλου στις 27.02.2025 και εντόπισε την μονομερή αίτηση 03.06.2021. Αντιλήφθηκε επίσης ότι το Δικαστήριο εξέδωσε διάταγμα παράτασης του χρόνου για καταχώριση απάντησης κατά 30 μέρες από την έκδοση του.
7.4 Η Ενάγουσα δεν προχώρησε με την καταχώριση απάντησης εντός της προθεσμίας την οποία έθεσε το Δικαστήριο.
7.5 Η Ενάγουσα προχώρησε με την καταχώριση απάντησης στις 20.02.2025 χωρίς την άδεια του Δικαστηρίου και ενώ η αγωγή έπρεπε να είχε ήδη απορριφθεί. Στη συνέχεια καταχώρισε και κλήση για οδηγίες στις 05.03.2025.
7.6 Η απάντηση καταχωρίστηκε κατά παράβαση των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας, χωρίς άδεια του Δικαστηρίου και χωρίς να προηγηθεί οποιοδήποτε δικονομικό διάβημα.
7.7 Με βάση τη συμβουλή της δικηγόρου η οποία χειρίζεται την υπόθεση η απάντηση και η κλήση για οδηγίες θα πρέπει να διαγραφούν δεδομένου του ότι η αγωγή έπρεπε να είχε θεωρηθεί ως εγκαταληφθείσα πριν από τριάμισι έτη και έπρεπε να είχε ήδη απορριφθεί.
8. Η Ενάγουσα / Καθ’ ης η Αίτηση αντέδρασε στην Αίτηση με την καταχώριση ένστασης στις 08.10.2025 (εφεξής «Ένσταση»). Στο σώμα της Ένστασης εκτίθενται είκοσι συνολικά λόγοι ένστασης οι οποίοι μπορούν να ομαδοποιηθούν ως ακολούθως:
8.1 Δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις για την έκδοση των αιτούμενων διαταγμάτων. Οι ισχυρισμοί στην ΕΔ ΓΗ δεν συνιστούν βάσιμους λόγους και δεν υπάρχει στην Αίτηση και στη ΕΔ ΓΗ δικαιοδοτικό υπόβαθρο για έκδοση των αιτούμενων διαταγμάτων.
8.2 Η Αίτηση είναι αβάσιμη, παράτυπη, καταχρηστική, εκδικητική, αποτελεί κατάχρηση της διαδικασίας και είναι αντίθετη με τους Θεσμούς και τη νομολογία. Οι Θεσμοί δεν προνοούν διαγραφή ή παραμερισμό της κλήσης για οδηγίες.
8.3 Η Δ.30 θθ. 1(γ) και 2(β) παρέχουν τη δυνατότητα παράτασης των προθεσμιών για την καταχώριση κλήσης και την εξίσωση αίτησης για απόρριψη της αγωγής με κλήση για οδηγίες (αν και η Αίτηση δεν αποτελεί αίτηση για απόρριψη της αγωγής).
8.4 Η αγωγή δεν έχει απορριφθεί ως εγκαταλειφθείσα και η καταχώριση απάντησης και κλήσης δείχνουν ότι είναι ενεργή και εκκρεμούσα.
8.5 Το Δικαστήριο έχει τη διακριτική ευχέρεια να παρατείνει τον χρόνο καταχώρισης απάντησης και της κλήσης. Ακόμα και να θεωρηθεί από το Δικαστήριο ότι υπάρχει παρατυπία, αυτή είναι θεραπεύσιμη. Η οποιαδήποτε καθυστέρηση αποτελεί παρατυπία και/ή καλόπιστο λάθος που δύναται να θεραπευτεί με βάση τη Δ.64
8.6 Ο Αιτητής δεν υπέστη καμία ζημιά και εν πάση περιπτώσει δεν ισχυρίζεται ότι επηρεάστηκε δυσμενώς ή ότι υπέστη ζημιά. Δεν θα υποστεί καμία ζημιά που δεν μπορεί να αποζημιωθεί με έξοδα.
8.7 Τυχόν έκδοση των αιτούμενων διαταγμάτων θα προκαλέσει σοβαρή και ανεπανόρθωτη ζημιά στην Ενάγουσα. Δεν θα μπορεί να δικογραφήσει τις θέσεις της σε μια σοβαρή υπόθεση και δεν θα μπορεί να προωθήσει την απαίτηση της κατά τρόπο που θα επηρεάζονται δυσμενώς τα ανθρώπινα της δικαιώματα. Αν απορριφθεί η αγωγή δεν θα μπορεί να επανέλθει λόγω παραγραφής.
8.8 Δεν είναι ορθό και/ή εύλογο και δίκαιο να εκδοθούν τα αιτούμενα διατάγματα και πλήττονται τα συμφέροντα της δικαιοσύνης.
8.9 Ο Αιτητής εμποδίζεται από του να προωθεί αυτή την Αίτηση καθότι και ο ίδιος καθυστέρησε στη λήψη οποιουδήποτε διαβήματος.
9. Η Ένσταση υποστηρίζεται από την ένορκη δήλωση του κύριου Κωνσταντίνου Καραμανή (εφεξής «ΕΔ ΚΚ»). Στην ΕΔ ΚΚ στην ουσία επαναλαμβάνονται οι λόγοι ένστασης οι οποίοι προβάλλονται από την Ενάγουσα / Καθ’ ης η Αίτηση στην Ένσταση της. Τονίζεται δε ότι η αγωγή είναι «ενεργή και εκκρεμούσα και ουδέποτε ετέθη από το Πρωτοκολλητείο ενώπιον του Δικαστηρίου προς απόρριψη». Η αγωγή προωθείται και δεν μπορεί να θεωρηθεί ως εγκαταλειφθείσα.
10. Αναφέρεται επίσης στην ΕΔ ΚΚ ότι η μη καταχώριση απάντησης και κλήσης προηγουμένως οφείλεται σε ανθρώπινο λάθος. Η αγωγή δεν ήταν ορισμένη σε κάποια ημερομηνία και ως εκ τούτου «παρέπεσε εκ παραδρομής». Η απάντηση και η κλήση ήταν έτοιμες ωστόσο δεν καταχωρίστηκαν.
11. Οι ευπαίδευτες συνήγοροι των μερών υπέβαλαν στο Δικαστήριο εμπεριστατωμένες γραπτές αγορεύσεις. Τα επιχειρήματα και όλη η μαρτυρία η οποία προσκομίστηκε, αμφοτέρων των πλευρών, εξετάστηκαν σε όλη τους την εμβέλεια από το Δικαστήριο, χωρίς να υπάρχει ανάγκη ειδικής επίκλησής τους καθότι δεν αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της αιτιολόγησης δικαστικής απόφασης η ειδική αναφορά ή πραγμάτευση κάθε επιχειρήματος που προβάλλεται (BITONIC LTD v. BΑNK OF MOSCOW-BANK JOINT STOCK COMPANY, Πολ. Εφ. Αρ. 117/2018, 16.032022, ECLI:CY:AD:2022:A113, Νίκος Οδυσσέα ν. Αστυνομίας (1999) 2 Α.Α.Δ. 490)
Γ. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ ΤΗΣ ΑΙΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΥΠΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΣΤΙΣ ΕΦΑΡΜΟΣΤΕΕΣ ΝΟΜΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ
12. Εν πρώτοις, θα πρέπει να διευκρινιστεί ότι η δια της παρούσας Αίτησης δεν ζητείται απόρριψη της αγωγής. Ζητείται ο παραμερισμός της απάντησης στην υπεράσπιση και της κλήσης για οδηγίες. Ούτε και η ενδεχόμενη διαγραφή της απάντησης και της κλήσης οδηγεί απαρεγκλίτως ή/και αυτομάτως σε απόρριψη της αγωγής ως εισηγείται η συνήγορος του Αιτητή. Έπεται ότι επειδή δεν ζητείται απόρριψη της αγωγής το Δικαστήριο δεν μπορεί να θεωρήσει την αίτηση για απόρριψη ως κλήση για οδηγίες κατ’ εφαρμογή της Δ.30 θ. 1(γ).
13. Συνάγεται ότι αυτό το οποίο θα πρέπει να εξετάσει το Δικαστήριο είναι το κατά πόσον η μη συμμόρφωση με τους Θεσμούς όσο αφορά το χρόνο καταχώρισης της απάντησης και της κλήσης για οδηγίες πρέπει να οδηγήσει σε παραμερισμό των εν λόγω δικονομικών διαβημάτων ή αν θα θεραπεύσει την παρατυπία.
14. Οι Δ.19 θ. 26 και Δ.27 θ. 3 θεωρώ ότι δεν τυγχάνουν εφαρμογής εν προκειμένω δεδομένου του ότι δεν ζητείται διαγραφή μέρους ή ολόκληρου δικογράφου ενόψει του περιεχομένου αυτού, μεταξύ άλλων, επειδή είναι επιπόλαιο ή σκανδαλώδες, είτε άσχετο, είτε επειδή εισαγάγει ζητήματα τα οποία τείνουν να επηρεάσουν ή να καθυστερήσουν τη δίκαιη εκδίκαση της υπόθεσης, είτε επειδή δεν αποκαλύπτεται αιτία αγωγής στο δικόγραφο.
15. Εν προκειμένω, ζητείται η διαγραφή επί τη βάσει του εκπρόθεσμου της καταχώρισης της απάντησης και της κλήσης και της παράλειψης εξασφάλισης σχετικής άδειας προς τούτο.
16. Συνεπώς, οι Δ.19 θ. 26 και Δ.27 θ. 3 δεν μπορούν να αποτελέσουν το δικαιοδοτικό βάθρο για απόδοση των αιτούμενων θεραπειών.
17. Θα ξεκινήσω την ανάλυση μου σε σχέση με το σκέλος της Αίτησης η οποία αφορά τη διαγραφή της απάντησης στην υπεράσπιση δεδομένου του ότι εάν δεν διαγραφεί η απάντηση η κλήση για οδηγίες δεν θα θεωρείται εκπρόθεσμη. Αυτό διότι έχει νομολογηθεί ότι η προθεσμία ξεκινά να μετρά από την καταχώρηση της απάντησης στην υπεράσπιση, ακόμα και στις περιπτώσεις που η απάντηση είναι εκπρόθεσμη.
18. Σχετική είναι η απόφαση Χρίστου κ.α. ν. Χατζησολωμή, Πολ. Εφ. 175/2017, 06.02.2018 στο πλαίσιο της οποίας το Ανώτατο Δικαστήριο, έκρινε ότι κακώς η απάντηση δεν λήφθηκε υπόψη αφού είχε μεν καταχωριστεί εκπρόθεσμα και χωρίς την άδεια του Δικαστηρίου, υπήρχε όμως συγκατάθεση της άλλης πλευράς να εκληφθεί ως εμπρόθεσμη (ίδετε επίσης την πρόσφατη απόφαση του Εφετείου Go Ahead Insurance Consultants Ltd v. Πέτρος Πινδάρου Κούλας, κ.ά., Πολ. Εφ. Ε23 / 19, 17.02.2025).
19. Αποτελεί κοινό τόπο μεταξύ των διαδίκων ότι η απάντηση στην υπεράσπιση καταχωρίστηκε με καθυστέρηση πέραν των τριών ετών. Επίσης, δεν αμφισβητείται ότι δεν λήφθηκε άδεια από το Δικαστήριο για την εκπρόθεσμη καταχώριση της απάντησης στην υπεράσπιση.
20. Η Ενάγουσα δεν αιτήθηκε οποιασδήποτε παράτασης χρόνου για την καταχώρηση της απάντησης της στις 20.02.2025, δυνάμει της Δ.57 θ. 2, ούτε και επικαλείται τις πρόνοιες της Δ.26 θ. 11 για να της δοθεί άδεια από το Δικαστήριο, μετά την εκπνοή των προθεσμιών που θέτουν οι Θεσμοί, για να παραδώσει την απάντηση της. Η δε παράταση την οποία έλαβε το 2021 κατόπιν μονομερούς αίτησης εξέπνευσε καθότι δεν είχε καταχωριστεί η απάντηση εντός της τεθείσας από το Δικαστήριο προθεσμίας.
21. Στην ουσία αυτό το οποίο επικαλείται η πλευρά της Ενάγουσας, είναι ότι η εκπρόθεσμη καταχώρηση της απάντησης δεν αποτελεί θεμελιακό ελάττωμα, αλλά παρατυπία η οποία δύναται να θεραπευθεί από το Δικαστήριο, στη βάση της Δ.64, η οποία αποτελεί μέρος της νομικής βάσης τόσο της Αίτησης όσο και της Ένστασης.
22. Τόσο στην Ένσταση (μεταξύ άλλων λόγος ένστασης στο στοιχείο 8) όσο και στην αγόρευση της Ενάγουσας / Καθ’ ης η Αίτηση (παρ. 32 - 44), κατ’ ουσίαν επιζητείται η άρση της εν λόγω παρατυπίας βασιζόμενη στον ισχυρισμό, ο οποίος παρεμπιπτόντως παρέμεινε αναντίλεκτος, περί καλόπιστου λάθους των δικηγόρων της Ενάγουσας και στο ότι η εκπρόθεσμη καταχώρηση της απάντησης δεν δημιουργεί οποιαδήποτε ζημία ή αδικία στον Εναγόμενο.
23. Ο Αιτητής αφενός εισηγείται ότι δεδομένης της καθυστέρησης η αγωγή θεωρείται ως εγκαταλειφθείσα, καθιστώντας τη διαγραφή της απάντησης και κλήσης, στην ουσία «μονόδρομο» και αφετέρου ότι η Δ.64 δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την διάσωση της αγωγής λόγω της αδικαιολόγητης καθυστέρησης.
24. Πρέπει να υπομνησθεί σε αυτό το σημείο ότι η νομολογία καθιστά ξεκάθαρο ότι από τη στιγμή που ο φάκελος της υπόθεσης δεν τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου για απόρριψη ως προβλέπεται από την επιφύλαξη της Δ.30 θ.1 (γ), το Δικαστήριο διατηρεί διακριτική ευχέρεια να παρατείνει την προθεσμία των 90 ημερών δυνάμει της Δ.30 θ.2 (β). Κατέστη σαφές ότι με την περαιτέρω τροποποίηση της Δ.30 στις 28.7.2017, έχει καμφθεί η πλήρης αυστηρότητα στις προθεσμίες καταχώρισης κλήσης οδηγιών (ίδετε μεταξύ άλλων Μαρία Τσιάρτα ν. Γεώργιος Α. Τσιάρτας, κ.ά., Πολ. Εφ. Ε18/2021, 24.02.2026, Αίτηση του Αντώνη Χουβαρτά, Πολ. Αίτ. 45/18,18.05.2018, ECLI:CY:AD:2018:D240, Στέλιου Χαραλάμπους ν. Έλενας Γεωργίου κ.α., Πολ. Έφ. 185/2017,18.04.2018).
25. Όπως προανέφερα, θα πρέπει να προηγηθεί η εξέταση του κατά πόσον η απάντηση στην υπεράσπιση θα πρέπει να διαγραφεί. Η βάση για τη διαγραφή της στην ουσία είναι η Δ.64.
26. Η Διαταγή 64 προνοεί τα ακόλουθα:
«1. (1) H μη συμμόρφωση, λόγω οποιασδήποτε πράξεως ή παραλείψεως, με τα προβλεπόμενα από τους παρόντες Κανονισμούς, αναφορικά με χρόνο, τόπο, τρόπο, τύπο, περιεχόμενο ή οτιδήποτε άλλο κατά την έναρξη ή τη φερόμενη έναρξη οποιασδήποτε διαδικασίας, ή σε σχέση με αυτή, θα θεωρείται παρατυπία και δε θα καθιστά άκυρη τη διαδικασία, οποιοδήποτε βήμα στη διαδικασία, ή οποιοδήποτε έγγραφο, απόφαση ή διάταγμα σε αυτή.
(2) Τηρουμένης της παραγράφου (3), το Δικαστήριο δύναται, εφόσο διαπιστώσει τέτοια μη συμμόρφωση με τους Κανονισμούς, όπως προβλέπεται στην παράγραφο (1), και υπό τέτοιους όρους ως προς τα έξοδα ή άλλως, όπως κρίνει δίκαιο, να παραμερίσει εξ ολοκλήρου ή εν μέρει τη διαδικασία στην οποία επεσυνέβη η μη συμμόρφωση, οποιοδήποτε βήμα έγινε στη διαδικασία εκείνη, ή οποιοδήποτε έγγραφο, απόφαση ή διάταγμα σε αυτή, ή ασκώντας τις εξουσίες που του παρέχουν οι παρόντες Κανονισμοί, να επιτρέψει τέτοιες τροποποιήσεις, εάν χρειάζονται, και να εκδώσει τέτοιο διάταγμα, εάν χρειάζεται, αναφορικά με τη διαδικασία γενικά, όπως κρίνει πρέπον.
(3)[ …]
2. Αίτηση για παραμερισμό οποιασδήποτε διαδικασίας, οποιουδήποτε βήματος που έγινε σε οποιαδήποτε διαδικασία, ή οποιουδήποτε εγγράφου, αποφάσεως ή διατάγματος σε αυτή, λόγω παρατυπίας, δε θα επιτρέπεται, εκτός εάν υποβάλλεται μέσα σε εύλογο χρόνο και προτού o διάδικος που υπέβαλε την αίτηση προβεί σε οποιοδήποτε νέο βήμα, αφότου η παρατυπία περιήλθε σε γνώση του. Οι προτεινόμενοι λόγοι για παραμερισμό δυνάμει του παρόντος Κανόνα, θα αναφέρονται στην αίτηση.
27. Στην απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση Dasaki Entertainment Co Ltd ν. Ιερού Ναού Παναγίας Χρυσελεούσης Στροβόλου (Αρ. 2) (2009) 1(Α) Α.Α.Δ 356, λαμβάνει χώρα μια διαφωτιστική ανάλυση του σκοπού και του τρόπου λειτουργίας της Δ.64:
«Ο σκοπός της νέας Δ.64 είναι η κατάργηση της διάκρισης μεταξύ άκυρου και αντικανονικού μέτρου, εξισώνοντας έτσι κάθε μορφή παρέκκλισης από τους θεσμούς με αντικανονικότητα δυνάμενη να θεραπευθεί. Το θέμα παραμένει στη διακριτική ευχέρεια του δικαστηρίου (βλ. μεταξύ άλλων, Θαλασσινός v. Δημοκρατίας (Αρ. 1) (1995) 3 Α.Α.Δ. 255, Panayiotis Georghiou (Catering) Ltd. v. Δημοκρατίας κ.ά. (1996) 3 A.A.Δ.323 (απόφαση 11 από 13 Δικαστές), Λοΐζου v. Χαραλάμπους άλλως Καρούσος κ.ά. (1996) 1 Α.Α.Δ. 167, Καλιά κ.ά. v. Δημοκρατίας κ.ά. (1996) 3 Α.Α.Δ. 149, Wunderlich κ.ά. v. Παναγιώτου (1999) 1 Α.Α.Δ. 366 και Μιχαήλ v. Ττουνιά (2004) 1 Α.Α.Δ. 113).
Στην προαναφερθείσα υπόθεση Καλιά κ.ά. v. Δημοκρατίας κ.ά., σελ. 151-152 διαβάζουμε τα εξής:
«Με την κατάργηση της Δ.64 των περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικών Κανονισμών και την αντικατάστασή της με τη Δ.64 του περί Πολιτικής Δικονομίας (Τροποποιητικού) Διαδικαστικού Κανονισμού του 1995, που δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας στις 24.2.95, η διάκριση μεταξύ άκυρης και παράτυπης διαδικασίας καταργήθηκε και η μη συμμόρφωση, λόγω οποιασδήποτε πράξεως ή παραλείψεως, με τα προβλεπόμενα από τους περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικούς Κανονισμούς, αναφορικά με χρόνο, τόπο, τρόπο, τύπο, περιεχόμενο ή οτιδήποτε άλλο κατά την έναρξη ή την φερόμενη έναρξη οποιασδήποτε διαδικασίας, ή σε οποιοδήποτε στάδιο οποιασδήποτε διαδικασίας, ή σε σχέση με αυτή, θα θεωρείται παρατυπία. Πέραν αυτού, με τη νέα Δ.64, παρέχεται η διακριτική ευχέρεια στο Δικαστήριο διάσωσης της παράτυπης διαδικασίας στην κατάλληλη περίπτωση. Κατά συνέπεια θέση ότι μια έφεση είναι θνησιγενής όταν κανένας από τους λόγους της δεν είναι αιτιολογημένος και επομένως δεν είναι έγκυρη, καταργήθηκε με την τροποποίηση της Δ.64, αλλά η οποιαδήποτε παρατυπία θα πρέπει να θεραπεύεται.
Η θεραπεία αυτή επαφίεται στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου η οποία θα πρέπει να ασκείται με φειδώ και η οποιαδήποτε παρέκκλιση από τους Θεσμούς θα πρέπει να αντιμετωπίζεται έγκαιρα. Όσο μεγαλύτερη είναι η καθυστέρηση στη λήψη διορθωτικών μέτρων, τόσο μεγαλύτερο είναι το βάρος που αναλαμβάνει ο αιτητής να πείσει το Δικαστήριο να ασκήσει τη διακριτική του ευχέρεια προς όφελός του. (Βλ., μεταξύ άλλων, Λοΐζου v. Χαραλάμπους άλλως Καρούσος και Άλλοι (1996) 1 Α.Α.Δ. 167, Κυπριακή Δημοκρατία v. Lion Insurance Agency Ltd (1995) 3 Α.Α.Δ. 338, Γιαννή v. Αναπληρωτή Εφόρου Μηχανοκινήτων Οχημάτων κ.ά. (1995) 3 Α.Α.Δ. 334 και Θαλασσινός v. Δημοκρατίας (Αρ. 1) (1995) 3 Α.Α.Δ. 255).»
Είναι λοιπόν φανερό ότι σε περιπτώσεις που πριν την τροποποίηση της Δ.64 το δικαστήριο, με βάση τη νομολογία που ίσχυε τότε, ήταν υπόχρεο να καταλήξει ότι κάποια παράλειψη συμμόρφωσης με τους θεσμούς οδηγούσε σε ακυρότητα, με τη νέα Δ.64 έχει διακριτική εξουσία να θεωρήσει την μη συμμόρφωση ως απλή παρατυπία, που δεν οδηγεί κατ' ανάγκη σε ακυρότητα».
28. Όπως αναφέρθηκε στην Άννα Πέτριχου ν. Αντζολέττας Χ"Ιωσήφ (1998) 1 ΑΑΔ 81, η νέα Δ.64 δεν αποτελεί πανάκεια στη μη συμμόρφωση με τους κανονισμούς, ήτοι δεν επιδιώκει την κατάργηση τους. Οι κανονισμοί πρέπει να τηρούνται, ωστόσο, η Δ.64 δημιουργεί ένα ένδικο μέσο, το οποίο μπορεί να χρησιμοποιήσει ο αιτών για να θεραπεύσει παρατυπίες στη διαδικασία, εφόσον βεβαίως αυτές επιδέχονται θεραπείας.
29. Συνεπώς, όταν εγείρεται ζήτημα ενώπιον του Δικαστηρίου για μη συμμόρφωση με τους Θεσμούς, το Δικαστήριο μπορεί να ασκήσει τη διακριτική ευχέρεια η οποία του παρέχεται από τη Δ.64 και είτε να παραμερίσει το διάβημα ή δικόγραφο, είτε να θεωρήσει τη μη συμμόρφωση θεραπεύσιμη και να εκδώσει τέτοιο διάταγμα, όπως κρίνει δίκαιο και πρέπον αναφορικά με τη διαδικασία, για διόρθωση ή άρση της παρατυπίας (Φαλέκκος Γιώργος ν. Κυριάκου Χριστοφίδη (2013) 1 ΑΑΔ 2534).
30. Ένας από τους κυριότερους παράγοντες οι οποίοι λαμβάνονται υπόψη από το Δικαστήριο κατά την άσκηση της διακριτικής του ευχέρειας δυνάμει της Δ.64, είναι ο δυσμενής επηρεασμός της άλλης πλευράς λόγω της συγκεκριμένης παρατυπίας (ίδετε, μεταξύ άλλων, Φαλέκκος, ανωτέρω). Ωστόσο, η Δ.64 είναι διατυπωμένη με τρόπο που να παρέχει στο Δικαστήριο την ευρύτερη δυνατή εξουσία για να απονέμει δικαιοσύνη. Οι πιο πάνω αρχές που διέπουν το ζήτημα επαναλαμβάνονται και στην απόφαση Ανδρέας Γεωργιάδης και Υιός Λτδ v. Alpha Bank Cyprus Ltd, Πολ. Εφ. 177/11, 15.05.2017, ECLI:CY:AD:2017:A176.
31. Σημειώνω ότι έχει νομολογηθεί πως το Δικαστήριο μπορεί να θεραπεύσει παρατυπία δυνάμει της Δ.64 όταν εγείρεται ενώπιον του ζήτημα μη συμμόρφωσης. Η Φαλέκκος, κατέστησε σαφές υιοθετώντας την Αγγλική απόφαση στην Metroinvest Ansalt a.ο. v. Commercial Union [1985] 1 W.L.R. 513 ότι το Δικαστήριο μπορεί να εκδώσει διάταγμα θεραπείας της παρατυπίας στην ίδια διαδικασία – ήτοι την διαδικασία για παραμερισμό του διαβήματος το οποίο δεν συμμορφώθηκε με τους Θεσμούς:
«…Όμως το Δικαστήριο με κανένα τρόπο δεν περιόρισε τη διακριτική ευχέρεια του πρωτόδικου δικαστηρίου, όταν με κάποιο τρόπο εγείρεται ενώπιον του θέμα μη συμμόρφωσης με τους Κανονισμούς, να ασκήσει τη διακριτική ευχέρεια που του παρέχεται από τη Δ.64 θ.1(3) και είτε να παραμερίσει το μη θεραπεύσιμο εναρκτήριο μέσο, είτε να εκδώσει τέτοιο διάταγμα, όπως κρίνει δίκαιο και πρέπον αναφορικά με τη διαδικασία. Δεν χρειάζεται και ούτε και θα ήταν ορθό να αποφασίσουμε τελεσίδικα την εμβέλεια της διακριτικής ευχέρειας του πρωτόδικου δικαστηρίου, καθότι δεν είναι αναγκαίο για σκοπούς της παρούσας έφεσης.
Στην προκειμένη περίπτωση, από τη στιγμή που το πρωτόδικο δικαστήριο προέβη σε διαπίστωση ότι πρόκειται για θεραπεύσιμη παρατυπία, δεν βλέπουμε λόγο γιατί να μην μπορούσε στην ίδια διαδικασία να θεραπεύσει την παρατυπία δυνάμει της Δ.64, εφόσον το έκρινε αναγκαίο. Θα ήταν τυπολατρική προσέγγιση αν κρίναμε ότι για να θεραπευθεί η ήδη διαπιστωθείσα παρατυπία θα έπρεπε το πρωτόδικο δικαστήριο να αναβάλει την υπόθεση, ώστε να δοθεί χρόνος στον Εφεσίβλητο να καταχωρίσει αίτηση δυνάμει της Δ.64 για να θεραπεύσει την παρατυπία. Διερωτόμαστε σε τι θα εξυπηρετούσε η αίτηση, εφόσον η άλλη πλευρά δεν θα μπορούσε να έχει ουσιαστικούς λόγους ένστασης, αφού το ουσιαστικό θέμα είχε ήδη κριθεί από το πρωτόδικο δικαστήριο. Βέβαια οι πιο πάνω παρατηρήσεις μας δεν πρέπει να τύχουν παρανόησης ως προς το καθήκον του κάθε δικηγόρου ή διαδίκου που διαπιστώνει την παρατυπία να λαμβάνει έγκαιρα στην κατάλληλη περίπτωση τα αναγκαία μέτρα για θεραπεία της και όχι να αφήνει τα πράγματα να τύχουν διόρθωσης από το Δικαστήριο. Επομένως ούτε ο δεύτερος λόγος έφεσης ευσταθεί.»
32. Εν προκειμένω δεν έχει τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου ούτε και υποστηρίχθηκε από τους Εναγόμενους, ότι η καθυστέρηση έχει προκαλέσει δυσμενή επηρεασμό η ζημιά σε αυτούς. Ως προαναφέρθηκε, οι Εναγόμενοι προβάλλουν το επιχείρημα ότι λόγω της καθυστέρησης, η αγωγή αυτομάτως θα πρέπει να θεωρηθεί ως εγκαταλειφθείσα και να απορριφθεί.
33. Η αγωγή προφανώς δεν έχει εγκαταλειφθεί. Οι δε λόγοι οι οποίοι προβλήθηκαν από την Ενάγουσα για την ομολογουμένως μακρά καθυστέρηση δεν έχουν αμφισβητηθεί είτε διά αντεξέτασης ή με κάποια συμπληρωματική μαρτυρία. Οι λόγοι οι οποίοι προβλήθηκαν σχετίζονται με καλόπιστο λάθος και εν πάση περιπτώσει δεν έχει καταδειχθεί οποιαδήποτε κακοπιστία από μέρους της Ενάγουσας.
34. Αφενός θα πρέπει οι διάδικοι να συμμορφώνονται με τις επιταγές των Θεσμών και με τις προθεσμίες τις οποίες θέτουν ούτως ώστε να αποδίδεται δικαιοσύνη εντός εύλογου χρόνου. Αφετέρου δε, θα πρέπει να διασφαλίζεται η πρόσβαση στο Δικαστήριο και το δικαίωμα εκάστου διαδίκου να προωθεί την υπόθεση του.
35. Παράλληλα ο Εναγόμενος δεν είχε προβεί σε οποιοδήποτε διάβημα για απόρριψη της διαδικασίας. Η αποστολή επιστολής προς τον Πρωτοκολλητή για πληροφόρηση ως προς το κατά πόσον η αγωγή έχει απορριφθεί ή όχι δεν θεωρείται διάβημα το οποίο αποσκοπεί στην απόρριψη της αγωγής.
36. Εν πάση δε περιπτώσει, από τις πιο πάνω σχετικές παραβάσεις των εν λόγω προθεσμιών, είναι εμφανές ότι ουδείς εκ των διαδίκων απέκτησε οποιοδήποτε πλεονέκτημα επί της ουσίας της υπόθεσης του εις βάρος του άλλου, αλλά ούτε και ο Εναγόμενος υπέστη οποιαδήποτε ζημιά λόγω τούτων των παραβάσεων, η οποία ζημία να μπορεί να αποτελέσει τροχοπέδη στην άρση της παρατυπίας.
37. Τουναντίον, με βρίσκει σύμφωνο η θέση των συνηγόρων της Ενάγουσας ότι τυχόν απόρριψη του αιτήματος τους να θεραπευθεί η εν προκειμένω παρατυπία, θα οδηγήσει σε αποστέρηση του δικαιώματος της να απαντήσει στους ισχυρισμούς της Υπεράσπισης του Εναγόμενου, ως επίσης και να προωθήσει την υπόθεση της η οποία είναι σημαντική για την ίδια.
38. Λαμβάνεται επίσης υπόψιν και το ότι κατά την περίοδο από την καταχώριση της Υπεράσπισης μέχρι και την ημέρα καταχώρισης της Αίτησης η οποία ακολούθησε την καταχώριση της απάντησης και της κλήσης δεν έλαβε χώρα οποιαδήποτε ενέργεια από μέρους του Εναγόμενου.
39. Έχοντας κατά νου τα όσα έχουν προαναφερθεί και λαμβάνοντας υπόψη τα δεδομένα της παρούσας υπόθεσης, κρίνω ότι η παράβαση εκ μέρους της Ενάγουσας να καταχωρήσει εμπρόθεσμα την απάντηση στην υπεράσπιση, αποτελεί παρατυπία, η οποία, εν προκειμένω, είναι θεραπεύσιμη. Ως εκ τούτου, το συμφέρον της δικαιοσύνης επιτάσσει να ασκήσω τη διακριτική μου ευχέρεια, στη βάση της Δ.64, και εκδώσω διάταγμα θεραπείας της παρατυπίας.
40. Ωσαύτως εκδίδεται διάταγμα για άρση αυτής, ούτως ώστε η απάντηση στην υπεράσπιση να θεωρείται δεόντως καταχωρηθείσα.
41. Δεδομένου του ότι η απάντηση στην υπεράσπιση, κατόπιν διατάγματος για άρση της παρατυπίας, θεωρείται ότι καταχωρίστηκε δεόντως, το αίτημα για απόρριψη της κλήσης για οδηγίες συμπαρασύρεται σε απόρριψη δεδομένου του ότι η κλήση για οδηγίες θεωρείται ότι καταχωρίστηκε εντός της προθεσμίας η οποία τίθεται από τη Δ.30 θ. 1 (α).
42. Σε κάθε περίπτωση αναφέρεται ότι η αγωγή δεν μπορεί να θεωρηθεί ως εγκαταλειφθείσα. Έστω και με καθυστέρηση, για την οποία δόθηκε κάποια εξήγηση, καταχωρίστηκε απάντηση καθώς και κλήση για οδηγίες γεγονότα τα οποία δείχνουν την πρόθεση της Ενάγουσας να προωθήσει την αγωγή. Η μη συμμόρφωση με την προθεσμία των 90 ημέρων δεν οδηγεί αυτόματα σε απόρριψη.
43. Θεωρώ σκόπιμο να παραθέσω απόσπασμα από την Go Ahead Insurance Consultants Ltd σε σχέση με την προσέγγιση την οποία υιοθετεί πλέον το Εφετείο επί του ζητήματος καθώς και σε σχέση με την ερμηνεία της έννοιας «καλός λόγος» που προνοείται στη Δ.30 θ. 2 (β) (η έμφαση είναι του παρόντος Δικαστηρίου):
«Στην παρούσα υπόθεση παρά την παρέλευση άπρακτης της προθεσμίας των 90 ημερών χωρίς να καταχωρηθεί κλήση για οδηγίες, ο φάκελος δεν τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου από το Πρωτοκολλητείο για απόρριψη. Ούτε οι εναγόμενοι αποτάθηκαν στο Δικαστήριο ως είχαν δικαίωμα, για απόρριψη της αγωγής εντός 15 ημερών από την λήξη της πιο πάνω προθεσμίας. Αντιθέτως μετά την καταχώρηση της εκπρόθεσμης κλήσης για οδηγίες, η αγωγή προχώρησε κανονικά με την καταχώρηση Παραρτημάτων και την έκδοση προσεπίκλησης τριτοδιαδίκου, για την οποία επίσης εκδόθηκε κλήση οδηγιών. Μόνο όταν τέθηκαν οι δύο κλήσεις οδηγιών ενώπιον του πρωτόδικου Δικαστηρίου, προβλήθηκε από πλευράς εναγομένων και τριτοδιαδίκου, το ζήτημα του εκπρόθεσμου, της κλήσης οδηγιών στην αγωγή.
Το πρωτόδικο Δικαστήριο λανθασμένα κατά την κρίση μου, αποφάσισε ότι δεν είχε άλλη επιλογή παρά να θεωρήσει την αγωγή ως εγκαταλειφθείσα και έκθετη σε απόρριψη. Είναι όμως σαφές από τις προαναφερθείσες αρχές ότι είχε διακριτική ευχέρεια να διασώσει την αγωγή, εφόσον έκρινε ότι εφαρμόζονταν στην περίπτωση, οι προϋποθέσεις της Δ.30 Θ.2 (β). Σύμφωνα με την εν λόγω διαταγή, οι προθεσμίες που προβλέπονται στην Δ.30 δύνανται να παραταθούν εάν καταδειχθεί ότι υπήρχε αντικειμενική αδυναμία συμμόρφωσης ή άλλος καλός λόγος που να δικαιολογεί την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου για παράταση τους. Εκδικάζοντας το αίτημα της εφεσείουσας για παράταση της προθεσμίας, το πρωτόδικο Δικαστήριο εξέδωσε την υπό κρίση ενδιάμεση απόφαση με την οποία απέρριψε την αγωγή, δίδοντας έμφαση στην αυστηρή διατύπωση της Δ.30 Θ.1 ως προς την τήρηση των προθεσμιών, και κρίνοντας λανθασμένα ότι δεν του παρεχόταν διακριτική του ευχέρεια για εξέταση παράτασης της προθεσμίας, στο πλαίσιο της Δ.30 Θ.2 (β).
Κατάληξη μου είναι ότι υπό τας περιστάσεις της παρούσας υπόθεσης δεν δικαιολογείτο χωρίς άλλο η απόρριψη της αγωγής ως εγκαταλειφθείσας σε εκείνο το στάδιο και το πρωτόδικο Δικαστήριο όφειλε να εξετάσει την εισήγηση της εφεσείουσας για παράταση της προθεσμίας των 90 ημερών, στο πλαίσιο της διακριτικής εξουσίας που του έδινε η Δ.30 Θ.2 (β).
[…]
Ως εκ των πιο πάνω, θα εξετάσω στην συνέχεια κατά πόσον δικαιολογείται υπό τας περιστάσεις της παρούσας υπόθεσης, η παράταση της προθεσμίας των 90 ημερών στο πλαίσιο της διακριτικής εξουσίας που καθορίζει η Δ.30 Θ.2 (β). […]
Είναι ορθή η θέση των εφεσιβλήτων ότι δεν έχει καταδειχθεί από πλευράς εφεσείουσας, αντικειμενική δυσκολία συμμόρφωσης με την προθεσμία των 90 ημερών. Ως εκ τούτου θα εξετάσω κατά πόσον πληρείται η δεύτερη προϋπόθεση της Δ.30 Θ.2 (β), για την ύπαρξη καλού λόγου παράτασης της προθεσμίας των 90 ημερών.
Όπως προαναφέρθηκε, μετά την παρέλευση άπρακτης της προθεσμίας των 90 ημερών, οι εφεσίβλητοι - εναγόμενοι δεν χρησιμοποίησαν την δυνατότητα που τους παρείχε η Δ.30 Θ.1 (γ), να αιτηθούν εντός περαιτέρω 15 ημερών, την απόρριψη της αγωγής. Ούτε το Πρωτοκολλητείο παρουσίασε μετά την λήξη των πιο πάνω προθεσμιών, την υπόθεση ενώπιον του πρωτόδικου Δικαστηρίου, προκειμένου η αγωγή να απορριφθεί ως εγκαταλειφθείσα. Αντιθέτως, μετά την καταχώρηση της εκπρόθεσμης κλήσης για οδηγίες, η αγωγή αφέθηκε να προχωρήσει με την καταχώρηση των σχετικών παραρτημάτων, την προσεπίκληση τριτοδιαδίκου και την κλήση οδηγιών της διαδικασίας τριτοδιαδίκου.
Από το σύνολο του υλικού που τέθηκε ενώπιον μου, δεν θεωρώ ότι διαφαίνεται οπουδήποτε πρόθεση εγκατάλειψης της αγωγής από την εφεσείουσα ή πεποίθηση από οιονδήποτε μέρος της διαδικασίας ότι εγκαταλείφθηκε η αγωγή, ώστε να πρέπει να απορριφθεί η απαίτηση της εφεσείουσας λόγω παραβίασης των προθεσμιών. Ανεξαρτήτως του ότι η εφεσείουσα θα μπορούσε να καταχωρήσει νέα αγωγή δυνάμει της Δ.30 Θ1 (δ), στο στάδιο που βρισκόταν η υπόθεση, μια τέτοια εξέλιξη θα δημιουργούσε κόστος και ταλαιπωρία, η οποία δεν συνάδει με τον σκοπό της Δ.30, που είναι η σύντομη ολοκλήρωση των διαδικασιών.
Το στοιχείο αυτό, σε συνδυασμό με το είδος και το ύψος της απαίτησης της εφεσείουσας και το σύνολο των περιστάσεων της υπόθεσης, θα μπορούσε να κατατάξει την απόρριψη της αγωγής ως δυσανάλογη παρέμβαση στο δικαίωμα της εφεσείουσας να προσφύγει στη δικαιοσύνη. Σημειώνω ότι ουδέποτε ο σκοπός της Δ.30 ήταν να προκαλέσει ταλαιπωρία ή αδικία σε οποιονδήποτε διάδικο, ιδιαίτερα σε αυτόν που με την συμπεριφορά του δεν επέδειξε πλήρη αδιαφορία ή περιφρόνηση για τις διαδικασίες. Συντρέχει ως εκ τούτου κατά την κρίση μου, καλός λόγος για να επεκταθεί η προθεσμία έκδοσης κλήσης για οδηγίες από την εφεσείουσα και να συνεχίσει η αγωγή από το στάδιο που διακόπηκε όταν απορρίφθηκε.»
Δ. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
44. Κατ’ ακολουθία των όσων έχουν προαναφερθεί, η αίτηση του Εναγόμενου απορρίπτεται.
45. Η Κλήση για Οδηγίες της Ενάγουσας, ορίζεται στις 07.05.2026 και ώρα 8:45 π.μ. Δίδονται οδηγίες όπως ο Εναγόμενος καταχωρήσει το σχετικό Παράρτημα του σε αυτήν, σύμφωνα με τον Τύπο 25, εντός 15 ημερών από σήμερα.
46. Έχοντας υπόψη ότι η διαδικασία που οδήγησε στην έκδοση της παρούσας απόφασης, δημιουργήθηκε για λόγους που οφείλονται στην πλευρά της Ενάγουσας, με την τελευταία να προωθεί το διάβημα άρσης της παρατυπίας στα πλαίσια της Ένστασης της και όχι στη βάση ειδικού, σχετικού, διαβήματος από πλευράς της, κρίνω ότι τα έξοδα της παρούσας διαδικασίας, πρέπει να επιδικαστούν υπέρ του Εναγόμενου και εναντίον της Ενάγουσας, ως αυτά υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο, καταβλητέα στο τέλος της διαδικασίας της αγωγής.
Υπ. _____________________
Χ. Σατσιάς, Ε. Δ.
ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΑΦΟ
ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο