ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ

ΕΝΩΠΙΟΝ: Χ. Σατσιά Προσ. Ε.Δ.

Αρ. Υπόθεσης: 2634 / 2022

 

 

ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

 

Κατηγορούσα Αρχή

και

 

C.P. ALTECH ENERGY LTD

 

Κατηγορούμενη

 

Ημερομηνία: 23 Απριλίου 2023

 

Εμφανίσεις:

Για Κατηγορούσα Αρχή: κ. Γ. Προδρόμου

Για Κατηγορούμενη: κ. Ο. Καϊλής

 

 

Π Ο Ι Ν Η

 

1.         Η Κατηγορούμενη  κατόπιν παραδοχής της κρίθηκε ένοχη σε τέσσερεις (4) κατηγορίες οι οποίες αφορούν την παράλειψη της ως εργοδότης να λάβει μέτρα σύμφωνα με τις ελάχιστες προδιαγραφές ασφάλειας και υγείας σε σχέση με τα εργοτάξια και συγκεκριμένα για την διεξαγωγή εργασιών σε ύψος και την διεξαγωγή εργασιών σε επιφάνεια από εύθραυστο υλικό και την παράλειψη της ως εργοδότης να εφαρμόσει ασφαλή μέθοδο εργασίας κατά τη διαδικασία εγκατάσταση φωτοβολταϊκών πλακών σε μεταλλική επικλινή στέγη. Ως αποτέλεσμα των παραλείψεων της Κατηγορούμενης, ο εργοδοτούμενος της κύριος Emil Dzhulev (εφεξής «Παθών»), έπεσε από ύψος 8.5 μέτρων και τραυματίστηκε σοβαρά.

 

2.          Ειδικότερα, το κατηγορητήριο περιλαμβάνει τις ακόλουθες τέσσερεις (4) κατηγορίες:

 

Πρώτη Κατηγορία:

2.1  Η πρώτη κατηγορία αφορά την παράλειψη λήψης μέτρων λήψης μέτρων σύμφωνα με τις ελάχιστες προδιαγραφές ασφάλειας και υγείας για τα εργοτάξια (ελάχιστες ειδικές προδιαγραφές για τις θέσεις εργασίας στα εργοτάξια) για τη διαφύλαξη της ασφάλειας και υγείας στο εργοτάξιο, ήτοι την πραγματοποίηση εργασιών σε ύψος με τη βοήθεια κατάλληλου εξοπλισμού ή μηχανισμών συλλογικής προστασίας ή με την χρήση εξαρτισμών ή άλλων μέσων ασφάλειας με αγκύρωση ώστε να αποφεύγεται η πτώση προσώπων από ύψος, κατά παράβαση των κανονισμών 2, 3 και 11, Παράρτημα IV, Μέρος Β, Τμήμα ΙΙ, παράγραφος 5.3 των περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία (Ελάχιστες Προδιαγραφές για Προσωρινά ή Κινητά Εργοτάξια) Κανονισμών του 2015 (εφεξής «Κανονισμοί») και των άρθρων 2, 3, 13, 34(2), 38 και 53(1) του περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία Νόμου, Ν.89(Ι)/1996, ως έχει τροποποιηθεί (εφεξής «Νόμος»).  

 

2.2  Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος της πρώτης κατηγορίας, η Κατηγορούμενη, στις 30.3.2021 ενώ ήταν εργοδότης και ασχολείτο με την εγκατάσταση φωτοβολταϊκού συστήματος πάνω σε μεταλλική επικλινή στέγη (οροφή) των αποθηκών της εταιρείας Π.Κ. ΕΥΡΩΔΥΝΑΜΙΚΗ ΛΤΔ, στη Βιομηχανική Περιοχή Τσερίου, τμήμα της οποίας ήταν κατασκευασμένο από διαφανή πλαστικά κυματοειδή φύλλα (φωταγωγός), παρέλειψε κατά τη διάρκεια των εργασιών στερέωσης των βάσεων για την τοποθέτηση των φωτοβολταϊκών πλακών, να λάβει κατάλληλα μέτρα για την ασφαλή εκτέλεση των εργασιών σε ύψος, με τη βοήθεια κατάλληλου εξοπλισμού ή με μηχανισμούς συλλογικής προστασίας όπως ικριώματα, κινητές ανυψωτικές εξέδρες ή άλλες κατάλληλες εξέδρες, κιγκλιδώματα, δίχτυα προστασίας ή/και τη χρησιμοποίηση εξαρτισμών ή άλλων μέσων με αγκύρωση, όπως ζώνες ασφαλείας με ιμάντες ασφαλείας επαρκούς αντοχής με μηχανισμό κατά των πτώσεων, με αποτέλεσμα ο Emil Dzhulev να πέσει από ύψος 8.5m περίπου, διαμέσου του διαφανούς φύλλου που είχε θρυμματιστεί, στο δάπεδο της αποθήκης και να τραυματιστεί  

 

Δεύτερη Κατηγορία:

2.3  Η δεύτερη κατηγορία αφορά την παράλειψη της Κατηγορούμενης  να λάβει μέτρα σύμφωνα με τις ελάχιστες προδιαγραφές ασφάλειας και υγείας για τα εργοτάξια για τη διαφύλαξη της ασφάλειας και υγείας στο εργοτάξιο, ήτοι για τις εργασίες επί ή πλησίον στέγης ή οποιασδήποτε άλλης επιφάνειας κατασκευασμένης από εύθραυστο υλικό, διά μέσου του οποίου πρόσωπα στην εργασία κινδυνεύουν να πέσουν, κατά παράβαση των Κανονισμών 2, 3 και 11, Παράρτημα IV, Μέρος Β, Τμήμα ΙΙ, Παράγραφος 15 των Κανονισμών και των άρθρων  2, 3, 13, 34(2), 38 και 53(1) του Νόμου.

 

2.4  Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες του αδικήματος της δεύτερης κατηγορίας, η Κατηγορούμενη 1  στον ίδιο τόπο και κατά τον ίδιο χρόνο με αυτόν ο οποίος αναφέρεται στην πρώτη κατηγορία, ενώ ασχολείτο με την εγκατάσταση φωτοβολταϊκού συστήματος πάνω σε μεταλλική επικλινή στέγη, τμήμα της οποίας ήταν κατασκευασμένο από διαφανή πλαστικά κυματοειδή φύλλα (φωταγωγός), παρέλειψε να λάβει κατάλληλα μέτρα:

 

 (α)   για την ασφαλή διέλευση των εργοδοτούμενων της πάνω από τα εύθραυστα υλικά με την παροχή κατάλληλων κλιμάκων ασφαλείας και σανίδων ασφαλείας, ή

 (β)   για την αποτροπή προσώπων στην εργασία να βαδίσουν από απροσεξία πάνω στην επιφάνεια των ευθραύστων υλικών με την παροχή κατάλληλων κιγκλιδωμάτων ή κατάλληλων καλυμμάτων, ή άλλων κατάλληλων μέσων καθώς και την τοποθέτηση προειδοποιητικών πινακίδων για την ύπαρξη των υλικών, με αποτέλεσμα οι εργοδοτούμενοι της να εκτίθενται σε κίνδυνο πτώσης και τραυματισμού.

 

Τρίτη Κατηγορία

2.5  Η τρίτη κατηγορία είναι πανομοιότυπη με την πρώτη κατηγορία και αφορά την παράλειψη της Κατηγορούμενης να λάβει μέτρα για την ασφαλή εκτέλεση εργασιών σε ύψος με αποτέλεσμα οι εργοδοτούμενοι της να εκτίθενται σε κίνδυνο να πέσουν από ύψος 6 μ. έως 9.5 μ. περίπου και να τραυματιστούν.

 

Τέταρτη Κατηγορία

2.6  Η τέταρτη κατηγορία αφορά παράλειψη παροχής και διατήρησης μεθόδου εργασίας η οποία να είναι ασφαλής και χωρίς κινδύνους για την υγεία των εργαζομένων κατά παράβαση των άρθρων 2, 3, 13(2)(α), 13(12) και 53(1) του Νόμου.

 

2.7  Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος της τέταρτης κατηγορίας, η Κατηγορούμενη στον ίδιο τόπο και χρόνο που αναφέρεται στην πρώτη κατηγορία,  ενώ ήταν εργοδότης και ασχολείτο με την εγκατάσταση φωτοβολταϊκού συστήματος πάνω σε μεταλλική στέγη, τμήμα της οποίας ήταν κατασκευασμένο με διαφανή πλαστικά κυματοειδή φύλλα, παρέλειψε να εφαρμόσει ασφαλή μέθοδο εργασίας κατά την διαδικασία στερέωσης των βάσεων για την εγκατάσταση των φωτοβολταϊκών πλακών στην πιο πάνω οροφή με αποτέλεσμα οι εργοδοτούμενοι της να εκτίθενται σε κίνδυνο

 

3.         Τα γεγονότα εκτέθηκαν από τον ευπαίδευτο συνήγορο της Κατηγορούσας Αρχής και με αυτά συμφώνησε ο ευπαίδευτος συνήγορος των Κατηγορούμενων. Έχω θέσει ενώπιον μου τα γεγονότα τα οποία περιβάλλουν τη διάπραξη των αδικημάτων όπως αυτά έχουν εκτεθεί από το συνήγορο της Κατηγορούσας Αρχής και υιοθετήθηκαν από την Υπεράσπιση.

 

4.         Τα γεγονότα προκύπτουν από την  Πλήρη Έκθεση Διερεύνησης Ατυχήματος του αρμόδιου επιθεωρητή του Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας, ημερομηνίας 26.10.2021 και από τις φωτογραφίες από τη σκηνή του συμβάντος τα οποία κατατέθηκαν ως Έγγραφο Α κατά τη διαδικασία της έκθεσης των γεγονότων. Το περιεχόμενο του Εγγράφου Α έτυχε μελέτης από το Δικαστήριο και λήφθηκε υπόψη για σκοπούς επιβολής ποινής.

 

5.         Συνοπτικά, τα γεγονότα επί των οποίων η Κατηγορούμενη κρίθηκε ένοχη κατόπιν παραδοχής έχουν ως ακολούθως:

 

5.1  Η Κατηγορούμενη ασχολείται με την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων. Το ατύχημα επισυνέβη στις 30.03.2021 στο τελευταίο τμήμα των αποθηκών στην πίσω δυτική πλευρά του υποστατικού της εταιρείας Π.Κ. ΕΥΡΩΔΥΝΑΜΙΚΗ ΛΤΔ, στη Βιομηχανική Περιοχή Τσερίου όπου θα εγκαθίστατο φωτοβολταϊκό σύστημα από την Κατηγορούμενη.

 

5.2  Η στέγη (οροφή) της αποθήκης ήταν επικλινής και κατασκευασμένη από μεταλλικό σκελετό. Ο μεταλλικός σκελετός αποτελείτο από μεταλλικές δοκούς (I - beams), οι οποίες σχημάτιζαν στο κέντρο της οροφής αμβλεία γωνία (σχήμα ). Η στέγη ήταν καλυμμένη με μεταλλικά κυματοειδή φύλλα (τσίγκους).

 

5.3  Σε τμήμα της επικλινούς στέγης όπου θα διεξάγονταν οι εργασίες για την εγκατάσταση του φωτοβολταϊκού συστήματος, υπήρχαν διαφανή φύλλα κυματοειδή («φωταγωγοί»), κατασκευασμένα από πλαστικό για σκοπούς φωτισμού του εσωτερικού μέρους των αποθηκών.

 

5.4  Ο Παθών ο οποίος κατάγεται από τη Βουλγαρία μαζί με το συνάδελφο του Craciun Vasile («Vasile») από τη Ρουμανία βρίσκονταν πάνω στην επικλινή μεταλλική οροφή της αποθήκης για την εγκατάσταση του συστήματος. Συγκεκριμένα, θα εγκαθιστούσαν τις βάσεις για την στήριξη φωτοβολταϊκών πλακών πάνω στην  οροφή της αποθήκης. Οι βάσεις που χρησιμοποιούνταν από την Κατηγορούμενη ήταν ράγες αποτελούμενες από μείγμα αλουμινίου οι οποίες είχαν μήκος 5m ή 6m, ανάλογα με την περίπτωση.

 

5.5  Μετέβησαν στο χώρο γύρω στις 9 το πρωί μαζί με τον κύριο Χ. Παρασκευά, Διευθυντή της Κατηγορούμενης (εφεξής «Χ.Π.». Αρχικά τοποθέτησαν στο εξωτερικό πίσω μέρος της αποθήκης τη σκάλα και την στερέωσαν και ακολούθως ανέβηκαν και οι τρεις στην οροφή.  Είχαν μαζί τους τις ζώνες ασφαλείας με τις οποίες θα προσδένονταν καθώς και μικροεργαλεία. Για να προσδέσουν τις ζώνες ασφαλείας έπρεπε πρώτα να τρυπήσουν τον μεταλλικό σκελετό, για να τοποθετήσουν ειδικό κατάλληλο εξάρτημα για να στερεωθεί η βάση των φωτοβολταϊκών πλακών.

 

5.6  Οι ζώνες ασφαλείας προσδένονταν πάνω στις βάσεις των φωτοβολταϊκών πλακών. Ο ΧΠ τους υπέδειξε τα σημεία τοποθέτησης των φωτοβολταϊκών πλακών καθώς και τα πλαστικά διαφανή κυματοειδή φύλλα, τα οποία έπρεπε να αποφεύγουν να πατήσουν πάνω σε αυτά και στη συνέχεια αποχώρησε.   

 

5.7  Ενώ ο Παθών περπατούσε στην οροφή, πάτησε πάνω στο μέρος του φωταγογού με αποτέλεσμα αυτός να θρυμματιστεί (σπάσει) και ο Παθών να πέσει από την οροφή στο δάπεδο της αποθήκης από ύψος 8.5m περίπου και να υποστεί κάταγμα στη λεκάνη

 

5.8  Ο Παθών και ο Vasilev είχαν ήδη τρυπήσει σε ένα σημείο τη μεταλλική δοκό για την τοποθέτηση του εξαρτήματος που στερεώνεται η βάση των φωτοβολταϊκών πλακών και πάνω στο οποίο θα έδεναν τις ζώνες τους.  Τη συγκεκριμένη ημέρα, ο Χ.Π. είχε διευθετήσει να ενοικιάσει ανυψωτικό τηλεσκοπικό όχημα, το οποίο θα ανέβαζε τις φωτοβολταϊκές πλάκες στην οροφή του υποστατικού. Το τηλεσκοπικό όχημα θα ερχόταν μετά που θα τοποθετούνταν στην οροφή οι βάσεις των φωτοβολταϊκών πλακών.

 

5.9  Η Κατηγορούμενη είχε μητρώο εκπαίδευσης, στο οποίο υπογράφει ο Παθών σε σχέση με σεμινάριο που πραγματοποιήθηκε στις 3.11.2020.

 

5.10  Στην οροφή (στέγη) δεν υπήρχαν οποιαδήποτε κατάλληλα εμπόδια ή περίφραξη ή κιγκλιδώματα ώστε να αποτρέπεται ή να εμποδίζεται η πρόσβαση και η διέλευση των εργαζομένων πάνω από τα πλαστικά κυματοειδή φύλλα τα οποία ήταν εύθραυστα. Ούτε τοποθετήθηκαν  πινακίδες που να επισημαίνουν τα σημεία που βρίσκονται τα πλαστικά κυματοειδή φύλλα ώστε οι εργαζόμενοι να αποφεύγουν να πατήσουν πάνω σε αυτά. 

 

5.11  Το ύψος της αποθήκης στο πιο ψηλό σημείο ήταν 9.5m περίπου. Το πλαστικό κυματοειδές φύλλο το οποίο έσπασε και έπεσε ο  Παθών βρισκόταν σε ύψος 8.5m περίπου από το δάπεδο της αποθήκης. Το πρώτο πλαστικό κυματοειδές φύλλο βρισκόταν σε ύψος 6m περίπου από το δάπεδο της αποθήκης και το τελευταίο βρισκόταν σε ύψος 9.5m περίπου.

 

5.12   Η Κατηγορούμενη είχε στη διάθεση της Σχέδιο Ασφάλειας και Υγείας (ΣΑΥ). Στο ΣΑΥ υπήρχε γενική αναφορά και αξιολόγηση των κινδύνων για τις εργασίες σε ύψος. Για την αντιμετώπιση του κινδύνου πτώσης από ύψος γίνεται αναφορά στη χρήση ζωνών ασφαλείας και δέσιμο σε κεντρικό σημείο με ιμάντες ασφαλείας. Δεν γινόταν καμιά αναφορά, ούτε καθορίζονταν μέτρα για τις εργασίες που διεξάγονταν στην κεκλιμένη οροφή του υποστατικού και δεν αξιολογήθηκε ο προβλεπτός κίνδυνος από τυχόν πτώση λόγω θρυμματισμού (σπασίματος) των πλαστικών κυματοειδών φύλλων που ήταν εύθραυστα υλικά και αποτελούσαν μέρος της κεκλιμένης οροφής.

 

5.13  Η πρόσδεση των ζωνών ασφαλείας των εργοδοτουμένων θα γινόταν στη βάση των φωτοβολταϊκών πλακών, δηλαδή στις ράγες από αλουμίνιο. Ωστόσο, για να επιτευχθεί αυτό, έπρεπε να ολοκληρωθεί η διαδικασία τοποθέτησης των εν λόγω βάσεων, με την ακόλουθη διαδοχική σειρά εργασιών:

 

(α)   Να ανοιχθούν τρύπες πάνω στον μεταλλικό σκελετό της στέγης.

 

(β)  Να τοποθετήσουν τα εξαρτήματα (βίδες) μέσα στις τρύπες  που ανοίχθηκαν.

 

(γ)  Πάνω στα εξαρτήματα αυτά, να στερεωθεί η βάση των φωτοβολταϊκών πλακών. 

 

 

 

5.14  Με βάση την πιο πάνω διαδικασία που θα ακολουθείτο, προτού ολοκληρωθεί  η διαδικασία  τοποθέτησης των βάσεων των φωτοβολταϊκών πλακών:

 

(α)   Οι εργαζόμενοι που βρίσκονταν στην οροφή του κτηρίου δεν μπορούσαν να προσδέσουν πουθενά τη ζώνη ασφαλείας τους, έτσι, ώστε να προστατεύονται από τον κίνδυνο πτώσης από ύψος.

 

(β)   Η Κατηγορούμενη  δεν εφάρμοσε ασφαλή μέθοδο εργασίας για την εγκατάσταση του φωτοβολταϊκού συστήματος στην οροφή του κτηρίου της εταιρείας Π.Κ. ΕΥΡΩΔΥΝΑΜΙΚΗ ΛΤΔ.

 

5.15  Η Κατηγορούσα Αρχή δεν έχει οποιαδήποτε στοιχεία σε σχέση με αποζημίωση του Παθόντος. Δεν παρουσιάστηκαν στοιχεία για προηγούμενες καταδίκες όσον αφορά την Κατηγορούμενη.

 

6.         Έχω επίσης λάβει σοβαρά υπόψη μου το περιεχόμενο της ικανής προφορικής αγόρευσης του συνηγόρου της Κατηγορούμενης  για σκοπούς μετριασμού της ποινής της. Δεν κρίνω σκόπιμο να επαναλάβω το περιεχόμενο της. Συνοπτικά, αναφέρεται ότι ο συνήγορος των Κατηγορούμενων κάλεσε το Δικαστήριο να προσμετρήσει προς όφελος της Κατηγορούμενης τους ακόλουθους παράγοντες (χωρίς να αμφισβητούνται τα γεγονότα κάτω από τα οποία έλαβαν χώρα οι εν προκειμένω παραβάσεις):

 

6.1         Η Κατηγορούμενη κατανοεί πλήρως τη σοβαρότητα του αδικήματος και το πόσο σημαντικό είναι να λαμβάνονται μέτρα  ασφαλείας για την προστασία της υγείας των εργοδοτουμένων της. Δεν πρόκειται για μια περίπτωση εργοδότη ο οποίος δεν ελάμβανε καθόλου μέτρα για την ασφάλεια των εργαζομένων της. Παρείχε στους εργοδοτούμενους της ζώνη ασφαλείας, κράνος και γιλέκο.

 

6.2         Στην παρούσα περίπτωση πρόκειται περί ενός μικρού κενού στην ασφάλεια, δηλαδή ήταν θέμα χρόνου μερικών λεπτών να προσδεθούν με ζώνη ασφαλείας.  

 

6.3         Σε σχέση με την πρόσβαση των εργαζομένων πάνω στα πλαστικά κυματοειδή φύλλα είχαν δοθεί οδηγίες να μην πατήσουν πάνω αυτά, ωστόσο διαφάνηκε πως αυτό δεν ήταν αρκετό. Αναφέρθηκε ότι σε σχέση με αυτό το ζήτημα μεγάλο ποσοστό ευθύνης φέρει και ο Παθών.

 

6.4         Πρόκειται στην ουσία πρόκειται για ένα μεμονωμένο περιστατικό. Η Κατηγορούμενη δραστηριοποιείται εδώ και 12 χρόνια στην εγκατάσταση φωτοβολταϊκών και ποτέ δεν τέθηκε οποιοδήποτε θέμα ασφάλειας.

 

6.5         Ο Παθών ήταν με αναρρωτική άδεια για περίοδο δύο μηνών και ακολούθως επέστρεψε στην εργασία του. Συνέχισε να εργάζεται στην Κατηγορούμενη για ακόμη 18 μήνες μετά την επιστροφή του. Η Κατηγορούμενη πλήρωσε ορισμένα έξοδα του Παθόντος σε σχέση με τον τραυματισμό του καθώς και τους μισθούς του και οι σχέσεις τους ήταν άψογες.

 

6.6         Την παραδοχή της Κατηγορούμενης η οποία δείχνει και την έμπρακτη της μεταμέλεια.

 

6.7         Τη συνεργασία της Κατηγορούμενης με τις αρμόδιες αρχές μετά το ατύχημα.

 

7.           Περαιτέρω, ο συνήγορος της Κατηγορούμενης επέστησε την προσοχή του Δικαστηρίου στο ότι οι κατηγορίες 1 και 3 είναι ταυτόσημες. Η μόνη διαφορά μεταξύ των είναι ότι στην πρώτη κατηγορία το αποτέλεσμα ήταν ο τραυματισμός του Παθόντος ενώ στην τρίτη κατηγορία η συνέπεια ήταν η έκθεση των εργοδοτούμενων της Κατηγορούμενης σε κίνδυνο πτώσης από ύψος. Η εισήγηση του είναι ότι λαμβανομένων υπόψη των αρχών της συνολικότητας και της αναλογικότητας θα πρέπει να επιβληθεί μία ποινή στις δύο κατηγορίες.

 

8.           Επιπρόσθετα, σε σχέση με την τέταρτη κατηγορία ο συνήγορος της Κατηγορούμενης ανέφερε ότι κατά την θέση του είναι απόρροια της πρώτης και τρίτης κατηγορίας και στην ουσία οι λεπτομέρειες της καλύπτονται από τις υπόλοιπες κατηγορίες.

 

9.           Τα αδικήματα στα οποία κρίθηκαν ένοχοι οι Κατηγορούμενοι είναι χωρίς αμφιβολία σοβαρά. Η σοβαρότητα του αδικήματος αντικατοπτρίζεται στην ποινή η οποία προβλέπεται από το Νόμο.

 

10.        Η σοβαρότητα η οποία προσδίδεται στο αδίκημα από το νομοθέτη, όπως προσδιορίζεται από το ανώτατο όριο ποινής, συνιστά έναν από τους παράγοντες που συνθέτουν την σοβαρότητα του αδικήματος. Το στοιχείο αυτό λαμβάνεται υπόψη στην επιμέτρηση της ποινής και συνεκτιμάται με τα γεγονότα της υπόθεσης, τόσο για την επιλογή του τύπου της ποινής όσο και για τον καθορισμό της έκτασής της (Δημοκρατία ν. Κυριάκου κ.ά. (1990) 2 Α.Α.Δ. 264, 270 - Βλ. και Souilmi v. Αστυνομίας (1992) 2 Α.Α.Δ. 248, Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Πέτρου (1993) 2 Α.Α.Δ. 9, Λαζάρου ν. Δημοκρατίας (1992) 2 Α.Α.Δ. 129).

 

11.         Όπως τέθηκε στην Λεβέντης ν. Αστυνομίας (1999) 2 Α.Α.Δ. 632  «το μέγιστο ύψος της ποινής που προβλέπεται από το Νόμο είναι η βάση από την οποία ξεκινά το Δικαστήριο για να επιμετρήσει την ποινή». Έπεται πως ένας από τους παράγοντες που θα ληφθεί υπόψη κατά την θεώρηση της επίδικης ποινής είναι η προβλεπόμενη από το Νόμο ποινή. Αυτός ο παράγοντας θα συνεκτιμηθεί με τους άλλους παράγοντες που επηρεάζουν την επιμέτρηση της ποινής.

 

12.        Η σοβαρότητα του αδικήματος εξαρτάται και σε μεγάλο βαθμό από το σύνολο των περιστάσεων που περιβάλλουν τη διάπραξη του. Θεωρώ σκόπιμο να παραπέμψω στην υπόθεση Μιχαηλίδης ν. Δημοκρατίας (1991) 2 Α.Α.Δ. 391, όπου στις σελίδες 402 - 403 λέχθηκαν τα ακόλουθα:

 

«Σχετικά με τη σοβαρότητα των αδικημάτων θα θέλαμε να παρατηρήσουμε ότι ο χαρακτηρισμός κάποιου αδικήματος ως σοβαρού δεν εξαρτάται αποκλειστικά από το ανώτατο όριο ποινής που ο νόμος προνοεί για τη διάπραξή του. Εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το σύνολο των περιστάσεων που περιβάλλουν τη διάπραξή του και διαγράφουν το μέγεθος της βλάβης και τις εν γένει συνέπειες που η διάπραξή του μπορεί να επιφέρει στην κοινωνία και οι οποίες δυνατόν είτε να υποβιβάζουν ένα αδίκημα για το οποίο προνοείται πολυετής φυλάκιση σε απλή και τυπική παράβαση, είτε να καθιστούν εξαιρετικά σοβαρό ένα αδίκημα για το οποίο δεν προνοείται αυστηρή ποινή υπό μορφή πολυετούς φυλάκισης.»

 

13.        Το άρθρο 53(1) του Νόμου προνοεί ότι η μη συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις οι οποίες επιβάλλονται με βάση το Νόμο ή τους Κανονισμούς οι οποίοι εκδίδονται δυνάμει αυτού τιμωρείται με πρόστιμο το οποίο δεν υπερβαίνει τις ογδόντα χιλιάδες ευρώ (€80,000) ή σε φυλάκιση που δεν θα υπερβαίνει τα τέσσερα χρόνια ή και στις δύο αυτές ποινές.

 

14.        Στην απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην Διευθυντής Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας ν. Χρυσόστομου κ.α. (2002) 22 ΑΑΔ 575, έλαβε χώρα μια επισκόπηση της νομολογίας σχετικά με την αρμόζουσα ποινή για αδικήματα αυτής της φύσεως και τονίστηκε η ανάγκη για αυστηρή αντιμετώπιση τους.[1]

 

15.        Στην απόφαση του  Ανωτάτου Δικαστηρίου στην Μουσκουντή ν. Διευθυντή Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας, Ποινική Έφεση Αρ. 58/20, 23.06.2020, ECLI:CY:AD:2020:B199, ECLI:CY:AD:2020:B199 αναφέρθηκε ότι τα αδικήματα τα οποία σχετίζονται με την ασφάλεια στους χώρους εργασίας πρέπει να αντιμετωπίζονται αυστηρά, τηρουμένης βεβαίως της αρχής ότι η σοβαρότητα ενός αδικήματος αντανακλάται από το ανώτατο όριο ποινής που καθορίζει ο Νόμος και σταθμίζεται από το Δικαστήριο στη βάση των ιδιαίτερων περιστατικών της κάθε υπόθεσης.

 

16.        Στην υπόθεση Επαρχιακός Λειτουργός Εργασίας Λεμεσού ν. Sedora Enterprises Ltd (1992) 2 Α.Α.Δ. 332, τονίστηκε ότι αποτρεπτικές ποινές μπορεί και πρέπει να επιβάλλονται για αδικήματα που δυνατό να επηρεάσουν ή αποτελούν κίνδυνο στην άνεση και την υγεία του κοινού τονίζοντας ότι τα δικαστήρια έχουν καθήκον να προσεγγίζουν τα θέματα αυτά, ανάλογα βέβαια με τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης, με τη δέουσα σοβαρότητα χάριν της επίτευξης των σκοπών του Νόμου. Η ανάγκη όπως επιδεικνύεται αυξανόμενη ευαισθησία για αδικήματα που άπτονται της ασφάλειας των εργοδοτουμένων τονίστηκε και στην Peppis Company Ltd κ.ά. ν. Επαρχιακού Λειτουργού Εργασίας (1999) 2 ΑΑΔ 272.

 

17.        Όπως αναφέρεται στο σύγγραμμα Sentencing in Cyprus του Γ.Μ. Πική «[t]his is another species of social legislation for the protection of vulnerable members of society against hazards at work – risks against which they have no readily available means to protect themselves. Measures to ensure the safety of the workforce are of immense importance, both to the individual and society. […] The case law reveals a tendency to step up monetary penalties for breaches of safety regulations, proclaiming the importance of a safe work environment».

 

18.        Ο στόχος του Νόμου είναι να δημιουργηθούν τέτοιες συνθήκες στο χώρο εργασίας ούτως ώστε οι εργοδοτούμενοι να μπορούν να εργάζονται με ασφάλεια, να παραμένουν υγιείς και με αυτό τον τρόπο να τυγχάνει σεβασμού η ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Σύμφωνα με το Άρθρο 31(1) του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης με πλαγιότιτλο «Δίκαιες και πρόσφορες συνθήκες εργασίας»:

 

«Κάθε εργαζόμενος έχει δικαίωμα σε συνθήκες εργασίας οι οποίες σέβονται την υγεία, την ασφάλεια και την αξιοπρέπειά του.»

 

19.        Όπως αναφέρθηκε από τον έντιμο Δικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου Καλλή στην απόφαση στην Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Λατομεία Φαρμακάς Λτδ (2004) 2 ΑΑΔ 573 σε αυτή την εποχή «προβάλλει πιο επιτακτική η υποχρέωση των εργοδοτών για διατήρηση συνθηκών πλήρους ασφάλειας στους τόπους εργασίας.  Οι εργαζόμενοι δικαιούνται μετά τον κάματο της ημέρας να επιστρέφουν στις οικογένειες τους αρτιμελείς και υγιείς. Δεν επιτρέπεται οποιαδήποτε χαλάρωση αυτής της υποχρέωσης των εργοδοτών. Παράλειψη τήρησης της θα πρέπει να αντιμετωπίζεται με αυστηρότητα». 

 

20.        Στην πρόσφατη απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση ΓΕΝΙΚΟΣ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ v. ΜΑΡΙΟΣ & ΜΙΧΑΛΗΣ ΠΑΥΛΟΥ ΕΡΓΟΛΗΠΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΤΔ, Ποινική Έφεση Αρ. 183/2021, ECLI:CY:AD:2023:B23, 25/1/2023  αναφέρθηκε ότι στόχος του Νόμου είναι η δημιουργία συνθηκών ασφαλείας, έτσι ώστε να αποφεύγονται τα ατυχήματα στο χώρο εργασίας. Το γεγονός ότι από ευτυχείς συγκυρίες δεν έχει επέλθει οποιοσδήποτε τραυματισμός, δεν αποτελεί μετριαστικό παράγοντα.

 

21.        Η ποινή πρέπει, μεταξύ άλλων, να εξυπηρετεί τους σκοπούς του νόμου (Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Λατομεία Φαρμακάς Λτδ (2004) 2 ΑΑΔ 573). Όπως αναφέρθηκε στην Sedora Enterprises Ltd (ανωτέρω):

 

«Τα δικαστήρια έχουν καθήκον να προσεγγίζουν τα θέματα αυτά, ανάλογα βέβαια με τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης, με τη δέουσα σοβαρότητα χάριν της επίτευξης των σκοπών του Νόμου που, πέραν των ανθρωπιστικών στόχων, αποτρέπει τη μείωση της παραγωγικότητας και την αποφυγή ασκόπων οικονομικών επιβαρύνσεων λόγω τραυματισμού, επηρεασμού της υγείας και θανάτου.»

 

22.        Αποτελεί, ωστόσο, αξίωμα ότι η ανάγκη για αυστηρή αντιμετώπιση των παραβατών και η ανάγκη για επιβολή αποτρεπτικών ποινών δεν μειώνει την παράλληλη ανάγκη εξατομίκευσης της ποινής σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση, ώστε αυτή να αρμόζει στις συνθήκες του παραβάτη και να προσιδιάζει στην προσωπικότητά του. Ο στόχος του Δικαστηρίου σε αυτό το πλαίσιο είναι η επιβολή μιας δίκαιης ποινής η οποία να αρμόζει τόσο στο αδίκημα αλλά και στο δράστη.

 

23.        Ακόμα και όταν επιβάλλεται η πρόσδοση αποτρεπτικού χαρακτήρα στην ποινή η υποχρέωση για εξατομίκευση της, ώστε να αρμόζει και στις συνθήκες του παραβάτη, δεν ατονεί (Krekou v. Republic (1983) 2CLR 289, Φιλίππου ν. Αστυνομίας (1989) 2 ΑΑΔ 245). Ωστόσο, η διαδικασία εξατομίκευσης δεν πρέπει να οδηγεί στην εξουδετέρωση του αποτρεπτικού χαρακτήρα της ποινή (Constantinou v. Republic (1989) 2 A.A.Δ. 218).

 

24.        Στην απόφαση Mass Pack Trading Ltd ν. Επαρχιακού Λειτουργού Εργασίας Πάφου (1996) 2 Α.Α.Δ. 142 αναφέρθηκε ότι «[η] σοβαρότητα με την οποία πρέπει να αντιμετωπίζονται παραβάσεις της εργατικής νομοθεσίας, άνκαι αυτονόητη, έχει τονιστεί επανειλημμένα από το Ανώτατο Δικαστήριο. Βέβαια η ευθύνη των κατηγορουμένων εκτιμάται πάντα σε σχέση και ανάλογα με τις περιστάσεις της συγκεκριμένης υπόθεσης.»

 

25.         Εν προκειμένω, λαμβάνω υπόψη μου τη σοβαρότητα των αδικημάτων στα οποία κρίθηκε ένοχη η Κατηγορούμενη. Η προβλεπόμενη από το Νόμο ποινή είναι αυστηρή, ενώ οι επιπτώσεις από τη διάπραξη του αδικήματος συνίστανται στον σοβαρό τραυματισμό ενός εργοδοτούμενου ο οποίος παρέμεινε εκτός εργασίας για δύο μήνες. Λαμβάνω υπόψη μου την ανάγκη για επιβολή ποινών οι οποίες να είναι αποτρεπτικές, τόσο ειδικώς όσο και γενικώς, ως προκύπτει από την προπαρατεθείσα σχετική νομολογία.

 

26.        Λαμβάνω υπόψη μου τις συνθήκες διάπραξης του αδικήματος ως αυτές εκτέθηκαν προηγουμένως. Λαμβάνω υπόψη μου το ότι επρόκειτο περί ενός κενού μερικών λεπτών μέχρι να εγκατασταθούν οι ράγες πάνω στις οποίες θα προσδένονταν οι εργοδοτούμενοι καθώς και το ότι υπήρχαν ορισμένα μέτρα ασφαλείας. Λαμβάνεται υπόψη ότι δόθηκαν οδηγίες από τον Διευθυντή της Κατηγορούμενης να μην πατήσει ο οποιοσδήποτε πάνω στο φωταγωγό.  Αυτός ο παράγοντας  επηρεάζει το επίπεδο της ποινικής ευθύνης της Κατηγορούμενης. Παρότι τα προαναφερόμενα δεν αποτελούν υπεράσπιση μπορεί ληφθούν υπόψη κατά την επιμέτρηση της ποινής καθότι επηρεάζουν το επίπεδο ποινικής ευθύνης της Κατηγορούμενης και συνθέτουν τη σοβαρότητα του αδικήματος.

 

27.        Όσον αφορά τη συντρέχουσα αμέλεια του Παθόντος δεν μπορεί να θεωρηθεί ως μετριαστικός παράγοντας. Η ευθύνη του εργοδότη είναι απόλυτη και συνεχής.  Το ότι δεν ακολουθήθηκαν οι οδηγίες του εργοδότη από τον εργοδοτούμενο δεν αποτελεί μετριαστικό παράγοντα καθότι ο εργοδότης οφείλει να έχει σε θέση ένα ασφαλές σύστημα εργασίας το οποίο και να εφαρμόζει ανελλιπώς. Αν θεωρείτο ως μετριαστικός παράγοντας η πιθανή αμέλεια του θύματος θα δίδονταν λανθασμένα μηνύματα στην κοινωνία.  

 

28.        Παραπέμπω σχετικά στην απόφαση του έντιμου Δικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου κ. Φ. Νικολαϊδη στην Mass Pack Trading Ltd ν. Επαρχιακού Λειτουργού Εργασίας Πάφου (1996) 2 Α.Α.Δ. 142 όπου αναφέρθηκαν  τα ακόλουθα (η έμφαση είναι του παρόντος Δικαστηρίου):

 

«Ακόμα και αν είχε αποδειχθεί ο ισχυρισμός της υπεράσπισης ότι ο Μ.Κ.1 απειθαρχώντας στις οδηγίες των εργοδοτών του αποφάσισε να εργαστεί από τη συγκεκριμένη εξέδρα εκθέτοντας έτσι τον εαυτό του σε κίνδυνο, κάτι τέτοιο δεν θα αποτελούσε υπεράσπιση. Έχει λεχθεί ότι ακόμα και όταν οι εργαζόμενοι αφαιρούν μετά την τοποθέτησή τους τα προφυλακτικά μέτρα, η ευθύνη του εργοδότη δεν μειώνεται γιατί η συνεχής παροχή ασφαλούς συστήματος εργασίας αποτελεί αποκλειστικά δική του ευθύνη. Κάθε εργοδότης πρέπει να διατηρεί συνεχή έλεγχο και επιτήρηση της πιστής εφαρμογής των κανονισμών ασφαλείας. Το καθήκον συντήρησης των προστατευτικών μέτρων στις οικοδομικές εργασίες είναι απόλυτο. Η υποχρέωση για διατήρηση των μέτρων ασφάλειας και η συντήρησή τους δεν είναι μόνο απόλυτη αλλά και διαρκής (Εταιρεία Γενικών Κατασκευών Λτδ ν. Επαρχιακού Λειτουργού Λεμεσού (1989) 2 Α.Α.Δ. 51., Επαρχιακός Λειτουργός Εργασίας Πάφου ν. Κώστα Κυριάκου και Υιού Λτδ και Άλλου (1995) 2 Α.Α.Δ. 290). Η μέριμνα για διασφάλιση της συμμόρφωσης με τους κανονισμούς ασφαλείας αποτελεί αποκλειστική ευθύνη των εργοδοτών που είναι και οι μόνοι που έχουν τον έλεγχο των συνθηκών εργασίας. Η πιθανή συντρέχουσα αμέλεια του Μ.Κ.1 δυνατόν να σχετίζεται με τον καταμερισμό της ευθύνης σε πολιτική υπόθεση, δεν επηρεάζει όμως την ποινική ευθύνη των κατηγορουμένων για την παράλειψή τους να φροντίσουν όπως ο συγκεκριμένος εργάτης αποσχολείται σε δάπεδο εργασίας που διέθετε μέσα προστασίας. Εν όψει όλων των πιο πάνω βρίσκουμε ότι και αυτός ο λόγος έφεσης θα πρέπει να απορριφθεί.»

 

29.  Λαμβάνω υπόψη μου τους ακόλουθους μετριαστικούς παράγοντες για σκοπούς επιβολής της ποινής:

 

29.1    Την παραδοχή της Κατηγορούμενης. Στην απόφαση Ανδρέου ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Εφ. 163/2015, 11.07.2016, τονίστηκε ότι «η παραδοχή είναι ο μόνος απτός τρόπος για να «μεταφερθεί» στο Δικαστήριο η μεταμέλεια ενός κατηγορουμένου και γι' αυτό το λόγο έχει δεσπόζουσα σημασία στην επιμέτρηση της ποινής». Η παραδοχή θα πρέπει να αμείβεται με σχετική έκπτωση στην ποινή (Χαρτούπαλλος ν. Δημοκρατίας (2002) 2 Α.Α.Δ. 28)

 

29.2    Το λευκό ποινικό μητρώο της Κατηγορούμενης. Είναι νομολογημένο ότι ένας αδικοπραγούντας με λευκό ποινικό μητρώο δικαιούται να τύχει της επιείκειας του Δικαστηρίου και στην προκειμένη περίπτωση η Κατηγορούμενη απολαμβάνει το ευεργέτημα αυτό (Γεωργίου v. Αστυνομίας (1991) 2 Α.Α.Δ. 525, Αριστοδήμου v. Δημοκρατία, Ποινική Έφεση 121/2017 ημερ. 21.09.17), ECLI:CY:AD:2017:D311.

 

29.3    Την στήριξη του παθόντος μετά το ατύχημα.  Η πράξη αυτή με βάση τη νομολογία δείχνει τη μεταμέλεια των Κατηγορούμενων (Χαρτούπαλλος ν. Δημοκρατίας (2002) 2 Α.Α.Δ. 28).

 

30.        Δεν μπορούν να ληφθούν υπόψη ως μετριαστικοί παράγοντες η συνεργασία της Κατηγορούμενης με το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας δεδομένου ότι αυτό αποτελεί νομική υποχρέωση της Κατηγορούμενης αλλά ούτε και το ότι λαμβάνονταν κάποια μέτρα ασφαλείας από την Κατηγορούμενη, για τον ίδιο λόγο. Το ότι εφαρμόστηκαν ορισμένα μέτρα για την ασφάλεια των εργοδοτουμένων λήφθηκε υπόψη στο πλαίσιο της επιμέτρησης της ποινής ως παράγοντας εξ αυτών που συνθέτουν τη σοβαρότητα του αδικήματος

 

31.        Αναφορικά με τα όσα αναφέρθηκαν από το συνήγορο της Κατηγορούμενης σε σχέση με τις κατηγορίες 3 και 4 και το ότι τα γεγονότα αυτών καλύπτονται από αυτά των κατηγοριών 1 και 2 πρέπει να λεχθεί ότι κατόπιν προσεκτικής μελέτης των κατηγοριών και των λεπτομερειών αυτών, πράγματι προκύπτει ότι η κατηγορία 3 είναι πανομοιότυπη με την κατηγορία 1 με τη μοναδική διαφορά ότι η κατηγορία 3 αναφέρει στο τέλος των λεπτομερειών κατηγορίας πως το αποτέλεσμα των όσων καταλογίζονται σε αυτήν είναι η έκθεση των εργοδοτουμένων σε κίνδυνο.

 

32.        Σε σχέση με την  κατηγορία 4 θεωρώ ότι τα γεγονότα της εμπεριέχονται στις υπόλοιπες κατηγορίες κατά τρόπο που εάν επιβληθεί ποινή σε σχέση με αυτήν η Κατηγορούμενη ενδεχόμενα να τιμωρηθεί δύο φορές για την ίδια συμπεριφορά η οποία αποτελεί ποινικό αδίκημα. Τα δε συστατικά στοιχεία των αδικημάτων κατ’ ουσίαν είναι τα ίδια.  

 

33.        Παραπέμπω επί αυτού του ζητήματος στην απόφαση Βασιλείου ν. Αστυνομίας (1991) 2 Α.Α.Δ. 385:

 

«Όσο και αν είναι, ανάλογα με τις συνθήκες της κάθε υπόθεσης, ενδεδειγμένο να προσάπτεται ξεχωριστή κατηγορία για το καθένα από τα αδικήματα που στοιχειοθετούνται, στο τέλος, όταν αναζητείται το μέγεθος της κύρωσης που αρμόζει, σημείο αναφοράς θα πρέπει να είναι το συνολικό αποτέλεσμα της αξιόποινης συμπεριφοράς και όχι τα επί μέρους αδικήματα στα οποία αυτή η συμπεριφορά μπορεί να διασπαστεί. Όταν λοιπόν προσάπτονται περισσότερες της μιας κατηγορίας και τα γεγονότα της μιας από αυτές υπερκαλύπτουν ή ενσωματώνουν ή εμπεριέχουν τα γεγονότα των υπολοίπων, το ορθό είναι να επιβάλλεται ποινή μόνο σ' αυτή. Διαφορετικά, ουσιαστικά ο κατηγορούμενος θα τιμωρείται διπλά για τα επί μέρους αδικήματα και επομένως για την ίδια πράξη. (Βλ. Άρθρο 12.2 του Συντάγματος, άρθρο 40 (3) του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου Κεφ. 155, Ioannis Michael Pefkos and others v. The Republic (1961) CLR 340 …).»

 

34.         Υπό το φως των όσων προαναφέρθηκαν, με δεδομένο το καθήκον του Δικαστηρίου να σταθμίζει όλους τους σχετικούς παράγοντες, αφενός μεν τη σοβαρότητα του αδικήματος και την ανάγκη για επιβολή αποτρεπτικής ποινής, αφετέρου δε, το καθήκον για εξατομίκευση της ποινής και δεδομένου ότι η Κατηγορούμενη είναι νομικό πρόσωπο, η ποινή δεν θα μπορούσε να ήταν άλλη παρά χρηματική. Παρά ταύτα, πρέπει να είναι τέτοιου όμως ύψους ώστε να αντανακλά επαρκώς τη σοβαρότητα των αδικημάτων για τα οποία έχει καταδικαστεί.

 

35.         Έχοντας υπόψη τα πιο πάνω και έχοντας περαιτέρω κατά νου την αρχή της συνολικότητας και αναλογικότητας της ποινής κρίνω ως αρμόζουσες τις ακόλουθες ποινές τις οποίες και επιβάλλω:

 

35.1       Στην πρώτη κατηγορία: χρηματική ποινή ύψους €4.500.

 

35.2       Στη δεύτερη κατηγορία: Χρηματική ποινή ύψους €2.500.

 

35.3       Δεν επιβάλλεται καμία ποινή στις κατηγορίες 3 και 4 λαμβάνοντας υπόψη τις αρχές της συνολικότητας και της αναλογικότητας. Η επιβολή της συνολικής ποινής ύψους €7.000 στις κατηγορίες 1 και 2, θεωρώ ότι αντικατοπτρίζει το συνολικό αποτέλεσμα της αξιόποινης συμπεριφοράς. Τα συστατικά στοιχεία και γεγονότα τα οποία συνθέτουν τις κατηγορίες 3 και 4 εμπεριέχονται στις κατηγορίες 1 και 2.

 

36.         Το πρόστιμο να πληρωθεί με μηνιαίες δόσεις ύψους €700 από την πρώτη εργάσιμη ημέρα του μηνός Μαΐου 2024 και ακολούθως κάθε πρώτη εργάσιμη ημέρα του κάθε επόμενου μηνός, με 7 μέρες χάρη, μέχρι την πλήρη αποπληρωμή του ποσού των €7.000.

 

Υπ. _________________

 

                                                                                       Χ. Σατσιάς, Προσ. Ε.Δ.

Πιστό Αντίγραφο

 

Πρωτοκολλητής