ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ
Ενώπιον: Χ. Στρόππου, Ε.Δ.
Αρ. Αγωγής: 1100/2018
ΤΑΣΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ
Ενάγοντας
-και-
E.A. HOME CHIC HOME LTD
Εναγόμενη
Ημερομηνία: 23/03/2026
Εμφανίσεις:
Για Ενάγοντα: κυρία Αντωνίου για Αντωνίου Χρ. για ΓΙΩΡΓΟΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ & ΣΙΑ Δ.Ε.Π.Ε.
Για Εναγόμενη: κυρία Τόφια Μ. για PHC Tsangarides LLC
Α Π Ο Φ Α Σ Η
I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ
1. Δια της παρούσας Αγωγής ο Ενάγοντας ισχυρίζεται ότι μεταξύ του και της Εναγόμενης είχε συναφθεί προφορική ή/και γραπτή Συμφωνία δια της οποίας θα εργοδοτείτο στην Εναγόμενη Εταιρεία έναντι μηνιαίου ποσού €546,00 και θα του παραχωρείτο στέγαση, αυτοκίνητο και κινητό τηλέφωνο. Θα του καταβαλλόταν επιπρόσθετα του πιο πάνω ποσού ποσοστό επί της αξίας πώλησης κάθε Ακινήτου, είτε ιδιοκτησίας των Εναγόμενων είτε τρίτων προσώπων στην οποία είχε ενεργό συμμετοχή. Στην Έκθεση Απαίτησης καταγράφονται συγκεκριμένα ποσοστά για τα οποία θα γίνει αναφορά κατωτέρω και δεν κρίνεται σκόπιμο να επαναληφθούν. Για την περίοδο 23/05/2017 μέχρι τις αρχές Νοεμβρίου 2017 ο Εναγόμενος είχε ουσιαστική συμβολή στην πώληση διάφορων Ακινήτων με αποτέλεσμα να δικαιούται στο ποσό των €83.000. Η Εναγόμενη κατέβαλε στον Ενάγοντα το ποσό των €17.500 με αποτέλεσμα να του οφείλονται ακόμα €65.000, τα οποία διεκδικεί. Περί τον Νοέμβριο του 2017 εξαναγκάστηκε σε παραίτηση.
2. Δια της Έκθεσης Υπεράσπισης της η Εναγόμενη προβάλλει ότι το Δικαστήριο δεν έχει δικαιοδοσία να εκδικάσει την παρούσα Αγωγή καθότι καθ’ ύλην αρμόδιο είναι το Δικαστήριο Εργατικών Διαφορών. Πέραν της προδικαστικής ένστασης, η Εναγόμενη προβάλλει ότι ο Εναγόμενος δεν εργάστηκε στην Εναγόμενη. Αρνείται ότι συνάφθηκε η οποιαδήποτε Συμφωνία μεταξύ του Ενάγοντα και της Εναγόμενης και ιδιαίτερα με τους όρους που ο Ενάγοντας αναφέρει. Άνευ βλάβης της θέσης τους αυτής, αν αποδειχθεί η ύπαρξη Συμφωνίας αποτελεί θέση της Εναγόμενης ότι η σχετική Συμφωνία εμπεριείχε ρητό ή/και εξυπακουόμενο όρο ότι ο Ενάγοντας για να δικαιούται σε καταβολή αναλογίας ή ποσοστού επί της όποιας πώλησης Ακινήτου θα έπρεπε να εμπλακεί ουσιαστικά και/ή ενεργώς και/ή μεσολαβήσει ουσιαστικά στην διεκπεραίωση της πώλησης. Παραδέχεται η Εναγόμενη ότι κατέβαλε το ποσό των €18.674 προς πλήρη εξόφληση του Ενάγοντα για της πωλήσεις που μεσολάβησε και/ή ενεπλάκη ουσιαστική ή/και ενεργώς ο ίδιος. Το ποσό αυτό αφορούσε την πώληση δύο Ακινήτων στο κτιριακό συγκρότημα «ESSEX» και για 1 πώληση στο κτηριακό συγκρότημα με την ονομασία «Panorama» στην Λεμεσό όπου και πληρώθηκε και εξοφλήθηκε πλήρως. Τέλος προβάλλεται ότι ο Ενάγοντας παραιτήθηκε και δεν εξαναγκάστηκε σε παραίτηση εθελούσια. Τα όσα διεκδικεί ο Ενάγοντας είναι αδικαιολόγητα.
3. Σημειώνεται ότι λεπτομέρειες των θέσεων εκάστης πλευράς θα αναδειχθούν αμέσως πιο κάτω και ως εκ τούτου δεν κρίνεται σκόπιμο να επαναληφθούν. Εκεί και όπου εντοπίζονται αντιφάσεις μεταξύ της μαρτυρίας και της δικογραφίας θα σημειώνονται στο σχετικό σημείο.
II. ΜΑΡΤΥΡΙΑ
4. Κατά την ακροαματική διαδικασία κατέθεσαν δύο μάρτυρες. Από την πλευρά του Ενάγοντα κατέθεσε ο ίδιος ο Ενάγοντας και από την πλευρά της Εναγόμενης κατέθεσε η κυρία Έλενα Αθανασίου, η οποία είναι η μοναδική Διευθύντρια της Εναγόμενης Εταιρείας.
5. Κατωτέρω θα παρατεθεί κατά τρόπο συνοπτικό η μαρτυρία που προσφέρθηκε κατά την ακρόαση. Υπενθυμίζεται ότι το Δικαστήριο δεν είναι υποχρεωμένο να παραθέσει ολόκληρη την μαρτυρία που παρουσίασε η κάθε πλευρά ή ν’ αναφέρεται σε όλες τις πτυχές της, καθώς η μαρτυρία στην πλήρη της έκταση είναι καταγραμμένη στα πρακτικά του Δικαστηρίου (βλ. Χρυσούλλα Καννάουρου κ.α. v. Ανδρέα Στατιώτη (1990) 1 Α.Α.Δ. 35).
6. Σημειώνεται εκ προοιμίου ότι έλαβα υπόψη μου όλη την μαρτυρία που προσκομίστηκε στη πλήρη της μορφή.
Η μαρτυρία του ΜΕ
7. Κατά πάντα ουσιώδη χρόνο εργαζόταν στην Εναγόμενη Εταιρεία, η οποία είναι Εταιρεία περιορισμένης ευθύνης εγγεγραμμένη σύμφωνα με τον Περί Εταιρειών Νόμο, Κεφ. 113, στην Κύπρο, έχει την έδρα της στην Λεμεσό και ασχολείται με την ανέγερση δικής της ακίνητης περιουσίας καθώς και με πωλήσεις σε τρίτους ενδιαφερόμενους αγοραστές και παρέχει και αναλαμβάνει άμεσα ή έμμεσα ίδιες ή συναφείς υπηρεσίες για ακίνητη περιουσία τρίτων προσώπων.
8. Κατά ή περί Μάιο του 2017 προσελήφθηκε στην υπηρεσία της Εναγόμενης. Η εργοδότηση του στην Εναγόμενη εταιρεία έγινε δυνάμει μεταξύ τους Συμφωνία περί την 23η Μαΐου 2017 στην Λεμεσό. Τον είχε προσεγγίσει η κυρία Αθανασίου σε κάποιο γάμο και του πρότεινε να συνεργαστούν. Μεταξύ άλλων όρων της συμφωνίας, θα του καταβαλλόταν επιπρόσθετα ποσοστό επί της αξίας πώλησης κάθε ακινήτου είτε ιδιοκτησίας της Εναγόμενης, είτε τρίτων προσώπων στην οποία είχε ενεργό συμμετοχή ως ακολούθως:
(i) 3% επί της αξίας πώλησης κάθε ακινήτου ιδιοκτησίας και/ή στην οποία είναι δικαιούχος η Εναγόμενη εταιρεία, εάν και εφ' όσον δεν υπήρχε εμπλεκόμενος κτηματομεσίτης/μεσολαβητής και 1 % εάν υπήρχε εμπλεκόμενος κτηματομεσίτης/ μεσολαβητής∙
(ii) 3% επί της αξίας πώλησης ακίνητης περιουσίας τρίτων προσώπων χωρίς εμπλοκή κτηματομεσίτη/μεσολαβητή και 1% με τυχόν εμπλοκή κτηματομεσίτη/μεσολαβητή∙
(iii) 15% επί οποιουδήποτε ποσού ήθελε εισπράξει η Εναγόμενη για την άμεση ή έμμεση παροχή υπηρεσιών παρόμοιας φύσεως σε τρίτους.
9. Κατά την περίοδο, μεταξύ 23/05/2017 μέχρι αρχές Νοεμβρίου 2017, προσέφερε υπηρεσίες στην Εναγόμενη εταιρεία δυνάμει της ως άνω μεταξύ τους Συμφωνίας για τις οποίες με βάσει τα πιο πάνω ποσοστά συμφωνίας δικαιούτο ως αμοιβή ή ως φιλοδώρημα το ποσό των €83.000,00 και η Εναγόμενη κατέβαλε από αυτό το ποσό €17.500. Επειδή η Εναγόμενη δεν συμμορφωνόταν με τις πρόνοιες της Συμφωνίας που είχαν μεταξύ τους εξαναγκάστηκε σε παραίτηση και δικαιούτο κατά το χρονικό εκείνο σημείο το ποσό των €65.500.
10. Το ποσό αυτό προκύπτει από τις πωλήσεις Ακινήτων ως και η μεταξύ τους Συμφωνίας. Συγκεκριμένα:
(i) Κατά ή περί την 22/08/2017 πωλήθηκαν τα διαμερίσματα με αριθμούς 201 , 501, 502 στην πολυκατοικία Essex Apartment, Λεμεσός έναντι του ποσού των €2,500,000. Το οφειλόμενο στον ίδιο ποσό δυνάμει της συμφωνίας ανερχόταν σε €25,000 έναντι του οποίου του καταβλήθηκε το ποσό των €5,000 και παραμένει οφειλόμενο υπόλοιπο το ποσό €20,000∙
(ii) Κατά ή περί την περίοδο 15/09/2017 - 25/09/2017 πωλήθηκε η Πολυκατοικία «Panorama Height» αποτελούμενη από έξι διαμερίσματα έναντι του ποσού €1.700,000 και η Εναγόμενη εισέπραξε το ποσό των €102.000 περιλαμβανομένου Φ.Π.Α. Το οφειλόμενο στον ίδιο ποσό ανέρχεται σε €12.750, έναντι του οποίου του καταβλήθηκε μέρος αυτού ανερχόμενο στο ποσό των €7.000. Παραμένει υπόλοιπο οφειλόμενο ανερχόμενο στο ποσό των €5,750∙
(iii) Κατά ή περί την περίοδο μεταξύ 28/09/2017 - 05/10/2017 πωλήθηκε το διαμέρισμα «Narcissos apartment» στην Λεμεσό για το ποσό των €500.000. Το οφειλόμενο στον ίδιο ποσό ανερχόταν σε €5.000 έναντι του οποίου του καταβλήθηκε το ποσό των €500 και παραμένει υπόλοιπο οφειλόμενο το ποσό των €4.500∙
(iv) Κατά ή περί 15/10/17 πωλήθηκαν τα διαμερίσματα με αριθμούς 203, 204 και 503 στην Πολυκατοικία «Essex Apartment» έναντι του ποσού των €2.200,000. Το οφειλόμενο στον ίδιο ποσό ανερχόταν σε €22.000 έναντι του οποίου καταβλήθηκε το ποσό των €5.000 και παραμένει οφειλόμενο υπόλοιπο το ποσό των €17.000∙
(v) Κατά ή περί την περίοδο μεταξύ 22 με 28/10/2017 πωλήθηκε το διαμέρισμα με αριθμό 103 στην Πολυκατοικία IRIS του «COMPLEX MESSOGIOS SHARE HABITAL» και η Εναγόμενη εισέπραξε το ποσό των €15.000. Το οφειλόμενο ποσό στον ίδιο ανερχόταν σε €2.250 και παραμένει οφειλόμενο μέχρι και σήμερα∙
(vi) Κατά ή περί την 22 με 28/10/2017 πωλήθηκαν δύο οικίες στο «Paradise Hills» Λεμεσού έναντι του ποσού των €1.600,000. Το οφειλόμενο στον ίδιο ποσό ανερχόταν σε €16.000 και παραμένει οφειλόμενο υπόλοιπο το ποσό των €16.000.
11. Ανέφερε επίσης ότι κατά την περίοδο που εργαζόταν στην Εναγόμενη Εταιρεία υπήρχαν άλλοι δύο υπάλληλοι, ήτοι η λογίστρια και η γραμματέας της. Ως τον τρόπο που εξαναγκάστηκε σε παραίτηση ανέφερε ότι αφού έμαθε από την συνεργάτιδά της κυρίας Αθανασίου, την κ. Μαρία Γαρπόζη για τις επιταγές των €22,000 και €25,000 που εισπράχθηκαν από την Εναγόμενη εταιρεία πήγε στο γραφείο της κυρίας Αθανασίου να ζητήσει τον λόγο που του έδωσε πιο λίγα από αυτά που είχαν
συμφωνήσει και ενόψει της άρνησης της κατάλαβε ότι η κα Αθανασίου ήταν αρνητική απέναντι του και αντιλήφθηκε ότι ενώ είχαν ήδη περάσει μήνες και οι επιταγές είχαν εισπραχθεί, δεν του είχαν δοθεί.
12. Προς υποστήριξη της θέσης του ο Ενάγοντας παρουσίασε συνολικά 13 Τεκμήρια, τα οποία εξήγησε κατά την Κυρίως εξέταση του και θα γίνει σχετική αναφορά στα όσα ανέφερε εκεί και όπου καθίσταται αναγκαίο.
13. Κατά την αντεξέταση του επανέλαβε ουσιαστικά τις θέσεις του και ως εκ τούτου δεν κρίνεται σκόπιμο να επαναληφθούν τα όσα ανέφερε. Εκεί και όπου κρίνεται αναγκαία συγκεκριμένη αναφορά θα πραγματοποιηθεί στο πλαίσιο της αξιολόγησης της μαρτυρίας.
14. Αυτό το οποίο ανέφερε ο ΜΕ και δεν καταγραφόταν στην Κυρίως Εξέταση του είναι ότι λάμβανε βασικό μισθό €546 μικτά στα βασικά του καθήκοντα ήταν να κάνει συναντήσεις με μεσολαβητές, real estate agencies, δικηγόρους, λογιστές και να παρουσιάζει τα έργα και να κάνει συναντήσεις στο γραφείο μαζί τους και από εκεί και πέρα η κυρία Αθανασίου θα αναλάμβανε γιατί είναι ιδιοκτήτρια της εταιρείας και αυτή έχει τον τελευταίο λόγο για την πώληση των ακινήτων της.
15. Ανέφερε επίσης ότι η κυρία Αθανασίου του είχε πει «βγες έξω κάνε συναντήσεις με τους Δικηγόρους, μεσίτες και φέρε μου πελάτες να τους μιλήσω εγώ μαζί τους» κάτι το οποίο έκανε. Όταν υπήρχε ενδιαφερόμενος αγοραστής μέσω μεσολαβητών πάντα πήγαινε και έδειχνε τα ακίνητα της κυρίας Αθανασίου και άλλα Ακίνητα που είχε στην κατοχή της και γι’ αυτό δεν είχε ωράρια και εργαζόταν και Σάββατα και Κυριακές και γι’ αυτό απέστελλε και emails από το προσωπικό του ηλεκτρονικό ταχυδρομείο. Δεν είχε ρόλο να κρατά προσωπικά δεδομένα πελατών για διαβατήρια αλλά ο ρόλος του ήταν να συντονίσει , να φέρει τους πελάτες κοντά του για Ακίνητα, ώστε το επόμενο μέρος να το αναλάβει το γραφείο ως προς τα θέματα διαβατηρίου, τα έγγραφα ή τα διάφορα συμβόλαια και στο τέλος να μιλήσει η κα Αθανασίου μαζί τους. Ούτε ήταν ο ρόλος του να μιλά απευθείας με τους πελάτες καθότι την επίδικη περίοδο και εξαιτίας της έξαρσης των διαβατηρίων οι συνήθεις μεσολαβητές ήταν δικηγόροι, λογιστές. Η συμμετοχή του συνίστατο στις συναντήσεις από πιθανούς πελάτες, από την διαφήμιση των Ακινήτων και με τις συναντήσεις με τους μεσολαβητές, τα viewings και την προώθηση των Ακινήτων της κυρίας Αθανασίου.
16. Για να καταδείξει την εμπλοκή του σε σχέση με τα Ακίνητα ανέφερε συνοπτικά τα ακόλουθα:
(i) Αναφορικά με το έργο «MESOGEIOS» εξήγησε ότι αυτό σχετίζεται με το Τεκμήριο 7 και από το οποίο προκύπτει ότι στάλθηκαν ηλεκτρονικές συνομιλίες από το προσωπικό του email καθώς δεν είχε ωράρια και μιλούσε με τους μεσολαβητές και νύχτες και απόγευμα και Σάββατο και Κυριακή. Φαίνεται ακόμη και από συνομιλίες που είχε μαζί με τον Άρσεν Θεοφανίδη όταν τον είχε ενημερώσει για τον πελάτη τον κ. Tigran Tamazyan για να του στείλει έγγραφα. Ανέφερε επίσης ότι το εν λόγω Ακίνητο το είχε δείξει πάνω από 20 φορές σε μεσίτες και μεσολαβητές. Σε σχέση με το Ακίνητο αυτό ανέφερε ότι η Εναγόμενη ενεπλάκη στην πώληση του και γνωρίζει το commission ανερχόταν σε ποσό €50.000 και εμπλεκόμενοι ήταν ο κ. Άρσεν και η κυρία Αθανασίου έλαβε το ποσό των €15.000 και άρα βάση της Συμφωνίας είχε μέρος 15% του commission. Σε σχετική ερώτηση ανέφερε ότι η κυρία Αθανασίου έκανε και πωλήσεις ακινήτων ιδιοκτησίας τρίτων∙
(ii) Αναφορικά με το έργο «PARADISE HILLS» που αφορά το Τεκμήριο 8 ανέφερε ότι στάλθηκε στο email της Εταιρείας αλλά σχετικό είναι και το Τεκμήριο 10 από το οποίο φαίνεται ότι το registration των πελατών από τον κ. Άρσεν έγινε μέσω του προσωπικού του email και συγκεκριμένα ο πελάτης στον οποίο έχουν πουληθεί τα 2 σπίτια του PARADISE HILLS έγινε register στο όνομα το δικό του και ότι είχε κάνει συνάντηση μαζί του και με την κα Αθανασίου, Κυριακή ημέρα στο γραφείο της. Ανέφερε ακόμη ότι η συνάντηση αυτή έγινε μετά, αφού είχε ήδη δείξει το project στον κ. Σέργιο, συνεργάτη του κ. Άρσεν, δικηγόρο και αφού τον είχαν πάρει τηλέφωνο για viewing αυτού του συγκεκριμένου Ακινήτου. Αρνήθηκε ότι τα ακίνητα αυτά τα «έδειξε» προσωπικά η κυρία Αθανασίου και ότι είναι ο ίδιος που το παρουσίασε και το «έδειξε» στον κ. Άρσεν, παραπέμποντας εκ νέου στο Τεκμήριο 10. Σχετικά με τα Συμβόλαια του εν λόγω έργου ήταν αποκλειστική απόφαση της κυρίας Αθανασίου. Παρά το γεγονός ότι τα Συμβόλαια για το εν λόγω έργο υπογράφτηκαν στις 17/11/2017 μετά που έφυγε, εντούτοις ανέφερε ότι έκανε συναντήσεις μαζί με τον πελάτη στο γραφείο με την κυρία Αθανασίου. Τα Συμβόλαια ήρθαν μεταγενέστερα ως αποτέλεσμα επί της ουσίας των δικών του ενεργειών. Αρνήθηκε ότι τα «viewings» έγιναν μετά αφού μέσα από το Τεκμήριο 10 προκύπτει ότι το «registration» του πελάτη το έκανε ο ίδιος και το παρουσίασε το ακίνητο ο ίδιος σε συνεργάτη του κ. Άρσεν.
(iii) Επιβεβαίωσε ο ΜΕ ότι το Τεκμήριο 8 και 9 αφορούσαν το έργο «ESSEX» και σε σχετική υποβολή ότι είναι πρόχειρο έγγραφο, ανέφερε ότι από την στιγμή που πωλήθηκαν τα διαμερίσματα για το συνολικό ποσό των €2.500.000,00 στην βάση της Συμφωνίας έπρεπε να πάρει το 1% του ποσού αυτό, ήτοι €25.000,00 και γι’ αυτό τον λόγο υπήρχε επιταγή από την Εταιρεία Γαρμπόζη. Στην Συμφωνία που παρουσιάστηκε ως Τεκμήριο 3 καταγράφεται ότι «if ESSEX και Garpozz» και είναι τα ακίνητα της Γαρπόζη που συνεργαζόταν με την κυρία Αθανασίου. Ανέφερε ότι η κυρία Αθανασίου έλαβε επιταγές €22.000,00 και €25.000,00 βάσει πώλησης ακινήτων που είχε μεσολαβήσει αξίας €25.000,000 και €22.000,000 που αντιστοιχούν σε αυτές τις επιταγές. Είχε λάβει για την πρώτη πώληση το ποσό των €5.000 όπως φαίνεται στο Τεκμήριο 2 τον 08/2017 και είχε πάρει €5.000,00 επίσης τον 10/17 για το δεύτερο Ακίνητο.
(iv) Σε σχέση με το έργο «NARCISSOS» ανέφερε σε σχετικές ερωτήσεις ότι δεν θυμόταν ποιος ήταν ο αγοραστής, είχε επικοινωνία με τους μεσολαβητές. Γνωρίζει ότι ο αγοραστής ήταν ένας κινέζος. Ήταν ο ίδιος που παρουσίασε το Ακίνητο στον κύριο Παναγή, που ήταν ο μεσολαβητής και παραπέμπει στο Τεκμήριο 11 σελ. 3. Σε ερώτηση πως είχε συμμετοχή σε αυτή την πώληση απάντησε ότι είχε πάει 2 φορές μαζί με τον κ. Παναγή και του είχε ανοίξει το Ακίνητο, το διαμέρισμα 1 υπνοδωματίου 2 φορές, χωρίς την κυρία Αθανασίου παρούσα. Το Ακίνητο πουλήθηκε €500.000,00 και ο ίδιος δικαιούτο ποσό ύψους €5.000 και έλαβε μόνο €500.
(v) Σε σχέση με το έργο «Panorama» υπέδειξε το Τεκμήριο 11 σελίδα 5 στο οποίο καταγράφεται ότι «milisa tou roland gia to panorama mou eipe oti they finilize the contract Monday they coming to sing for the panorama to buy». Για το Ακίνητο αυτό έλαβε η κυρία Αθανασίου μια επιταγή €102.000,00 και βάση της Συμφωνίας έλαβε το ποσό των €7.000 όπως προκύπτει από τις καταχωρήσεις στις Κοινωνικές Ασφαλίσεις.
Η μαρτυρία της ΜΥ
17. Είναι η μοναδική διευθύντρια της Εναγόμενης στην υπό τον πιο πάνω αριθμό και τίτλο αγωγή και ασχολείται και δραστηριοποιείται στο τομέα πώλησης και ανάπτυξης ακινήτων εδώ και 30 χρόνια. Εκτός από την Εναγόμενη, ίδρυσε και διεύθυνε πολλές εταιρείες με αρκετούς υπαλλήλους και συνεργάτες και απέκτησε και διατηρεί μακροχρόνιες σχέσεις συνεργασίας και συμφωνίες με διάφορους δικηγόρους, μεσίτες, μεσολαβητές, επενδυτές και Developers.
18. Περί τον Μάιο του 2017, ο Ενάγοντας μέσω κοινής τους γνωστής, προσέγγισε την ΜΥ για να εργαστεί στην Εναγόμενη και δεδομένης της σχέσης που διατηρούσε με το πρόσωπο αυτό συμφώνησε να βοηθήσει τον Ενάγοντα να εργαστεί στην Εναγόμενη υπό δοκιμασία. Είχε ενημερώσει τον Ενάγοντα ότι θα εργαζόταν κοντά της υπό δοκιμασία για έξι μήνες και ανάλογα με την πρόοδο του θα αναλάμβανε πλήρη απασχόληση στην Εναγόμενη. Ως εκ τούτου ο Ενάγοντας καθοδηγείτο από πιο έμπειρους υπαλλήλους και από την ίδια χωρίς να ενεργεί αυτόνομα.
19. Ελλείψει εμπειρίας από την πλευρά του Ενάγοντα, δεν συμμετείχε προσωπικά μόνος του σε καμία πώληση ακινήτου και είναι η ίδια που προγραμμάτιζε συναντήσεις και καλούσε τον Ενάγοντα να παρευρεθεί σε πολλές από αυτές. Του ανέθετε διάφορες δουλειές και του έδιδε οδηγίες και καθήκοντα για να την βοηθά. Οι αρμοδιότητες και ασχολίες του Ενάγοντα περιλάμβαναν την αποστολή διαφόρων ηλεκτρονικών μηνυμάτων σε συνεργάτες, μεσίτες και δικηγόρους, την παροχή υποστήριξης στους πελάτες, την αποστολή σχετικών εγγράφω διάφορων ακινήτων και συναντήσεις μαζί με εμένα προσωπικά με διάφορους ενδιαφερόμενους αγοραστές, δικηγόρους, μεσίτες και συνεργάτες.
20. Δεν υπογράφτηκε καμία Συμφωνία με τον Ενάγοντα και ούτε συμφωνήθηκε η παροχή ποσοστών, προμήθειας και φιλοδωρημάτων καθότι αυτά ήταν προνόμιο των υπαλλήλων που εργάζονταν χρόνια στον σχετικό τομέα. Η όποια συμμετοχή σε ποσοστά και κέρδη ήταν το κίνητρο του Ενάγοντα, κάτι το οποίο του είχε εξηγηθεί.
21. Περί τον Οκτώβριο του 2017 διεκπεραιωθήκαν δύο (2) πωλήσεις ακινήτων στο συγκρότημα Essex για τις οποίες η Εναγόμενη παραχώρησε διάφορες υπηρεσίες στους ιδιοκτήτες των ακινήτων και προς τούτο είσπραξε το ποσό των €25,000 και €22,000 συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ.
22. Για το ακίνητο Panorama Height η Εναγόμενη ως αντάλλαγμα των υπηρεσιών που παρείχε, είσπραξε το ποσό των €85,000 πλέον ΦΠΑ ήτοι το συνολικό ποσό των €101, 150 συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ.
23. Ως ένδειξη καλής διάθεσης και για να ενθαρρύνει τον Ενάγοντα δίνοντας του κίνητρο να συνεχίσει την προσπάθεια για ανέλιξη και αναγνωρίζοντας ότι λάμβανε χαμηλό μισθό, ζήτησε από το λογιστήριο της Εναγόμενης όπως πληρωθεί ο Ενάγοντας για τις ως άνω πωλήσεις. Ο Ενάγοντας πληρώθηκε συνολικά το ποσό των €18,000.
24. Όσο αφορά το Ακίνητο Narcissos αυτό δεν ήταν ιδιοκτησία της Εναγόμενης αλλά ούτε και προσωπική της ιδιοκτησία αλλά παρείχε υπηρεσία σε Τρίτη Εταιρεία. Όλες οι συζητήσεις και μεσολαβήσεις έγιναν από τον ίδια προσωπικά και έδιδε οδηγίες στον Ενάγοντα να αποστέλλει και να απαντά σε διάφορα μηνύματα συνεργατών και ενδιαφερόμενων αγοραστών. Η όποια εμπλοκή του Ενάγοντα ήταν διεκπεραιωτική και το Ακίνητο πουλήθηκε σε Εταιρεία με την οποία είχε συνεργασία και σχέση. Το εν λόγω Ακίνητο πουλήθηκε στους αγοραστές την 13/10/2017.
25. Αναφορικά με το ακίνητο lris Complex - Mesoggeios για το οποίο ιδιοκτήτες είναι ο κ. Serge και η κα. Αnn de Wulf, οι οποίοι ήταν πελάτες της Εναγόμενης και ενδιαφέρονταν να εκχωρήσουν το ακίνητο τους. Ενόψει του ότι είχαν κάποια στοιχεία του ακινήτου που τους είχαν πωλήσει στο γραφείο της Εναγόμενης, αποστείλαν σε διάφορους ενδιαφερόμενους αγοραστές τα στοιχεία του εν λόγω ακινήτου. Ουδέποτε έλαβαν νεότερα εάν είχε προχωρήσει οποιαδήποτε εκχώρηση ή πώληση και ουδέποτε η Εναγόμενη είσπραξε το οποιοδήποτε ποσό για το διαμέρισμα με αριθμό 103.
26. Για το ακίνητο Paradise Hills ο Ενάγοντας ουδεμία σχέση, συμμετοχή ή εμπλοκή είχε στην πώληση των συγκεκριμένων κατοικιών και δεν θα μπορούσε να έχει αφού η πώληση διεκπεραιώθηκε μετά που ο Ενάγοντας δεν εργαζόταν πλέον στην Εναγόμενη. Οι κατοικίες δεν είναι ιδιοκτησία της Εναγόμενης αλλά ούτε δική της όπως ισχυρίζεται ο Ενάγοντας. Ο επί χρόνια συνεργάτης της κ. Άρσεν Θεοφανίδης, δικηγόρος, της υπέδειξε ενδιαφερόμενο αγοραστή, στον οποίο είχε υποδείξει τις κατοικίες την 05/11/2017 ημέρα Κυριακή διότι ο Ενάγοντας δεν ανταποκρινόταν. Την επόμενη ημέρα, Δευτέρα, και ενόψει του ότι ο Ενάγοντας επέμενε να μάθει τα ποσά πώλησης για τα ακίνητα, του ανέφερε ότι δεν θα μπορούμε να προχωρήσουν με την συνεργασία και εργοδότηση του στην Εναγόμενη. Όλες οι συζητήσεις, διαπραγματεύσεις, επιδείξεις των ακινήτων, ετοιμασία συμβολαίων και συναντήσεις έγιναν από την ίδια προσωπικά. Ο αγοραστής συμφώνησε να αγοράσει τα ακίνητα πολύ πιο μετά που ο Ενάγοντας δεν ήταν πλέον υπάλληλος της Εναγόμενης και αυτό διαφαίνεται από το γεγονός ότι τα συμβόλαια υπογράφθηκαν την 17/11/2017. Επίσης η Εναγόμενη είσπραξε το ποσό πληρωμής για τις υπηρεσίες της το Δεκέμβριο του 2017.
27. Το όποιο ποσό δόθηκε στον Εναγόμενο ήταν χαριστικό και αποσκοπούσε στην ενθάρρυνση του να συνεχίσει να μαθαίνει τον τομέα. Για να δικαιούτο σε οποιοδήποτε ποσοστό θα έπρεπε να περνούσε την δοκιμαστική περίοδο και να έχει άμεση ανάμειξη, να εμπλακεί ουσιαστικά και ενεργώς και να μεσολαβούσε στην διεκπεραίωση της πώλησης, στην υπογραφή των συμβολαίων.
28. Απορρίπτει τα όσα αναφέρει ο Ενάγοντας καθότι δεν είχε ανάγκη τις γνωριμίες του ενόψει του ότι το πελατολόγιο της ήταν ξένοι επενδυτές και επιχειρηματίες και δεν ανταποκρίνονταν τα ακίνητα στους κύπριους αγοραστές. Προσέλαβε τον Ενάγοντα λόγω της εκτίμησης προς την κοινή γνωστή τους και δεν είχε ανάγκη από υπάλληλο με μηδενική εμπειρία όπως τον Ενάγοντα. Δεν ήταν γενικότερα ευχαριστημένη από την επίδοση του Ενάγοντα καθότι χρειαζόταν καθοδήγηση συνεχώς και εκτελούσε τα καθήκοντα του με ανεύθυνο και αντιεπαγγελματικό τρόπο.
29. Κατά την αντεξέταση της η ΜΥ ανέφερε συνοπτικά τα ακόλουθα:
(i) Ήταν ο Ενάγοντας που την προσέγγισε για να εργοδοτηθεί για να βρει μια δουλειά «καθαρή της ημέρας» καθότι εργαζόταν ως barman και προσλήφθηκε ως ασκούμενος με προοπτική να λαμβάνει φιλοδωρήματα και €2.000 - €2.500 μηνιαίως. «Sales Director» ήταν η κυρία Κούλα Λεβέντη και όχι ο Ενάγοντας. Αποτέλεσε θέση της ότι όπου φαίνεται στα Τεκμήρια ότι ο Ενάγοντας υπέγραφε ως «Sales Director» το έκανε από μόνος του, σβήνοντας το όνομα της κυρίας Λεβέντη καθότι «καθόταν στο γραφείο της» αφού δεν είχε δικό του∙
(ii) Τα καθήκοντα του Ενάγοντα ήταν να ξεκινήσει αποστέλλοντας κάποια μηνύματα, τα οποία του ετοίμαζαν και αποτελούν μέρος των τεκμηρίων που κατατέθηκαν. Του προωθούσε τα μηνύματα και τα έστελνε σε άλλους μεσίτες για να ξεκινήσει η τριβή του με το συγκεκριμένο επάγγελμα κατόπιν πάντοτε της συγκατάθεσης της ΜΥ. Αρνήθηκε ότι προσλήφθηκε για να προσεγγίζει πελάτες καθότι δεν είχε γνώσεις για κάτι τέτοιο και ούτε τριβή με τους συνεργάτες της είχε∙
(iii) Αρνήθηκε ότι υπήρχε η οποιαδήποτε γραπτή Συμφωνία και όταν προσλήφθηκε, προσλήφθηκε για να μάθει το επάγγελμα και θα συμμετείχε σε διάφορα σεμινάρια για «να μάθει το επάγγελμα». Όσο αφορά το Τεκμήριο 3 ανέφερε τα ακόλουθα:
«είναι σε ντοσιέ, το οποίο έχω στο γραφείο μου. Όταν κάνω συναντήσεις, έχω το σύστημα να σημειώνω εκείνα που λέω. Ήταν μια συνάντηση στο γραφείο η οποία ήταν παρούσα, η Κούλλα Λεβέντη, εγώ και ο κύριος Τάσος. Αυτό είναι ένα σημείωμα που εξηγούσαμε στον Τάσο, πού μπορεί να φτάσει, αν και εφόσον μείνει στην εταιρεία για αρκετά χρόνια. Είναι τα ποσοστά που δίνω ως φιλοδώρημα, αν κρίνω εγώ ότι, ένας από τους υπαλλήλους της Εναγόμενης, έχει διεκπεραιώσει τις υπηρεσίες στην εταιρεία για να κερδίσει κάποια ποσοστά. Ο στόχος του κύριου Κωνσταντίνου, αν έμενε στην εταιρεία και έφτανε τα χρόνια που ήταν οι υπόλοιποι υπάλληλοι της εταιρείας. Αυτό είναι δικό μου έγγραφο στο γραφείο μου και αυτό δεν έπρεπε να το έχει στην κατοχή του. Είναι προσωπικό χειρόγραφο σημείωμα στο γραφείο μου και το έβγαλε φωτογραφία. Σημείωσα πότε είχε έρθει με αγγλικά και θαυμαστικά, δηλαδή δικές μου σημειώσεις.
[…]
Αν αποτελεί αυτό, έγγραφο ουσίας και συμφωνίας, τότε η εταιρεία μου είναι πολύ πρόχειρη.»
(iv) Σε σχέση με το Τεκμήριο 6 που αποτελεί επιστολή που απέστειλε μέσω των Δικηγόρων της η Εναγόμενη και στην οποία καταγράφεται ότι υπήρχε παραδοχή για εμπλοκή του Ενάγοντα σε συγκεκριμένες πωλήσεις ανέφερε ότι:
«Η εταιρεία μου και εγώ προσωπικά, ήθελα να κλείσω αυτήν την υπόθεση. Δεν αρμόζει ούτε σε εμένα, ούτε σε καμία από τις εταιρείες μου, η αγωγή και το να βρίσκομαι εδώ για οποιονδήποτε λόγο. Έδωσα οδηγίες στους δικηγόρους μου , όπως κλείσουν το θέμα και τους είπα, αν και εφόσον έχω ήδη πληρώσει ένα ποσοστό για το Essex και το Panorama, όπως κλείσει η υπόθεση, δείτε τι λεφτά, έστω και με τη συμφωνία την οποία κρατά στο χέρι του, ότι εγώ έχω γράψει στοιχεία κάτω και πληρώστε τον και τα 674 ευρώ που αναλογούσαν σε αυτήν την περίπτωση . Δεν ήθελα για κανένα λόγο να είμαι εδώ.»
(v) Σε σχέση με τα τιμολόγια που καταχώρισε ως Τεκμήρια 14 και 15 που είναι τιμολόγια για τις επιταγές των €22.000 και €25.000 ενώ αρχικά ανέφερε ότι είναι Εταιρεία συμφερόντων της κυρίας Γαρπόζη κατόπιν υπόδειξης του Τεκμηρίου 19, ήτοι έρευνα στον Έφορο Εταιρειών ανέφερε ότι είναι και δικών της συμφερόντων. Διαφώνησε ότι οι επιταγές αυτές ήταν το ποσό που δικαιούτο ο Ενάγοντας, ήτοι το 1% και ότι ήταν η προμήθεια της Εναγόμενης και όχι του Ενάγοντα. Ήταν σε κάθε περίπτωση στην διακριτική ευχέρεια της Εναγόμενης να δώσει το οποιοδήποτε ποσό∙
(vi) Διαφώνησε ότι τον «κύριο Άρσεν τον έφερε» ο Ενάγοντας και ανέφερε ότι είναι φίλος της «εδώ και 30 χρόνια». Ωστόσο ανέφερε τα ακόλουθα:[1]
«Ε. Θυμάσαι πώς έγινε η πώληση για το δεύτερο ακίνητο Essex; Να μας περιγράψετε τις συνθήκες που έγινε η πώληση του συγκεκριμένου ακινήτου.
Α. Θέλετε να μου πείτε ότι δεν ήμουν παρών; Γιατί δεν ρωτάμε τον κύριο Τάσο Κωνσταντίνου, πώς ενέργησε στις πωλήσεις; Μπορείτε να μας δείξετε ένα έγγραφο που να αποδεικνύει ότι ήταν ενεργά στην πώληση; Αμφισβητούμαι ως ιδιοκτήτρια της εταιρείας αυτήν τη στιγμή; Έχω εταιρεία και λαμβάνω τα ποσοστά αυτά. Και αν δεν ήμουν παρών, παρακάτω; Αν είσαστε εσείς παρών στο δικηγορικό σας γραφείο που είστε ως υπάλληλος και δεν είναι παρών ο ιδιοκτήτης, λαμβάνετε όλη την αμοιβή από το δικηγορικό γραφείο σας; Δηλαδή θα τα πάρει όλα ο υπάλληλος αν δεν είναι ο ιδιοκτήτης;
Ε. Σας υποβάλλω ότι όσον αφορά το ακίνητο Essex, το οποίο πωλήθηκε στα δυόμιση εκατομμύρια, ήρθες σε επαφή με τον ατζέντη, τον κύριο Κυριάκο από first class, ο Ενάγοντας, μέσω του οποίου έκλεισε η πώληση με Ρώσο πελάτη.
Α. Όπως και να έκλεισε η πράξη, είτε με τον κύριο Άρσεv είτε με τον κύριο Κυριάκο, τα ποσοστά, τα λαμβάνει η εταιρεία. Οποίος και να είναι, ο Ενάγοντας θα πάρει προμήθεια, πάνω στην προμήθεια, αν δικαιούται. Από τη στιγμή που έχω πολλές εταιρείες και έχω 30 χρόνια συνεργασία, δεν περίμενα τον κύριο Τάσο να έρθει στο γραφείο μου, με 5 μήνες εργασία να μου συστήσει τον Άρσεν ή τον Κυριάκο.
Ε. Σας υποβάλλω ότι ο Ενάγοντας έχει φέρει αυτά τα πρόσωπα στην εταιρεία.
Α. Και έχουμε πάρει τις προμήθειες μας και γι' αυτό πήρε τις 18.000 ευρώ, μέρος του οποίου ήταν οι δύο πωλήσεις αυτές.»
(vii) Για το Ακίνητο «Panorama» έγινε η ακόλουθη αναφορά:
«Ε . Στην παράγραφο 13 της δήλωσής σας, κάνετε αναφορά για το ακίνητο Panorama. Γνωρίζετε αν ο Ενάγοντας είχε εμπλοκή σε ό, τι αφορά την πώληση του εν λόγω ακινήτου ;
Α. Ναι, γι' αυτό πληρώθηκε για αυτό. Αν θυμάμαι καλά, είναι το 15%, το οποίο ήταν μέρος των 18.000 ευρώ που πήρε.
Ε. Είναι το 15% που αναφέρετε στις προσωπικές σας σημειώσεις, Τεκμήριο 3;
Α. Ναι και όπως είπα, το 15% είναι με βάση το τι κρίνω εγώ και μπορεί και να μοιραστεί αυτό το ποσό. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, ο Τάσος Κωνσταντίνου είχε πάρει ένα ποσοστό, ναι.
Ε. Συμφωνείτε ότι, το 15% που έπρεπε να πάρει ο Τάσος Κωνσταντίνου, για τη συγκεκριμένη πώληση, το οποίο ανερχόταν στο ποσό των 12.850 ευρώ;
Α. Δεν υπάρχει το έπρεπε. Δεν υπήρχε συμφωνία εργοδότησης. Όπως λέω στη δική μου γραπτή δήλωση, έδωσα αυτά τα λεφτά, ως ένδειξη καλοσύνης και επειδή η εταιρεία έπιανε κάποια λεφτά, έχω σαν σύστημα όταν κερδίζω εγώ, να κερδίζουν και τα υπόλοιπα μέρη της εταιρείας. Πήρε ένα ποσοστό και για τις τρεις πράξεις. Ναι με βοήθησε, ήμουν ευχαριστημένη και του έδωσα το συνολικό ποσό, των 18.000 ευρώ για αυτές τις τρεις πωλήσεις. Κανένας δεν με υποχρέωσε να δώσω και δεν υπάρχει πουθενά αυτό. Δεν έχω γραπτώς τι πρέπει να δώσω ως φιλοδώρημα. Μπορεί να είναι 10.000 ευρώ, μπορεί να είναι 5.000 ευρώ, αναλόγως με το τι υπηρεσίες μου πρόσφεραν. Μπορεί σε κάποιο ακίνητο να μην έχω εμπλακεί καθόλου και να δώσω μέχρι και τα μισά αν θέλω, που το έχω πράξει. Δεν υπάρχει γραπτή συμφωνία σε καμία από τις εταιρείες μου , σε κανένα
από τους υπαλλήλους μου. Δεν υπάρχει πρέπει.
Ε. Γνωρίζετε ποιος αγόρασε το συγκεκριμένο ακίνητο, το Panorama;
Α. Δεν θυμάμαι το όνομα.
Ε. Σας υποβάλλω ότι ήταν ο κύριος Χρίστου .
Α. Όχι, ο κύριος Χρίστου είναι πολύ καλός φίλος και ιδιοκτήτης του ακινήτου. Δεν το αγόρασε, το πώλησε.
Ε. Σε ποιον;
Α. Δεν θυμάμαι. Πρέπει να δω τα συμβόλαια.
Ε. Σας υποβάλλω ότι για το συγκεκριμένο ακίνητο, είχε άμεση εμπλοκή ο Ενάγοντας, ώστε να πωληθεί.
Α. Μπορεί. Σημασία είχε ότι η εταιρεία έλαβε το ποσό των 85.000 ευρώ και είχε δώσει ένα φιλοδώρημα στον Τάσο Κωνσταντiνου. Έπρεπε να του δώσουμε όλο το ποσό; Αυτό λέτε;
Ε . Σας υποβάλλω ότι ήταν ο κύριος Roland, ο μεσολαβητής, τον οποίο εντόπισε ο κ. Κωνσταντiνου, μέσω του οποiου έγινε η συγκεκριμένη πώληση.
Α. Θέλετε να πούμε ότι όλο το ποσό που είσπραξε η εταιρεία να το δώσουμε στον κ. Τάσο; Ενεργούσε εκ μέρους της εταιρείας.
(viii) Ανέφερε ότι το ποσό των €18.000 δόθηκε στον Ενάγοντα ως φιλοδώρημα «για τρείς ξεχωριστές πράξεις τις οποίες ήταν παρών και με βοήθησε» και περαιτέρω ανέφερε ότι «Δεν μπορώ να έχω στην εταιρεία μου κάποιον να ζει με 500 ευρώ . Δεν μου έκανε καλό. Η καλοσύνη μου, μου βγαίνει σε κακό. Έτσι ενεργώ αυτά τα 30 χρόνια. Ό, τι κερδίζω, θέλω να κερδίζει και ο άνθρωπος που είναι δίπλα μου, γι' αυτό δίνω τα συγκεκριμένα φιλοδωρήματα».
(ix) Σε σχέση με το Ακίνητο «Narcissos» ανέφερε ότι το είχε αγοράσει ξένη Εταιρεία και ότι ανήκε σε μια θυγατρική Εταιρεία δικών της συμφερόντων και το ποσό της πώλησης ήταν €500.000 αλλά δεν μπορούσε να αναφέρει το πρόσωπο που είχε υπογράψει εκ μέρους του αγοραστή. Σε σχετική ερώτηση κατά πόσο υπέγραψε ο κύριος Παναγή, τον οποίο «εντόπισε» ο Ενάγοντας αρνήθηκε αναφέροντας «Μπορείτε να μου δείξετε ένα έγγραφο, που είναι εμπλεκόμενος ο κ. Παναγή με τη συγκεκριμένη εταιρεία;». Σε ερώτηση κατά πόσο δικαιούτο 1% επί του εν λόγω ποσού ο Ενάγοντας ανέφερε «Έχει κάποια συμφωνία ο κ. Τάσος Κωνσταντίνου με την εταιρεία να παίρνει 1 % στις πωλήσεις της;»
(x) Σε σχέση με το «Paradise Hills» ανέφερε ότι η Συμφωνία υπογράφτηκε μετά την αποχώρηση του Ενάγοντα από την Εναγόμενη και δεν είχε καμία συμμετοχή στην εν λόγω αγοραπωλησία. Αντίθετα όταν χρειάστηκε να παρευρεθεί για viewing δεν ήταν διαθέσιμος ο Ενάγοντας. Όσο αφορά το Τεκμήριο 10 ανέφερε ότι ο κύριος Μιχαήλ που αναφέρεται στο εν λόγω Τεκμήριο δεν ήταν ο αγοραστής, αλλά πρόκειται για συνωνυμία. Αρνήθηκε ότι ο Ενάγοντας έπρεπε να λάβει προμήθεια €16.000.
(xi) Γενικότερα αρνήθηκε την ενεργή συμμετοχή του Ενάγοντα αναφέροντας τα εξής: «Δεν καταλαβαίνω τον λόγο που ο κ. Τάσος, πρέπει να λαμβάνει λεφτά για ένα email, για μια απάντηση. Πρέπει να αναφέρω ότι, για να πάρει κάποιος ένα φιλοδώρημα από κάποια εταιρεία, πρέπει να ενεργήσει υπό κάποιες συνθήκες. Αλίμονο ότι γίνει σε μια εταιρεία, για ένα email που στάλθηκε, αυτό, τον κάνει αυτόματα πωλητή; Μου έχετε δείξει τεκμήριο που
αναγράφεται κάποιος Μιχαήλ. Τι λέει αυτό; Επίσης, στο Τεκμήριο 7, που αναγράφεται κυρία Woolf, έστειλε απλώς ένα τίτλο στην πελάτισσα. Ζητά ο δικηγόρος του πελάτη, ο κ. Αρσέν, έγγραφα από το γραφείο μας και καλούμαστε σαν εταιρεία, να πληρώσουμε τον κ. Τάσο, προμήθεια, επειδή έστειλε copy τον τίτλο. Αυτό, είναι τεκμήριο να παρουσιάσουν ότι ήταν ενεργό μέλος της πώλησης; Παρουσιάζετε τεκμήρια, τα οποία είναι πολύ γελοία.»
(xii) Παρά το γεγονός ότι στην Υπεράσπιση της αναφέρεται ότι ο Ενάγοντας παραιτήθηκε οικειοθελώς εντούτοις ανέφερε όταν της υποδείχθηκε ότι ήταν η ίδια που δεν επιθυμούσε τον Ενάγοντα να συνεχίσει.
(xiii) Αναφορικά με το Ακίνητο «lris Complex Messogios» αρνήθηκε ότι έγινε πώληση του εν λόγω Ακινήτου. Όπως ανέφερε το Ακίνητο αυτό ανήκε σε οικογενειακή της Εταιρεία και ζητήθηκε από την Εναγόμενη και ενήργησε σχετικά ο Ενάγοντας, να τους αποσταλεί ο τίτλος ιδιοκτησίας γιατί ήθελαν «να κάμουν πράξεις μεταξύ τους, εκχώρηση συμβολαίων».
III. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ
30. Σκοπός της αξιολόγησης της μαρτυρίας για σκοπούς αξιοπιστίας, είναι για να μπορέσει το δικαστήριο να προβεί σε διαπιστώσεις αναφορικά με τα πραγματικά γεγονότα, ώστε με αυτά ως δεδομένο να εξετάσει στη συνέχεια, αν αυτός που έχει το βάρος της απόδειξης το έχει αποσείσει στο βαθμό που απαιτείται.
31. Η αξιοπιστία εκτιμάται αυτοτελώς και ανεξαρτήτως επιπέδου απόδειξης. Όπως τίθεται από την νομολογία «υπάρχουν δύο στάδιο πνευματικής διεργασίας». Το πρώτο στάδιο είναι η αξιολόγηση της μαρτυρίας για σκοπούς αξιοπιστίας και με στόχο την διαπίστωση των πραγματικών γεγονότων. Το δεύτερο στάδιο είναι η διαπίστωση κατά πόσο ο Ενάγων έχει αποσείσει το βάρος απόδειξης που απαιτείται για τη στοιχειοθέτηση της απαίτησης. Συνήθως θέμα αξιοπιστίας εγείρεται όταν υπάρχουν δύο διιστάμενες εκδοχές και το Δικαστήριο θα πρέπει να επιλέξει μια από τις δύο. Όταν υπάρχει μια μόνο εκδοχή ως προς τα γεγονότα, τότε συνήθως αυτό που απομένει να εξεταστεί, εκτός και αν υπάρχουν εγγενείς δυσκολίες σε σχέση με το μάρτυρα και την αξιοπιστία του, είναι αν τα γεγονότα όπως βρίσκονται ενώπιον του Δικαστηρίου είναι αρκετά για να αποδείξουν την υπόθεση στο αναγκαίο επίπεδο (συνδυασμένη ανάγνωση των Pashkovskiy v. Pashkovskayia (2011) 1(Α) Α.Α.Δ. 657, 667, R.C.K. Sports Ltd. v. Personal Advertising Ltd. (1996) 1 Α.Α.Δ. 1074, στη σελ. 1084, Wynne v Mavronicola (2009) 1 ΑΑΔ 1138 και Εθνική Τράπεζα της Ελλάδας (Κύπρου) Λτδ ν Γιώργος Οικονόμου, ECLI:CY:AD:2014:A786, Πολιτική Έφεση 335/2009, ημερομηνίας 17.10.2014).
32. Η αποτίμηση της αξιοπιστίας μάρτυρα είναι έργο διακριτό και δεν συναρτάται με το οποιοδήποτε βάρος απόδειξης (Αγαθοκλέους κ.α. ν. Αστυνομίας (2001) 2 Α.Α.Δ. 316 και Αθανασίου κ.α. ν. Κουνούνη (1997) 1 Α.Α.Δ. 614).
33. Δεν υπάρχει κάποια συγκεκριμένη «φόρμουλα» για την αξιολόγηση ενός μάρτυρα και την εξακρίβωση της αληθοφάνειας και ακρίβειας των δηλώσεων ή της μαρτυρίας ενός προσώπου. Ως εκ τούτου έχουν καθιερωθεί κάποιοι παράγοντες, εμπειρικοί της ζωής, που προσδίδουν αυτή την ποιότητα στην μαρτυρία που μπορεί να οδηγήσει το Δικαστήριο να την αποδεχθεί για να εξάγει τα συμπεράσματα του. Παρακολουθώντας τους μάρτυρες να προσφέρουν δια ζώσης την μαρτυρία τους στο εδώλιο του μάρτυρα, το Δικαστήριο δύναται να αξιολογεί την συνολική εμφάνιση και συμπεριφορά τους, με βάση, μεταξύ άλλων, τη λογική, την ποιότητα και την πειστικότητα της μαρτυρίας που προσκόμισαν, την αμεσότητα και σαφήνεια των απαντήσεων τους ή την ύπαρξη ουσιαστικών αντιφάσεων σε αυτές ή ακόμα και την ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος ή προκατάληψής στην υπόθεση ή κίνητρου για να μην μαρτυρηθεί η αλήθεια, οι ευκαιρίες που είχαν να αντιληφθούν τα διαδραματισμένα, ή ο βαθμός της εμπλοκής τους σε αυτά και υπό ποια ιδιότητα, η μνήμη τους και οι λόγοι που είχαν να θυμούνται ή να πιστεύουν αυτά για τα οποία κατέθεσαν στο Δικαστήριο, καθώς επίσης και η πηγή των γνώσεων τους, όπως επίσης, σε ποιο βαθμό (εάν φυσικά κάτι τέτοιο υφίσταται) το ιστορικό του μάρτυρος, η εκπαίδευση, η μόρφωση, ή και η εμπειρία του, επηρέασε την αληθοφάνεια της μαρτυρίας του (βλ. Ομήρου v. Δημοκρατίας (2001) 2 Α.Α.Δ. 506, Στυλιανίδης ν. Χατζηπιέρας (1992) 1 Α.Α.Δ. 1056, Σκορδέλλη και Άλλων ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Εφ. 101/13 ημερ. 6.6.2016 & MOSSA (MUSSA) MOHAMMED MUSTAFA ν. Ανδρέα Κακουρή κ.α. (2002) 1 ΑΑΔ 165, Sayed v Του Πλοίου «M/V Mary John» κ. α. (2002) 1 Α.Α.Δ. 661, Χ. Γεωργίου ν Δημοκρατίας (1995) 2 Α.Α.Δ. 174, C & A Pelecanos Associates Ltd v Πελεκάνου (1999) 1(Β) Α.Α.Δ. 1273, Al Ittihad Al Watani κ. α. ν Χρίστου Παπαδόπουλου (2000) 1Γ Α.Α.Δ. 1924, Παπακόκκινου κ.α. ν Σμιρλή κ.α. (2001) 2 Α.Α.Δ. 506, Ιωάννης Τσιαττές ν Solomonides (Cartridges Industries) Ltd (2009) 1 A.A.Δ. 974, Pissis Ltd v La Baguette Boulangerie-Patisserie Ltd, ECLI:CY:AD:2015:A638, Πολιτική Έφεση Αρ. 135/2010, ημερομηνίας 30/09/2015, Mirza Feiz Hasan v Μιχάλη Ανδρέου, ECLI:CY:AD:2015:A803, Πολιτική Έφεση Αρ. 2/2011, ημερομηνίας 02/12/2015 και C. Roushas Trading and Development Ltd v Μιχάλη Μωσαϊκού, ECLI:CY:AD:2016:A429, Πολιτική Έφεση Αρ. 273/2011, ημερομηνίας 15/09/2016).
34. Δεν παραγνωρίζεται ασφαλώς ότι τα πιο πάνω στοιχεία μπορούν να προσδώσουν θετικότητα στην μαρτυρία ενός προσώπου αλλά δεν μπορούν να αποτελέσουν τον αποκλειστικό λόγο για την αποδοχή της μαρτυρίας (βλ. Νικολάου Νίκος ν. Aντώνη Παπαϊωάνου (2011) 1 Α.Α.Δ. 1797).
35. Το περιεχόμενο της μαρτυρίας εκάστου μάρτυρα υπόκειται στη βάσανο της λογικής και της ανθρώπινης πείρας (Χριστοφίνης ν. Φραντζή Πολ. Έφεση328/11, ημερομηνίας 31.5.2017, ECLI:CY:AD:2017:A202, ECLI:CY:AD:2017:C35).
36. Η αξιολόγηση της μαρτυρίας εκάστου μάρτυρα δεν περιορίζεται αποκλειστικώς στην αποτίμηση της αξιοπιστίας του κάθε μάρτυρα ξεχωριστά, αλλά συσχετίζεται, αντιπαραβάλλεται και διερευνάται, μέσα από την αντικειμενική υπόσταση των εκατέρωθεν θέσεων (βλ. Στυλιανίδης ν. Χατζηπιέρας (1992) 1 Α.Α.Δ. 1056, Σκορδέλλη και Άλλων ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Εφ. 101/13 ημερ. 6.6.2016 & MOSSA (MUSSA) MOHAMMED MUSTAFA ν. Ανδρέα Κακουρή κ.α. (2002) 1 ΑΑΔ 165).
37. Κατά την αξιολόγηση της αξιοπιστίας του κάθε μάρτυρα, λαμβάνεται υπόψη, ότι με βάση τη νομολογία, είναι ανάγκη μια μαρτυρία να τίθεται στη βάσανο της αξιολόγησης από απόψεως περιεχομένου και να μην γίνεται αποδεκτή ή να απορρίπτεται μόνο βάσει της εξωτερικής εντύπωσης που προκαλεί ο μάρτυρας (Γεώργιος & Σπύρος Τσαππή Λτδ v. Πολυβίου (2009) 1 Α.Α.Δ. 339)[2].
38. Επουσιώδεις αντιφάσεις δεν πλήττουν την αξιοπιστία ενός μάρτυρα (Σ.Κ. ν. Αστυνομικού Διευθυντή Λεμεσού (2010) 2 ΑΑΔ 304), ενώ ένας μάρτυρας μπορεί να γίνει πιστευτός μερικώς ή ολικώς και δεν είναι επιλήψιμη η επιλεκτική αποδοχή μέρους της μαρτυρίας ενός μάρτυρα (Χρίστου ν. Khoreva (2002) 1 Α.Α.Δ. 454).
39. Διευκρινίζεται ότι οι υποβολές των συνηγόρων από μόνες τους δεν έχουν καμιά αποδεικτική αξία και αν δεν προσαχθεί αργότερα αντίστοιχη μαρτυρία παραμένουν απλά μετέωροι ισχυρισμοί (Ησαΐας Ιωαννίδης ν. Αστυνομίας (2012) 2 Α.Α.Δ. 640).
40. Έχοντας κατά νου τις πιο πάνω αρχές αξιολόγησης που έχει καθορίσει η νομολογία των Δικαστηρίων προβαίνω στην πιο κάτω αξιολόγηση.
41. Προσεγγίζω την μαρτυρία και των δύο μαρτύρων που κατέθεσαν ενώπιον του Δικαστηρίου με ιδιαίτερη προσοχή καθότι και οι δύο έχουν προσωπικό συμφέρον στην έκβαση της υπόθεσης. Η αξιολόγηση της μαρτυρίας και των δύο μαρτύρων θα γίνει σε συσχετισμό και θα ακολουθήσει σε τρείς θεματικές ενότητες. Η πρώτη είναι η μαρτυρία που είναι σχετική με την σύναψη της επίδικης Συμφωνίας, η δεύτερη είναι η εμπλοκή του Ενάγοντα στις πωλήσεις των Ακινήτων και η τρίτη αφορά τα ποσά που διεκδικεί ο Ενάγοντας.
H ύπαρξη Συμφωνίας μεταξύ του Ενάγοντα και της Εναγόμενης
42. Ο Ενάγοντας κατέθεσε στο Δικαστήριο στο πλαίσιο της Κυρίως Εξέτασης του το Τεκμήριο 3, το οποίο είναι χειρόγραφες σημειώσεις της ΜΥ, η οποία ήταν διευθύντρια της Εναγόμενης και στο οποίο καταγράφονται τα ακόλουθα:
«Date: 23/05/2017 Subject: Begin!
Tasos Constatninou
3% if my property no agent involved
3% Essex Χρίστος Garpozis
1% if my property Agent involved
1% if Essex + Garpozis
Commission of Company
You take 15% of the Commission»
43. Αποτέλεσε θέση του Ενάγοντα ότι το πιο πάνω σημείωμα ήταν η έντυπη αποτύπωση της προφορικής Συμφωνίας που έγινε με την Εναγόμενη στις 23/05/2017. Η ΜΥ ανέφερε κατά την αντεξέταση της ότι πράγματι τα πιο πάνω αποτελούν δικές της σημειώσεις στις οποίες όμως ο Ενάγοντας δεν θα έπρεπε να είχε πρόσβαση.
44. Αξιολογώντας την μαρτυρία στο σύνολο της θα πρέπει να λεχθεί ότι αποτέλεσε θέση του Ενάγοντα η ύπαρξη Συμφωνίας στο πλαίσιο που καταγράφεται στο Τεκμήριο 3. Η ΜΥ επανειλημμένα ανέφερε ότι ο Ενάγοντας προσλήφθηκε ως ασκούμενος και χωρίς καμία εμπειρία εντούτοις στην συνέχεια αποδέχτηκε ότι πλήρωσε τον Ενάγοντα το ποσό των 18.674 Ευρώ καθότι «βοήθησε» σε διάφορες αγοραπωλησίες.
45. Σχετική αναφορά εντοπίζεται και στο Τεκμήριο 6 το οποίο συνιστά επιστολή που απέστειλαν οι Δικηγόροι της Εναγόμενης προς τους Δικηγόρους του Ενάγοντα. Στο εν λόγω Τεκμήριο καταγράφεται ρητά ότι ο «ο κύριος Κωνσταντίνου ενεπλάκη και/ή μεσολάβησε στις ακόλουθες πωλήσεις διαμερισμάτων 2.1. δύο (2) ακίνητα στο έργο ESSEX 2.2. μια (1) πώληση στο έργο PANORAMA» […] για την πρώτη πώληση στο έργο ESSEX σε σχέση με την οποία οι πελάτες μας εισέπραξαν ποσό €25.000 ο κ. Κωνσταντίνου δικαιούτο να εισπράξει ποσό αντίστοιχο με ποσοστό 15% επί του καθαρού ποσού που θα εισέπρατταν οι πελάτες μας δηλαδή επί του ποσού €21.008,40 [...] Για την δεύτερη πώληση στο έργο ESSEX […] οι πελάτες μας εισέπραξαν ποσό €20.000,00 και ο κ. Κωνσταντίνου δικαιούτο να εισπράξει ποσό αντίστοιχο με ποσοστό 15% επί του καθαρού ποσού που θα εισέπρατταν οι πελάτες μας δηλαδή των €18.487,39 […] για την πώληση στο έργο PANORAMA σε σχέση με την οποία οι πελάτες μας εισέπραξαν το ποσό των €101.150,00 ο κ. Κωνσταντίνου δικαιούτο να εισπράξει ποσό αντίστοιχο ποσοστό 15% επί του καθαρού ποσού […] δηλαδή επί των €85.000,00.»
46. Η πιο πάνω θέση αυτή είναι σύμφωνη με τα όσα προέβαλε ο Ενάγοντας μέσα από την μαρτυρία του ότι δηλαδή υφίστατο Συμφωνία μεταξύ του και της Εναγόμενης ότι θα λάμβανε «15% επί οποιουδήποτε ποσού ήθελαν εισπράξει η Εναγόμενη για την άμεση ή έμμεση παροχή υπηρεσιών παρόμοιας φύσεως σε τρίτους.».
47. Επιπλέον, καταγράφεται στην ως άνω επιστολή (Τεκμήριο 6) ότι σε σχέση με τα λοιπά Ακίνητα ο Ενάγοντας «δεν είχε εμπλακεί καθόλου και/ή δεν είχε μεσολαβήσει και/ή δεν είχε καμία ουσιαστική και/ή καμία απολύτως ανάμειξη με την πώληση των εν λόγω Ακινήτων».
48. Κατ’ αντίστοιχο τρόπο καταγράφεται στο ως άνω Τεκμήριο ότι «ο κ. Κωνσταντίνου θα έπρεπε να εμπλακεί ουσιαστικά και/ή ενεργώς και/ή μεσολαβήσει ουσιαστικά στην διεκπεραίωση της πώλησης».
49. Τέλος, επιβεβαιώνεται από τα όσα καταγράφονται στο Τεκμήριο 2 ότι ο Ενάγοντας λάμβανε μισθό ύψους 546 Ευρώ μηνιαίως.
50. Τα όσα ανέφερε η ΜΥ σε σχέση με τον ρόλο του Ενάγοντα στην Εναγόμενη κρίνονται αντιφατικά. Συγκεκριμένα αποτέλεσε θέση της ΜΥ ότι ο Ενάγοντας είχε πολύ λίγα καθήκοντα και ότι έπρεπε να ξεκινήσει αποστέλλοντας κάποια μηνύματα και τα προωθούσε η ΜΥ προς τον Ενάγοντα και τα έστελνε σε άλλους. Ανέφερε επίσης ότι ο Ενάγοντας δεν είχε τις γνώσεις και την εμπειρία «για να βγει έξω και να φέρει πελάτες». Ωστόσο, σε άλλα σημεία της μαρτυρίας της ανέφερε και επιβεβαίωσε ότι ο Ενάγοντας είχε συγκεκριμένη και ενεργή συμβολή στην πώληση Ακινήτων και γι’ αυτό τον λόγο κατέβαλε τα ποσά που αναφέρθηκαν πιο πάνω. Η θέση της αυτή έρχεται και σε αντίφαση με τα όσα προβλήθηκαν μέσω των δικηγόρων της δια του Τεκμηρίου 6.
51. Εξάλλου σε κανένα σημείο της Έκθεσης Υπεράσπισης της δεν καταγράφεται ως θέση της ότι ο Ενάγοντας προσλήφθηκε ως ασκούμενος στο γραφείο της. Υπενθυμίζεται στο σημείο αυτό ότι η δικογραφία συνιστά το θεμέλιο της δίκης και αποτελεί το αποκλειστικό μέσο για τον προσδιορισμό των επιδίκων θεμάτων. Η σημασία των εγγράφων προτάσεων έχει επανειλημμένα τονιστεί στην νομολογία των Δικαστηρίων (βλ. Παπαγεωργίου ν. Λούη Κλάππα (Investments Services Ltd (1990) 1 Α.Α.Δ. και Βραχίμη ν. Κουλουμπρή (1992) 1(Β) Α.Α.Δ. 836 και όπως αναφέρεται στην Παπά ν. D. Stavrinos Constructions Ltd (2017) 1Α Α.Α.Δ 323 τα δικόγραφα είναι «όπως το τρένο κινείται κατά μήκος των προκαθορισμένων γραμμών της διαδρομής»). Ένα Δικαστήριο δεν μπορεί να επεκτείνεται στην εξέταση άλλων θεμάτων, έξω, από και σε διάσταση με τους δικογραφημένους ισχυρισμούς. Μαρτυρία η οποία εκφεύγει από το περιεχόμενο των εγγράφων προτάσεων δε λαμβάνεται υπόψη, αφού η δίκη τροχοδρομείται αυστηρά στη βάση των ισχυρισμών που περιέχονται στα δικόγραφα. Αυτό δε, όπως συνάγεται από τη Βαριάνου ν. Βορκά (2010) 1 (Γ) Α.Α.Δ. 1541 ισχύει ακόμη και στην περίπτωση που τέτοια μαρτυρία εισάγεται χωρίς ένσταση. (βλ. Χ'' Μάρκου ν. Widehorizon (Capital Market) Ltd (2010) 1 (A) A.A.Δ. 108).
52. Ισχυρισμοί μάρτυρα, χωρίς την ανάλογη δικογραφική κάλυψη επηρεάζουν την αξιοπιστία του, ενώ σύμφωνα με τη Σοφοκλέους ν. Τσεσμέλογλου (2006) 1 Α.Α.Δ. 1153, το Δικαστήριο δεν εμποδίζεται, ανάλογα με τα γεγονότα της υπόθεσης, να αναφερθεί και να αξιολογήσει μαρτυρία με αναφορά στους ισχυρισμούς που προβάλλονται στα δικόγραφα (βλ. και την Κ.Α. ν. Δ.Κ. (2005) 1 (Α) Α.Α.Δ. 527)).
53. Μέσα από το πλαίσιο σημειώνεται ότι η δικογραφημένη θέση που προβλήθηκε από την Εναγόμενη ήταν ότι «αρνείται και απορρίπτει» τους δικογραφημένους ισχυρισμούς του Ενάγοντα αναφέροντας ότι ο Ενάγοντας «ουδέποτε δεν έχει προσληφθεί από τους Εναγόμενους δυνάμει γραπτής ή/και προφορικής συμφωνίας εργοδότησης που έγινε μεταξύ των διαδίκων κατά ή περί την 23/05/2017 ή/και σε οποιαδήποτε άλλη ημερομηνία.». Σε άλλο σημείο της Έκθεσης Υπεράσπισης καταγράφεται ότι η Εναγόμενη δεν «γνωρίζουν τους όρους οι οποίοι αναφέρονται στην Έκθεση Απαίτησης και/ή αρνούνται ότι συνήψαν οποιαδήποτε συμφωνία με τον Ενάγοντα και υπό τους αναφερόμενους στην Έκθεση Απαίτησης όρους, ούτε έχουν υπόψη τους να υπέγραψαν οποιοδήποτε έγγραφο με τον Ενάγοντα […] και ισχυρίζονται ότι αναφερόμενοι όροι είναι καταχρηστικοί εκ μέρους του Ενάγοντα και κατά συνέπεια αυτοί είναι άκυροι και/ή παράνομοι». Σε άλλο σημείο αναφέρεται ότι «σε περίπτωση που ήθελε αποδειχθεί ότι υπήρξε γραπτή ή/και προφορική Συμφωνία εργοδότησης […] τότε είναι η θέση των Εναγόμενων ότι αυτή εμπεριείχε ρητό ή/και εξυπακουόμενο όρο ότι ο Ενάγοντας για να δικαιούται σε καταβολή αναλογίας και/ή ποσοστού επί της όποιας πώλησης ακινήτου, ο Ενάγοντας θα έπρεπε να εμπλακεί ουσιαστικά και/ή ενεργώντας και/ή μεσολαβήσει ουσιαστικά στην διεκπεραίωση της πώλησης». Στην δε παράγραφο 9 και 10 της Έκθεσης Υπεράσπισης καταγράφεται ότι «οι Εναγόμενοι παραδέχονται πως κατέβαλαν χρηματικό ποσό στον Ενάγοντα και συγκεκριμένα το ποσό των €18.674,00 προς πλήρη εξόφληση του Ενάγοντα για τις πωλήσεις τις οποίες μεσολάβησε και/ή ενεπλάκη ουσιαστικά και/ή ενεργώς ο ίδιος. […] ο Ενάγοντας ενεπλάκη ουσιωδώς και/ή ενεργώς και/ή μεσολαβήσει μόνο για τις πωλήσεις 2 ακινήτων στο κτηριακό συγκρότημα με την ονομασία ESSEX και για 1 πώληση στο κτηριακό συγκρότημα με την ονομασία Panorama στην Λεμεσό όπου και έχει πληρωθεί και/ή εξοφληθεί πλήρως για τις πωλήσεις που προσέφερε […]».
54. Υπενθυμίζεται στο σημείο αυτό ότι η η γενική άρνηση ισχυρισμών δεν εξυπακούει και την προβολή θετικών ισχυρισμών (Δέστε Παπαγεωργίου ν. Κλάππα (1991) 1 Α.Α.Δ. 24). Συνεπώς μέσα στο πιο πάνω πλαίσιο δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή η οποιαδήποτε μαρτυρία προβλήθηκε από την Εναγόμενη σε σχέση με τις συνθήκες εργοδότησης του Ενάγοντα ως ασκούμενος. Ούτε μπορεί να γίνει αποδεκτή η θέση της ότι δεν υφίστατο συμφωνία καθότι από τα όσα ανέφερε η ΜΥ ήταν αντιφατικά αφού από την μια έκανε αναφορά στην απειρία του Ενάγοντα και στον περιορισμένο του ρόλο στα αρχικά στάδια της εργοδότησης του και από την άλλη αποδέχτηκε, ιδιαίτερα στο πλαίσιο της μαρτυρίας της ότι ο Ενάγοντας είχε ουσιαστική συμβολή στην πώληση συγκεκριμένων ακινήτων. Αυτό δε σε αντίθεση με την μαρτυρία του ίδιου του Ενάγοντα, ο οποίος ήταν πάντοτε σταθερός στις θέσεις του και η θέση του δεν κλονίστηκε ούτε μέσα από την αντεξέταση.
55. Συνεπώς, γίνεται ως προς την ύπαρξη Συμφωνίας μεταξύ του Ενάγοντα και της Εναγόμενης αποδεκτή η θέση του Ενάγοντα ότι καταρτίστηκε Συμφωνία μεταξύ του Ενάγοντα και της Εναγόμενης σύμφωνα με την οποία θα λάμβανε το ποσό των €546,00 μηνιαίως και στα Ακίνητα που θα είχε ενεργό εμπλοκή θα του καταβαλλόταν επιπλέον ποσοστά ως καταγράφεται στο Τεκμήριο 3.
Η πώληση των επίδικων Ακινήτων και η εμπλοκή του Ενάγοντα στις πωλήσεις
56. Αποτελεί θέση του Ενάγοντα ότι είχε εμπλοκή στην πώληση 6 ακινήτων τα οποία ήταν τα Ακίνητα «ESSEX» (τρία Διαμερίσματα πωλήθηκαν €2.500,00), «Panorama Height» (έξι διαμερίσματα πωλήθηκαν €1.700,000), «Narcissos Apartment» (ένα διαμέρισμα πωλήθηκε €500.000), «Essex Apartment» (τρία διαμερίσματα πωλήθηκαν €2.200.000), Διαμέρισμα 103 στην Πολυκατοικία IRIS του COMPLEX MESSOGIOS SHARE HABITAT και το Ακίνητο «Paradise Hills» Λεμεσού (δύο οικίες πωλήθηκαν €1.600.000,00).
57. Καταρχάς εντοπίζεται ότι τόσο μέσα από τα δικόγραφα όσο και μέσα από την μαρτυρία που κατατέθηκε (βλ. Τεκμήριο 6) ότι είναι παραδεκτό μεταξύ των διαδίκων ότι ο Ενάγοντας είχε ενεργό εμπλοκή στην πώληση δύο Ακινήτων «στο κτηριακό συγκρότημα με την ονομασία ESSEX» και δύο οικίες «στο κτηριακό συγκρότημα με την ονομασία Panorama στην Λεμεσό».
58. Σε σχέση με την εμπλοκή του ανέφερε ο Ενάγοντας τα ακόλουθα:
(i) Αναφορικά με το Διαμέρισμα 103 στην Πολυκατοικία IRIS του COMPLEX MESSOGIOS SHARE HABITAT ο Ενάγοντας κατέθεσε το Τεκμήριο 7 το οποίο αποτελεί ηλεκτρονικό μήνυμα ημερομηνίας 20/09/2017 το οποίο αντάλλαξε με τον κύριο «Arsen Theofanidis» όπως προκύπτει από το σχετικό Τεκμήριο και δια του οποίου προκύπτει ότι ο Ενάγοντας απέστειλε ορισμένα έγγραφα προς το εν λόγω πρόσωπο. Δεν ήταν σε θέση να απαντήσει για το «An De Wulf» που αναφερόταν σε ένα από τα ηλεκτρονικά αυτά μηνύματα. Ανέφερε επίσης ότι το εν λόγω Ακίνητο το είχε «δείξει» πάνω από 20 φορές σε μεσίτες, μεσολαβητές ενώ επισκέφτηκε το εν λόγω Ακίνητο με τον κύριο Άρσεν και τον πελάτη στο διαμέρισμα του κυρίου Serge και όταν αντεξετάστηκε ότι δεν είχε πωληθεί το Ακίνητο, αρνήθηκε την υποβολή και ανέφερε ότι το Ακίνητο πουλήθηκε για 50.000 Ευρώ και η κυρία Αθανασίου εισέπραξε το ποσό των 15.000 Ευρώ και άρα βάσει Συμφωνίας δικαιούτο 15% του «commission». Δεν ανήκε στην κυρία Αθανασίου το ακίνητο. Η ΜΥ αρνήθηκε ότι το Ακίνητο αυτό πουλήθηκε από τους ίδιους και ανέφερε ότι ιδιοκτήτες ήταν ο κύριος Serge και η κυρία Wulf, πελάτες της οικογενειακής της επιχείρησης και η μεσολάβηση της Εναγόμενης περιοριζόταν στην αποστολή τίτλου ιδιοκτησίας καθότι ήθελαν να κάνουν «κάποιες πράξεις μεταξύ τους». Ωστόσο η θέση αυτή της Εναγόμενης δεν γίνεται αποδεκτή καθότι δεν δικογραφείται ένας τέτοιος ισχυρισμός στην Έκθεση Υπεράσπισης. Το μοναδικό που αναφέρεται στην Έκθεση Υπεράσπιση σε σχέση με τον ισχυρισμό αυτό είναι ότι «καλούν τους Ενάγοντες σε αυστηρά απόδειξη των ισχυρισμών τους. Τα ποσά όπως αναφέρονται στις λεπτομέρειες είναι αδικαιολόγητα και περιλαμβάνονται ποσά τα οποία ουδέποτε είχαν συμφωνηθεί και/ή τα οποία δεν νομιμοποιείται σε καμία περίπτωση να αξιώνει ο Ενάγοντας.». Για τους λόγους που έχουν καταγραφεί στην προηγούμενη ενότητα για την σχέση μεταξύ της δικογραφίας και της μαρτυρίας, η θέση της ΜΥ δεν γίνεται αποδεκτή.
(ii) Όσο αφορά την πολυκατοικία «ESSEX» θα πρέπει να σημειωθεί ότι από την δικογραφία απορρέει ότι είναι παραδεκτή η συμμετοχή του Ενάγοντα στην πώληση του εν λόγω Ακινήτου. Αντίστοιχα ισχύουν και αναφορικά με το Ακίνητο «Panorama Heights». Την συμβολή του Ενάγοντα στις εν λόγω πωλήσεις επιβεβαίωσε η ΜΥ και δια μέσου της μαρτυρίας της.
(iii) Όσο αφορά το «Narcissos Apartment» στην Λεμεσό, ο Ενάγοντας ανέφερε ότι το Ακίνητο πουλήθηκε για το ποσό των €500.000 έναντι του οποίου του καταβλήθηκε το ποσό των €500 και παραμένει υπόλοιπο οφειλόμενο το ποσό των €4.500. Ανέφερε επίσης ο Ενάγοντας ότι ήταν ακίνητο της Εναγόμενης και υπάρχουν προσωπικές συνομιλίες που υποδεικνύουν ότι έδειξε το έργο παραπέμποντας στο Τεκμήριο 11 το οποίο συνιστά συνομιλία μέσω μηνυμάτων όπου σύμφωνα με την θέση του ΜΕ καταρρίπτει τον ισχυρισμό της Εναγόμενης ότι δεν είχε εμπλοκή. Όπως φαίνεται στο εν λόγω Τεκμήριο αναφέρονται τα ακόλουθα:
«We accept your offer for 500.000 for flat 101 at narcissos building including the commission and the furniture package. Delivery 01/09/2017
Pios
Einai autos
Stile Panayi pou ides xtes
Ok.»
Σε ερώτηση αναφορικά με την συμμετοχή του στην πώληση απάντησε ότι είχε πάει 2 φορές μαζί με τον κ. Παναγή και του είχε «ανοίξει» το Ακίνητο δύο φορές, χωρίς την κα Αθανασίου. Η κυρία Αθανασίου σε αυτό το έργο αντί να του καταβάλει το ποσό των €5.000 Ευρώ ενόψει του ότι θα λάμβανε 1% επί των 500.000 Ευρώ που πωλήθηκε έλαβε μόνο €500 όπως φαίνεται και στο Τεκμήριο 2, παραπέμποντας στην καταχώριση ημερομηνίας 08/17. Η ΜΥ κατέθεσε το Τεκμήριο 16 το οποίο είναι το αγοραπωλητήριο του εν λόγω Ακινήτου από το οποίο επιβεβαιώνεται ότι το εν λόγω Διαμέρισμα πωλήθηκε για το ποσό των 500.000 Ευρώ και επιπλέον ανέφερε ότι το εν λόγω Ακίνητο δεν είναι ιδιοκτησία της Εναγόμενης όπως αναφέρει ο Ενάγοντας αλλά ούτε και δική της προσωπική ιδιοκτησία και ότι η Εναγόμενη παρείχε υπηρεσίες στην Εταιρεία που είχε το Ακίνητο και όλες οι μεσολαβήσεις, συζητήσεις και διαπραγματεύσεις έγιναν από την ίδια την ΜΥ προσωπικά. Ωστόσο, ούτε η θέση αυτή προωθείται από την Έκθεση Υπεράσπισης, αφού όπως και στα λοιπά αναφέρεται ότι «τα ποσά όπως αναφέρονται στις λεπτομέρειες είναι αδικαιολόγητα και περιλαμβάνονται ποσά τα οποία ουδέποτε είχαν συμφωνηθεί και/ή τα οποία δεν νομιμοποιείται σε καμία περίπτωση να αξιώνει ο Ενάγοντας». Επιπλέον, προκύπτει από το Τεκμήριο 11 ότι ο Ενάγοντας είχε συμμετοχή στην πώληση του εν λόγω Ακινήτου αφού όπως καταγράφεται ο Ενάγοντας είχε «δει» τον κύριο Παναγή τουλάχιστον μια φορά για το Ακίνητο αυτό. Επίσης, από το Τεκμήριο 16 που είναι η Συμφωνία Πώλησης προκύπτει ότι πωλήτρια και ιδιοκτήτρια του Ακινήτου ήταν η Εναγόμενη. Συνεπώς δεν γίνεται αποδεκτή η θέση της ΜΥ ότι ο Ενάγοντας δεν είχε καμία εμπλοκή στην πώληση του ως άνω Ακινήτου αλλά ούτε και ότι δεν ήταν ιδιοκτησίας της. Αντίθετα γίνεται αποδεκτή η θέση του Ενάγοντα ότι η συμμετοχή του στην πώληση του Ακινήτου αυτού ήταν ότι «έδειξε το Ακίνητο» δύο φορές στον κύριο Παναγή.
(iv) Όσο αφορά το Ακίνητο Paradise Hills ο Ενάγοντας ανέφερε ότι πωλήθηκαν δύο οικίες στο Paradise Hills έναντι του ποσού των €1.600,000. Το οφειλόμενο ποσό στον Ενάγοντα ανερχόταν σε ποσό €16.000 και παραμένει οφειλόμενο υπόλοιπο το ποσό των €16.000. Επιπλέον παρέπεμψε στο Τεκμήριο 8 στο οποίο αναφέρεται ότι έκανε «register» τον πελάτη και το οποίο αποτελεί ηλεκτρονική αλληλογραφία που έστειλε ο Ενάγοντας από την προσωπική του αλληλογραφία. Από την πλευρά της η ΜΥ ανέφερε ότι η πώληση ολοκληρώθηκε μετά που έφυγε ο Ενάγοντας από την Εταιρεία και κατέθεσε προς τούτο τα Τεκμήρια με αριθμό 17 τα οποία καταδεικνύουν ότι υπογράφτηκαν στις 17/11/2017, αφότου έφυγε από την Εναγόμενη ο Ενάγοντας. Επέμεινε ότι δεν είχε ρόλο στα viewing o Ενάγοντας και ότι η πώληση του εν λόγω Ακινήτου ήταν ο λόγος που αποχώρησε ο Ενάγοντας από την Εναγόμενη αφού ήθελε να μάθει τα ποσά της πώλησης. Μέσα από το Τεκμήριο 8 το οποίο φέρει ημερομηνία 02/11/2017 προκύπτει ότι ο Ενάγοντας είχε κάνει «register» τον πελάτη STALBEK MISHAKOV, ο οποίος όπως προκύπτει και από το Τεκμήριο 17 (δύο Αγοραπωλητήρια Έγγραφα) ήταν το πρόσωπο που εν τέλει αγόρασε τα δύο αυτά Ακίνητα για το ποσό των €1.600.000. Ενόψει τούτου γίνεται αποδεκτή και η θέση του Ενάγοντα ότι ήταν αυτός που «έδειξε» το Ακίνητο στον κ. Σέργιο συνεργάτη του κ. Άρσεν ενώ πραγματοποιήθηκε και συνάντηση ημέρα Κυριακή στο γραφείο της κυρίας Αθανασίου. Επίσης από τα δύο Αγοραπωλητήρια προκύπτει ότι ιδιοκτήτρια των Ακινήτων αυτών ήταν η Εναγόμενη. Ενόψει των πιο πάνω γίνεται αποδεκτή η θέση του Ενάγοντα ότι η εμπλοκή του στην πώληση του Ακινήτου ήταν να «δείξει» το Ακίνητο στον συνεργάτη του κύριου Άρσεν, πραγματοποιώντας προς τούτο μια συνάντηση και μια επίσκεψη στο Ακίνητο.
Το ποσό της πώλησης των επίδικων Ακινήτων
59. Μέσα στο ίδιο πλαίσιο γίνεται αποδεκτό ότι το Διαμέρισμα 103 στην Πολυκατοικία IRIS του COMPLEX MESSOGIOS SHARE HABITAT η Εναγόμενη εισέπραξε το ποσό των €15.000 και δεν του καταβλήθηκε το 15% που δικαιούτο με βάση την Συμφωνία που είχε κάνει με την Εναγόμενη. Από την πλευρά της ΜΥ ανέφερε ότι η Εναγόμενη δεν είχε καμία εμπλοκή στην πώληση του Ακινήτου αυτού. Η θέση της ΜΥ όμως καταρρίπτεται από το Τεκμήριο 7 στο οποίο καταγράφεται ρητά ότι «from our side the buyer shall be Mr. Tigran Tamazyan». Δεν δόθηκε καμία εξήγηση από την ΜΥ για το εν λόγω Τεκμήριο με αποτέλεσμα η θέση της να μην γίνεται αποδεκτή. Κατ’ αντίστοιχο τρόπο ο Ενάγοντας πέραν του πιο πάνω δεν καταγράφει από που γνωρίζει ότι η Εναγόμενη έλαβε το πιο πάνω ποσό με αποτέλεσμα το Δικαστήριο να μην μπορεί να στηριχτεί στην θέση του αυτή με ασφάλεια. Συνεπώς δεν γίνεται αποδεκτό ότι η Εναγόμενη έλαβε το ποσό που αναφέρει ο Ενάγοντας.
60. Όσο αφορά την πολυκατοικία «ESSEX» γίνεται αποδεκτό ότι η Εναγόμενη εισέπραξε το ποσό των €2.500.000 και το ποσό των €2,200,000 για την πώληση των διαμερισμάτων 201,501, 502 και 203, 204 και 503 αντίστοιχα. Από το σύνολο της μαρτυρίας δεν αμφισβητήθηκε ότι η Εναγόμενη εισέπραξε το ποσό των €25,000 και €22,000 συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ, παρά το γεγονός ότι τα τιμολόγια εκδόθηκαν στο όνομα δύο Εταιρειών (βλ. Τεκμήρια 14). Ανέφερε η ΜΥ κατά την μαρτυρία της ότι «η Εναγόμενη παραχώρησε διάφορες υπηρεσίες στους ιδιοκτήτες των Ακινήτων και προς τούτο εισέπραξε το ποσό των €25.000 και €22.000» συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α. Κατά την αντεξέταση του Ενάγοντα ο ίδιος ανέφερε ότι τα Ακίνητα αυτά ανήκαν στην κυρία Γαρπόζη και δικαιούται τα σχετικά χρήματα από την στιγμή που πωλήθηκε το Ακίνητο για το ποσό των €2.500.000 με «βάση τον όρο 1 % if essex agent involved που agent ήτανε το FIRST CLASS αντιστοιχεί με €25,000 για το οποίο υπάρχει εκδομένη επιταγή του εν λόγω ποσού.» Ο Ενάγοντας παρά το ότι σε ορισμένα σημεία της μαρτυρίας του ανέφερε ότι τα ποσά αυτά ήταν εκείνα που δικαιούτο ο ίδιος, δεν προσκόμισε καμία μαρτυρία που να καταδεικνύει το ύψος της προμήθειας που έλαβε η Εναγόμενη Εταιρεία. Συνεπώς γίνεται αποδεκτό ότι η Εναγόμενη έλαβε τα πιο πάνω ποσά ως προμήθεια για την πώληση των ως άνω Διαμερισμάτων. Επίσης από την μαρτυρία που προσκομίστηκε προκύπτει ότι η Εναγόμενη δεν ήταν ιδιοκτήτρια των Ακινήτων αυτών, αλλά ανήκαν στην κυρία Γαρπόζη και υπήρχε η μεσολάβηση «agent» ήτοι της First Class «μέσω του οποίου ήρθε ο πελάτης – αγοραστής».
61. Αντίστοιχα, η ΜΥ ουδόλως αμφισβήτησε ότι έλαβε για το Ακίνητο Panorama Height το ποσό των €85.000 παρά το γεγονός ότι και πάλι το τιμολόγιο εκδόθηκε στο όνομα άλλης Εταιρείας (βλ. Τεκμήριο 15). To Ακίνητο αυτό ανήκε σε άλλη Εταιρεία και ως εκ τούτου σύμφωνα με την θέση της ΜΥ ο Ενάγοντας θα έπρεπε να λάβει το 15% το οποίο ήταν μέρος των €18.000 που έλαβε ο Ενάγοντας.
62. Όσο αφορά το Διαμέρισμα Narcissos γίνεται αποδεκτό ότι το Διαμέρισμα πωλήθηκε για το ποσό των €500.000 και ότι το Ακίνητο αυτό ανήκε σε Εταιρεία «δικών της συμφερόντων» της ΜΥ (βλ. Τεκμήριο 16).
63. Όσο αφορά το Ακίνητο Paradise Hills σύμφωνα με τα όσα κατατέθηκαν στο Δικαστήριο προκύπτει ότι και οι δύο κατοικίες πωλήθηκαν για το συνολικό ποσό των €1.600.000 και τα Ακίνητα αυτά ήταν ιδιοκτησίας της Εναγόμενης (βλ. Τεκμήρια 17 και 18).
Τα γεγονότα όπως εξάγονται από την μαρτυρία
64. Συνεπεία της πιο πάνω αξιολόγησης και λαμβάνοντας υπόψη την δικογραφία, τα επίδικα γεγονότα και τα σχετικά Τεκμήρια που κατατέθηκαν στο Δικαστήριο, εξάγονται τα ακόλουθα ευρήματα αναφορικά με τα ουσιώδη γεγονότα που περιβάλουν την παρούσα υπόθεση:
(i) Κατά ή περί Μάιο του 2017 o Ενάγοντας προσελήφθηκε στην υπηρεσία της Εναγόμενης. Η εργοδότηση του στην Εναγόμενη εταιρεία έγινε δυνάμει μεταξύ τους Συμφωνία περί την 23η Μαΐου 2017 στην Λεμεσό και ως το Τεκμήριο 3 καταγράφει, το οποίο αντανακλά την Συμφωνία μεταξύ των μερών. Επιπρόσθετα της Συμφωνίας που καταγράφεται στο Τεκμήριο 3, ο Ενάγοντας λάμβανε το ποσό των €546,00 μηνιαίως∙
(ii) Κατά την περίοδο μεταξύ 23/05/2017 μέχρι αρχές Νοεμβρίου 2017, προσέφερε υπηρεσίες στην Εναγόμενη εταιρεία δυνάμει της ως άνω μεταξύ τους Συμφωνίας και είχε την ακόλουθη συμβολή στα κατωτέρω Ακίνητα:
α. Αναφορικά με το Διαμέρισμα 103 στην Πολυκατοικία IRIS του COMPLEX MESSOGIOS SHARE HABITAT η συμβολή του Ενάγοντα συνίστατο στην αποστολή ηλεκτρονικού μηνύματος ημερομηνίας 20/09/2017 το οποίο αντάλλαξε με τον κύριο «Arsen Theofanidis» και στο ότι είχε «δείξει» πάνω από 20 φορές σε μεσίτες, μεσολαβητές. Το Ακίνητο ανήκε σε τρίτα πρόσωπα και είχε μεσολαβήσει τρίτο πρόσωπο. Δεν καταδείχθηκε όμως κατά πόσο εισπράχθηκε το οποιοδήποτε ποσό από την Εναγόμενη∙
β. Όσο αφορά την πολυκατοικία «ESSEX» τα Ακίνητα ανήκαν σε τρίτη Εταιρεία, είχε μεσολαβήσει «agent» και η Εταιρεία έλαβε ως προμήθεια το ποσό των €25.000 και €22.000. Αντίστοιχα ισχύουν και αναφορικά με το Ακίνητο «Panorama Heights» για τα οποία η Εναγόμενη έλαβε το ποσό των €85.000. Για τα τρία αυτά Ακίνητα ο Ενάγοντας έλαβε το ποσό των €17.000.
γ. Όσο αφορά το Διαμέρισμα Narcissos το Διαμέρισμα πωλήθηκε για το ποσό των €500.000 και το Ακίνητο αυτό ανήκε σε Εταιρεία συμφερόντων της ΜΥ και καταβλήθηκε στον Ενάγοντα το ποσό των €500. Η συμμετοχή του Ενάγοντα στην πώληση του Ακινήτου συνίστατο στο ότι «έδειξε το Ακίνητο» δύο φορές στον κύριο Παναγή και συνεπώς μεσολάβησε και «agent» στην πώληση του Διαμερίσματος.
δ. Όσο αφορά το Ακίνητο Paradise Hills και οι δύο κατοικίες πωλήθηκαν για το συνολικό ποσό των €1.600.000 και τα Ακίνητα αυτά ήταν ιδιοκτησίας της Εναγόμενης Ενόψει των πιο πάνω γίνεται αποδεκτή η θέση του Ενάγοντα ότι η εμπλοκή του στην πώληση του Ακινήτου ήταν να «δείξει» το Ακίνητο στον συνεργάτη του κύριου Άρσεν, πραγματοποιώντας προς τούτο μια συνάντηση και μια επίσκεψη στο Ακίνητο.
(iii) Η Εναγόμενη τερμάτισε τις υπηρεσίες του Ενάγοντα περί τον Νοέμβριο του 2017.
IV. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
65. Ενόψει των όσων σημειώθηκαν πιο πάνω εγείρεται το ερώτημα κατά πόσο η πλευρά του Ενάγοντα έχει καταφέρει να αποδείξει την υπόθεση της στη βάση του ισοζυγίου των πιθανοτήτων. Το κριτήριο του ισοζυγίου των πιθανοτήτων δεν είναι αν η θέση ή η εκδοχή του διάδικου που φέρει το βάρος της απόδειξης (onus of proof) είναι "πιο πιθανή παρά ή αντίθετη", εκείνης του αντιδίκου του. Το κριτήριο είναι κατά πόσο ο διάδικος που φέρει το βάρος της απόδειξης ικανοποίησε το Δικαστήριο με επαρκή αποδεικτικά στοιχεία, ότι η θέση ή εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά όχι (is more probable than not). Αν απέτυχε να αποδείξει τη θέση ή την εκδοχή του σε αυτό το επίπεδο (standard of proof), ο διάδικος που φέρει το βάρος της απόδειξης δεν θεωρείται ότι το απέσεισε, έστω και αν η θέση ή η εκδοχή του είναι "πιο πιθανή παρά ή αντίθετη", εκείνης, δηλαδή, του αντιδίκου του (βλ. μεταξύ πολλών άλλων Σοφοκλέους Κυριάκος ν. Γιώτας Κυριάκου (2010) 1 ΑΑΔ 665).
66. Εκ προοιμίου σημειώνεται ότι το Δικαστήριο έχει μελετήσει τις γραπτές αγορεύσεις που οι Συνήγοροι παρέδωσαν στο Δικαστήριο και εκεί και όπου κρίνεται αναγκαίο θα γίνει αναφορά σε αυτές (βλ. Καλλικάς ν Ελληνικής Τράπεζας Λτδ (2010) 1 (Β) ΑΑΔ 1238 & Οδυσσέα ν. Αστυνομίας (1999) 2 Α.Α.Δ. 490).
Οι προϋποθέσεις για την ύπαρξη Συμφωνίας
67. Σύμφωνα με το άρθρο 10 του περί Συμβάσεων Νόμου, Κεφ. 149 «Συμβάσεις είναι όλες οι συμφωνίες οι οποίες καταρτίζονται με την ελεύθερη συναίνεση μερών ικανών προς το συμβάλλεσθαι, για νόμιμη αντιπαροχή και νόμιμο σκοπό, οι οποίες δεν χαρακτηρίζονται ρητά από το Νόμο αυτό ως άκυρες~ τηρουμένων των διατάξεων του Νόμου αυτού, οι συμβάσεις δύνανται να καταρτίζονται γραπτά, ή προφορικά, ή μερικώς γραπτά και μερικώς προφορικά, ή δύνανται να συνάγονται από τη συμπεριφορά των μερών.»
68. Στις περιπτώσεις όπου η Αγωγή βασίζεται σε παράβαση Συμφωνίας τότε οι ουσιώδεις όροι της πρέπει να δικογραφούνται, όπως και ο χρόνος σύναψής της, οι συμμετέχοντες και η αντιπαροχή (βλ. Eurogal Surveys Ltd v D. Trade International Ltd, Πολιτική έφεση 110/2012, ημερομηνίας 14.10.2014).
69. Σε ένα πρώτο επίπεδο αυτό που διαπιστώνεται είναι ότι η Συμφωνία των διαδίκων παρουσιάζει ασάφεια ως προς ουσιώδεις πτυχές της. Ο βέβαιος καθορισμός των ουσιωδών όρων της συμφωνίας αποτελεί προϋπόθεση για την εγκυρότητά της. To βασικό κριτήριο είναι κατά πόσο τρίτος ο οποίος ειλικρινά αναζητεί να προσδιορίσει το περιεχόμενο της συμφωνίας είναι σε θέση να το πράξει. Οι ουσιώδεις όροι της συγκεκριμένης συμφωνίας εξαρτώνται από το αντικείμενο και το περιεχόμενό της. (βλ. ΣΤΕΛΙΟΣ ΦΟΙΝΙΩΤΗΣ ν. GREENMAR NAVIGATION LIMITED ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ, (1990) 1 ΑΑΔ 686, Saab and Another v. Holy Monastery of Ay. Neophytos (1982) 1 C.L.R. 499). Το γεγονός ότι τα μέρη συνομολόγησαν κάποια σύμβαση είναι από μόνο του ενδεικτικό ότι είχαν τη βασική πρόθεση να δεσμευθούν σχετικά με τα όσα συμφώνησαν και τα Δικαστήρια θα πρέπει να βοηθήσουν τα μέρη να παραμείνουν δεσμευμένα στα όσα συμφώνησαν (βλ Whitecap Leisure Ltd v. John H Rundle Ltd 406 [2008] 2 Lloyd’s Rep. 216). Στην περίπτωση που η κατ’ ισχυρισμό Σύμβαση είναι ασαφής ή ατελής ή σαφώς προνοεί τη λήψη περαιτέρω διεργασιών για να ολοκληρωθεί η συνομολόγηση της, τότε δεν υπάρχει δεσμευτική νομικά σύμβαση και το Δικαστήριο θα αρνηθεί να την εφαρμόσει. (βλ. Mamidoil - Jet Οil Greek Petroleum Co SA v. Okta, Crude Oil Refinery AD (2001) 2 Lloyd' s Rep. 76).
70. Το άρθρο 29 του περί Συμβάσεων Νόμου, ΚΕΦ. 149 προνοεί ότι «Συμφωνίες των οποίων το νόημα δεν είναι σαφές ή δεν δύναται να καταστεί σαφές, είναι άκυρες».
71. Ανατρέχοντας στο περιεχόμενο του Τεκμηρίου 3 και στα όσα κατατέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου αυτό το οποίο γίνεται αντιληπτό ότι συμφώνησαν ουσιαστικά τα μέρη ήταν ότι εκεί και όπου το Ακίνητο ανήκε στην Εναγόμενη, και ο Ενάγοντας είχε ουσιαστική εμπλοκή θα λάμβανε ποσοστό επί της πώλησης 3% σε περίπτωση που δεν μεσολαβούσε το οποιοδήποτε τρίτο πρόσωπο στην πώληση. Σε περίπτωση που πωλούνταν τα ακίνητα «Essex» που ανήκαν στον κύριο Χρίστο Γαρπόζη, τότε ο Ενάγοντας θα λάμβανε ποσοστό 3% σε περίπτωση που δεν μεσολαβούσε το οποιοδήποτε πρόσωπο. Σε περίπτωση όμως που μεσολαβούσε το οποιοδήποτε τρίτο πρόσωπο, ήτοι ο/η «agent» τότε ο Ενάγοντας θα λάμβανε ποσοστό 1%. Σε περίπτωση που η Εταιρεία πωλούσε το Ακίνητο οποιασδήποτε τρίτη Εταιρείας ή προσώπου τότε ο Ενάγοντας θα λάμβανε 15% επί του ποσού που θα λάμβανε η Εναγόμενη ως προμήθεια. Πέραν του πιο πάνω ποσού ο Ενάγοντας θα λάμβανε μηνιαίως το ποσό των 546 Ευρώ.
72. Ωστόσο πριν εξεταστεί κατά πόσο ο Ενάγοντας έχει καταφέρει να αποδείξει την υπόθεση του στον αναγκαίο βαθμό θα πρέπει να εξεταστεί κατά πόσο η Συμφωνία που συνομολόγησαν τα μέρη ενέπιπτε στο πεδίο εφαρμογής του Περί Κτηματομεσιτών Νόμος του 2010 (Ν. 71(I)/2010).
73. Σύμφωνα με το άρθρο 2 «Κτηματομεσίτης» είναι το «το φυσικό ή νομικό πρόσωπο του οποίου η απασχόληση είναι η έναντι αμοιβής μεσολάβηση για κτηματική συναλλαγή·» ενώ η κτηματική συναλλαγή είναι «κάθε συναλλαγή για τη σύναψη συμφωνίας για πώληση, αγορά, ανταλλαγή ή μίσθωση ακίνητου πέραν του ενός μηνός, περιλαμβανομένης της παραχώρησης ακινήτου με αντιπαροχή και περιλαμβάνει κάθε συναλλαγή για τη σύναψη συμφωνίας για πώληση, αγορά, ανταλλαγή ακινήτου μέσω της μεταβίβασης εταιρικών μετοχών».
74. Ο ως άνω Νόμος στο άρθρο 11 καταγράφει τα προσόντα που πρέπει να έχει ένα πρόσωπο για να εγγραφεί στο Μητρώο Κτηματομεσιτών και το άρθρο 12 καταγράφει τα προσόντα του «Βοηθού Κτηματομεσίτη».
75. Κάθε ενδιαφερόμενο πρόσωπο που επιθυμεί να εγγραφεί σε Μητρώο ως κτηματομεσίτης ή βοηθός κτηματομεσίτης υποβάλλει στο Συμβούλιο γραπτή αίτηση στον καθορισμένο από το Συμβούλιο τύπο, συνοδευόμενη από τα αναγκαία αποδεικτικά της κατοχής των απαιτούμενων για την εγγραφή του προσόντων (βλ. άρθρο 13 του ως άνω Νόμου). Κατόπιν καταβολής ετήσιου τέλους εκδίδεται ετήσια άδεια άσκησης του επαγγέλματος του κτηματομεσίτη (βλ. άρθρο 17 του ως άνω Νόμου). Στο άρθρο 19 του ως άνω Νόμου προβλέπεται μάλιστα και υποχρέωση σύναψης σύμβασης ασφαλιστικής κάλυψης για το ποσό των 200.000 Ευρώ. Το άρθρο 20 (2) καθορίζει ότι η αμοιβή του Κτηματομεσίτη ανέρχεται σε ποσοστό, εκτός αν συμφωνηθεί διαφορετικά, 3% επί της αξίας της κτηματικής συναλλαγής και θα είναι απαιτητή και πληρωτέα με την επίτευξη της κτηματικής συναλλαγής, ήτοι με την σύναψη της συμφωνίας πώλησης ή ενοικίασης.
76. Όπως καταγράφεται στο άρθρο 27 του ως άνω Νόμου «Κάθε συµφωvία, γραπτή ή πρoφoρική, η oπoία αφoρά σε αvάθεση της εκτέλεσης κτηματομεσιτείας σε µη εγγεγραµµέvo κτηματομεσίτη ή εγγεγραµµένο αλλά µη κάτoχo ισχύoυσας ετήσιας άδειας ή παροχέα υπηρεσιών που δεν ενεργεί δυνάμει των διατάξεων του παρόντος Νόμου, αvάλoγα µε τηv περίπτωση, είvαι άκυρη.».
77. Το δε άρθρο 33 (1) του ως άνω Νόμου καθορίζει ότι κανένα πρόσωπο δεν δικαιούται «να ασκεί το επάγγελμα του κτηματομεσίτη ή με οποιοδήποτε τρόπο να ενεργεί ως κτηματομεσίτης.» και «να διενεργεί ξεναγήσεις οποιουδήποτε προσώπου που επιθυμεί την αγορά ακίνητης ιδιοκτησίας αναφορικά με ακίνητη ιδιοκτησία, η οποία κατά τον ουσιώδη χρόνο δεν είναι εγγεγραμμένη στο όνομά του ή στο όνομα συγγενικού του εξ αίματος ή εξ αγχιστείας προσώπου μέχρι δευτέρου βαθμού ή στο όνομα προσώπου για τη διαχείριση της περιουσίας του οποίου κατέχει γενικό πληρεξούσιο ή στο όνομα εταιρείας της οποίας είναι διευθυντής, εκτελεστικός σύμβουλος ή υπάλληλος.» Περαιτέρω δεν μπορεί «να διαφημίζει ή προβάλλει ή προτείνει οποιαδήποτε κτηματική αγορά ή πώληση ή άλλη κτηματική συναλλαγή αναφορικά με ακίνητη ιδιοκτησία, η οποία κατά τον ουσιώδη χρόνο δεν είναι εγγεγραμμένη στο όνομά του ή στο όνομα συγγενικού του εξ αίματος ή εξ αγχιστείας προσώπου μέχρι δευτέρου βαθμού ή στο όνομα προσώπου για τη διαχείριση της περιουσίας του οποίου κατέχει γενικό πληρεξούσιο ή στο όνομα εταιρείας της οποίας είναι διευθυντής, εκτελεστικός σύμβουλος ή υπάλληλος.» και «να αξιώνει ή εισπράττει ή αποκτά δικαιώματα δυνάμει σύμβασης αναφορικά με οποιαδήποτε αμοιβή αναφορικά με υπηρεσίες που παρασχέθηκαν ή θα παρασχεθούν και έχουν σχέση, άμεση ή έμμεση, με την εργασία του κτηματομεσίτη.»
78. Οι ποινές που προνοεί το ως άνω άρθρο καταγράφονται στην παράγραφο 5 του άρθρου 33, ήτοι «Πρόσωπο το οποίο ενεργεί κατά παράβαση των διατάξεων του εδαφίου (1) είναι ένοχο αδικήματος και, σε περίπτωση καταδίκης του, υπόκειται σε φυλάκιση που δεν υπερβαίνει τους δώδεκα μήνες ή σε χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις τρεις χιλιάδες πεντακόσια ευρώ ή και στις δύο αυτές ποινές.».
79. Στην παρούσα αλληλουχία σχετικά είναι και τα όσα καταγράφονται στην Απόφαση Xριστοδούλου Γιώργος ν. Antonius H.F.M. Vraets (2009) 1 ΑΑΔ 802, ήτοι:
«Το ενιαίο του δικαίου επιβάλλει και ενιαία αντιμετώπιση, επιτάσσει δε ισότιμη και κοινή μεταχείριση. Και ενώ αποδίδει δίκαιη και εύλογη θεραπεία αναδυόμενη από διαπιστωθέντα γεγονότα κατατάσσοντας τα στην ορθή νομική τους βάση, ασχέτως της δικογραφικής τους ανεπάρκειας, (Stylianou v. Papacleovoulou (1982) 1 C.L.R. 542, Vandervell's Trusts (No. 2) [1974] 3 All E.R. 205, Drane v. Evangelou [1978] 2 All E.R. 437 και Κυπριανού v. Βασιλείου (2004) 1 Α.Α.Δ. 1320), οφείλει ταυτόχρονα να αποστερήσει το διάδικο που αναμειγνύεται σε παράνομες ενέργειες από οποιαδήποτε θεραπεία, έστω και αν επιχειρεί τεχνηέντως να θεμελιώσει τέτοια θεραπεία διατρέχοντας μέσα από διάφορες πιθανές νομικές βάσεις.»
80. Η Αγγλική όσο και η Κυπριακή νομολογία καθορίζουν ότι, συναλλαγή η οποία απαγορεύεται από το Νόμο ή καταστρατηγεί τους σκοπούς του, είναι εξαρχής άκυρη. Χρήματα, τα οποία καταβάλλονται βάσει εμφανώς παράνομης συμφωνίας, δεν μπορεί να ανακτηθούν εκτός εάν, η απαίτηση μπορεί να θεμελιωθεί σε βάση ανεξάρτητη από την παρανομία (Βλ. Halsbury's Laws of England 4th Edition Vol. 9 σελ. 305 παρ. 436. Chitty on Contracts, Twenty-Sixth Edition, Vol. I, σελ. 780, παρα. 1259.)
81. Οι επιπτώσεις της παρανομίας, και ιδιαίτερα η υπόσταση συμφωνίας, το αντικείμενο της οποίας απαγορεύεται από το νόμο, εξετάστηκαν διεξοδικά στην απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στη Glamor Development v. Christodoulou (1984) 1 C.L.R. 444. Αποφασίστηκε ότι, συμφωνία η οποία συνομολογείται κατά παράβαση του νόμου, είναι παράνομη και άκυρη, ανεξάρτητα από την έκταση της συμμετοχής εκατέρου των συμβαλλομένων στην επίτευξή της. Με αυτό το δικαιολογητικό η συμφωνία, σ' εκείνη την υπόθεση για την παροχή υπηρεσιών από δημόσιο υπάλληλο σε ιδιώτη κατά παράβαση των προνοιών του άρθρου 64 του περί Δημόσιας Υπηρεσίας Νόμου του 1967, κρίθηκε παράνομη και, εξαρχής άκυρη, ως αντικείμενη προς τις διατάξεις του άρθρου 23 του περί Συμβάσεων Νόμου. Στην Glamor (ανωτέρω) το Δικαστήριο υιοθέτησε την απόφαση του Devlin J., όπως ήταν τότε, στη St. John Shipping Corpn. v. Joseph Rank Ltd. [1956] 3 All E.R. 683, 687 ως ορθή έκφραση του δικαίου, αναφορικά με τις συνέπειες συμφωνίας η οποία εν τη γενέσει της αντίκειται προς το νόμο. Το ακόλουθο απόσπασμα περικλείει την ισχύουσα αρχή:
«The second principle is that the court will not enforce a contract which is expressly or impliedly prohibited by statute. If the contract is of this class it does not matter what the intent of the parties is; if the statute prohibits the contract, it is unenforceable whether the parties meant to break the law or not.»
(Ελληνική μετάφραση, ελεύθερη.)
«Η δεύτερη αρχή είναι ότι το Δικαστήριο δεν θα εφαρμόσει σύμβαση η οποία ρητά ή εξυπακουόμενα απαγορεύεται από το νόμο. Εάν η σύμβαση ανήκει σ' αυτή την κατηγορία η πρόθεση των συμβαλλομένων είναι αδιάφορο στοιχείο· εάν ο Νόμος απαγορεύει τη σύμβαση, η σύμβαση δεν είναι εφαρμοστέα άσχετα από το εάν ήταν πρόθεση των συμβαλλομένων να παραβούν το Νόμο ή όχι.»
82. Ανάλογη υπήρξε η προσέγγιση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στη θεώρηση συμφωνίας, η οποία απαγορεύεται άμεσα ή έμμεσα από το νόμο, (βλ. Κanaris v. Tosoun (1969) 1 C.L.R. 637. (Βλ. επίσης Sefecon Ltd v. Elxano Ltd (1989) 1 C.L.R. 135, Χαραλάμπους ν. Daccache (1989) 1 A.A.Δ. 269). Η ευρύτητα των προνοιών του άρθρου 23 και η καθολικότητα της εφαρμογής του σε συμφωνίες οι οποίες απαγορεύονται από το νόμο, προσδιορίζονται στο ακόλουθο απόσπασμα από την υπόθεση Platritis & Co. v. Computer Patent (1988) 1 C.L.R. 135:
«Section 23(a) of the Contract Law lays down that an agreement forbidden by law is unlawful. Furthermore, "every agreement of which the object of consideration is unlawful, is void". Section 23 originates from and is modelled upon the provisions of s.23 of the Indian Contract Act. It is broader in ambit than the prohibition of illegal agreements under English law. In contrast to English law, illegality is not solely associated with tainted consideration but also extends to the objectives of an agreement; though the notions of consideration and objects of an agreement overlap in many respects. The subject is discussed in detail by Pollock & Mulla 10th ed., p. 227 et seq. Whenever the consideration for agreement or its objects are prohibited by law the agreement is illegal and as such void.»
(Ελληνική μετάφραση, ελεύθερη.)
«Το άρθρο 23(α) του περί Συμβάσεων Νόμου ορίζει ότι συμφωνία η οποία απαγορεύεται από το νόμο είναι παράνομη. Περαιτέρω, "κάθε συμφωνία της οποίας ο σκοπός ή το αντάλλαγμα είναι παράνομο, είναι άκυρη." Το άρθρο 23 έχει ως πρότυπο τις διατάξεις του άρθρου 23 του Ινδικού περί Συμβάσεων Νόμου. Η απαγόρευση είναι ευρύτερη από την απαγόρευση παράνομων συμφωνιών βάσει του Αγγλικού Δικαίου. Σε αντίθεση προς το Αγγλικό Δίκαιο, η παρανομία δεν συσχετίζεται μόνο με το παράνομο αντάλλαγμα, αλλά και τον σκοπό της συμφωνίας· παρόλο που οι έννοιες του ανταλλάγματος και του σκοπού της συμφωνίας εφάπτονται σε πολλά σημεία. Το θέμα συζητείται σε έκταση στο σύγγραμμα Pollock & Mulla 10η έκδοση, σελ. 227 και επέκ. Οποτεδήποτε το αντάλλαγμα της συμφωνίας για τον καταρτισμό της ή οι σκοποί της απαγορεύονται από το νόμο, η συμφωνία είναι παράνομη και ως εκ τούτου άκυρη.»
Με την ίδια οριστικότητα χαρακτηρίζονταν τα αποτελέσματα παράνομης συμφωνίας στην απόφασή μας στη Δρουσιώτης ν. Ιερωνυμίδη (1990) 1 Α.Α.Δ. 1026, στις σελ. 1035-1036:
«Συμφωνία η οποία απαγορεύεται από το νόμο ή οδηγεί στην καταστρατήγησή του συνιστά παράνομη και επομένως άκυρη σύμβαση βάσει των παραγράφων (α) και (β) του άρθρου 23 του Περί Συμβάσεων Νόμου Κεφ. 149.»
83. Ας σημειωθεί πως εάν η παρανομία προκύπτει κατά έκδηλο τρόπο από την ίδια τη σύμβαση ή τα γεγονότα που την περιβάλλουν, τότε το Δικαστήριο έχει καθήκον να εξετάσει αυτεπαγγέλτως το ζήτημα, ούτως ώστε να μην καταστεί καθ' οιονδήποτε τρόπο αρωγός στην παρανομία (Αρκαδίου ν. Porto Lara Estates Ltd (2010) 1(Γ) Α.Α.Δ. 2035). Αυτό μάλιστα ισχύει ακόμα και αν η παρανομία διαπιστώνεται κατ' έφεσιν (Ιωάννου κ.ά. ν. Μουσκάλλη κ.ά. (1997) 1(Γ) Α.Α.Δ. 1595).
84. Επανερχόμενος τώρα στα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης διαπιστώνεται ότι η πρόσληψη του Ενάγοντα στην Εναγόμενη έγινε με σκοπό την προώθηση, πώληση, διαμεσολάβηση, διαφήμιση και γενικότερα την πώληση των Ακινήτων που είτε ανήκαν στην Εναγόμενη, είτε σε Εταιρείες συμφερόντων της ΜΥ, είτε τρίτων προσώπων έναντι ποσοστών επί των πωλήσεων, πέραν του μισθού που θα λάμβανε μηνιαίως ο Ενάγοντας. Ο Ενάγοντας δηλαδή αναλάμβανε να κάνει συναντήσεις, ξεναγήσεις και να εντοπίζει πελάτες με σκοπό την πώληση ακίνητης ιδιοκτησίας.
85. Προκύπτει δηλαδή ξεκάθαρα ότι ο Ενάγοντας προσλήφθηκε στην Εναγόμενη με σκοπό την διενέργεια Κτηματικών Συναλλαγών ως ο περί Κτηματομεσιτών Νόμος του 2010 (Ν. 71(I)/2010) ορίζει, ήτοι «συναλλαγή για τη σύναψη συμφωνίας για πώληση, αγορά, ανταλλαγή ή μίσθωση ακίνητου πέραν του ενός μηνός, περιλαμβανομένης της παραχώρησης ακινήτου με αντιπαροχή και περιλαμβάνει κάθε συναλλαγή για τη σύναψη συμφωνίας για πώληση, αγορά, ανταλλαγή ακινήτου μέσω της μεταβίβασης εταιρικών μετοχών·».
86. Προέκυψε μέσα από την μαρτυρία ότι η Εναγόμενη και ο Ενάγοντας προσέφεραν υπηρεσίες προώθησης, διαφήμισης και πραγματοποίησης ξεναγήσεων σε ακίνητα που ανήκαν σε τρίτες Εταιρείες και δεν περιοριζόταν η όποια Συμφωνία τους μόνο για Ακίνητα ιδιοκτησίας της Εναγόμενης. Σε κανένα σημείο της μαρτυρίας δεν παρουσιάστηκε κατά πόσο η Εναγόμενη ή ο Ενάγοντας διέθεταν όλες τις σχετικές άδειες δυνάμει του περί Κτηματομεσιτών Νόμος του 2010 (Ν. 71(I)/2010). Εξάλλου, η πρόσληψη του Ενάγοντα έγινε με σκοπό την αξιοποίηση των γνωριμιών του με σκοπό την προσέλκυση πελατών και αυτό το οποίο αναμενόταν από τον Ενάγοντα ήταν να διενεργεί πράξεις που κανονικά θα πραγματοποιούνταν από Κτηματομεσίτη. Αντίστοιχα, οι υπηρεσίες που η Εναγόμενη παρείχε προς τρίτες Εταιρείες -αντίστοιχες με αυτές που παρείχε ο Ενάγοντας προς την Εναγόμενη- εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του ως άνω Νόμου και η Εναγόμενη δεν είχε τέτοια άδεια. Είναι για τον τελευταίο αυτό λόγο που δεν τυγχάνουν εφαρμογής οι εξαιρέσεις που αναφέρονται στο άρθρο 33 (2) του ως άνω Νόμου.
87. Με δεδομένο το πιο πάνω εύρημα του Δικαστηρίου δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι οι διάδικοι συνήψαν μεταξύ τους Συμφωνία η οποία καταστρατηγούσε τις πρόνοιες του περί Κτηματομεσιτών Νόμος του 2010 (Ν. 71(I)/2010) και η οποία σύμφωνα με τις πρόνοιες του άρθρου 27 του περί Κτηματομεσιτών Νόμου του 2010 (Ν. 71(I)/2010) είναι άκυρη. Από το άρθρο 27 σε συνδυασμό με το άρθρο 33 του εν λόγω Νόμου αλλά γενικότερα και από το όλο πλέγμα του προκύπτει ότι πρόκειται για νομοθεσία που έχει στόχο την προστασία του κοινού από πρόσωπα που δεν έχουν προς τούτο τα σχετικά προσόντα. Όπως αναφέρεται στην Αγαθοκλής Μιχαήλ Αγαθοκλέους κ.ά. ν. Νίκης Λάππα (1998) 1 Α.Α.Δ. 2202:
«Στην περίπτωση που ο Νόμος στοχεύει στην προστασία του κοινού, όπως π.χ. με την απαγόρευση εξάσκησης ενός επαγγέλματος από πρόσωπα που δεν είναι προσοντούχα, τότε η σύμβαση που συνάπτει ένα τέτοιο μη προσοντούχο πρόσωπο είναι παράνομη και δεν μπορεί να εφαρμοστεί.»
88. Ενόψει των πιο πάνω καταλήγω ότι η φύση της Συμφωνίας που κατήρτισαν μεταξύ τους οι διάδικοι είναι τέτοια που αν επιτρεπόταν θα καταστρατηγούσε τις πρόνοιες του περί Κτηματομεσιτών Νόμου του 2010 (Ν. 71(I)/2010) σύμφωνα με το άρθρο 23 (β) του περί Συμβάσεων Νόμου, Κεφ. 149.
89. Πέραν της πιο πάνω κατάληξης θα πρέπει να σημειωθεί ότι ακόμα και παράνομη να μην ήταν η επίδικη Συμφωνία, ο Ενάγοντας δεν έχει αποδείξει την υπόθεση του στο αναγκαίο επίπεδο. Η ορθή ερμηνεία της Συμφωνίας του με την Εναγόμενη είναι ότι για να δικαιούται στην καταβολή προμήθειας θα έπρεπε να είχε ενεργό συμμετοχή στην πώληση εκάστου Ακινήτου. Εφαρμόζοντας κατ’ αναλογία τις αρχές που προκύπτουν από την νομολογία σε σχέση με την μεσιτεία ο Ενάγοντας, πέραν της ύπαρξης Συμφωνίας θα έπρεπε να αποδείξει ότι η Συμφωνία μεταξύ Αγοραστή και Πωλητή ήταν το άμεσο αποτέλεσμα των ενεργειών του. Όπως αναφέρεται στην Χριστοφίδης ν. Σαββίδη (1992) 1 ΑΑΔ 733:
« But in order to establish a claim for commission the agent must show that the transaction in respect of which the claim is made was a direct result of his agency. It is not sufficient to show that the transaction would not have been entered into but for his introduction. He must go further and show that the introduction was the direct cause of the transaction."
90. Στην υπόθεση Χατζήκυριακος ν. Σεβέρη (1989) 1Ε ΑΑΔ 92 αναφέρθηκαν επί τούτου και τα ακόλουθα, στην σελίδα 96:
«Για να τεκμηριώσει απαίτηση για την πληρωμή μεσολαβητικής προμήθειας πρέπει να αποδειχθεί άμεση αιτιώδης σχέση μεταξύ της μεσολάβησης και της πώλησης. Για να θεμελιωθεί η απαίτηση πρέπει η μεσολάβηση να είναι ο αποφασιστικός παράγοντας (efficient cause) για την διενέργεια της πώλησης. Ο συνδετικός κρίκος μεταξύ της μεσολάβησης και της πώλησης πρέπει να είναι άμεσος και καθοριστικός».
91. Ο Ενάγοντας μέσα από την μαρτυρία που προσέφερε δεν κατέδειξε ότι οι συμβολή του ήταν τέτοιας φύσης που η μεσολάβηση του ήταν ο αποφασιστικός παράγοντας για την διενέργεια των επίδικων πωλήσεων. Η μαρτυρία που προσέφερε ο Ενάγοντας είτε για την ξενάγηση ενδιαφερόμενων στα Ακίνητα, είτε για την εγγραφή (registration) τους, είτε η ανταλλαγή μηνυμάτων δεν ήταν τέτοια που να θεμελίωνε ότι ήταν ο αποφασιστικός παράγοντας για τον οποίο έγιναν οι σχετικές Συμφωνίες. Η μαρτυρία του Ενάγοντα περιορίστηκε στο να καταγράψει επί της ουσίας τις ενέργειες που αυτός έκανε στο πλαίσιο της πώλησης των διάφορων ακινήτων αλλά δεν επεκτάθηκε στο να καταδείξει ότι οι ενέργειες αυτές ήταν ο αποφασιστικός λόγος για τον οποίο έγιναν οι πωλήσεις.
92. Ενόψει των πιο πάνω δεδομένων η Αγωγή δεν μπορεί να έχει επιτυχή κατάληξη και συνεπώς είναι υποκείμενη σε απόρριψη.
93. Όσο αφορά τα δικηγορικά έξοδα και με δεδομένο ότι η μαρτυρία της ΜΥ δεν έγινε αποδεκτή στο σύνολο της αλλά και ενόψει του ότι και τα δύο μέρη μετείχαν στην παρανομία, ως αυτή καταγράφηκε πιο πάνω, κρίνω ότι υφίσταται ικανός λόγος απόκλισης από τον γενικό κανόνα που θέλει τα έξοδα να επιδικάζονται υπέρ του επιτυχόντα διαδίκου. Ως εκ τούτου, κρίνω υπό τις περιστάσεις ότι είναι δικαιότερο όπως η κάθε πλευρά να επωμιστεί τα δικηγορικά της έξοδα.
V. ΚΑΤΑΛΗΞΗ
94. Ενόψει των όσων έχουν σημειωθεί πιο πάνω η Αγωγή απορρίπτεται.
95. Όσο αφορά τα δικηγορικά έξοδα και με δεδομένο ότι και τα δύο μέρη είχαν συνάψει παράνομη σύμβαση η κάθε πλευρά να επωμιστεί τα έξοδα της.
(Υπ.)…………………………………………..
Χ. Στρόππος, Ε.Δ.
Πιστό Αντίγραφο
Πρωτοκολλητής
[1] Ε: ερώτηση Δικηγόρου, Α: Απάντηση ΜΥ.
[2] Βλ. και τα όσα αναφέρει ο (όπως ήταν τότε) Έντιμος Π.Ε.Δ., Α. Δαυίδ στην Αγωγή Αγωγή υπ' αρ. 8352/06 Ε. Δ. Λευκωσίας, Τράπεζα Πειραιώς Α. Ε. ν CLR Financial Services Ltd, 30/09/2016: «Το δεύτερο στάδιο ανάγεται στην έμφυτη ικανότητα του ανθρώπου να διακρίνει από το σύνολο της προσωπικότητας αυτού που εξιστορεί κάτι αν λέει την αλήθεια. Επιπρόσθετο εξάλλου εφόδιο αξιολόγησης, αποτελεί όπως έχει κατ' επανάληψη νομολογηθεί (βλ. C & A Pelecanos Associates Limited v. Πελεκάνου (1999) 1(Β) Α.Α.Δ. 1273), η δικαστική τριβή, εμπειρία και γνώση περί της ανθρώπινης φύσης, που κατά την νομολογία αποτελούν γνώμονες που προσδίδουν στο Δικαστήριο δυνατότητα κρίσης (ανθρώπινης βεβαίως), για εύρεση της αλήθειας. […] Ιδιαίτερη προσοχή υπήρξε στο να μην αποδοθεί υπέρμετρη βαρύτητα στα εξωτερικά χαρακτηριστικά της συμπεριφοράς των μαρτύρων, γνωρίζοντας ότι κάτι τέτοιο, ενδεχομένως να ενέχει κυνδίνους (βλ. κατ' αναλογίαν, Μ. Νικολάου ν. Α. Παπαιωάννου (2011) 1(Γ) Α.Α.Δ. 1797, αφού δεν είναι σπάνιο κάποιοι μάρτυρες να έχουν ιδιαίτερη ικανότητα στο να προβάλλουν μια εντελώς διαφορετική εικόνα από εκείνη που πραγματικά τους χαρακτηρίζει, βλ. Χριστοφίδης ν. Ζαχαριάδη (2002 1(Α) Α.Α.Δ. 401, αλλά και γιατί κάποιες συμπεριφορές στο ειδώλιο του μάρτυρα μπορεί να ορμώνται από πλειάδα αιτιών, χωρίς αναγκαστικώς αυτές να εκπορεύονται από διάθεση ψεύδους ή παραπλάνησης (βλ. Χρίστου ν. Ηροδότου κ. α. (2008) 1(Α) Α.Α.Δ. 676).».
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο