ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ
ΕΝΩΠΙΟΝ: Χ. Στρόππου, Ε.Δ.
Αρ. Υπόθεσης: 1652/2025
ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΣΟΛΩΜΟΥ
εναντίον
1. ΑΝΔΡΕΑ ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ
2. ΣΟΝΙΑΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ
3. ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΘΕΟΔΩΡΟΥ
4. KYRIAKOS THEODOROU FRUIT MARKET LTD
Ημερομηνία: 19/12/2025
Εμφανίσεις:
Για Παραπονούμενο: κύριος Σοφοκλής Μ. Σχίζας για Παναγιώτης Κλεοβούλου & Συνεργάτες Δ.Ε.Π.Ε.
Για Κατηγορούμενους : κύριος Ανδρέου Χ. για Χατζηλοίζου, Χατζηνικολάου & Σία Δ.Ε.Π.Ε.
Κατηγορούμενοι: Παρόντες
ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ
Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ
1. Στην παρούσα υπόθεση οι Κατηγορούμενοι 1 – 4 αντιμετωπίζουν δύο Κατηγορίες για τα αδικήματα (1) των παράνομων κατασκευών σε υφιστάμενη οικοδομή, χωρίς άδεια, κατά παράβαση των άρθρων 2, 3 (1) (β), 3 (2), 19 και 20 του περί Οδών και Οικοδομών Νόμου, Κεφ. 96 ως έχει τροποποιηθεί και του άρθρου 20 του Ποινικού Κώδικα, η οποία αφορά τους Κατηγορούμενους 1 – 3, (2) Παροχή Συνδρομής στην ανέγερση κατασκευών σε υφιστάμενη οικοδομή χωρίς άδεια κατά παράβαση των άρθρων 2, 3 (1) (β), 3 (2), 19 και 20 του περί Οδών και Οικοδομών Νόμου, Κεφ. 96 ως έχει τροποποιηθεί μέχρι σήμερα και του άρθρου 20 του Ποινικού Κώδικα, η οποία αφορά την Κατηγορούμενη 4.
2. Στις λεπτομέρειες της Πρώτης Κατηγορίας καταγράφεται ότι οι Κατηγορούμενοι 1, 2 & 3 σε ημερομηνία άγνωστη προς τον Κατήγορο, ενώ είναι κάτοχοι των ισογείων Καταστημάτων, στα οποία στεγάζουν επιχείρηση πωλήσεως ειδών πρώτης ανάγκης και/ή φρούτων και/ή λαχανικών επ' ονόματι των ιδίων και/ή της εταιρείας Κατηγορούμενης 4, τα οποία Καταστήματα ευρίσκονται στο ισόγειο οικοδομής ιδιοκτησίας του Κατήγορου, ευρισκομένης επί της οδού Βασιλέως Κωνσταντίνου αρ. 35, στην Λεμεσό, εντός του τεμαχίου 546, Φ/ΣΧ 54/570302, αρ. τίτλου 3/406, δημιούργησαν και/ή επέτρεψαν και/ή ανέχθηκαν την δημιουργία παράνομων κατασκευών εντός των τριών μέτρων της πρόσοψης των εν λόγω Καταστημάτων με ευτελή υλικά και/ή χωρίς άδεια οικοδομής και μέχρι σήμερα παρά τις επανειλημμένες οχλήσεις του Κατηγόρου και/ή των εκπροσώπων του δεν έχουν κατεδαφίσει τις εν λόγω κατασκευές και/ή εξακολουθούν να τις χρησιμοποιούν, παρά το γεγονός ότι το Δικαστήριο με απόφασή του στην Ποινική Υπόθεση υπ' αρ. 7949/21 κήρυξε τίς εν λόγω κατασκευές παράνομες.
3. Στις λεπτομέρειες της Δεύτερης Κατηγορίας καταγράφεται ότι η Κατηγορούμενη 4, σε ημερομηνία άγνωστη προς τον Κατήγορο, παρείχε συνδρομή στους διευθυντές της, Κατηγορούμενους 2 και 3, οι οποίοι είναι κάτοχοι των ισογείων Καταστημάτων, στα οποία είτε ο Κατηγορούμενος 1 είτε η Κατηγορουμένη 2 είτε ο Κατηγορούμενος 3 είτε από κοινού, στεγάζουν επιχείρηση πωλήσεως ειδών πρώτης ανάγκης και/ή φρούτων και/ή λαχανικών, τα οποία Καταστήματα ευρίσκονται στο ισόγειο οικοδομής ιδιοκτησίας του Κατήγορου, ευρισκομένης επί της οδού Βασιλέως Κωνσταντίνου αρ. 35, στη Λεμεσό, εντός του τεμαχίου 546, Φ/ΣΧ 54/570302, αρ. τίτλου 3/406 και στα οποία Καταστήματα δημιούργησαν και/ή επέτρεψαν και/ή ανέχθηκαν την δημιουργία παράνομων κατασκευών εντός των τριών μέτρων της πρόσοψης των εν λόγω Καταστημάτων με ευτελή υλικά και/ή χωρίς άδεια οικοδομής και μέχρι σήμερα παρά τις επανειλημμένες οχλήσεις του Κατηγόρου και/ή των εκπροσώπων του δεν έχουν κατεδαφίσει τις εν λόγω κατασκευές, και παρά το γεγονός ότι το Δικαστήριο με απόφασή του στην Ποινική Υπόθεση υπ' αρ. 7949/21 κήρυξε τις εν λόγω κατασκευές παράνομες, οι ως άνω Κατηγορούμενοι εξακολουθούν να χρησιμοποιούν τις εν λόγω κατασκευές.
4. Όσο αφορά τους Κατηγορούμενους 3 και 4 δήλωσαν μη παραδοχή στις Κατηγορίες 1 και 2 και παρέμεινε η υπόθεση για Απάντηση σε σχέση με τους Κατηγορούμενους 1 και 2.
Η επιδιωκόμενη τροποποίηση
5. Δια σχετικής Αίτησης που υποβλήθηκε από την Κατηγορούσα Αρχή επιδιώκεται η τροποποίηση του Κατηγορητηρίου και η αντικατάσταση της πρώτης και δεύτερης κατηγορίας και των λεπτομερειών τους ως ακολούθως:
«Πρώτη Κατηγορία
Παράνομες κατασκευές σε υφιστάμενη οικοδομή, χωρίς άδεια, Ανοχή σε ανέγερση κατασκευών, οι οποίες ανεγέρθηκαν σε υφιστάμενη οικοδομή χωρίς άδεια, κατά παράβαση των άρθρων 2, 3 (1) (β), 3(2), 19 και 20 του Περί Οδών και Οικοδομών Νόμου Κεφ. 96, ως έχει τροποποιηθεί μέχρι σήμερα και των Κανονισμών 2 & 5 των Περί Οδών και Οικοδομών Κανονισμών και του άρθρου 20 του Ποινικού Κώδικα Κεφ.151
Λεπτομέρειες αδικήματος Πρώτης Κατηγορίας
Οι Κατηγορούμενοι 1, 2 & 3 1 και/ή 2 και/ή 3 και/ή από κοινού σε ημερομηνία άγνωστη κατά ή περί το τέλος του έτους 2017 και μέχρι σήμερα προς τον Κατήγορο, ενώ είναι ως κάτοχοι των ισογείων Καταστημάτων, στα οποία στεγάζουν επιχείρηση πωλήσεως ειδών πρώτης ανάγκης και/ή φρούτων και/ή λαχανικών επ' ονόματι των ιδίων και/ή της εταιρείας Κατηγορούμενης 4, τα οποία Καταστήματα ευρίσκονται στο ισόγειο οικοδομής ιδιοκτησίας του Κατήγορου, ευρισκομένης επί της οδού Βασιλέως Κωνσταντίνου αρ. 35, στην Λεμεσό, εντός του τεμαχίου 546, Φ/ΣΧ 54/570302, αρ. τίτλου 3/406, δημιούργησαν και/ή επέτρεψαν και/ή ανέχθηκαν την δημιουργία και/ή την προσθήκη και/ή την ύπαρξη παράνομων κατασκευών εντός των τριών μέτρων της πρόσοψης των εν λόγω Καταστημάτων με ευτελή υλικά και/ή χωρίς άδεια οικοδομής και μέχρι σήμερα παρά τις επανειλημμένες οχλήσεις του Κατηγόρου και/ή των εκπροσώπων του δεν έχουν κατεδαφίσει τις εν λόγω κατασκευές και/ή εξακολουθούν να τις χρησιμοποιούν, παρά το γεγονός ότι το Δικαστήριο με απόφασή του στην οινική Υπόθεση υπ' αρ. 7949/21 κήρυξε τίς εν λόγω κατασκευές παράνομες.
Δεύτερη Κατηγορία
Παροχή συνδρομής στην ανέγερση κατασκευών σε υφιστάμενη οικοδομή, χωρίς άδεια Ανοχή στην ανέγερση Κατασκευών, οι οποίες ανεγέρθηκαν σε υφιστάμενη οικοδομή χωρίς άδεια, κατά παράβαση των άρθρων 2, 3 (Ι) (β), 3(2), 19 και 20 του Περί Οδών και Οικοδομών Νόμου Κεφ. 96, ως έχει τροποποιηθεί μέχρι σήμερα και των Κανονισμών 2 & 5 των Περί Οδών και Οικοδομών Κανονισμών και του άρθρου 20 του Ποινικού Κώδικα Κεφ.154.
Λεπτομέρειες Δεύτερης Κατηγορίας
Η Κατηγορούμενη 4, σε ημερομηνία άγνωστη προς τον Κατήγορο, κατά ή περί την 05 Νοεμβρίου 2021 παρείχε συνδρομή στους διευθυντές της, Κατηγορούμενους 2 και 3, της οποίας Διευθυντές είναι οι Κατηγορούμενοι 2 και 3 οι οποίοι είναι κάτοχοι των ισογείων Καταστημάτων, στα Καταστήματα στα οποία είτε ο Κατηγορούμενος 1 είτε η Κατηγορουμένη 2 είτε ο Κατηγορούμενος 3 είτε από κοινού, στεγάζουν επιχείρηση πωλήσεως ειδών πρώτης ανάγκης και/ή φρούτων και/ή λαχανικών επ’ ονόματι των ιδίων και/ή της Εταιρείας Κατηγορούμενης 4 τα οποία Καταστήματα ευρίσκονται στο ισόγειο οικοδομής ιδιοκτησίας του Κατήγορου, ευρισκομένης επί της οδού Βασιλέως Κωνσταντίνου αρ. 35, στη Λεμεσό, εντός του τεμαχίου 546, Φ/ΣΧ 54/570302, αρ. τίτλου 3/406 και στα οποία Καταστήματα δημιούργησαν και/ή επέτρεψαν και/ή ανέχθηκαν ανέχθηκε την δημιουργία και/ή την προσθήκη και/ή την ύπαρξη παράνομων κατασκευών εντός των τριών μέτρων της πρόσοψης των εν λόγω Καταστημάτων με ευτελή υλικά και/ή χωρίς άδεια οικοδομής και μέχρι σήμερα παρά τις επανειλημμένες οχλήσεις του Κατηγόρου και/ή των εκπροσώπων του δεν έχουν κατεδαφίσει τις εν λόγω κατασκευές και παρά το γεγονός ότι το Δικαστήριο με Απόφαση του στην Ποινική Υπόθεση υπ’ αρ. 7949/21 κήρυξε τις εν λόγω κατασκευές παράνομεςμ οι ως άνω Κατηγορούμενοι εξακολουθούν να χρησιμοποιούν τις εν λόγω κατασκευές, και μέχρι σήμερα, παρά τις επανειλημμένες οχλήσεις του Κατηγόρου και/ή των εκπροσώπων του, δεν έχει κατεδαφίσει τις εν λόγω κατασκευές και/ή εξακολουθεί να τις χρησιμοποιεί, παρά το γεγονός ότι το Δικαστήριο με απόφαση του στην Ποινική υπόθεση υπ' αρ. 7949/21 κήρυξε τις
εν λόγω κατασκευές παράνομες.»
6. Στην ένορκη δήλωση που συνοδεύει την επίδικη Αίτηση προβάλλεται ότι πρόκειται για ελαττωματικό κατηγορητήριο σύμφωνα με τον Νόμο και η ελαττωματικότητα αυτή διαφάνηκε όταν στις 19/05/2025 οι Κατηγορούμενοι 1 και 2 ανέφεραν ότι προτίθενται να προβάλουν την ειδική απολογία του δεδικασμένου. Συγκεκριμένα, προηγήθηκε της παρούσας διαδικασίας η Ποινική Υπόθεση 7949/2021 του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού. Δεν προκλήθηκε καμία καθυστέρηση καθότι κατά την αμέσως επόμενης δικάσιμο υποβλήθηκε το σχετικό αίτημα για τροποποίηση του Κατηγορητηρίου.
7. Όπως αναφέρεται στην ένορκη δήλωση διαπιστώθηκε ότι το Κατηγορητήριο είναι ελαττωματικό καθότι δεν παρέχονται επακριβώς οι λεπτομέρειες τόσο στην Έκθεση όσο και στις λεπτομέρειες των αδικημάτων, ώστε οι Κατηγορίες να προσδιορίζονται με βεβαιότητα αλλά ούτε και συνάδει με την μαρτυρία που ο Κατήγορος προτίθεται να παρουσιάσει. Από την στιγμή που η παρανομία των κατασκευών κρίθηκε ήδη δια της Απόφασης στην Ποινική υπόθεση 7949/20214 και συνεχίζονται να υφίστανται τότε η κατηγορία θα πρέπει να προσαρμοστεί σε ανοχή ανέγερσης των Κατασκευών. Επισυνάπτεται η μαρτυρία που προτίθεται να παρουσιάσει η Κατηγορούσας Αρχή ως Τεκμήριο 2.
8. Όσο αφορά την Δεύτερη κατηγορία και τις λεπτομέρειες αυτής, αναφέρει η ενόρκως δηλούσα ότι είναι γνωστή η ημερομηνία από την οποία ανέχεται την ανέγερση των παράνομων κατασκευών και από την ίδρυση της μέχρι και σήμερα λειτουργεί στα Καταστήματα, επισυνάπτοντας και σχετική έρευνα στον Έφορο Εταιρειών. Καταλήγοντας αναφέρει ότι πρόκειται για διόρθωση των υφιστάμενων κατηγοριών και όχι προσθήκη ενώ δεν υπήρξε καμία καθυστέρηση στην υποβολή αιτήματος και ούτε τα δικαιώματα των Κατηγορούμενων θα επηρεαστούν δυσμενώς.
Η Ένσταση των Κατηγορούμενων
9. Η επιδιωκόμενη τροποποίηση προσέκρουσε στην Ένσταση των Κατηγορούμενων, οι οποίοι προβάλλουν ότι η μαρτυρία που κατέχει ο Κατήγορος δεν συνάδει με τις επιδιωκόμενες τροποποιήσεις, σκοπός της επιδιωκόμενης τροποποίησης είναι η αποστέρηση των Κατηγορούμενων της δυνατότητας να προβάλουν την αρχή του δεδικασμένου και/ή η επιδιωκόμενη τροποποίηση συνιστά κατάχρηση διαδικασίας και τυχόν έγκριση των τροποποιήσεων θα καταστήσει τις κατηγορίες περισσότερο ασαφείς και αόριστες και παραβιάζουν τα συμφέροντα και τα δικαιώματα των Κατηγορούμενων. Τέλος, προβάλλεται από την πλευρά των Κατηγορούμενων ότι πρόκειται για νομικά και ουσιαστικά αβάσιμη αίτηση αφού υποβλήθηκε με καθυστέρηση και δεν πληρούνται οι προυποθέσεις του άρθρου 83 του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 155 και ούτε δικαιολογείται η άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου.
10. Δια της Ένορκης Δήλωσης που συνοδεύει την Ένσταση αναφέρεται ότι η επιδιωκόμενη τροποποίηση αποσκοπεί να αποστερήσει από τους Κατηγορούμενους την δυνατότητα να προβάλουν την ειδική απολογία του δεδικασμένου και να συνεχίσουν να ταλαιπωρούνται οι Κατηγορούμενοι μέχρι την εκδίκαση. Όσο αφορά την Κατηγορούμενη 1 αυτή είχε απαλλαχθεί κατά την προηγούμενη διαδικασία. Στην ένορκη δήλωση προβάλλεται επίσης ότι οι Κατηγορίες για ανέγερση και οι κατηγορίες για ανοχή ανέγερσης είναι υπαλλακτικές και δεν μπορεί ένα πρόσωπο να είναι ταυτόχρονα ένοχος για την ανέγερση και της ανοχής ανέγερσης. Συνεπώς, οι Κατηγορούμενοι θα έπρεπε να καταδικαστούν και να εκδικαστούν στο πλαίσιο της προηγούμενης υπόθεσης. Εξάλλου, το αίτημα για τροποποίηση δεν υποστηρίζεται από την μαρτυρία που έχει στην διάθεση της η άλλη πλευρά. Όσο αφορά τους Κατηγορούμενους 3 και 4 αυτοί δεν εμπλέκονταν στην προηγούμενη υπόθεση και γι’ αυτό απάντησαν μη παραδοχή ενώ σε σχέση με τις τροποποιήσεις της δεύτερης κατηγορίας επειδή περιλαμβάνουν διαζευκτικούς ισχυρισμούς προκαλούν ασάφεια και δεν πρέπει να επιτραπεί η τροποποίηση.
Β. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ
11. Η νομική βάση για την τροποποίηση του υπό εξέταση Κατηγορητηρίου είναι αυτή του άρθρου 83 (1) του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 155. Τυχόν τροποποίηση του Κατηγορητηρίου θα συνεπάγεται την εφαρμογή του άρθρου 84 του Κεφ. 155. Σημειώνεται δε ότι το άρθρο 85 του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 155 δεν καθίσταται σχετικό, αφού εφαρμόζεται μόνο όταν ολόκληρη η δίκη περατωθεί, ήτοι αφότου παρουσιάσει και η Υπεράσπιση την υπόθεσή της (βλ. Georgios Chr. Leonidou v The Police (1987) 2 Α.Α.Δ. 96).
12. Το Άρθρο 83 του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 155, παρέχει στο Δικαστήριο διακριτική ευχέρειά να μεταβάλλει ελλαττωματικό κατηγορητήριο. Ειδικότερα, το Άρθρο 83 του Κεφ. 155 διαλαμβάνει τα εξής:
«83.-(1) Όταν, σε οποιοδήποτε στάδιο της δίκης φαίνεται στο Δικαστήριο ότι το κατηγορητήριο ή το κατηγορητήριο που καταχωρίστηκε στο Κακουργιοδικείο είναι ελαττωματικό, είτε ουσιαστικά είτε τυπικά, το Δικαστήριο δύναται να εκδώσει τέτοιο διάταγμα για τη μεταβολή του κατηγορητηρίου ή του κατηγορητηρίου που καταχωρίστηκε στο Κακουργιοδικείο είτε με τροποποίηση του ή με υποκατάσταση του ή με προσθήκη σε αυτό νέας κατηγορίας ως το Δικαστήριο κρίνει αναγκαίο ώστε να ανταποκρίνεται στα περιστατικά της υπόθεσης.».
13. Στην Κυριάκου v. Αστυνομίας (1992) 2 Α.Α.Δ. 458 με παραπομπή και στην Georghios Leonidou v. The Police (1987) 2 C.L.R. 96 σημειώθηκε ότι το κατηγορητήριο θεωρείται ελαττωματικό, μέσα στην έννοια του άρθρου 83 (1), στην περίπτωση που το περιεχόμενο του δεν συνάδει με τη μαρτυρία που δόθηκε στη δίκη. Στην ίδια υπόθεση τονίστηκε ότι η πρόνοια του άρθρου 83 (1) μπορεί να εφαρμοστεί σε οποιοδήποτε στάδιο πριν περατωθεί η δίκη και ότι σε οποιοδήποτε στάδιο πριν το πέρας της δίκης, να εκδώσει διάταγμα μεταβολής των λεπτομερειών του κατηγορητηρίου ώστε να ανταποκρίνεται στα περιστατικά της υπόθεσης, κ
14. Η εφαρμογή και σημασία του Άρθρου 83 του Κεφ. 155 έχει εξεταστεί και αναλυθεί σε σωρεία αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου, όπου αναφέρθηκε ότι ο σκοπός του Άρθρου 83 του Κεφ. 155 είναι να παράσχει στα Δικαστήρια τη δυνατότητα να απονέμουν δικαιοσύνη, στην περίπτωση κατά την οποία απλές παρατυπίες μπορούσαν να οδηγήσουν σε αθώωση κατηγορούμενου παρά την απόδειξη των συστατικών στοιχείων του αδικήματος (βλ. Mehmet v The Police (1970) 2 C.L.R. 62 και Παφίτης ν Αστυνομίας (2013) 2 Α.Α.Δ. 762).
15. Συνεπώς, προκύπτει ότι πρόκειται για νομοθετική διάταξη, που δίδει διακριτική ευχέρεια στο Δικαστήριο και όχι υποχρέωση (Βλ. Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν Στυλιανού (1993) 2 Α.Α.Δ. 104) να τροποποιεί, μεταβάλλει ή προσθέτει κατηγορίες όταν το κατηγορητήριο σε οποιοδήποτε στάδιο φαίνεται να είναι ελαττωματικό, είτε ουσιαστικά είτε τυπικά. Το Δικαστήριο, με βάση το Άρθρο 83 του Κεφ. 155 μπορεί να ενεργήσει και αυτεπάγγελτα αφού ακουστούν τα μέρη (Βλ. Κυριάκου ν Αστυνομία (1992) 2 Α.Α.Δ. 458, Αχτάρ ν Αστυνομίας (2010) 2 Α.Α.Δ. 397 και Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Χαράλαμπου Χρυσάνθου (Αρ. 1) (2016) 2 Α.Α.Δ. 423). Η εξουσία αυτή μπορεί να ασκηθεί σε οποιοδήποτε στάδιο της δίκης (βλ. Lanitis Bros Ltd v. Ιατρικών Υπηρεσιών και Υπηρεσιών Δημόσιας Υγείας (1995) 2 Α.Α.Δ. 266, 271, Leonidou v. Police (1987) 2 C.L.R. 96).
16. Για την ενεργοποίηση της εξουσίας του Δικαστηρίου να τροποποιήσει το κατηγορητήριο, ως ανωτέρω, είναι επάναγκες να προηγηθεί διαπίστωση ότι το κατηγορητήριο είναι ελαττωματικό, είτε τυπικά είτε ουσιαστικά. Το ζήτημα του κατά πόσον ένα κατηγορητήριο είναι ή όχι ελαττωματικό ώστε να μπορεί να γίνεται επίκληση των εξουσιών του Δικαστηρίου δυνάμει του Άρθρου 83 (1) του Κεφ. 155 έχει εξεταστεί από το Ανώτατο Δικαστήριο, μεταξύ άλλων, στις υποθέσεις Pouris v. The Republic (1983) 2 C.L.R. 148, Leonidou (ανωτέρω), Αttorney-General v. Kyprianou (1988) 2 C.L.R. 209, Κυριάκου (ανωτέρω) και Επί τοις αφορώσι την Αίτηση του Άκη Φάντη (1995) 1 Α.Α.Δ. 714, όπου έχει νομολογηθεί ότι ένα κατηγορητήριο μπορεί να θεωρηθεί ως ελαττωματικό όταν δεν περιέχεται σε αυτό κατηγορία για αδίκημα που αποκαλύπτεται στη μαρτυρία ή που το περιεχόμενο του κατηγορητηρίου δεν συνάδει με τη μαρτυρία που δόθηκε στη δίκη. Ενδελεχής ανάλυση του όρου «ελαττωματικό κατηγορητήριο» δόθηκε επίσης στην υπόθεση Pouris (ανωτέρω), όπου, έγινε από το Εφετείο, εκτενής αναφορά στη Αγγλική Νομολογία και υιοθετήθηκε η ερμηνεία που έδωσαν στον όρο οι σχετικές Αγγλικές αποφάσεις R v. Smith and others 34 Cr. App. R 168 και R v. Martin (1962) 1 Q.B 221.
17. Η αναγκαιότητα για τροποποίηση μπορεί να προκύψει για διάφορους λόγους, όπως (i) σύγκρουση μεταξύ των λεπτομερειών κατηγορίας και της προσαχθείσας μαρτυρίας, (ii) προς παροχή περαιτέρω ή ακριβέστερων λεπτομερειών για την παροχή ευχέρειας στον κατηγορούμενο να ετοιμάσει την υπεράσπισή του με βεβαιότητα ή (iii) προς προσθήκη κατηγορίας αποκαλυφθείσας από τη μαρτυρία (βλ. Σύγγραμμα του Γ.Μ. Πική, Ποινική Δικονομία στην Κύπρο, 2η αναθεωρημένη έκδοση, σελ. 125).
18. Στην υπόθεση Georgios Chr. Leonidou v The Police (1987) 2 Α.Α.Δ. 96 με παραπομπή στην Pouris and Others v. The Republic (1983) 2 C.L.R. 148 καταγράφεται ότι η φράση που υπάρχει στο άρθρο 83 (1) του Κεφ. 155 ότι το Δικαστήριο μπορεί να το εφαρμόσει «σε οποιοδήποτε στάδιο της δίκης» εξυπακούει ότι δεν θα πρέπει να ερμηνεύεται τόσο περιοριστικά ώστε να αποκλείει την εφαρμογή του ακόμα και στο στάδιο του εκ πρώτης όψεως.
19. Επιπλέον των πιο πάνω προϋπόθεση απαραίτητη για τη μεταβολή του κατηγορητηρίου είναι η απουσία δυσμενούς επηρεασμού των δικαιωμάτων του κατηγορουμένου. Σύμφωνα με το προαναφερόμενο σύγγραμμα του Γ.Μ. Πική, Ποινική Δικονομία στην Κύπρο, σελ. 126, η υπεράσπιση ενός κατηγορούμενου μπορεί να επηρεασθεί, αν μια εντελώς νέα κατηγορία αναφύεται εναντίον του, ενδεχόμενο το οποίο δεν θα μπορούσε εύλογα να προβλέψει.
20. To κατά πόσο ένα κατηγορητήριο (charge ή information), είναι ή όχι ελαττωματικό, αποτελεί θέμα το οποίο δεν συναρτάται μόνο με τα εξωτερικά γνωρίσματα του κατηγορητηρίου και ειδικότερα με τη διατύπωση των κατηγοριών αλλά και με το πώς η Κατηγορούσα Αρχή αντικρύζει τις κατηγορίες, έχοντας ως κριτήριο της το αποδεικτικό υλικό το οποίο έχει στη διάθεσή της ή, σε μεταγενέστερο στάδιο, δηλαδή στην εξέλιξη της δίκης, τη μαρτυρία που προσκομίστηκε (βλ. σχετικά με αυτό το θέμα της ελαττωματικότητας, την απόφαση του Εφετείου στην υπόθεση Pouris and Others ν. The Republic (1983) 2 C.L.R. 148 καθώς επίσης και την υπόθεση Αναφορικά με την Αίτηση του Άκη Φάντη (1995) 1 Α.Α.Δ. 714).
Εφαρμογή των νομικών αρχών στο υπό εξέταση Κατηγορητήριο
21. Επανερχόμενος στην διατύπωση του υπό εξέταση Κατηγορητηρίου διαπιστώνεται ότι αυτό που επί της ουσίας επιδιώκει η Κατηγορούσα αρχή είναι να τροποποιήσει την Έκθεσης της πρώτης και της δεύτερης κατηγορίας με τρόπο που να συνάδει με τις λεπτομέρειες αδικήματος, στις οποίες περιλαμβάνεται τόσο η παράνομη ανέγερση όσο και η ανοχή ανέγερσης, απαλείφοντας και την όποια αναφορά στο ότι οι Κατηγορούμενοι «δημιούργησαν ή/και επέτρεψαν» την ανέγερση της παράνομης οικοδομής. Ταυτόχρονα επιδιώκεται ο καθορισμός του χρόνου που έλαβαν χώρα τα αδικήματα για τα οποία κατηγορούνται οι Κατηγορούμενοι.
22. Συγκεκριμένα, σε σχέση με την πρώτη κατηγορία όπως διαφαίνεται από το υπό εξέταση Κατηγορητήριο ως αυτό είναι διατυπωμένο σήμερα, στις λεπτομέρειες του αδικήματος καταγραφόταν τόσο ότι οι Κατηγορούμενοι «δημιούργησαν ή/και επέτρεψαν» όσο και ότι «ανέχτηκαν» την ανέγερση των επίδικων κατασκευών. Στην «Έκθεση του αδικήματος» καταγραφόταν ως αδίκημα οι «Παράνομες κατασκευές».
23. Σε σχέση με την Δεύτερη Κατηγορία αν και στην Έκθεση Αδικήματος καταγραφόταν η «Παροχή συνδρομής στην ανέγερση κατασκευών σε υφιστάμενη οικοδομή», εντούτοις στις λεπτομέρειες του αδικήματος καταγραφόταν ότι «η Κατηγορούμενη 4 παρείχε συνδρομή στους Διευθυντές της, Κατηγορούμενους 2 και 3 […] και στα οποία Καταστήματα δημιούργησαν και/ή επέτρεψαν και/ή ανέχθηκαν την δημιουργία παράνομων κατασκευών […]».
24. Ο Συνήγορος των Κατηγορούμενων προβάλλει στην γραπτή του αγόρευση σε σχέση με την ελαττωματικότητα ότι δεν υπήρξε καμία αλλαγή στην μαρτυρία που προτίθεται να παρουσιάσει η πλευρά της Κατηγορούσας αρχής με τρόπο που να δικαιολογεί την τροποποίηση των Κατηγοριών. Ταυτόχρονα αναφέρει ότι οι τροποποιήσεις θα επιφέρουν μεγαλύτερη σύγχυση και ασάφεια.
25. Ωστόσο, από ανάγνωση του Κατηγορητηρίου προκύπτει ότι ο τρόπος που είναι σήμερα διατυπωμένο είναι δυνατό να προκαλέσει σύγχυση αφού παρουσιάζει πολλαπλότητα των Κατηγοριών. Σύμφωνα με την σχετική επί του θέματος νομολογία η πολλαπλότητα κρίνεται με βάση τις λεπτομέρειες του αδικήματος (βλ. Λίγγης κ.α. ν. Διευθυντής Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας, Ποινικές Εφέσεις 48/2011 και 49/2011 ημερομηνίας 30/19/2014) και όπως ήδη σημειώθηκε, από την μια καταγράφεται στην Έκθεση Αδικήματος της Πρώτης Κατηγορίας ως αδίκημα οι «Παράνομες κατασκευές σε υφιστάμενη οικοδομή» και από την άλλη στις λεπτομέρειες καταγράφεται μεταξύ άλλων ότι οι Κατηγορούμενοι «ανέχτηκαν» την δημιουργία και/ή την προσθήκη και/ή την ύπαρξη των παράνομων κατασκευών.
26. Όσο αφορά την δεύτερη κατηγορία, όπως σημειώθηκε η ελαττωματικότητα δεν συναρτάται μόνο με τα εξωτερικά γνωρίσματα του κατηγορητηρίου και ειδικότερα με τη διατύπωση των κατηγοριών αλλά και με το πώς η Κατηγορούσα Αρχή αντικρύζει τις κατηγορίες, έχοντας ως κριτήριο της το αποδεικτικό υλικό το οποίο έχει στη διάθεσή της (βλ. Pouris and Others ν. The Republic (1983) 2 C.L.R. 148 καθώς επίσης και την υπόθεση Αναφορικά με την Αίτηση του Άκη Φάντη (1995) 1 Α.Α.Δ. 714). Δεν παραβλέπεται ότι αυτό που επιδιώκει δια της Αίτησης η Κατηγορούσα Αρχή δεν είναι την τροποποίηση αλλά την αντικατάσταση της κατηγορίας της παροχής συνδρομής στην ανέγερση κατασκευής με την κατηγορία της ανοχής στην ανέγερση κατασκευών. Όπως σημειώνεται όμως στην υπόθεση Αναφορικά με την Αίτηση του Άκη Φάντη (1995) 1 Α.Α.Δ. 714 «η αναφορά στο άρθρο 83(1) σε "τροποποίηση", ως τρόπο μεταβολής του περιεχομένου του κατηγορητηρίου, δεν προοριζόταν να αποτελέσει έννοια που να προσδιορίζει τον βαθμό ή το είδος της μεταβολής, έτσι ώστε να αντιδιαστέλλεται ουσιαστικά από τους άλλους αναφερομένους τρόπους μεταβολής. Δεν θεωρώ ότι δημιουργούνται στεγανά εντός των οποίων να εντάσσονται τα αναφερθέντα ενδεχόμενα. Η χρήση των εν λόγω όρων στο άρθρο 83(1) γίνεται, καθώς μου φαίνεται, μόνο περιγραφικά με προοπτική να καλύπτονται όλα τα ενδεχόμενα, χωρίς κρισιμότητα σε ό,τι αφορά το περιεχόμενο της μεταβολής. Εννοώ, ότι το πώς ταξινομεί κανείς την όποια εξέλιξη, δυνάμει του άρθρου 83(1), δεν ενέχει σημασία. […] η κάθε είδους μεταβολή - πρέπει να λαμβάνει υπόψη το κατά πόσο προκαλούνται ή όχι δυσμενείς επιπτώσεις στην υπεράσπιση και ότι αυτό εξαρτάται κυρίως από το στάδιο στο οποίο υποβάλλεται το αίτημα.»
27. Τα όσα προβάλλει ο Συνήγορος των Κατηγορούμενων ότι η μαρτυρία που έχει στην κατοχή της η Κατηγορούσα Αρχή δεν υποστηρίζει τις επιδιωκόμενες τροποποιήσεις, δεν είναι σε αυτό το στάδιο που θα κριθούν.
28. Συνεπώς υπό το φως των όσων έχουν καταγραφεί πιο πάνω, κρίνω ότι έχει καταδειχθεί ελαττωματικότητα του Κατηγορητηρίου υπό την έννοια που επιτάσσει το άρθρο 83 (1) του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 155.
Εξέταση των λόγων ένστασης
29. Στην γραπτή του αγόρευση ο Συνήγορος των Κατηγορούμενων προβάλλει ότι μοναδικός σκοπός της Κατηγορούσας Αρχής είναι να αποστερήσουν από τους Κατηγορούμενους 1 και 2 το δικαίωμα να προβάλουν την ειδική απολογία του δεδικασμένου. Εξ’ όσων γίνεται αντιληπτό, εξειδικεύεται ο επηρεασμός των δικαιωμάτων των Κατηγορούμενων 1 και 2 στην βάση αυτή ενώ δεν αναπτύσσεται το οτιδήποτε σε σχέση με τους Κατηγορούμενους 3 και 4.
30. Ωστόσο, όπως αναφέρει στην ίδια του την γραπτή αγόρευση ο Συνήγορος των Κατηγορούμενων η επιδιωκόμενη τροποποίηση δεν αποκλείει τους Κατηγορούμενους από το να προβάλουν την ειδική αυτή απολογία. Παραπέμπει προς τούτο στην υπόθεση Ηροδότου ν. Δήμου Λευκωσίας (2003) 2 Α.Α.Δ. 244 σύμφωνα με την οποία «Οι δύο κατηγορίες είναι υπαλλακτικές και δεν θα ήταν δυνατό το ίδιο πρόσωπο να είναι ταυτόχρονα ένοχος και της μετατροπής και της ανοχής για τη μετατροπή». Αναφέρει επιπλέον ο Συνήγορος των Κατηγορούμενων ότι «οι Κατηγορούμενοι 1 και 2 θα έπρεπε να εκδικαστούν και καταδικαστούν ή αθωωθούν στο πλαίσιο της προηγούμενης ποινικής υπόθεσης είτε για ανέγερση είτε για ανοχή στην ανέγερση και είναι ξεκάθαρα καταχρηστικό να εγείρεται για τα ίδια γεγονότα μια ποινική διαδικασία για ανέγερση και μεταγενέστερα μια δεύτερη ποινική διαδικασία για ανοχή στην ανέγερση.»
31. Από την επιχειρηματολογία που προβάλλει ο Συνήγορος των Κατηγορούμενων δεν προκύπτει ότι αποστερούνται της δυνατότητας να προβάλουν την ειδική απολογία του δεδικασμένου. Αντίθετα, προκύπτει ότι αποτελεί θέση του ότι ακόμα και με την τροποποίηση των Κατηγοριών και πάλι εγείρεται ζήτημα δεδικασμένου και καταχρηστικότητας της διαδικασίας. Το ζήτημα αυτό ασφαλώς θα εξεταστεί στο κατάλληλο στάδιο, όταν και εφόσον εγερθεί.
32. Όπως καταγράφεται στο σύγγραμμα Blackstone’ s Criminal Practise, 2022 σελ. 2235, παράγραφος D21.15:
«In the case of summary offences, an important question is whether or not the six month time limit for commencing a prosecution has expired: if it has not, there is nothing to stop the prosecution simply starting the proceedings again, and this is a strong factor in favour of allowing an amendment to the existing charge. However, the fact that the time-limit has expired is not necessarily fatal to an application to amend the existing charge.
In Newcastle upon Tzne Justices ex parte John Bryce (Contractors) Ltd [1976] 1 WLR 517 the justice permitted the amendment of a charge which had originally alleged permitting the use of an overladen lorry so as to allege its actual use. It was held that, even though the amendment was more than six months from the date of the alleged offence, and even though it substituted a different offence for that originally charged (use and permitting were two separate offences) nonetheless the amendment was permissible. The defence were not misled or taken by surprise, since the nature of the prosecution case had always been apparent from the statement of facts on the summons. »
33. Στην υπόθεση Nedi Charalambous v. Municipality of Nicosia (1965) 2 Α.Α.Δ. 63, το κατηγορητήριο όπως αρχικά καταχωρίστηκε περιείχε τρεις κατηγορίες στη βάση του περί Οδών και Οικοδομών Νόμου, Κεφ. 96, σε σχέση με τις οποίες διεξήχθη μέχρι τέλους η δίκη. Το πρωτόδικο Δικαστήριο στο τέλος της δίκης αθώωσε τον Κατηγορούμενο/Εφεσείοντα και στις τρεις κατηγορίες, αλλά εν συνεχεία πρόσθεσε μία νέα κατηγορία βάσει του άρθρου 85 (4) του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 155, για το αδίκημα της ανοχής ανέγερσης οικοδομής χωρίς άδεια από αρμόδια αρχή κατά παράβαση του άρθρου 3(1) (β) και 20 του Κεφ. 96, καταδικάζοντας τον Κατηγορούμενο στην κατηγορία αυτή και επιβάλλοντάς του πρόστιμο και έξοδα, καθώς επίσης εκδίδοντας εναντίον του διάταγμα κατεδάφισης της παράνομης οικοδομής. Κατ' έφεση, αποφασίστηκε ότι υπήρχαν ουσιώδεις διαφορές στις λεπτομερείς του αδικήματος ως η νεοεισαχθείσα κατηγορία συγκριτικά προς τις κατηγορίες στις οποίες κατηγορείτο αρχικά και πως, συνεπακόλουθα, υπήρχε ουσιώδης επηρεασμός του δικαιώματός του σε αποτελεσματική υπεράσπιση αφού δεν του είχε δοθεί η ευκαιρία να προβάλει στους μάρτυρες κατηγορίας την εκδοχή και υπεράσπισή του εν σχέση προς τις λεπτομερείς της νέας κατηγορίας.
34. Από τα όσα έχουν παρατεθεί πιο πάνω, προκύπτει ότι παρά το γεγονός ότι η ανέγερση και η ανοχή ανέγερσης αποτελούν δύο ξεχωριστά αδικήματα, εντούτοις το πλαίσιο γεγονότων που περιβάλλει την υπόθεση, ως αυτό εκτίθεται στις λεπτομερείς των κατηγοριών, δεν μεταβάλλεται δια της τροποποίησης.
35. Επιπλέον, η Αίτηση τροποποίησης υποβάλλεται στο αρχικό στάδιο της διαδικασίας και δεν διαπιστώνεται η οποιαδήποτε καθυστέρηση στην προώθηση του σχετικού αιτήματος. Όπως καταγράφεται στην παράγραφο 18 της Ένορκης Δήλωσης που συνοδεύει την Αίτηση Τροποποίησης, κατά την δικάσιμο στις 19/05/2025 ο Συνήγορος των Κατηγορούμενων ζήτησε χρόνο να μελετήσει την ειδική απολογία και κατά την επόμενη δικάσιμο τέθηκε το ζήτημα της τροποποίησης του Κατηγορητηρίου.
36. Σε κάθε περίπτωση, παραγνωρίζοντας έστω σε θεωρητικό επίπεδο το ότι δεν μπορεί να προεξοφληθεί η επιτυχία ή αποτυχίας της ειδικής απολογίας των Κατηγορούμενων σε αυτό το στάδιο, ακόμα και να απορριπτόταν το Αίτημα και να εξεταζόταν η θέση των Κατηγορούμενων περί δεδικασμένου και σε περίπτωση επιτυχίας αυτού, δεν θα εμποδιζόταν η Κατηγορούσα Αρχή από το να καταχωρίσει εκ νέου το Κατηγορητήριο υπό την μορφή που επιδιώκει να τροποποιήσει το Κατηγορητήριο.
37. Με δεδομένο ότι η παρούσα υπόθεση βρίσκεται στα αρχικά της στάδια, οι λεπτομέρειες του αδικήματος των Κατηγοριών και τα γεγονότα που εκτίθενται στις λεπτομέρειες των Κατηγοριών δεν μεταβάλλονται ουσιωδώς, το γεγονός ότι η Κατηγορούσα αρχή έθεσε το ζήτημα της τροποποίησης το συντομότερο δυνατό αλλά και το γεγονός ότι οι Κατηγορούμενοι 1 και 2 δεν απάντησαn στις κατηγορίες δεν διαπιστώνεται ότι η αποτελεσματική υπεράσπιση των Κατηγορούμενων θα επηρεαστεί από την τροποποίηση του Κατηγορητηρίου. Αντίθετα, οι Κατηγορούμενοι θα είναι σε θέση να γνωρίζουν από τα αρχικά στάδια της διαδικασίας την υπόθεση που έχουν να αντιμετωπίσουν και θα είναι σε θέση να ετοιμάσουν αποτελεσματικά την υπεράσπιση τους.
38. Δεν παραγνωρίζεται ότι οι Κατηγορούμενοι 3 και 4 απάντησαν μη παραδοχή στις Κατηγορίες, ωστόσο σε κανένα σημείο δεν προωθήθηκε η θέση ότι τα δικαιώματα τους και γενικότερα η υπεράσπιση τους θα επηρεαστούν από την επιδιωκόμενη τροποποίηση.
39. Συνακόλουθα το αίτημα για τροποποίηση του Κατηγορητηρίου ως το Έγγραφο Α που βρίσκεται στον φάκελο του Δικαστηρίου εγκρίνεται.
40. Ως προς τα έξοδα, τα οποία η πλευρά του Παραπονούμενου ζητεί και ενόψει της επιτυχίας του αιτήματος του, αυτά επιδικάζονται υπέρ του Παραπονούμενου και εναντίον των Κατηγορούμενων 1-4, πληρωτέα στο τέλος της ακροαματικής διαδικασίας.
(Υπ) ..............................
Χ. Στρόππος, Ε.Δ.
Πιστόν Αντίγραφο
Πρωτοκολλητής
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο