J & V MANTHERMO LTD ν. ΜΑΡΙΟΥ ΛΟΪΖΟΥ, Αρ. Αγωγής: 817/2024, 12/8/2026
print
Τίτλος:
J & V MANTHERMO LTD ν. ΜΑΡΙΟΥ ΛΟΪΖΟΥ, Αρ. Αγωγής: 817/2024, 12/8/2026

ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ

ΕΝΩΠΙΟΝ: Κ. ΒΑΡΝΑΒΑ Ε.Δ.

Αρ. Αγωγής: 817/2024

ΜΕΤΑΞΥ:

J & V MANTHERMO LTD (HE 110630)

Ενάγουσας / Καθ’ ης η Αίτηση

και

ΜΑΡΙΟΥ ΛΟΪΖΟΥ

Εναγόμενου / Αιτητή

Ημερομηνία: 12/8/2026

Εμφανίσεις:

Για Αιτητή / Εναγόμενο: κ.κ. Μαρία Σ. Παπαδημήτρη Δ.Ε.Π.Ε.

Για Καθ’ ης η Αίτηση / Ενάγουσα: κ.  Χριστόδουλος Κ. Θεοδότου

ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ

(αίτηση ημερ. 23/3/2026: λήψη άδειας για κλήση εμπειρογνώμονα και για παρέκκλιση από πρόνοιες του Μ.34 των Κ.Π.Δ. 2023)

Α. Εισαγωγή

1.    Με την υπό κρίση αίτηση, ο Αιτητής επιζητεί άδεια Δικαστηρίου για να κλητεύσει εμπειρογνώμονα και ειδικότερα να επιτραπεί στον πολιτικό μηχανικό κ. Γεώργιο Γιαννίκο να καταθέσει γραπτή μαρτυρία, ‘χωρίς να τηρηθούν οι σχετικές προϋποθέσεις’ και/ή χωρίς να επισυνάψει βιογραφικό σημείωμα στη γραπτή του μαρτυρία. Διαζευκτικά, ο Αιτητής ζητεί διάταγμα με το οποίο να προσδίδεται αναδρομική ισχύς στην ήδη καταχωρισμένη μαρτυρία του πιο πάνω πολιτικού μηχανικού. Η αίτηση υποστηρίζεται από την ένορκη δήλωση της κας. Αγγελικής Μανουλίδου («Ε/Δ Α.Μ.») και εδράζεται, μεταξύ άλλων, στο Μ.34. Η Καθ’ ης η Αίτηση δεν καταχώρισε ένσταση.

2.    Πιο κάτω γίνεται αναφορά πρώτα στα επίδικα θέματα και το δικονομικό ιστορικό που οδήγησε στην καταχώριση της παρούσας αίτησης. Ακολούθως, συνοψίζεται το περιεχόμενο της Ε/Δ Α.Μ. Ακολουθεί το νομικό πλαίσιο, η αξιολόγηση και τα συμπεράσματα του Δικαστηρίου.

Β. Επίδικα θέματα και δικονομικό ιστορικό

3.    Με την Έκθεση Απαίτησης, η Καθ’ ης η Αίτηση εταιρεία ισχυρίζεται ότι δραστηριοποιείται στον τομέα κατασκευής μπετόν και ‘σταμπωτού’ δαπέδου. Στη βάση προφορικής συμφωνίας, τα μέρη συμφώνησαν όπως η Καθ’ ης η Αίτηση προβεί σε συναφείς εργασίες επί του δαπέδου στην οικία του Αιτητή. Η Καθ’ ης η Αίτηση εκπλήρωσε δεόντως τις συμφωνημένες εργασίες, καθώς και επιπρόσθετες εργασίες τις οποίες ο Αιτητής απαίτησε επιτόπου. Ωστόσο, ο Αιτητής, επικαλούμενος κακοτεχνίες, αρνήθηκε να αποπληρώσει την Καθ’ ης η Αίτηση, με αποτέλεσμα η Καθ’ ης η Αίτηση να αξιώνει εναντίον του το ποσό των €2.742,95.

4.    Με την Υπεράσπιση και Ανταπαίτηση, ο Αιτητής παραδέχεται την ύπαρξη προφορικής συμφωνίας. Ισχυρίζεται όμως ότι οι όροι ήταν διαφορετικοί. Δικογραφεί ότι ο ίδιος ανέλαβε την αγορά και προμήθεια των σχετικών υλικών και η Καθ’ ης η Αίτηση την τοποθέτηση και εγκατάσταση. Ισχυρίζεται επίσης ότι η Καθ’ ης η Αίτηση προέβη σε σωρεία κακοτεχνιών, με αποτέλεσμα να ζητήσει από την Καθ’ ης η Αίτηση να μη συνεχίσει τις εργασίες της. Ανταπαιτεί €3.387,95 για τα υλικά με τα οποία προμήθευσε την Καθ’ ης η Αίτηση, €120 για την αγορά υλικών που χρειάστηκε για να προβεί σε προσωρινή επιδιόρθωση του δαπέδου, €480 για τα ημερομίσθια που δαπάνησε ο ίδιος και η σύζυγός του για να επιδιορθώσουν προσωρινά το δάπεδο, €476 για την ετοιμασία έκθεσης πολιτικού μηχανικού, καθώς και αποζημιώσεις για πλήρη αποκατάσταση του δαπέδου.

5.    Κατόπιν της συμπλήρωσης της δικογραφίας και της καταχώρισης των ερωτηματολογίων οδηγιών, στις 10/6/2025 το Δικαστήριο προχώρησε σε προκαταρκτική διαχείριση δυνάμει του Μ.28. Η παρούσα απαίτηση κατηγοριοποιήθηκε ως Μικρή Απαίτηση.  Ακολούθως, δυνάμει του Μ.29, δόθηκαν οδηγίες όπως η ακρόαση της απαίτησης διεξαχθεί με γραπτή μαρτυρία. Προς τον σκοπό αυτό, δόθηκαν οδηγίες όπως η Καθ’ ης η Αίτηση καταχωρίσει πρώτη τη μαρτυρία της εντός 45 ημερών και ακολούθως, όπως ο Αιτητής καταχωρίσει τη δική του μαρτυρία εντός περαιτέρω 45 ημερών.

6.    Μετά την παρέλευση των πιο πάνω προθεσμιών, κατά την προκαταρκτική ακρόαση της απαίτησης αμφότεροι οι συνήγοροι εξέφρασαν θέσεις που οδήγησαν στην καταχώριση δύο αιτήσεων, συμπεριλαμβανομένης της παρούσας αίτησης. Για σκοπούς πληρότητας, σημειώνεται ότι η δεύτερη αίτηση καταχωρίστηκε από την πλευρά της Καθ’ ης η Αίτηση, με την οποία ζητείται άδεια για να αντικαταστήσει τη γραπτή μαρτυρία που καταχώρισε και να παρουσιάσει μαρτυρία πρόσθετων μαρτύρων. Οι δυο αιτήσεις ακροάστηκαν την ίδια ημέρα. Για κάθε αίτηση θα εκδοθεί διαφορετική απόφαση.

Γ. Πραγματικό υπόβαθρο

7.    Σύμφωνα με την Ε/Δ Α.Μ., εκ παραδρομής η πλευρά του Αιτητή καταχώρισε γραπτή μαρτυρία εμπειρογνώμονα στις 9/9/2025, χωρίς να προηγηθεί σχετική άδεια Δικαστηρίου. Ο κ. Γεώργιος Γιαννίκος είναι πολιτικός μηχανικός εγγεγραμμένος στο Επιστημονικό Τεχνικό Επιμελητήριο Κύπρου, με πολυετή εμπειρία στον τομέα των κατασκευών.

8.    Κατά τα λοιπά, η Ε/Δ Α.Μ. αποτελείται από επιχειρηματολογία. Θέση της ομνύουσας είναι ότι η μαρτυρία του κ. Γιαννίκου είναι αναγκαία για τη διασαφήνιση των τεχνικών θεμάτων που προκύπτουν από τη διαδικασία. Συνεπώς, πρέπει να κλητευθεί και να καταθέσει ή να δοθεί αναδρομική ισχύς στην ήδη καταχωρηθείσα γραπτή του μαρτυρία.

9.    Περαιτέρω, η ομνύουσα αναφέρει ότι η μη κατάθεση βιογραφικού σημειώματος στις γραπτές εκθέσεις δεν προκαλεί οποιαδήποτε αδικία ή δυσμενή επίπτωση στο αντίδικο μέρος, καθότι παρέχεται στο Δικαστήριο η διακριτική ευχέρεια να επιτρέπει τέτοιες πρακτικές ρυθμίσεις. Επίσης, η ομνύουσα διατείνεται ότι η προσέγγιση αυτή είναι συμβατή με τις πρόνοιες των Κ.Π.Δ.2023, οι οποίοι δίνουν έμφαση στην αναλογικότητα και την αποφυγή περιττών τυπικοτήτων.

Δ. Νομικό Πλαίσιο και αξιολόγηση Δικαστηρίου

10. Η διαδικασία σε σχέση με την παρουσίαση μαρτυρίας εμπειρογνωμόνων περιλαμβάνεται στο Μ.34 των Κ.Π.Δ. 2023. Σημειώνεται ότι το Μ.29 Κ.2 περιορίζει την εφαρμογή συγκεκριμένων μερών των Κ.Π.Δ. 2023 στις Μικρές Απαιτήσεις. Το Μ.34 δεν περιλαμβάνεται σε αυτά. Συνεπώς, οι σχετικές πρόνοιες του Μ.34 τυγχάνουν πλήρους εφαρμογής στην παρούσα ‘Μικρή Απαίτηση’, με την επιφύλαξη ότι, βάσει του Μ.34 Κ.1(2), σε μικρή απαίτηση επιτρέπεται μαρτυρία μόνο ενός πραγματογνώμονα επί συγκεκριμένου ζητήματος.

11. Το Μ.34 Κ.5 αναφέρεται στην εξουσία του Δικαστηρίου να περιορίζει τη μαρτυρία πραγματογνωμόνων. Το εδάφιο 1 του Κ.5 αναφέρει ότι «κανένας διάδικος δεν δύναται να καλέσει πραγματογνώμονα ή να καταθέσει έκθεση πραγματογνώμονα ως μαρτυρία χωρίς την άδεια του δικαστηρίου».  H πρόνοια έχει τη δική της σημασία. Σύμφωνα με την παρ. 35.0.2. του White Book 2014 (Sweet & Maxwell, Thomson Reuters), πριν από την εφαρμογή των διαδικαστικών κανονισμών που ισχύουν σήμερα στην Αγγλία και σε μεγάλο βαθμό προσομοιάζουν με τους Κ.Π.Δ. 2023, η εμπλοκή των εμπειρογνωμόνων στην πολιτική διαδικασία αποτελούσε πηγή εκτεταμένων εξόδων και καθυστερήσεων, ενώ σε συγκεκριμένες περιπτώσεις η εκτεταμένη ή ακατάλληλη χρήση εμπειρογνωμόνων περιέπλεκε τη διαδικασία.[1] Συνεπώς, σκοπός της νέας διαδικασίας είναι να παράσχει στο Δικαστήριο τη δυνατότητα ελέγχου, μέσω των εξουσιών διαχείρισης, ώστε να περιορίσει την ανεξέλεγκτη παρουσίαση μαρτυρίας εμπειρογνωμόνων.

12. Σε αυτό το πλαίσιο, το Μ.34 Κ.5(2) προνοεί ότι κατά την υποβολή αιτήματος για άδεια, οι διάδικοι προσδιορίζουν «(α) τον τομέα στον οποίο απαιτείται η μαρτυρία πραγματογνώμονα και τα ζητήματα τα οποία θα πραγματευθεί η μαρτυρία πραγματογνώμονα και (β) όταν είναι πρακτικά εφικτό, το όνομα του προτεινόμενου πραγματογνώμονα». Σύμφωνα με την παρ. 35.4.2. του White Book (ανωτέρω), η άδεια για κλήση εμπειρογνώμονα μπορεί να δοθεί είτε κατά την έκδοση οδηγιών διαχείρισης από το Δικαστήριο, είτε κατόπιν αιτήματος διαδίκου.[2]

13. Σύμφωνα με την παρ. 32.1.1. του White Book (ανωτέρω),[3] οδηγίες διαχείρισης, συμπεριλαμβανομένων οδηγιών σε σχέση με τον έλεγχο της μαρτυρίας, μπορούν να δοθούν σε οποιοδήποτε στάδιο. Τα έγγραφα που καταχωρούνται από τους διαδίκους, όπως τα ερωτηματολόγια οδηγιών και οι λίστες προδικαστικού ελέγχου, διευκολύνουν τη διαχείριση και είναι σχεδιασμένα ώστε το Δικαστήριο να ενημερώνεται έγκαιρα, σε κάποιο βαθμό, ότι θα ήταν χρήσιμες συγκεκριμένες οδηγίες.

14. Εν προκειμένω, με το ερωτηματολόγιο οδηγιών ημερ.13/3/2025 ο Αιτητής δήλωσε εξ αρχής ότι επιθυμεί να παρουσιάσει τη μαρτυρία του πραγματογνώμονα κ. Γεώργιου Γιαννίκου, καθορίζοντας ότι πρόκειται για πολιτικό μηχανικό, του οποίου η μαρτυρία αφορά «την επίβλεψη των εργασιών, το κόστος και τις ζημιές που προκλήθηκαν από την κατασκευή του σταμπωτού». Επίσης, από τη δικογραφία πράγματι προκύπτει ως επίδικο ζήτημα η ύπαρξη κακοτεχνιών, στη βάση των οποίων ο Αιτητής αρνείται ευθύνη για πληρωμή και ανταπαιτεί αποζημιώσεις για την απορρέουσα ζημιά.

15. Κατά την προκαταρκτική διαχείριση δυνάμει του Μ.29 και την κατηγοριοποίηση της παρούσας απαίτησης ως Μικρής Απαίτησης, το Δικαστήριο δεν αναφέρθηκε με τις διαδικαστικές οδηγίες στο ζήτημα παραχώρησης άδειας για παρουσίαση εμπειρογνώμονα. Σε εκείνο το στάδιο, θεωρώ ότι ο Αιτητής θα έπρεπε να αποταθεί άμεσα στο Δικαστήριο για να εξασφαλίσει την αναγκαία άδεια.

16.  Εντούτοις, ο Αιτητής επέλεξε, χωρίς να λάβει άδεια, να προχωρήσει με την καταχώριση της γραπτής του μαρτυρίας, συμπεριλαμβανομένης της μαρτυρίας του πιο πάνω εμπειρογνώμονα. Οι πρόνοιες του Μ.34 Κ.5(1) είναι  επιτακτικής φύσεως και χωρίς την απαραίτητη άδεια του Δικαστηρίου η μαρτυρία εμπειρογνώμονα δεν μπορεί να γίνει δεκτή. Όπως προαναφέρθηκε, ο σκοπός είναι ο δικαστικός έλεγχος της μαρτυρίας των εμπειρογνωμόνων.

17.  Λαμβάνοντας όμως υπόψη ότι, μέσω του ερωτηματολογίου οδηγιών, ο Αιτητής ενημέρωσε έγκαιρα το Δικαστήριο για την πρόθεσή του να παρουσιάσει εμπειρογνώμονα, ενώ από τη δικογραφία πράγματι προκύπτει ζήτημα που χρήζει εμπειρογνωμοσύνης, θεωρώ δίκαιο να δοθεί άδεια στον Αιτητή, έστω και σε αυτό το στάδιο, να παρουσιάσει τη μαρτυρία του εμπειρογνώμονα που εξ αρχής κατονόμασε.

18. Ωστόσο, το ζήτημα δεν τελειώνει εδώ. Σύμφωνα με το Μ.34 Κ.6, «Η μαρτυρία πραγματογνώμονα δίδεται υπό μορφή γραπτής έκθεσης εκτός αν το δικαστήριο διατάξει διαφορετικά.» Περαιτέρω, ο Κ.11 του Μ.34 καθορίζει ότι τα πιο κάτω στοιχεία πρέπει να περιλαμβάνονται στην έκθεση εμπειρογνώμονα:

«(α) δίδονται λεπτομέρειες των προσόντων του πραγματογνώμονα·

(β) δίδονται λεπτομέρειες οποιασδήποτε βιβλιογραφίας ή άλλου υλικού στο οποίο στηρίχτηκε η ετοιμασία της έκθεσης·

(γ) περιέχεται δήλωση στην οποία παρατίθεται η ουσία όλων των γεγονότων και οδηγιών οι οποίες είναι ουσιώδεις για τις γνώμες οι οποίες διατυπώνονται στην έκθεση ή στα οποία βασίστηκαν οι γνώμες αυτές·

(δ) διευκρινίζεται ποια από τα γεγονότα τα οποία αναφέρονται στην έκθεση, αποτελούν αντικείμενο ιδίας γνώσης του πραγματογνώμονα·

(ε) αναφέρεται ποιος πραγματοποίησε οποιαδήποτε εξέταση, μέτρηση, δοκιμή ή πείραμα, τα οποία ο πραγματογνώμονας χρησιμοποίησε στην έκθεση, δίδονται τα προσόντα τέτοιου προσώπου και αναφέρεται κατά πόσον η δοκιμή ή το πείραμα διεξήχθη υπό την εποπτεία του πραγματογνώμονα ή όχι·

(στ) όταν υπάρχει φάσμα γνωμών επί των θεμάτων τα οποία τυγχάνουν πραγμάτευσης στην έκθεση:

(i) συνοψίζεται το φάσμα γνωμών· και

(ii) δίδονται λόγοι για τη γνώμη του ίδιου του πραγματογνώμονα·

(ζ) περιέχεται σύνοψη των συμπερασμάτων στα οποία καταλήγει·

(η) αν ο πραγματογνώμονας δεν είναι σε θέση να εκφέρει γνώμη χωρίς επιφύλαξη, δηλώνεται η επιφύλαξη.

 

(2) Στο τέλος της έκθεσης πραγματογνώμονα υπάρχει δήλωση ότι ο πραγματογνώμονας κατανοεί και έχει συμμορφωθεί με το καθήκον του προς το δικαστήριο.

(3) Η έκθεση πραγματογνώμονα επιβεβαιώνεται με δήλωση αληθείας.

(4) Η έκθεση πραγματογνώμονα περιλαμβάνει δήλωση αναφορικά με την ουσία όλων των ουσιωδών εντολών, είτε γραπτών είτε προφορικών, στη βάση των οποίων συντάχθηκε η έκθεση.»

19. Η θέση που προβλήθηκε από πλευράς Αιτητή περί ‘τυπικοτήτων’ που θα μπορούσαν να αποφευχθούν κατ’ εφαρμογή του πρωταρχικού σκοπού δεν με βρίσκει σύμφωνο. Εν πρώτοις, η καθεμία από τις πιο πάνω πρόνοιες έχει τη δική της σημασία. Από το περιεχόμενο του Κ.11 του Μ.34, καθίσταται προφανές ότι οι πρόνοιες αποσκοπούν στο να παρουσιαστεί με διαφανή και δομημένο τρόπο το αναγκαίο υπόβαθρο, που θα βοηθήσει το Δικαστήριο να αξιολογήσει τη μαρτυρία του εμπειρογνώμονα. Περαιτέρω, σύμφωνα με την παράγραφο 35.10.1 του White Book (ανωτέρω),[4] ένας από τους σκοπούς που επιδιώκουν οι πρόνοιες, σε σχέση με το περιεχόμενο της έκθεσης εμπειρογνώμονα, είναι η υπενθύμιση των εμπειρογνωμόνων ότι το καθήκον τους για υποβοήθηση του Δικαστηρίου υπερκεράζει οποιαδήποτε υποχρέωση προς το πρόσωπο από το οποίο λαμβάνουν οδηγίες και πληρωμή. Προς πλήρη συμμόρφωση με το καθήκον προς το Δικαστήριο, η έκθεση πρέπει να περιλαμβάνει, όπως προνοείται και στους κανονισμούς, όλα όσα ο εμπειρογνώμονας  θεωρεί σχετικά με την άποψη που εκφράζει, ενώ θα πρέπει να επισύρει ειδικά την προσοχή του Δικαστηρίου σε οποιοδήποτε θέμα που θα μπορούσε να επηρεάσει την εγκυρότητα των συμπερασμάτων του.

20. Περαιτέρω, σύμφωνα με την παράγραφο 35.10.3. του  White Book (ανωτέρω), η συμπερίληψη στην έκθεση εμπειρογνώμονα όλων των ουσιωδών οδηγιών που έλαβε, είτε προφορικών είτε γραπτών, αποσκοπεί στην ενίσχυση της αξίας που έχει για το Δικαστήριο η μαρτυρία του εμπειρογνώμονα. Σκοπός είναι να αποφευχθεί η αποσιώπηση οποιωνδήποτε απόψεων ή γεγονότων που δόθηκαν προς τον εμπειρογνώμονα και δεν εξυπηρετούν το διάδικο που δίδει οδηγίες.

21. Στην Stevens v Gullis (Pile, third party) [2000] 1 AII ER 527, ο εμπειρογνώμονας απέτυχε να συμμορφωθεί με τους αντίστοιχους Αγγλικούς κανονισμούς που καθορίζουν το περιεχόμενο της έκθεσης εμπειρογνώμονα. Aντ’ αυτού, ενώπιον του Δικαστηρίου τέθηκε επιστολή με την οποία ο εμπειρογνώμονας αναφερόταν στα προσόντα και την εμπειρία του. Κατά τον χρόνο έκδοσης της απόφασης, οι νέοι κανονισμοί είχαν πρόσφατα τεθεί σε εφαρμογή.

22. Κατ’ έφεση, το Court of Appeal επικύρωσε την απόφαση του κατώτερου Δικαστηρίου να αποκλείσει τη μαρτυρία του εμπειρογνώμονα, για τον λόγο ότι ο εμπειρογνώμονας δεν είχε συμμορφωθεί με τους κανονισμούς που καθορίζουν το περιεχόμενο της έκθεσης και, σε αυτό το πλαίσιο, κατέστη εμφανές ότι δεν αντιλαμβανόταν το καθήκον του προς το Δικαστήριο. Παραθέτω μέρος της απόφασης:

« With regard to para 1.2(8) of the practice direction, the judge went on to say: ΄Mr Isaac has not set out the substance of his instructions. That is of particular concern in the present case because of the suspicions of the [architect] that Mr Isaac is taking his instructions directly from the defendant΄ There can be no excuse, based upon the fact that the CPR only came into force on 26 April 1999, for the fact that Mr Isaac did not understand the requirements of the courts with regard to experts. Those requirements are underlined by the CPR. It is now clear from the rules that, in addition to the duty which an expert owes to a party, he is also under a duty to the court. The series of orders made by the judge to which I have referred were designed to bring the present proceedings forward to a state where they could be conveniently tried at the proposed date…The requirements of the practice direction that an expert understands his responsibilities, and is required to give details of his qualifications and the other matters set out in para 1 of the practice direction, are intended to focus the mind of the expert on his responsibilities in order that the litigation may progress in accordance with the overriding principles contained in Pt 1 of the CPR. Mr Isaac had demonstrated that he had no conception of those requirements and I am quite satisfied that the judge had no alternative but to take the action which he did, notwithstanding the fact that the CPR had only recently come into force and that the consequences to the defendant of the course which was taken were draconian and could deprive him of a claim which he might otherwise have against the architect.»

(η έμφαση γίνεται από το Δικαστήριο)

 

23. Εν προκειμένω, ο εμπειρογνώμονας παρουσίασε επιστολή ημερ. 12/10/2023. Η επιστολή συνοψίζει τα γεγονότα της υπόθεσης, αναφέρεται σε επιτόπια επίσκεψη του εμπειρογνώμονα και καταγράφει τα συμπεράσματά του. Μέσω της γραπτής αγόρευσης της συνηγόρου του Αιτητή, προβάλλεται η θέση ότι λόγω καλόπιστου λάθους η μαρτυρία του κ. Γιαννίκου δεν συνοδεύεται από το βιογραφικό του σημείωμα ως τεκμήριο. Περαιτέρω, γίνεται εισήγηση προς το Δικαστήριο ότι οι Κ.Π.Δ. 2023 απαιτούν μόνο την αποκάλυψη της εμπειρίας και προσόντων στην έκθεση, χωρίς υποχρέωση κατάθεσης βιογραφικού, ενώ δεν υπάρχει πρόνοια που να αναφέρει ότι η απουσία βιογραφικού καθιστά απαράδεκτη τη μαρτυρία.[5]

24. Οι θέσεις της πλευράς του Αιτητή δεν με βρίσκουν σύμφωνο. Δεν είναι μόνο η παράθεση των προσόντων του εμπειρογνώμονα που απουσιάζει από τη ρηθείσα επιστολή. Το περιεχόμενο της επιστολής απέχει κατά παρασάγγας από  τις πρόνοιες του Κ.11 του Μ.34. Μεταξύ άλλων, απουσιάζει η δήλωση ότι ο εμπειρογνώμονας κατανοεί το καθήκον του προς το Δικαστήριο, η δήλωση αλήθειας, καθώς και η δήλωση ότι ο εμπειρογνώμονας κατέγραψε όλες τις ουσιώδεις εντολές που δέχθηκε για σκοπούς ετοιμασίας της μαρτυρίας του. Επίσης, επισημαίνεται ότι η επιστολή απευθύνεται προς τον ίδιο τον Αιτητή και όχι στο Δικαστήριο.

25. Όπως προκύπτει από τα προαναφερόμενα, η απουσία αυτών των στοιχείων δεν είναι επουσιώδους σημασίας, ούτε ανάγεται σε απλή τυπικότητα. Πρόκειται για παράλειψη συμμόρφωσης με κανονισμούς, που έχουν απώτερο στόχο την προαγωγή του πρωταρχικού σκοπού και τη θωράκιση του καθήκοντος που φέρει ο εμπειρογνώμονας προς το Δικαστήριο. Με αυτά τα δεδομένα, η επιστολή του κ. Γιαννίκου ημερ. 12/10/2023 δεν μπορεί να θεωρηθεί, στο πλαίσιο του Μ.34., ως έκθεση εμπειρογνώμονα.

26. Δεν παραγνωρίζω ότι βάσει του Μ.34 Κ.6(1), η μαρτυρία πραγματογνώμονα δίδεται υπό μορφή γραπτής έκθεσης, «εκτός αν το Δικαστήριο διατάξει διαφορετικά». Ωστόσο, στην παρούσα περίπτωση, πέραν της αόριστης επίκληση του ‘καλόπιστου λάθους’,  δεν έχει παρουσιαστεί οποιοσδήποτε λόγος για τον οποίο ο εμπειρογνώμονας παρέλειψε να ετοιμάσει έκθεση που να συμμορφώνεται με το Μ.34, ούτε έχει τεθεί υπόβαθρο γεγονότων που να εξηγεί τυχόν λόγους για τους οποίους ο συγκεκριμένος εμπειρογνώμονας δεν είναι σε θέση να ετοιμάσει δεόντως έκθεση που να συνάδει με το Μ.34 Κ.11. Ο πρωταρχικός σκοπός περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, «την επιβολή συμμόρφωσης με κανονισμούς και διατάγματα». Με δεδομένη την απουσία υποβάθρου που να δικαιολογεί παρέκκλιση από το Μ.34 Κ.6(1), δεν θεωρώ ότι θα μπορούσε να δοθεί άδεια στον κ. Γιαννίκο να καταθέσει, χωρίς να ετοιμάσει έκθεση εμπειρογνώμονα βάσει των προνοιών του Μ.34.

27. Τέλος, για σκοπούς πληρότητας, σημειώνω ότι η απουσία ένστασης στην παρούσα αίτηση από πλευράς της Καθ’ ης η Αίτηση δεν αποτελεί παράγοντα που ενισχύει τις θέσεις του Αιτητή. Η απουσία ένστασης δεν θεραπεύει την παράλειψη συμμόρφωσης, ούτε απαλλάσσει το Δικαστήριο από το καθήκον της προαγωγής του πρωταρχικού σκοπού μέσω της ενεργούς διαχείρισης.

Ε. Συμπεράσματα και κατάληξη

28. Για όλους τους πιο πάνω λόγους, εκδίδονται τα ακόλουθα διατάγματα:

(i)            Η επιστολή ημερ. 12/10/2023 του κ. Γιαννίκου προς τον Αιτητή αποκλείεται από το μαρτυρικό υλικό εφόσον, πρώτον, καταχωρίστηκε χωρίς άδεια του Δικαστηρίου κατά παράβαση του Μ.34 Κ.5(1) και, δεύτερον, δεν πληροί τα στοιχεία του Μ.34 Κ.11.

 

(ii)          Δίδεται άδεια στην πλευρά του Αιτητή να παρουσιάσει τη μαρτυρία του εμπειρογνώμονα – πολιτικού μηχανικού, κ.Γεώργιου Γιαννίκου, σε σχέση με τα θέματα που αναφέρονται στο ερωτηματολόγιο οδηγιών του Αιτητή ημερ. 13/3/2025, ήτοι ‘την επίβλεψη των επίδικων εργασιών, το κόστος και τις ζημιές που προκλήθηκαν από την κατασκευή του σταμπωτού’.

 

(iii)         Η πιο πάνω άδεια τελεί υπό την αίρεση ότι η μαρτυρία του κ. Γεώργιου Γιαννίκου θα καταχωριστεί μέχρι τις 30/10/2026, ώρα 13.00, με τη μορφή έκθεσης εμπειρογνώμονα σε συμμόρφωση με το Μ.34 Κ.11.

 

Η απαίτηση ορίζεται για τελικές γραπτές αγορεύσεις στις 30/11/2026, ώρα 9.15 π.μ.

29. Όσον αφορά τα έξοδα της παρούσας αίτησης, γενεσιουργός αιτία για την καταχώριση αυτής αποτέλεσε η παράλειψη της πλευράς του Αιτητή να λάβει  έγκαιρα άδεια για την καταχώριση μαρτυρίας εμπειρογνώμονα και να συμμορφωθεί με τις απαιτήσεις ως προς το περιεχόμενο της έκθεσης εμπειρογνώμονα. Από την άλλη, κατά την ακρόαση διαδικαστικών οδηγιών (ΑΔΟ) της παρούσας αίτησης, η Καθ’ ης η Αίτηση συμφώνησε σε χρονοδιάγραμμα που προνοούσε την καταχώριση ένστασης και αγορεύσεων. Εν τέλει, η Καθ’ ης η Αίτηση δεν καταχώρισε ούτε ένσταση ούτε γραπτή αγόρευση και, την ημέρα ακρόασης της παρούσας αίτησης, δήλωσε ότι δεν ενίσταται. Υπό αυτά τα δεδομένα, κρίνω ότι κάθε πλευρά πρέπει να επωμιστεί τα δικά της έξοδα.

Κ. ΒΑΡΝΑΒΑΣ Ε.Δ.

Πιστό Αντίγραφο

Πρωτοκολλητής

 



[1] White Book 2014, παρ. 35.0.2.: «In the Access to Justice Reports, expert evidence was identified as a major source of problems in the civil justice system (see interim report Chap. and final Chap. 13). It was said that the need to engage experts was a source of excessive expense, delay and, in some cases, increased complexity through the excessive or inappropriate use of experts. Concern was also expressed as to the failure of experts to maintain their independence from the parties by whom they had been instructed. The principal recommendation made in the Access to Justice Reports was that the calling of expert evidence should be subject to the complete control of the court through the exercise of the court's case management powers.»

[2] White Book 2014, παρ. 35.4.2.: « Permission to call an expert to testify or to put in evidence and expert’s report may be given in the court’s own case management directions or in response to an application to the court by a party, the court will prompt the parties to consider their intentions regarding the use of expert evidence at an early stage»

[3] White Book 2014, παρ. 32.1.1: «Under the CPR and related practice directios the court has extensive powers to manage cases and these powers may be used flexibly. The nature of case management may vary, depending on whether a case is allocated to the fast track or is proceeding on the multi – trac, and, in the latter event, on whether the case is straightforward or less simple (Final Report, pp.60-61), Rule 32.1 applies to cases proceeding on the small claims track but the other rules in Part 32 do not apply to such cases (r.27.2(1)(c)). Directions may be given at any time and may include directions as to evidence. Checklists and other documents to be filed by the parties to assist case management are designed in part to alert the court to the possibility that directions as to evidence may be helpful (Final Report, p.61). The general power to "control the evidence" is a far-reaching one to which some of the rules which follow in this Part are subject.»

[4] White Book 2014, παρ. 35.10.1: «Contents of report – effect of the rule: An expert's report must comply with the provisions of this rule and the requirements set out in the relevant practice direction (see para.35PD.1). The purpose of the requirement in r.35.10(2) is to remind the expert preparing a report that their duty to "help the court" overrides any obligation to the person from whom they have received instructions or by whom, they are paid (r.35.3(2)). Full compliance with this duty would include ensuring that the report includes everything which the expert regards as being relevant to the opinion which they have expressed, and that any matter which would affect the validity of that opinion has been drawn to the attention of the court.»

[5] Γραπτή αγόρευση Αιτητή, παρ. 10 και 21


cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο