ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ
ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΓΟΝΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ
Ενώπιον: Α. Παναγή, Δ. Οικ. Δ
Αρ. Αίτησης: 96/2025 ij
Μεταξύ:
A. Δ.
Αιτητής
και
Ε. Ι.
Καθ' ης η αίτηση
Aίτηση χωρίς ειδοποίηση ημερ. 27/10/2025
Ημερομηνία: 12 Αυγούστου 2026
Εμφανίσεις:
Για τον αιτητή: κ.κ. Ρ. Βραχίμης & Συνεργάτες Δ.Ε.Π.Ε
Για τον καθ' ης η αίτηση: κ.κ. Δημήτρης Παναούτας & Συνεργάτες Δ.Ε.Π.Ε
Ε Ν Δ Ι Α Μ Ε Σ Η Α Π Ο Φ Α Σ Η
Με την εναρκτήρια αίτηση του ο αιτητής ζητά να του ανατεθεί η άσκηση της γονικής μέριμνας και ή επιμέλειας και ή φύλαξης και ή φροντίδας των ανήλικων τέκνων των διαδίκων και διάταγμα με το οποίο να καθορίζεται ως τόπος διαμονής των ανηλίκων η εκάστοτε κατοικία του αιτητή στην Επαρχία Αμμοχώστου.
Στις 27/10/25 ο αιτητής, στα πλαίσια της εναρκτήριας αίτησης του, καταχώρησε Αίτηση Xωρίς Eιδοποίηση με την οποία ζητά προσωρινό διάταγμα του Δικαστηρίου με το οποίο να του ανατίθεται η φύλαξη και φροντίδα των ανήλικων τέκνων των διαδίκων Ν. Δ. και Σ. Δ, διάταγμα με το οποίο να καθορίζετε ως τόπος διαμονής των ανηλίκων ο εκάστοτε τόπος διαμονής του στην Αμμόχωστο και διάταγμα με το οποίο να διατάσσεται η καθ’ ης η αίτηση να επιστρέψει τους ανήλικους εντός 24 ωρών από την επίδοση σε αυτήν του διατάγματος.
Το Δικαστήριο δεν εξέδωσε μονομερώς οποιοδήποτε διάταγμα και έδωσε οδηγίες για επίδοση της αίτησης στην καθ’ ης η αίτηση.
Την 1/12/25, η καθ’ ης η αίτηση καταχώρησε ένσταση προβάλλοντας συνοπτικά τους ακόλουθους λόγους για τους οποίους η υπό κρίση αίτηση θα πρέπει να απορριφθεί: Δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις που θέτει ο Νόμος και η Νομολογία για την έκδοση προσωρινών διαταγμάτων γονικής μέριμνας, ο αιτητής δεν προσήλθε στο Δικαστήριο με καθαρά χέρια και ή δεν αποκάλυψε όλα τα γεγονότα, προσπαθεί να παραπλανήσει το Δικαστήριο με ψευδείς δηλώσεις, αποκρύπτει ουσιώδη στοιχεία για να πετύχει την έκδοση των αιτούμενων διαταγμάτων, η αίτηση είναι καταχρηστική και ή εκδικητική και ή αδικαιολόγητη και καταχωρήθηκε με αλλότρια κίνητρα αφού ο αιτητής δεν ενεργεί με γνώμονα το συμφέρον των ανηλίκων.
Οι αιτούμενες θεραπείες αντίκεινται προς το συμφέρον των ανηλίκων, η απομάκρυνση των ανηλίκων από την μητέρα τους, λόγω της μικρής τους ηλικίας, δεν εξυπηρετεί το συμφέρον τους και συνιστά αποξένωση τους από αυτήν, ο αιτητής δεν είναι σε θέση να αναλάβει τη φύλαξη επιμέλεια και συντήρηση των ανηλίκων, η αίτηση είναι αντικανονική ελλιπής και αόριστη, νομικά αβάσιμη και αστήριχτη και το Δικαστήριο δεν έχει ενώπιον του όλα τα πραγματικά γεγονότα έτσι ώστε να αποφασίσει αντικειμενικά και δίκαια για τον τρόπο άσκησης της γονικής μέριμνας των ανήλικων τέκνων των διαδίκων.
Σημειώνω ότι την 1/12/25, καταχωρήθηκε από την καθ’ ης η αίτηση υπεράσπιση και ανταπαίτηση με την οποία ζητά να καθοριστεί ως τόπος διαμονής των ανηλίκων ο εκάστοτε τόπος διαμονής της, να της ανατεθεί η αποκλειστική φύλαξη, φροντίδα, επιμέλεια και ή όλες οι πτυχές της γονικής μέριμνας των ανηλίκων, και να ρυθμιστεί ο τρόπος επικοινωνίας των ανηλίκων με τον αιτητή.
Eπειδή παρατηρείται μια καθυστέρηση στην εκδίκαση της υπό κρίση αίτησης κρίνω σκόπιμο να αναφερθώ στα όσα μεσολάβησαν από της καταχώρησης της υπό κρίση αίτησης για τα οποία το Δικαστήριο ενημερωνόταν μέσω της επικοινωνίας από τους συνηγόρους των διαδίκων.
Στις 5/12/25, οι συνήγοροί του αιτητή ενημέρωσαν, μεταξύ άλλων, ότι ο ανήλικος Ν από τις 5/12/25 βρισκόταν στο Αυγόρου υπό τη φύλαξη του πατέρα του ενώ ο ανήλικος Σ εξακολουθούσε να βρίσκεται στον Ά. Α. με την γιαγιά του η οποία τον προσέχει και οι ανήλικοι έχουν επικοινωνία μεταξύ τους μόνο μέσω βιντεοκλήσης ενώ την ίδια επικοινωνία έχει και ο γονέας με το ανήλικο το οποίο δεν διαμένει μαζί του. Στις 19/12/25, οι συνήγοροι του αιτητή, μεταξύ άλλων, ενημέρωσαν, ότι οι διάδικοι καταβάλλουν προσπάθειες για επίλυση της διαφοράς του και προς το σκοπό αυτό διευθέτησαν συνάντηση στην παρουσία των δικηγόρων τους στη Λευκωσία.
Στις 23/1/26 οι δικηγόροι του αιτητή ενημέρωσαν ότι επιδόθηκε στον πελάτη τους η αίτηση Γονικής Μέριμνας αρ.484/24 η οποία καταχωρήθηκε στις 5/12/25 από την καθ΄ης η αίτηση στο Οικογενειακό Δικαστήριο Λεμεσού στα πλαίσια της οποίας μάλιστα η καθ΄ης η αίτηση καταχώρησε Αίτηση Χωρίς Ειδοποίηση και πέτυχε την έκδοση προσωρινού διατάγματος με το οποίο καθορίστηκε ως τόπος διαμονής των ανηλίκων η οικία της στη Λεμεσό και εν όψει αυτής της εξέλιξης ζήτησε να παραμείνουν σε μια μακρινή ημερομηνία τόσο η εναρκτήρια όσο και η ενδιάμεση αίτηση.
Στις 19/3/26 οι δικηγόροι του αιτητή ενημέρωσαν ότι κατόπιν άδειας του Οικογενειακού Δικαστηρίου Λεμεσού, αποσύρθηκε η αίτηση χωρίς ειδοποίηση ημερ.5/12/25, ακυρώθηκε το προσωρινό διάταγμα με το οποίο καθορίστηκε ως τόπος διαμονής των ανηλίκων η οικία της καθ’ ης η αίτηση στη Λεμεσό και επισύναψαν σχετικό πρακτικό του Οικογενειακού Δικαστηρίου Λεμεσού ημερ.5/3/26.
Μετά τις πιο πάνω εξελίξεις, καταβλήθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου προσπάθειες για εξώδικη διευθέτηση της υπό κρίση αίτησης οι οποίες όμως δεν τελεσφόρησαν και η αίτηση οδηγήθηκε σε ακρόαση.
Κατόπιν συμφωνίας των συνηγόρων των διαδίκων, στην παρουσία των διαδίκων και στα πλαίσια της εξουσίας του Δικαστηρίου να εκδίδει προσωρινά διατάγματα αυτεπάγγελτα, σε μια προσπάθεια εκτόνωσης της έντασης μεταξύ των διαδίκων και προς αποφυγή δυσάρεστων καταστάσεων μέχρι την έκδοση απόφασης στα πλαίσια της παρούσας αίτησης, στις 23/3/26 εκδόθηκε προσωρινό διάταγμα με το οποίο, μεταξύ άλλων, καθορίστηκε ως τόπος διαμονής των ανηλίκων ο τόπος διαμονής της καθ’ ης η αίτηση στον Αγ. Α., διατάχθηκε ο αιτητής να παραδώσει τα ανήλικα στην καθ’ ης η αίτηση στο τόπο διαμονής του στο Α την ίδια ημέρα το αργότερο μέχρι τις 14:00 και ρυθμίστηκε το δικαίωμα επικοινωνίας του αιτητή με τα ανήλικα τις καθημερινές και την περίοδο του Πάσχα του 2026. Σημειώνω ότι στο εν λόγω διάταγμα το οποίο βρίσκεται στον ηλεκτρονικό φάκελο της υπόθεσης γίνεται ρητή αναφορά ότι αυτό θα ισχύει μέχρι την έκδοση απόφασης στα πλαίσια της υπό κρίση αίτησης.
Η ακρόαση της αίτηση διεξήχθη με την καταχώρηση των γραπτών αγορεύσεων. Σημειώνω ότι αμφότεροι οι διάδικοι καταχώρησαν συμπληρωματικές ένορκες δηλώσεις ενώ ουδείς εξ αυτών αντεξετάστηκε.
Σημειώνω ότι σύμφωνα με το άρθρο 6 (3) του Ν.216/90, ανάλογα με την ωριμότητα του τέκνου και στο βαθμό που μπορεί να αντιληφθεί, πρέπει να ζητείται και να συνεκτιμάται η γνώμη του πριν από κάθε απόφαση σχετικά με τη γονική μέριμνα και εφόσον η απόφαση αφορά τα συμφέροντα του. (βλ. Γ.Δ. v. Α.Β. Έφεση αρ.1/2022 και 2/2022, ημερομηνίας 7 Ιουλίου 2022, Π.Ε. ν. K.R.U., Έφεση Αρ. 23/18, ημερ. 3.12.19)
Στις 6/4/26, πραγματοποιήθηκε συνέντευξη με το μεγαλύτερο τέκνο των διαδίκων Ν αφού έκρινα ότι ο μικρότερος υιός των διαδίκων ηλικίας μόλις 4 χρονών δεν θα διέθετε την απαραίτητη ωριμότητα για να μεταφέρει τις επιθυμίες του στο Δικαστήριο. Αναφορά στη συνέντευξη του ανήλικου Ν θα γίνει κατωτέρω.
Όπως προκύπτει από την μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου, αποτελεί κοινή θέση των διαδίκων ότι γνωρίστηκαν το 2016 και σύναψαν δεσμό, από το 2017 συζούσαν στην οικία των γονέων του αιτητή στο Φρέναρος για 6 περίπου μήνες ενώ περί τα τέλη του 2017 μετακόμισαν σε λυόμενο σπίτι κοντά στις Βρυσούλες μέχρι το 2022. Στις 22/9/19 τέλεσαν γάμο και στην αρχή του γάμου τους ζούσαν αρμονικά. Από το γάμο τους απέκτησαν δυο τέκνα, τον Ν ο οποίος γεννήθηκε στις 6/9/20 και τον Σ ο οποίος γεννήθηκε στις 4/1/22. Το 2022 αγόρασαν κατοικία η οποία ενεγράφη επ΄ονόματι και των δυο στο Αυγόρου στην οδό Χ. Μ. [..] η οποία αποτέλεσε τη συζυγική τους κατοικία. Οι διάδικοι τέθηκαν σε διάσταση στις 20 Οκτώβριου του 2025.
Στις 12/10/25 η καθ΄ης η αίτηση δήλωσε στον αιτητή ότι επιθυμεί να πάει στο χωριό της, στον Άγ Α Λεμεσού, για να ηρεμήσει λίγο και ο αιτητής γνωρίζοντας την ψυχολογική της κατάσταση της είπε να κάνει ότι νομίζει αλλά την συμβούλευσε ότι θα ήταν προτιμότερο να μείνει κοντά του και στα παιδιά τους που την αγαπούν και να ζητήσει βοήθεια και ψυχολογική στήριξη. Η καθ’ ης η αίτηση ζήτησε από τον αιτητή να πάρει μαζί της στον Αγ. Α και τα ανήλικα για λίγες μέρες αλλά ο αιτητής διαφώνησε αφού τα παιδιά φοιτούσαν στο σχολείο τους στο Φρέναρος, ο μεν Ν στην Προδημοτική ο δε Σ στο νηπιαγωγείο. Τα ανήλικα φοιτούσαν στο ιδιωτικό σχολείο [.]από το 2023 ενώ ενεγράφησαν εκεί και την τρέχουσα σχολική χρονιά.
Την Δευτέρα 20/10/25 το απόγευμα, ενώ ο αιτητής βρισκόταν στην εργασία του, η καθ΄ης η αίτηση αποχώρησε από τον συζυγική κατοικία και εγκαταστάθηκε στο σπίτι της μητέρας της στον Αγ. Α και ενημέρωσε σχετικά τον αιτητή τηλεφωνικώς. Ο αιτητής της ζήτησε να επιστρέψει όμως η καθ΄ης η αίτηση τον ενημέρωσε ότι τον εγκαταλείπει για πάντα. Όταν ο αιτητής μετέβη στη συζυγική κατοικία ανακάλυψε ότι απουσίαζαν και τα παιδιά τους και επικοινώνησε τηλεφωνικώς με την καθ’ ης η αίτηση η οποία τον πληροφόρησε ότι πήρε μαζί της τους ανήλικους παρά την ξεκάθαρη διαφωνία του αιτητή.
Πέραν των πιο πάνω, που αποτελούν κοινή θέση των διαδίκων, στην ένορκη δήλωση του αιτητή που υποστηρίζει την υπό κρίση αίτηση αναφέρονται μεταξύ άλλων τα ακόλουθα: Για το λόγο ότι η σχολή του αιτητή στην οποία εργάζεται είναι συνήθως ανοιχτή τα απογεύματα και το πρωί η καθ’ ης η αίτηση εργαζόταν, φρόντιζαν και οι δυο τα ανήλικα ενώ είχαν επίσης τη συμπαράσταση και βοήθεια της μητέρας του η οποία διαμένει στο Φρέναρος όπου βρίσκεται το σχολείο στο οποίο φοιτούν τα ανήλικα.
Εδώ και ενάμιση χρόνο, όπως αναφέρει, η καθ’ ης η αίτηση παρουσίασε σημάδια κατάθλιψης γεγονός το οποίο αναγνωρίζει και η ίδια σε συνομιλίες που είχε με τον αιτητή και τον κουμπάρο τους. Ήταν απόμακρη, παρουσίαζε σημάδια φυγής και ήταν κλειστή στον εαυτό της ενώ έλεγε στον αιτητή ότι δεν τον αγαπά ότι θέλει να φύγει ενώ στη συνέχεια τα αναιρούσε. Αναφέρει ότι η καθ’ ης η αίτηση το καλοκαίρι του 2024 επισκεπτόταν ψυχολόγο ενώ από τον Αύγουστο του 2024 σταμάτησε και αρνείτο να πάει ξανά.
Λόγω της κατάστασης της καθ’ ης η αίτηση ο αιτητής ανέλαβε ακόμη περισσότερες ευθύνες έναντι στα ανήλικα περιλαμβανομένης της καθαριότητας και υγιεινής τους, την ετοιμασία φαγητού κυρίως τα καλοκαίρια που τα ανήλικα ήταν στο σπίτι και η καθ’ ης η αίτηση εργαζόταν συνεχώς λόγω τουρισμού.
Προσπαθούσε να δώσει κίνητρα στην καθ’ ης η αίτηση για να συμμετέχει και η ίδια στην ανατροφή και στις δραστηριότητες των ανηλίκων όμως η καθ’ ης η αίτηση ήταν αρνητική δηλώνοντας κουρασμένη και ήθελε να πηγαίνει στους γονείς της στη Λεμεσό. Ο ίδιος κρατούσε να ανήλικα και φρόντιζε καθημερινά για το μπάνιο τους τον ύπνο την ψυχαγωγία και το φαγητό τους.
Στις 8/10/25 σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχε η καθ’ ης η αίτηση με τον πατέρα της, την παρότρυνε να μετακινηθεί με τα ανήλικα στη Λεμεσό επειδή λόγω της ψυχολογικής της κατάστασης ο αιτητής θα της «πάρει» τα ανήλικα και θα την «βγάλει τρελλή» ενώ της ανέφερε επίσης ότι θα σκοτώσει τον αιτητή. Η καθ΄ης η αίτηση στην αναφερόμενη τηλεφωνική επικοινωνία που είχε με τον πατέρα της του ανέφερε ότι δεν αγαπά τον αιτητή και ότι «πεθυμά την οικογένεια της στο χωρίο».
Από τις 20/10/26 που η καθ΄ης η αίτηση μετέφερε τα ανήλικα στον Αγ. Α στη Λεμεσό, τα ανήλικα δεν φοιτούν στο σχολείο τους και καταθέτει ως τεκμήριο Β σχετική βεβαίωση από το Ιδιωτικό Σχολείο [.] Έκτοτε παρά τις συνεχείς εκκλήσεις του αιτητή, η καθ’ ης η αίτηση αρνείται να επιστρέψει τα ανήλικα στη συζυγική κατοικία στο Αυγόρου στην οποία μεγαλώνουν και δεν του επιτρέπει να έχει φυσική επικοινωνία μαζί τους. Αρχικά του ανέφερε ότι θα μετέφερε τα ανήλικα για να τα δει, στη συνέχεια του ανέφερε ότι θα αφήσει τα ανήλικα να μείνουν στο σπίτι του αν συμφωνήσει ο αιτητής να μετακινηθούν μαζί της στη Λεμεσό ενώ τελικά τον ενημέρωσε ότι δεν θα επικοινωνήσει με τα ανήλικα εκτός και αν εκδοθεί διάταγμα επικοινωνίας από το Δικαστήριο.
Παρά την αποχώρηση της με τα ανήλικα από τη συζυγική κατοικία, η καθ’ ης η αίτηση συνεχίζει να εργάζεται σε ξενοδοχείο στην Αγία Νάπα με απολαβές περί τις €2.000 μηνιαίως ενώ όπως πληροφόρησε τον αιτητή θα παραιτηθεί για να βρει δουλειά στη Λεμεσό.
Ο αιτητής διατηρεί σχολή γυμναστικής / αυτοάμυνας στο Τσέρι στη Λευκωσία με απολαβές περί τα €1.000 μηνιαίως πλέον μερίσματα από τη σχολή.
Ο αιτητής αναμένει να επιστρέψουν τα ανήλικα στη μόνιμη διαμονή τους δηλαδή στη συζυγική κατοικία αφού οι προθέσεις της καθ΄ης η αίτηση μετά τις πιο πάνω παράνομες ενέργειες της είναι αντίθετες προς το συμφέρον των ανηλίκων και την ευημερία τους.
Όπως αναφέρει, αν η καθ’ ης η αίτηση είναι πρόθυμη να επιστρέψει τα ανήλικα στο Αυγόρου, για να την διευκολύνει, είναι πρόθυμος και δεσμεύεται να μετακομίσει προσωρινά από τη συζυγική κατοικία στο Αυγόρου και να διαμένει στους γονείς του.
Τα ανήλικα διατηρούν πολύ στενή συναισθηματική σχέση μαζί του και επιθυμούν να συνεχίσουν να διαμένουν στη συζυγική κατοικία κάτω από τη φροντίδα του ενώ του ανέφεραν ότι τον πεθύμησαν και θέλουν να επιστρέψουν σπίτι.
Είναι όπως αναφέρει σε πολύ καλύτερη θέση από την καθ’ ης η αίτηση να παρέχει στα ανήλικα την κατάλληλη φροντίδα και σταθερό και ήρεμο περιβάλλον που τους παρέχει από της γέννησης τους.
Το συμφέρον των ανηλίκων είναι να διαμένουν μαζί του στον τόπο που γεννήθηκαν και μεγάλωσαν, που πάνε σχολείο και έχουν τους φίλους τους όπου θα έχουν ηρεμία στοργή αγάπη και φροντίδα και θα νιώθουν ασφάλεια.
Είναι όπως αναφέρει καταλληλότερος να αναλάβει την επιμέλεια των ανηλίκων σε αντίθεση με την καθ΄ης η αίτηση η οποία δεν είναι σε θέση να αντιληφθεί τις ανάγκες των ανηλίκων και δεν μπορεί να τους παρέχει την απαραίτητη φροντίδα. Δεν είναι σε θέση να αναλάβει την φροντίδα των ανηλίκων, υποφέρει από κατάθλιψη και εξαρτάται από άλλους για ότι αφορά στα παιδιά τους.
Όπως τον πληροφορούν οι δικηγόροι του υπάρχει σοβαρό ζήτημα προς εκδίκαση και έχει πολύ καλές πιθανότητες επιτυχίας και αν δεν εκδοθούν τα αιτούμενα διατάγματα θα είναι δύσκολο να απονεμηθεί δικαιοσύνη. Είναι κατεπείγον να εκδοθούν τα αιτούμενα διατάγματα και είναι ορθό και δίκαιο να του παραχωρηθεί προσωρινά η επιμέλεια των ανηλίκων και να καθοριστεί προσωρινά η εκάστοτε κατοικία του στην Αμμόχωστο ως κατοικία των ανηλίκων.
Πέραν των πιο πάνω που καταγράφηκαν ως κοινή θέση των διαδίκων, στην ένορκη δήλωση της καθ΄ης η αίτηση η οποία υποστηρίζει την ένσταση της αναφέρονται μεταξύ άλλων τα ακόλουθα: Από το 2020 μέχρι το 2022 φρόντιζαν με τον αιτητή τα ανήλικα αλλά από το 2022 που τα ανήλικα άρχισαν να φοιτούν σε σχολείο, ο αιτητής επέστρεφε στο σπίτι αργά το βράδυ λόγω της εργασίας του και η ίδια ανέλαβε όλες τις υποχρεώσεις σε σχέση με τα ανήλικα. Η μητέρα του αιτητή είχε υπό την επίβλεψη της τα ανήλικα μόνο για μιάμιση ώρα καθημερινά και αυτή ήταν και η μόνη βοήθεια της προς τους διαδίκους.
Αρνείται ότι πάσχει από κατάθλιψη και ότι επισκέφθηκε ψυχολόγο ενώ αναφέρει ότι τα τελευταία δυο χρόνια ήταν δυστυχισμένη στο γάμο της και δεν ήθελε να συνεχίσει να ζει με τον αιτητή. Του μίλησε πολλές φορές και του εξέφρασε τα αισθήματα της αλλά ο ίδιος δεν αντιλαμβανόταν και την παρότρυνε τόσο ο ίδιος όσο και ο κουμπάρος τους να λάβει ψυχολογική στήριξη. Στη δουλεία και με τα παιδιά της, όπως αναφέρει, η ψυχολογία της ήταν πολύ καλή και μόνο προς τον αιτητή είχε αρνητική στάση γιατί δεν ήθελε να έχει καμία σχέση μαζί του. Όπως αναφέρει, προάχθηκε στην εργασία της, γεγονός το οποίο καταδεικνύει ότι δεν αντιμετωπίζει κανένα πρόβλημα ψυχολογικό. Αναφέρει επίσης ότι με τον αιτητή άρχισαν συνεδρίες σε σύμβουλο γάμου αλλά τις διέκοψαν αφού μετά από κάθε συνεδρία ο αιτητής προκαλούσε καβγάδες αφού θεωρούσε ότι δεν έπρεπε να συζητά η καθ’ ης η αίτηση όλα τα θέματα που την απασχολούσαν με τον σύμβουλο.
Συνέπεια της καταπιεστικής συμπεριφοράς του αιτητή, της ζήλιας και των καβγάδων τους οποίους δημιουργούσε, οι διάδικοι τέθηκαν σε διάσταση στις 19/8/25 και η καθ’ ης η αίτηση αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τη συζυγική κατοικία και να μεταβεί στην πατρική της οικία στην Λεμεσό με τα ανήλικα.
Αναφέρει ότι, σε σχέση με τα ανήλικα ήταν η ίδια που αναλάμβανε την ετοιμασία φαγητού και την μεταφορά τους στο σχολείο ενώ ο αιτητής ήταν απρόθυμος να βοηθήσει όταν του το ζητούσε. Όπως αναφέρει, ο αιτητής βοηθούσε ελάχιστα μόνο με την καθαριότητα του σπιτιού.
Αναφορικά με την συνομιλία που είχε με τον πατέρα της αναφέρει ότι ο πατέρας της την συμβούλευσε αν δεν είναι ευτυχισμένη στο γάμο της δεν χρειαζόταν να συνεχίσει να διαμένει με τον αιτητή.
Είχε ανάγκη να μεταβεί στη Λεμεσό για να μπορέσει να σκεφτεί και να ξεκαθαρίσει τα ζητήματα που είχε με τον αιτητή και πήρε μαζί της και τα ανήλικα αφού αν δεν το έπραττε τα ανήλικα θα ήταν όλη μέρα μόνα τους στο σπίτι χωρίς καμία φροντίδα και επίβλεψη μέχρι τις 9 το βράδυ που θα επέστρεφε από την εργασία του ο αιτητής.
Ο ανήλικος Ν, άρχισε να φοιτά σε προδημοτική άμεσα μετά την εγκατάσταση τους στη Λεμεσό, κατόπιν αίτησης που υπέβαλε η αιτήτρια στο Υπουργείο Παιδείας, λόγω της άρνησης του αιτητή να συγκατατεθεί, η οποία εγκρίθηκε και επετράπη στον ανήλικο υιό της να συνεχίσει τη φοίτηση του σε σχολείο στη Λεμεσό. Ο ανήλικος Σ δεν φοιτά σε κανένα νηπιαγωγείο λόγω της άρνησης του αιτητή να συγκατατεθεί προς τούτο.
Από της διάστασης, όπως αναφέρει, ο αιτητής κανένα ενδιαφέρον επιδεικνύει για τα ανήλικα ενώ με τη συμπεριφορά του η άσκηση της γονικής μέριμνας των ανηλίκων ασκείται με τεράστια δυσκολία.
Ο αιτητής δεν είναι ικανός να συμμετέχει σε θέματα που αφορούν την υγεία εκπαίδευση και άλλα σοβαρά ζητήματα που αφορούν στα ανήλικα αφού δεν είναι τυπικός συνεπής ενώ πολύ συχνά δυσκολεύεται να τον εντοπίσει τηλεφωνικώς ή άλλως πως.
Αναφέρει ότι τα ανήλικα μιλούν καθημερινά με τον αιτητή μέσω βιντεοκλήσης και παρά το γεγονός ότι καλεί τον αιτητή να μεταβεί στη Λεμεσό να συναντήσει τα ανήλικα αυτός αρνείται.
Παραιτήθηκε από την εργασία της στην Αγία Νάπα, έπαψε να εργάζεται εκεί από τις 3/11/25 και τώρα εργάζεται στην Λεμεσό με μηνιαίο μισθό ύψους €1.600 μικτά. Σε σχέση με τα εισοδήματα του αιτητή αναφέρει ότι αυτά κατά τη συμβίωση τους κυμαίνονταν περί τις €3.000.
Από της διάστασης ανέλαβε αποκλειστικά την επιμέλεια φύλαξη και φροντίδα των ανηλίκων και είναι σε καλύτερη θέση από τον αιτητη, ο οποίος είναι άστατος, ανίκανος απρόβλεπτος και δεν είναι σε θέση να φροντίζει τα ανήλικα, να προσφέρει στα ανήλικα την κατάλληλη φροντίδα για την σωστή ψυχοσωματική τους ανάπτυξη λαμβάνοντας υπόψιν της ηλικία τους. Η συμπεριφορά του αιτητή, όπως αναφέρει, προκάλεσε ανεπανόρθωτα προβλήματα στα ανήλικα ενώ τα εκθέτει και στερεί από αυτά βασικές τους ανάγκες όπως η εκπαίδευση.
Η έκδοση των διαταγμάτων θα επιφέρει σημαντικές επιπτώσεις στα ανήλικα αφού τα ανήλικα θα αποξενωθούν από την καθ΄ης η αίτηση ενώ θα στερούνται βασικών αναγκών και δεν θα τυγχάνουν της απαραίτητης φροντίδας με αποτέλεσμα να υποστούν ανεπανόρθωτη ζημιά.
Στη συμπληρωματική ένορκο του δήλωση ο αιτητής αναφέρει ότι η καθ΄ης η αίτηση εργαζόταν σε ξενοδοχείο από Δευτέρα μέχρι Σάββατο, αναχωρούσε από το σπίτι στις 7π.μ και επέστρεφε στις 5μ.μ, κάποιες περιόδους εργαζόταν επτά μέρες τη βδομάδα χωρίς ρεπό ενώ τον τελευταίο χρόνο εργαζόταν μόνο για πέντε μέρες την βδομάδα.
Όταν τα ανήλικα άρχισαν το σχολείο, ο αιτητής εργαζόταν την Δευτέρα όπου αναχωρούσε από το σπίτι στις 2:30μ.μ και επέστρεφε στις 8μ.μ, την Τρίτη αναχωρούσε από το σπίτι στις 3:30μ.μ και επέστρεφε στις 9 μ.μ, την Πέμπτη αναχωρούσε από το σπίτι στις 2:30μ.μ και επέστρεφε στις 7μ.μ και την Παρασκευή αναχωρούσε από το σπίτι στις 3:30μ.μ και επέστρεφε στο σπίτι στις 9 μ.μ.
Τις μέρες που ο ίδιος εργαζόταν, η μητέρα του παραλάμβανε τους ανήλικους από το σχολείο ενώ την Τετάρτη τους παραλάμβανε ο ίδιος ενώ τις μέρες που είχε παιδικά τμήματα στη σχολή του μετέφερε μαζί του τα ανήλικα για να αθληθούν.
Η καθ’ ης η αίτηση παραλάμβανε τα ανήλικα από τη μητέρα του αιτητή στις 5μ.μ αλλά πολλές φορές αργούσε να σχολάσει.
Αναφέρει ότι, τις μέρες που εργαζόταν, ήταν στο σπίτι πριν κοιμηθούν τα παιδιά, έτρωγαν οικογενειακώς και τις περισσότερες φορές έκανε μπάνιο τα παιδιά και τα έβαζε για ύπνο ενώ τις σχολικές αργίες και το καλοκαίρι δεν εργαζόταν επειδή η σχολή είναι κλειστή οπότε ήταν συνεχώς με τα παιδιά τους.
Η καθ’ ης η αίτηση όπως αναφέρει, έχει τέτοια εξάρτηση από τους συγγενείς της και το χωριό της που παραιτήθηκε από την εργασία της στην Αγία Νάπα που λάμβανε μισθό περί τα €2.100 μηνιαίως και εγκαταστάθηκε στο χωριό της στην ορεινή Λεμεσού στο σπίτι της μητέρας της χωρίς εργασία ή με εργασία με χαμηλότερες απολαβές και προσπαθεί να τον αποξενώσει πλήρως από τα παιδιά τους.
Αναφέρει ότι η καθ’ ης η αίτηση μετέφερε τα ανήλικα το πρωί στο σχολείο ενώ η μητέρα του τα παραλάμβανε το μεσημέρι ενώ κάποιες φορές τα παραλάμβανε από το σπίτι τους η αδελφή του η οποία είναι νηπιαγωγός και εργάζεται στο σχολείο των ανηλίκων.
Με μονομερείς ενέργειες, χωρίς να το γνωρίζει ο αιτητή και χωρίς να συγκατατεθεί, η καθ΄η ης η αίτηση μετέφερε τα ανήλικα στη Λεμεσό για να τα αποξενώσει από τον αιτητή και αφού τα μετέφερε στη Λεμεσό του ανέφερε ότι θα του επιτρέψει να τα δει μόνο εντός της οικίας της μητέρας της ή σε πάρκο κοντά στο χωριό στην παρουσία της και του αδελφού της.
Ο ανήλιος Σ βρίσκεται υπό τη φύλαξη της μητέρας της καθ΄ης η αίτηση όλη μέρα ενώ ο Ν φοιτά στο σχολείο από το πρωί μέχρι το απόγευμα που τον παραλαμβάνει ο αδελφός της καθ΄ης η αίτηση ή η νύφη της. Ο Ν το πρωί μεταβαίνει στο σχολείο με λεωφορείο, αφού η καθ΄ης η αίτηση δεν μπορεί να τον μεταφέρει στο σχολείο, ενώ η εγγραφή του στο αναφερόμενο σχολείο έγινε παρά τη θέληση του. Σε βιντεοκλήση που είχε ο ανήλικος με τον αιτήτη στην παρουσία της καθ΄ης η αίτηση, ζήτησε από τον αιτητή να τον παραλάβει από το σχολείο, ότι το πραγματικό του σχολείο είναι [……..]και ότι θέλει να μένει με τον αιτητή και να πηγαίνουν στον περιβόλι και στη σχολή του.
Στις 2/12/25 ο αιτητής μη μπορώντας να αντέξει την κατάσταση, μετέβη στο σχολείο παρέλαβε τον Ν και τον μετέφερε πίσω στο Αυγόρου ενώ δεν μπορούσε να παραλάβει τον Σ ο οποίος βρισκόταν υπό τη φύλαξη της μητέρας της καθ΄ης η αίτηση η οποία δεν του άνοιγε την πόρτα. Όπως αναφέρει υπέβαλε αίτηση για επανεγγραφή του Ν στο σχολείο που φοιτούσε πριν και καταθέτει σχετική αίτηση ως τεκμήριο 2.
Όπως αναφέρει, είναι πιο ικανός από την καθ΄ης η αίτηση να φροντίζει τους ανήλικους και είναι προς το συμφέρον τους να μεγαλώνουν μαζί του σε αντίθεση με την καθ΄ης η αίτηση η οποία δεν μπορεί να λάβει μόνη της καμία απόφαση και εξαρτάται από άλλους για στήριξη και καθοδήγηση. Πριν τις μονομερείς ενέργειες της καθ΄ης η αίτηση ο ίδιος είχε την ευθύνη για την ανατροφή φροντίδα και διαπαιδαγώγηση τους.
Το συμφέρον των ανηλίκων επιβάλλει όπως ανατεθεί στον αιτητή η επιμέλεια τους, δεδομένου ότι η καθ΄ης η αίτηση δεν είναι σε θέση να αντιληφθεί τις ανάγκες των ανηλίκων και ούτε μπορεί να τους παρέχει την απαιτούμενη φροντίδα και περιποίηση. Η καθ’ ης η αίτηση άφησε τα ανήλικα στους γονείς της και δεν δείχνει ενδιαφέρον να αναλάβει τις ευθύνες της, υποφέρει από κατάθλιψη και εξαρτάται από άλλους. Ο ίδιος όπως αναφέρει έχει ευέλικτο ωράριο και μπορεί να το προσαρμόσει αναλόγως των αναγκών των ανηλίκων και μπορεί να εργοδοτεί και άλλους συναδέλφους για να κάνουν τα μαθήματα στη σχολή και να έχει απεριόριστο ελεύθερο χρόνο με τα ανήλικα.
Στην συμπληρωματική ένορκη δήλωση της η καθ΄ης η αίτηση αναφέρει μεταξύ άλλων ότι η σχολή του αιτητή βρίσκεται στη Λευκωσία και ο αιτητής επέστρεφε στο σπίτι καθημερινά αργά το βράδυ ενώ τις πιο πολλές φορές δεν έβλεπε καθόλου τα ανήλικα τα οποία είχαν κοιμηθεί μέχρι να επιστρέψει. Η ίδια αναλάμβανε όλες τις ευθύνες και υποχρεώσεις έναντι των ανηλίκων εκτός από την μιάμιση ώρα της ημέρας που η μητέρα της αναλάμβανε την επίβλεψη τους και την ελάχιστη βοήθεια που είχε από τον αιτητή στην καθαριότητα του σπιτιού.
Αρνείται ότι έθεσε ποτέ οποιοδήποτε όρο για να επικοινωνήσει ο αιτητής με τα ανήλικα ενώ αρνείται ότι ο ανήλικος Νικόλας ζήτησε από τον αιτητή να τον πάρει από το σχολείο του αφού η ίδια ήταν παρούσα πάντα στις συνομιλίες τους. Τα ανήλικα όπως αναφέρει είναι πραγματικά χαρούμενα που διαμένουν στην Λεμεσό και ουδέποτε ανέφεραν ότι επιθυμούν να φύγουν.
Η ενέργεια του αιτητή να παραλάβει στις 2/12/25 τον ανήλικο από το σχολείο και να τον μεταφέρει στο Αυγόρου ήταν ακραία, αυθαίρετη, εγωιστική παράνομη και εκδικητική και ο αιτητής δεν ενδιαφέρθηκε καθόλου για τις συνέπειες που θα έχει η ενέργεια του αυτή στα ανήλικά αφού χώρισε τα δυο αδέλφια.
Αναφέρει ότι ο λόγω της συμπεριφοράς του αιτητή δεν επιθυμεί να έχει μαζί του οποιαδήποτε σχέση και προτιμά να απομακρυνθεί από αυτόν με κάθε οικονομική συνέπεια χωρίς ωστόσο να επιδιώκει την απομάκρυνση του από τα ανήλικα τέκνα τους αφού όπως αναφέρει ουδέποτε τον εμπόδισε να μεταβεί στη Λεμεσό για να τα συναντήσει.
Μελέτησα με προσοχή όλη τη μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον μου ως επίσης και την επιχειρηματολογία των ευπαίδευτων δικηγόρων των διαδίκων μέσω των γραπτών τους αγορεύσεων.
Κρίνω σκόπιμο να υπενθυμίσω ότι, σύμφωνα με την πάγια Νομολογία, οι αγορεύσεις δεν αποτελούν μαρτυρικό υλικό προς αξιολόγηση και για το λόγο αυτό οποιεσδήποτε θέσεις αμφοτέρων προωθούνται για πρώτη φορά μέσω των αγορεύσεων δεν θα ληφθούν υπόψιν από το Δικαστήριο.
ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧH-ΕΞΕΤΑΣΗ ΑΙΤΗΣΗΣ
Για να δικαιολογείται η έκδοση προσωρινού διατάγματος στη βάση του άρθρου 32 του περί Δικαστηρίων Νόμου 14/60 , ως έχει τροποποιηθεί, θα πρέπει να συνυπάρχουν οι ακόλουθες προϋποθέσεις:
α. Ύπαρξη σοβαρού ζητήματος προς εκδίκαση,
β. Ορατή πιθανότητα επιτυχίας του Ενάγοντος στην αγωγή, και
γ. ότι θα είναι δύσκολο ή αδύνατο να απονεμηθεί πλήρης δικαιοσύνη σε
μεταγενέστερο στάδιο αν δεν εκδοθεί το διάταγμα.
Οι πιο πάνω προϋποθέσεις έχουν αναλυθεί σε έκταση στη νομολογία [βλ. Οδυσσέως v. Pieris Estates (1982) 1 Α.Α.Δ.557, Κυτάλα κ.ά. v. Χρυσάνθου κ.α. (1996)1 (Α) Α.Α.Δ.253, Κ.Ο.Τ. v. Θεωρή (1989) 1 (Ε) Α.Α.Δ.255, M. Ch. Mitsingas Tr. Ltd κ.ά. v. Timberland (1997) 1 (Γ) Α.Α.Δ. 1791, Parico Aluminium Designs Ltd. v. Muskita Aluminium Co. Ltd. κ.ά. (2002) 1 (Γ) Α.Α.Δ.2015, Γεν. Εισαγγελέας v .Cyfield, Πολ.Εφ.Αρ. Ε52/21,10/2/22, ECLI:CY:AD:2022:A79 κ.α.
Η πρώτη προϋπόθεση δεν εξυπακούει τίποτα περισσότερο από την αποκάλυψη συζητήσιμης υπόθεσης με βάση τις έγγραφες προτάσεις.
Όσον αφορά τη δεύτερη, είναι αρκετό για το Δικαστήριο να ικανοποιηθεί ότι υπάρχει ορατή πιθανότητα επιτυχίας. Αυτή έχει ερμηνευθεί να σημαίνει κάτι περισσότερο από απλή δυνατότητα, αλλά και πολύ λιγότερο από το ισοζύγιο των πιθανοτήτων.
Η τρίτη προϋπόθεση, όπως αναλύεται στην υπόθεση Οδυσσέως (ανωτέρω), σχετίζεται με το θέμα επάρκειας της θεραπείας υπό το φως των γεγονότων της κάθε υπόθεσης.
Αν η επιδίκαση αποζημιώσεων στο τελικό στάδιο είναι αρκετή για την κατοχύρωση των δικαιωμάτων του αιτητή, τότε η έκδοση του παρεμπίπτοντος διατάγματος δεν είναι απαραίτητη.
Το θέμα δεν τελειώνει εδώ. Όπως υποδεικνύεται στην Οδυσσέως (ανωτέρω) το Δικαστήριο, στο τελικό στάδιο, θα πρέπει να σταθμίσει κατά πόσο είναι δίκαιο και εύλογο να εκδώσει το αιτούμενο διάταγμα [βλ. Ιπποδρομιακή Αρχή v. Χ" Βασίλη (1989) 1 Α.Α.Δ. (Ε) 152].
Πρόσθετα, στο στάδιο αυτό, το Δικαστήριο εξετάζει την ενώπιον του μαρτυρία με μόνο σκοπό να αποφασίσει κατά πόσο είναι δίκαιο ή όχι να εκδοθεί το διάταγμα και δεν αποφασίζει πάνω στα διαφιλονικούμενα θέματα επί των οποίων θα κριθεί η κυρίως αίτηση (Jonitexo Ltd. v. Adidas (1984) 1 Α.Α.Δ. 263).
Σύμφωνα με την Νομολογία, ο διάδικος ο οποίος επιζητά την έκδοση διατάγματος μονομερώς, έχει υποχρέωση να θέσει ενώπιον του Δικαστηρίου όλα τα γεγονότα που επενεργούν στην κρίση του. (Βλ. Τσερκέζος v. Dragon Tourist Enterprises Ltd (2009) 1(A) Α.Α.Δ. 734).
Επιπλέον, στις περιπτώσεις μονομερών αιτήσεων πρέπει να καταδεικνύεται το κατεπείγον του αιτήματος το οποίο θα πρέπει να εξετάζεται κατά προτεραιότητα, αφού το Δικαστήριο ακούει μόνο την μια πλευρά, κατά παρέκκλιση της αρχής ότι πρέπει να ακούγονται και οι δύο πλευρές (Βλ. Αμβροσιάδου κ.ά. ν. Coward κ.ά. (2013) 1 (Α) ΑΑΔ 78).
Κατά την εξέταση έκδοσης ή μη προσωρινού διατάγματος, μια προκαταρκτική έστω αξιολόγηση της μαρτυρίας, σύμφωνα με τη Νομολογία, είναι αναγκαία, για να μπορέσει το Δικαστήριο να συνεκτιμήσει την αποδεικτική ισχύ της υπόθεσης εκάστου διαδίκου. Σχετική είναι η απόφαση Λόρδος κ.ά. ν. Σιακόλα κ.ά., Πολ. Έφ. Ε143/15, ημερ. 23.3.17.
Οι προϋποθέσεις που απαιτεί το Α. 32 του Ν.14/60 και οι οποίες αναφέρθηκαν ανωτέρω, κρίνονται με βάση τα γεγονότα που τίθενται ενώπιον του Δικαστηρίου, αλλά και με βάση τις διατάξεις του Νόμου που διέπει το υπό κρίση θέμα, οι οποίες στην εξεταζόμενη περίπτωση είναι τα Άρθρα 5, 6, 7 και 9 του του περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου 216/90.
Σύμφωνα με το άρθρο 5(1)(α) του περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου του 1990 (Ν. 216/90), η γονική μέριμνα είναι καθήκον και δικαίωμα των γονέων, οι οποίοι το ασκούν από κοινού.
Σύμφωνα με το άρθρο 6 του Ν.216/90:
«(1) Κάθε απόφαση των γονέων σχετικά με την άσκηση της γονικής μέριμνας πρέπει να αποβλέπει στο συμφέρον του τέκνου.
(2)(α) Στο συμφέρον του τέκνου πρέπει να αποβλέπει και η απόφαση του Δικαστηρίου όταν, κατά τις διατάξεις του νόμου, το Δικαστήριο αποφασίζει σχετικά με την ανάθεση της γονικής μέριμνας ή με τον τρόπο της άσκησης της. (Στυλιανού ν. Στυλιανού (1993) 1 ΑΑΔ 130, Διευθύντρια Τμήματος Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας ν. Ντούμα κ.ά. (2001) 1 (Γ) ΑΑΔ 1911).
(β) Η απόφαση του Δικαστηρίου πρέπει επίσης να σέβεται την ισότητα μεταξύ των γονέων και να μην κάνει διακρίσεις με βάση το φύλο, τη γλώσσα, τη θρησκεία, τις πεποιθήσεις, την ιθαγένεια, την εθνική ή κοινωνική προέλευση ή την περιουσία.
(3) Ανάλογα με την ωριμότητα του τέκνου και στο βαθμό που μπορεί να αντιληφθεί, πρέπει να ζητείται και να συνεκτιμάται η γνώμη του πριν από κάθε απόφαση σχετικά με τη γονική μέριμνα, εφόσο η απόφαση αφορά τα συμφέροντα του.»
Σύμφωνα με το άρθρο 7 του Ν. 216/90, αν οι γονείς διαφωνούν κατά την άσκηση της γονικής μέριμνας και το συμφέρον του τέκνου επιβάλλει να ληφθεί απόφαση, αποφασίζει το Δικαστήριο, έπειτα από αίτηση οποιουδήποτε από τους γονείς.
Σύμφωνα με το Άρθρο 9(1) του Ν.216/90 :«Η επιμέλεια του προσώπου του τέκνου περιλαμβάνει ιδίως την ανατροφή και επίβλεψη, τη διαπαιδαγώγηση και εκπαίδευση του καθώς και τον προσδιορισμό του τόπου διαμονής του».
Το συμφέρον του παιδιού αποτελεί τον καθοριστικό παράγοντα για την απόφαση του Δικαστηρίου σε υποθέσεις τέτοιας φύσεως (βλ. Στυλιανού ν. Στυλιανού (1993) 1 Α.Α.Δ. 130, Ιακωβίδης ν. Ιακωβίδου (2000) 1 Α.Α.Δ. 1108).
Στις υποθέσεις γονικής μέριμνας δεν υπάρχει το στοιχείο της αντιπαράθεσης μεταξύ των γονέων. Πρόκειται για διαδικασία εξεταστικού χαρακτήρα με στόχο την ευημερία και το συμφέρον του ανηλίκου (βλ. Στυλιανού ν. Στυλιανού (ανωτέρω)).
Στο σύγγραμμα Οικογενειακό Δίκαιο Τόμος ΙΙ, Τρίτη έκδοση, έκδοσης 2003 της Καθηγήτριας Έφης Κουνουγιέρη Μανωλεδάκη στη σελ. 268 αναφέρεται:
«Ως συμφέρον του παιδιού εννοείται το σωματικό, το υλικό, το πνευματικό, το ψυχικό, το ηθικό και γενικότερα το κάθε είδος συμφέρον. Πρόκειται όπως είναι φανερό για αόριστη νομική έννοια, με αξιολογικό περιεχόμενο, που εξειδικεύεται από το Δικαστή, άρα η κρίση του τελευταίου, ως προς το αν ενόψει των συγκεκριμένων περιστάσεων (η ύπαρξη των οποίων κρίνεται ανέλεγκτα από το δικαστήριο ουσίας) εξυπηρετείται in abstracto το συμφέρον του παιδιού υπόκειται στον έλεγχο του Α.Π. Το συμφέρον του ανηλίκου αποτελεί μια έννοια γενική και είναι καθήκον του εκάστοτε δικαστή να το εξειδικεύσει και να το προστατεύσει».
Στο σύγγραμμα του Β. Βαθρακοκοίλη «Το Νέο Οικογενειακό Δίκαιο», σελ. 584, 585, αναφέρονται τα ακόλουθα: «Κριτήρια για το δικαστήριο: Το Δικαστήριο για να αξιολογήσει το συμφέρον του τέκνου δεν πρέπει να αποδίδει μεγαλύτερη σημασία στις υλικές συνθήκες διαβίωσης του ανηλίκου και να παραγνωρίζει τον βασικό παράγοντα της ορθής ψυχοσωματικής ανάπτυξης του παιδιού.
Η βαρύτητα πρέπει να είναι στα στοιχεία που διαμορφώνουν το απαραίτητο, το πρόσφορο περιβάλλον για μια σωστή και ψυχοσωματική και ψυχοδιανοητική ανάπτυξη του τέκνου, γιατί, σύμφωνα με τις νεότερες κοινωνικές αντιλήψεις οι άνετες και υλικές παροχές δεν διαπλάθουν ψυχή, σώμα και νόηση, αλλά κυρίως καταστροφικές επιδράσεις ασκούν στον ανήλικο, ο οποίος έχει ανάγκη για την ανάπτυξη του γενικά, μιας σωστής διαπαιδαγώγησης και φροντίδας λογικής και όχι της φθοροποιού χλιδής.
Ο νόμος παραθέτει αορίστως την προϋπόθεση του συμφέροντος, χωρίς να προσδιορίζει το περιεχόμενο του, αλλά ούτε και να ορίζει κριτήρια προσδιορισμού αυτού. Την αόριστη αυτή νομική έννοια, που σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση έχει το δικό της περιεχόμενο, πρέπει να συγκεκριμενοποιήσει το Δικαστήριο. Πρέπει για το σκοπό αυτό να λάβει υπόψη του τις ψυχολογικές, προεχόντως, οικονομικές και ιατρικές πτυχές της υπόθεσης, με γνώμονα τα δεδομένα της σύγχρονης παιδαγωγικής, ψυχολογίας και κοινωνιολογίας. Ακόμη πρέπει, για τον σχηματισμό ασφαλούς κρίσης, να ερευνήσει τις ικανότητες των γονέων, το περιβάλλον, το ιστορικό και την επαγγελματική απασχόληση τους, τη δράση τους στο κοινωνικό σύνολο, την τυχόν εκτροπή από την ορθή κοινωνική συμπεριφορά και γενικά την ικανότητα προσαρμογής τους στις απαιτήσεις της σύγχρονης εποχής στα πλαίσια της λογικής και ορθολογιστικής αντιμετώπισης των θεμάτων των νέων».
Σύμφωνα με τον περί Προστασίας των δικαιωμάτων του παιδιού Νόμο του 2007 (Ν. 74(1/2007) δικαιώματα του παιδιού «σημαίνει τα δικαιώματα του παιδιού, τα οποία κατοχυρώνονται από το Σύνταγμα και τους νόμους, από τη Σύμβαση του Ο.Η.Ε., την Ευρωπαϊκή Σύμβαση και οποιαδήποτε άλλη σχετική διεθνή σύμβαση που ήθελε κυρωθεί από τη Δημοκρατία».
Όπως αναφέρθηκε στην απόφαση Κκουφού ν. Κκουφού (1997) 1 (Γ) ΑΑΔ 1588, 1593:
«Η διαμόρφωση κρίσης πάνω σε θέματα γονικής μέριμνας είναι έργο λεπτό και σύνθετο. Δεν είναι εγχείρημα που στοχεύει στην απόδοση ευθυνών ή στην επιβολή κύρωσης για μεμπτή συμπεριφορά. Γνώμονας είναι το συμφέρον του ανηλίκου και κατά την εκτίμησή του, προσλαμβάνει σημασία το σύνολο των στοιχείων».
Το άρθρο 6 παρ. 3 του Ν.216/90 προνοεί ότι ανάλογα με την ωριμότητα του τέκνου και στο βαθμό που μπορεί να αντιληφθεί, πρέπει να ζητείται και να συνεκτιμάται η γνώμη του πριν από κάθε απόφαση σχετικά με τη γονική μέριμνα, εφόσον η απόφαση αφορά τα συμφέροντα του.
Ότι προκύπτει από το πιο πάνω άρθρο, στις υποθέσεις γονικής μέριμνας πρέπει επιτακτικά να αναζητείται η γνώμη του παιδιού. Η βούληση του ανηλίκου, αναλόγως της ωριμότητάς του πρέπει να αναζητείται και να συνεκτιμάται. Η συνεκτίμηση της γνώμης του παιδιού, όπως ορίζεται και στον Ελληνικό Αστικό Κώδικα, αποτελεί ένδειξη σεβασμού της προσωπικότητας του παιδιού από τον νομοθέτη.
Η αναζήτηση της γνώμης του παιδιού είναι υποχρεωτική για το Δικαστήριο, και στο στάδιο της ενδιάμεσης αίτησης, εφόσον το παιδί είναι ώριμο για την έκφραση της γνώμης του για συγκεκριμένο θέμα. Ώριμο παιδί μπορεί να χαρακτηριστεί ένα παιδί όταν λόγω βιολογικών (βαθμός ευφυίας) ή κοινωνικών παραγόντων (βιώματα και εμπειρίες) είναι σε θέση να έχει μια λογική και ολοκληρωμένη άποψη σε ένα συγκεκριμένο θέμα.
Βέβαια, η βούληση του παιδιού λαμβάνεται υπόψη αν, ασφαλώς, είναι γνήσια και όχι υποβολιμαία ή στηρίζεται στη μονομερή επίδραση του ενός των γονέων και ιδιαίτερα, στις περιπτώσεις που το παιδί ζει με τον ένα γονέα. Είναι δε σύνηθες φαινόμενο ο γονέας με τον οποίο διαμένει το παιδί να καλλιεργεί στο παιδί αδιαφορία και αποξένωση από τον άλλο γονέα με πλύση εγκεφάλου.
Θα ασχοληθώ κατά προτεραιότητα με τον λόγο ένστασης της καθ΄ης η αίτηση ότι ο αιτητής δεν προσήλθε στο Δικαστήριο με καθαρά χέρια και ή δεν αποκάλυψε στο Δικαστήριο όλα τα γεγονότα και ότι αποκρύπτει ουσιώδη στοιχεία και γεγονότα από το Δικαστήριο τα οποία είναι σε γνώση του για να πετύχει την έκδοση των αιτούμενων διαταγμάτων.
Υπενθυμίζω ότι στα πλαίσια της υπό κρίση αίτησης, το Δικαστήριο δεν εξέδωσε οποιοδήποτε διάταγμα μονομερώς αλλά διέταξε την επίδοση της αίτησης η οποία εκ των πραγμάτων κατέστη αίτηση δια κλήσεως.
Σύμφωνα με τη νομολογία, στις δια κλήσεως αιτήσεις δεν εφαρμόζονται οι κανόνες της πλήρους και ειλικρινούς αποκάλυψης. (βλ. Κώστας Σμυρνιός (2000) 1 ΑΑΔ 43, Κυριακίδης ν. Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος (Κύπρου) Λ.τ.δ. (2011) 1 (β) ΑΑΔ 2011, The Royal Bank of Scotland ν. Πλοίο "KALIA" (2012) 1 ΑΑΔ 6).
Στην προκείμενη περίπτωση, η υπόσταση της αίτησης, ως αίτησης δια κλήσεως, έδωσε το δικαίωμα στην καθ' ης η αίτηση να ακουστεί και να προβάλει τους λόγους για τους οποίους ενίστανται στην έκδοση προσωρινού διατάγματος. Επομένως τέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου οι θέσεις των διαδίκων για να αποφασίσει αν δικαιολογείται η έκδοση ή όχι οποιουδήποτε προσωρινού διατάγματος.
Κατά συνέπεια ο αναφερόμενος λόγος ένστασης της καθ' ης η αίτηση δεν μπορεί να γίνει αποδεκτός.
Σε σχέση τώρα με τις προϋποθέσεις του Α.32 του Ν.14/60 θα αναφέρω ότι αυτές συντρέχουν σωρευτικά και εξηγώ: Στην υπό κρίση αίτηση με βάση τη μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον μου, είναι προφανές ότι υπάρχει σοβαρό ζήτημα προς εκδίκαση αφού ο αιτητής πατέρας, ως ένας εκ των φορέων της γονικής μέριμνας των ανηλίκων, στρέφεται εναντίον του άλλου γονέα για ρύθμιση της γονικής μέριμνας των ανήλικων τέκνων τους.
Κρίνω επίσης ότι ο αιτητής έχει ορατή πιθανότητα επιτυχίας αφού, αποτελεί παραδεχτό γεγονός ότι η καθ΄ης η αίτηση μετακίνησε τα ανήλικα από τη συζυγική κατοικία και από το σχολείο στο οποίο φοιτούσαν χωρίς τη συγκατάθεση του. Δεν θα αξιολογήσω στο στάδιο αυτό τους λόγους που επικαλείται η καθ΄ης η αίτηση οι οποίοι την οδήγησαν να ενεργήσει με αυτό τον τρόπο δεδομένης και της διαφορετικής εκδοχής που δίδεται από τον αιτητή. Θα περιοριστώ να αναφέρω ότι, εν πάση περιπτώσει, οι όποιοι λόγοι προβάλλονται από την καθ’ ης η αίτηση σε μια προσπάθεια της να υποστηρίξει τον τρόπο με τον οποίο ενήργησε εκ πρώτης όψεως δεν με ικανοποιούν στο στάδιο αυτό ότι ο αιτητής δεν έχει ορατή πιθανότητα επιτυχίας.
Σε σχέση με την τρίτη προϋπόθεση του άρθρου 32 του Ν.14/60 ότι θα είναι δύσκολο να απονεμηθεί πλήρως δικαιοσύνη σε μεταγενέστερο στάδιο, η νομολογία μας θέλει αυτή την προϋπόθεση να συνδέεται με το θέμα της επάρκειας της θεραπείας των αποζημιώσεων.
Όπως έχει νομολογηθεί, η τρίτη προϋπόθεση δεν πρέπει να συναρτάται με τη στενή αντίληψη της υλικής ζημιάς στις υποθέσεις των πολιτικών Δικαστηρίων, πόσο μάλλον στις υποθέσεις των οικογενειακών διαφορών όπως η παρούσα. Στην απόφαση Κατσουρίδης ν. Κατσουρίδης (1997) Α.Α.Δ. 415, τονίστηκαν τα ακόλουθα (σελ. 427):
«Ο εφεσείων δεν αμφισβήτησε ούτε την τρίτη προϋπόθεση από τις προϋποθέσεις της επιφύλαξης στο άρθρο 32(1). Το πρωτόδικο Δικαστήριο αναφέρθηκε στο σύγγραμμα του David Bean, Injunctions, 5η έκδοση σελ. 149 ως προς τη δυνατότητα του Δικαστηρίου για άμεση παρέμβαση με παρεμπίπτον διάταγμα στις περιπτώσεις οικογενειακών διαφορών που απολήγουν σε πράξεις βίας ή που επηρεάζουν την ευημερία ανηλίκων για να καταλήξει πως «οι πληγωμένες σχέσεις και τα τραυματισθέντα συναισθήματα των διαδίκων και των ανηλίκων δεν αποτιμούνται σε χρήμα και δεν αποκαθίστανται μεταγενέστερα».
Όπως αναφέρεται στην υπόθεση Στυλιανού ν. Στυλιανού (1993) 1 ΑΑΔ 130) στη σελίδα 136 «...η δικαιοδοσία για γονική μέριμνα δεν έχει το στοιχείο της αντιπαράθεσης μεταξύ των γονέων. Αντίθετα έχει άξονα το κοινό καθήκον των γονέων για τη φροντίδα των παιδιών τους και συνισταμένη την ευημερία των τέκνων».
Με την υπό κρίση αίτηση αυτό που ζητά ο αιτητή είναι να καθοριστεί προσωρινά η φύλαξη και φροντίδα των ανηλίκων και να καθοριστεί ο τόπος διαμονής τους μέχρι την εκδίκαση της εναρκτήριας αίτησης. Λαμβάνοντας υπόψιν την έντονη αντιπαράθεση των διαδίκων σε σχέση με τα εν λόγω ζητήματα, και ειδικότερα σε σχέση με τον καθορισμό του τόπου διαμονής των ανηλίκων, με δεδομένο ότι οι διάδικοι διαμένουν σε διαφορετικές επαρχίες, κρίνω ότι δεν θα ήταν προς το συμφέρον των ανηλίκων να συνεχίσουν να βρίσκονται στο μέσω της αντιπαράθεσης των γονέων τους και να βιώνουν καθημερινά αισθήματα ανασφάλειας και αβεβαιότητας εν αναμονή της εκδίκασης της εναρκτήριας αίτησης.
Τονίζω ότι στα πλαίσια της εκδίκασης προσωρινού διατάγματος δεν είναι επιτρεπτό για το Δικαστήριο να υπεισέλθει στις εκατέρωθεν αντικρουόμενες εκδοχές των διαδίκων και να τις εξετάσει. (Ν.Γ.Χ. ν. Τ.L., Έφ. Αρ.32/2021, ημερ.23.6.2022). Αυτό θα αποτελέσει έργο του Δικαστηρίου κατά την εκδίκαση της εναρκτήριας αίτησης όταν πλέον θα έχει τεθεί ενώπιον του και η έκθεση των Κοινωνικών Υπηρεσιών.
Σε περίπτωση που ικανοποιηθούν οι τρεις προϋποθέσεις του Α.32, το Δικαστήριο προχωρά ένα βήμα παραπέρα και στα πλαίσια της άσκησης της διακριτικής του ευχέρειας, αποφασίζει κατά πόσο είναι δίκαιο και πρόσφορο να εκδώσει το αιτούμενο διάταγμα.
Η διεργασία αυτή είναι γνωστή ως «το ισοζύγιο της ευχέρειας». Στο πλαίσιο αυτό, το Δικαστήριο εξετάζει την επίδραση που ενδεχομένως θα έχει η τυχόν έκδοση των αιτουμένων διαταγμάτων στα συμφέροντα των μερών. Πρέπει το Δικαστήριο να επιλέγει την οδό που εμπεριέχει τους λιγότερους κινδύνους αδικίας.
Όπως τονίστηκε στην Bacardi & Co. Ltd ν. Vinco Ltd (1996) 1 Α.Α.Δ. 788:
«Αναφορικά με το ισοζύγιο της ευχέρειας αυτό υποδηλώνει το ενδιαφέρον του δικαστηρίου να ισοζυγίσει τον κίνδυνο αδικίας η οποία θα προκύψει αν φανεί ότι η απόφασή του που δόθηκε στο ενδιάμεσο στάδιο ήταν εσφαλμένη».
Όπως ανάφερα ανωτέρω, ο ανήλικος Ν, ηλικίας 5 ετών και 7 μηνών (κατά το χρόνο της συνέντευξης) προσήλθε στο Δικαστήριο για συνέντευξη και τα πρακτικά της συνέντευξης παραδόθηκαν αυτούσια στους δικηγόρους των διαδίκων.
Για σκοπούς της υπό κρίση αίτησης θα περιοριστώ να αναφέρω ότι ο ανήλικος κατά τη διάρκεια της συνέντευξης μου έδωσε την εντύπωση ότι ήταν αγχωμένος ενώ σε κάποιες ερωτήσεις απάντησε με δυσκολία χωρίς βέβαια να διαφεύγει της προσοχής μου ότι πρόκειται για παιδάκι μικρής ηλικίας το οποίο βρισκόταν ενώπιον Δικαστηρίου για πρώτη φορά.
Ο ανήλικος ανέφερε στο Δικαστήριο ότι του αρέσει πιο πολύ στο Αυγόρου, ότι προτιμά το προηγούμενο σχολείο του και ότι θα τον έκανε χαρούμενο να μένει με τον πατέρα του γιατί δεν θέλει να μένει στη Λεμεσό. Παραθέτω σχετικό απόσπασμα από την συνέντευξη.
«Ε. Αν σου έλεγα να μου πεις τώρα εσύ, αν είχες ένα μαγικό ραβδί, να γίνουν τα πράγματα όπως θέλεις εσύ πώς θα ήθελες να γίνουν τα πράγματα;
Α. Να μεινίσκω στον παπά μου.
Ε. Εσύ μόνο;
Α. Και ο αδελφός μου.
Ε. Γιατί;
Α. Γιατί ήθελε και ο αδελφός μου αλλά τελικά μου είπε θέλει να μεινίσκει και στους δύο.
Ε. Δηλαδή αρέσκει σου πιο πολύ εδώ στο Αυγόρου παρά στη Λεμεσό μου μένετε.
Α. Παρά στη Λεμεσό.
Ε. Έκανες φίλους στη Λεμεσό;
Α. Λίγους στο σχολείο αλλά δεν θέλω να πηγαίνω κει κάτω σχολείο.
Ε. Σε βλέπω λίγο σκεπτικό. Τι θα σε έκανε χαρούμενο;
Α. Να μεινίσκω με τον παπά μου.
Ε. Καλά με τη μάμμα δεν θα μεινίσκεις;
Α. Όχι.
Ε. Γιατί;
Α. Γιατί δεν θέλω να μεινίσκω εκεί κάτω στη Λεμεσό».
Κατά την κρίση μου, η επιθυμία του ανηλίκου να διαμένει με τον πατέρα του, δεν σχετίζεται με την προτίμηση του στον πατέρα του αφού δεν εκφράστηκε αρνητικά σε κανένα σημείο της συνέντευξης για την μητέρα του, αλλά στο γεγονός ότι ο πατέρας του εξακολουθεί να διαμένει στο Αυγόρου που είναι το χωριό στο οποίο γεννήθηκε και μεγάλωσε και φοιτούσε σε σχολείο πλησίον του εν λόγω χωριού το οποίο προτιμά από το σχολείο στο οποίο φοιτά στη Λεμεσό.
Η τοποθέτηση του ανηλίκου, δεν θεωρώ ότι αποτελεί προϊόν επηρεασμού του από τον πατέρα του, όπως προωθεί μέσω της αγόρευσης του ο συνήγορος της καθ΄ης η αίτηση, αλλά την επιθυμία ενός ανηλίκου να επιστρέψει στο γνώριμο περιβάλλον του σπιτιού και του σχολείου του από τα οποία απομακρύνθηκε, ενδεχομένως, χωρίς να προετοιμαστεί κατάλληλα.
Σημειώνω ότι η επιθυμία του ανηλίκου θα συνεκτιμηθεί μεν, σε συνάρτηση όμως με τους λοιπούς παράγοντες που περιβάλλουν την υπό κρίση αίτηση για να μπορέσει το Δικαστήριο να καταλήξει στην απόφαση η οποία θα εξυπηρετεί το συμφέρον των ανηλίκων.
Όπως ανέφερα ανωτέρω, δεν έχει αμφισβητηθεί ότι η καθ΄ης η αίτηση, μονομερώς και χωρίς την συγκατάθεση του αιτητή, επέλεξε να μετακινηθεί με τα ανήλικα από το Αυγόρου στη Λεμεσό ενημερώνοντας τον αιτητή αφού προχώρησε με την εν λόγω ενέργεια. Υπενθυμίζω ότι οι γονείς ασκούν εκ του Νόμου από κοινού την γονική μέριμνα των ανήλικων τέκνων τους και ο καθορισμός του τόπου διαμονής αποτελεί πτυχή της γονικής μέριμνας και πιο συγκεκριμένα πτυχή της επιμέλειας και κατά συνέπεια η όποια αλλαγή θα πρέπει να γίνεται κατόπιν κοινής απόφασης των γονέων.
Στο σύγγραμμα της Ε. Κουνουγέρη - Μανωλεδάκη Οικογενειακό Δίκαιο, Τόμος ΙΙ, Β΄ έκδοση 1998, στις σελ. 197 - 198 αναφέρονται τα ακόλουθα:
«Κατά κανόνα η πράξη για την οποία διαφωνούν οι γονείς δεν έχει επιχειρηθεί ακόμα όταν οι γονείς (ο ένας ή ο άλλος ή και οι δύο μαζί) προσφεύγουν στο Δικαστήριο, οπότε και η σχετική προσφυγή έχει το νόημα ότι από τη δικαστική απόφαση, που θα ακολουθήσει, θα εξαρτηθεί η μελλοντική επιχείρηση της πράξης. Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις όπου η πράξη αυτή έχει ήδη γίνει, είτε έχοντας προσωρινά χαρακτηριστεί ως επείγουσα, όπως λ.χ. όταν έχει υποβληθεί έγκληση ή έχει ασκηθεί αγωγή από τον ένα γονέα (προκειμένου να μη χαθεί η σχετική προθεσμία ή, αντίστοιχα, να μην παραγραφεί στο μεταξύ η αξίωση), είτε και χωρίς να έχει μεσολαβήσει ένας τέτοιος χαρακτηρισμός, όπως όταν λ.χ. ο πατέρας έχει ήδη αγοράσει με λεφτά του παιδιού και για λογαριασμό του ένα πανάκριβο μηχάνημα, παρόλο που η μητέρα διαφωνούσε και διαφωνεί (με τον ισχυρισμό π.χ. πως το δαπανηρό αυτό μηχάνημα είναι άχρηστο για το παιδί τους που έχει κλίση στη φιλολογία και άρα, άλλες ανάγκες). Και ως προς την έγκληση μεν ή την αγωγή, που ασκείται από τον ένα μόνο γονέα, η συνέπεια της εκ των υστέρων εφαρμογής του άρθρου 1512 περιγράφηκε παραπάνω. Ως προς την αγορά, άλλωστε, του μηχανήματος, αν η μεταγενέστερη δικαστική απόφαση, που θα εκδοθεί για να επιλύσει τη διαφωνία των γονέων, δικαιώσει τελικά τη μητέρα, και με δεδομένο ότι ο πατέρας έχει προβεί σε κακή άσκηση της γονικής μέριμνας αφού παραβίασε τον κανόνα της από κοινού άσκησης του άρθρου 1510 § 1 εδ. 1 η μητέρα μπορεί να προσφύγει κατά το άρθρο 1532 στο δικαστήριο, το οποίο, ενόψει και της απόφασης κατά το άρθρο 1512, μπορεί να διατάξει ως πρόσφορο μέτρο - για την αντιμετώπιση της κακής άσκησης της γονικής μέριμνας από μέρους του πατέρα - την πώληση λ.χ. του μηχανήματος και την επαναφορά, με τον τρόπο αυτό, της προηγούμενης κατάστασης».
Εν προκειμένω, η καθ΄ης η αίτηση, ενώ γνώριζε ότι ο πατέρας δεν συγκατατίθεται στην αλλαγή του τόπου διαμονής των ανηλίκων, χωρίς προηγουμένως να αποταθεί στο Οικογενειακό Δικαστήριο Αμμοχώστου με σχετικό αίτημα, μετέφερε τα ανήλικα στη Λεμεσό, ενώ φοιτούσαν σε σχολείο στο Φρέναρος, ενέγραψε (με τον τρόπο που καταγράφηκε ανωτέρω) τον ανήλικο Ν σε άλλη προδημοτική στη Λεμεσό, ενώ ένα περίπου μήνα μετά την μετακόμιση τους στη Λεμεσό και ενώ εκκρεμούσε η υπό κρίση αίτηση την έκβαση της οποίας η καθ΄ης η αίτηση δεν μπορούσε να γνωρίζει, παραιτήθηκε από την εργασία της στην Αγία Νάπα και εξηύρε εργασία τη Λεμεσό.
Το θέμα όμως δεν τελειώνει εδώ. Ενώ εκκρεμούσε η υπό κρίση αίτηση στην οποία μάλιστα καταχώρησε ένσταση την 1/12/25, στις 5/12/25, η καθ΄ης η αίτηση αποτάθηκε με αίτηση χωρίς ειδοποίηση στο Οικογενειακό Δικαστήριο Λεμεσού και εξασφάλισε μάλιστα προσωρινό διάταγμα με το οποίο καθορίστηκε η Λεμεσός ως τόπος διαμονής των ανηλίκων. Στη συνέχεια η εν λόγω αίτηση αποσύρθηκε από την καθ΄ης η αίτηση και το προσωρινό διάταγμα ακυρώθηκε.
Η καθ’ ης η αίτηση στη μαρτυρία της αναφέρει ότι αναγκάστηκε λόγω της συμπεριφοράς του αιτητή να εγκαταλείψει την συζυγική κατοικία και να μεταβεί στην πατρική της κατοικία στη Λεμεσό, ότι είναι καταλληλότερη από τον αιτητή να παρέχει στα ανήλικα την κατάλληλη φροντίδα και περιποίηση, ότι η συμπεριφορά του αιτητή προκαλεί σοβαρά προβλήματα στα ανήλικα ενώ όπως αναφέρει σε περίπτωση που εκδοθούν τα αιτούμενα διατάγματα τα ανήλικα θα αποξενωθούν από την ίδια, θα στερούνται βασικές τους ανάγκες και δεν θα τυγχάνουν της απαραίτητης φροντίδας.
Εκ πρώτης όψεως, και για σκοπούς εξέτασης της ενδιάμεσης αίτησης κινούμενη εντός των πλαισίων που υπαγορεύει η σχετική Νομολογία, δεν έχω ικανοποιηθεί ότι, η ενέργεια της καθ’ ης η αίτηση να μεταφέρει τα ανήλικα από το Αυγόρου στη Λεμεσό, ήταν η ενδεδειγμένη υπό τις περιστάσεις και εξυπηρετούσε το συμφέρον των ανηλίκων. Χωρίς να καταλήγω σε οποιοδήποτε εύρημα σε σχέση με τους λόγους που την ανάγκασαν όπως αναφέρει να το πράξει, αφού υπάρχουν αντικρουόμενοι σχετικοί ισχυρισμοί των διαδίκων, κρίνω ότι ο ορθός τρόπος να το πράξει θα ήταν μέσω της δικαστικής οδού για να αποφασίσει το Δικαστήριο αν ήταν προς το συμφέρον των ανηλίκων να ανατραπεί η υφιστάμενη κατάσταση πραγμάτων και να μετακινηθούν τα ανήλικα από τη μια επαρχία στην άλλη και μάλιστα λίγο μετά την έναρξη της σχολικής χρονιάς και ενώ φοιτούσαν ήδη σε συγκεκριμένο σχολείο.
Στην Έφεση Αρ.11/21 ημερ.25/5/22, της οποίας τα περιστατικά ομοιάζουν με της παρούσας, αναφέρθηκαν τα ακόλουθα: «Τις αντικρουόμενες εκδοχές των διαδίκων για τους λόγους οι οποίοι οδήγησαν την εφεσείουσα να προβεί στην ενέργεια αυτή, εν αγνοία του εφεσίβλητου, και εάν οφείλετο σε λεκτική ψυχολογική ή σωματική κακοποίηση την οποία εδεχόταν, πράξεις τις οποίες ο εφεσίβλητος, αρνείται, το πρωτόδικο Οικογενειακό Δικαστήριο, δεν μπορούσε να τις εξετάσει - πολύ δε περισσότερο να τις αξιολογήσει - όπως πρότεινε η εφεσείουσα, στο στάδιο της διαδικασίας έκδοσης προσωρινού διατάγματος. Αυτές οι εκδοχές, ισχυρισμοί και γεγονότα θα εξεταστούν, αξιολογηθούν και θα καταστούν ευρήματα στο στάδιο της εκδίκασης της Αίτησης Γονικής Μέριμνας. Στο συγκεκριμένο στάδιο, το πρωτόδικο Δικαστήριο, όφειλε μεταξύ άλλων παραγόντων να εξετάσει - και εξέτασε - στα πλαίσια της διακριτικής του ευχέρειας, τη διασφάλιση, επί του ισοζυγίου της δικαιοσύνης, τη διατήρηση του status quo, μέχρι την τελική εκδίκαση της ουσίας της υπόθεσης».
Η καθ’ ης η αίτηση, ενεργώντας μονομερώς, διατάραξε την υφιστάμενη κατάσταση πραγμάτων με τρόπο, που κατά την κρίση μου, δεν ήταν προς το συμφέρον των ανηλίκων τα οποία υποχρεώθηκαν ουσιαστικά να μετακινηθούν από το περιβάλλον του σπιτιού και του χωρίου τους, αλλά και από το γνώριμο περιβάλλον του σχολείου στο οποίο φοιτούσαν από το 2023, λίγο μετά την έναρξη της σχολικής χρονιάς, χωρίς μάλιστα να τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου οποιοσδήποτε λόγος ο οποίος να ικανοποιήσει το Δικαστήριο ότι επιβάλλετο και ήταν προς το συμφέρον των ανηλίκων η μετακίνηση τους με αυτό τον τρόπο.
Λαμβάνω υπόψιν μου ότι δεν έχει αμφισβητήθηκε ότι μέχρι τις 20/10/25, ημερομηνία που η καθ΄ης η αίτηση μετακινήθηκε από τη συζυγική κατοικία με τα ανήλικα και επήλθε η διάσταση των διαδίκων, (σημειώνω ότι δεν διέλαθαν της προσοχής του Δικαστηρίου οι αντιφατικές θέσεις της αιτήτριας η οποία ενώ παραδέχεται ότι στις 20/10/25 μετακινήθηκε με τα ανήλικα από τη συζυγική κατοικία και επήλθε η διάσταση, σε άλλο σημείο της ενόρκου δηλώσεως της αναφέρει ότι μετακινήθηκε στις 19/8/25 και έκτοτε τελούν σε διάσταση) οι διάδικοι συμβίωναν στην συνιδιοκτήτη συζυγική κατοικία επί της Οδού Χ. Μ. [.] στο Αυγόρου και η γονική μέριμνα των ανηλίκων εκ των πραγμάτων ασκείτο από κοινού.
Για το εύρος της συμμετοχής έκαστου διαδίκου, κατά τη διάρκεια της συμβίωσης τους, στην καθημερινή φροντίδα και φύλαξη των ανηλίκων υπάρχουν αντικρουόμενοι ισχυρισμοί των διαδίκων τους οποίους δεν θα αξιολογήσω στο παρόν στάδιο. Εκ πρώτης όμως όψεως και χωρίς να καταλήγω σε ευρήματα δεν θεωρώ ότι ένας εκ των δυο αναλάμβανε αποκλειστικά τη φύλαξη και φροντίδα τους ή ότι υπάρχουν σοβαροί λόγοι για να αποκλείσω ένα εκ των δυο από την φύλαξη και φροντίδα των ανηλίκων.
Λαμβάνω επίσης υπόψιν μου ότι δεν αμφισβητήθηκε ότι από το 2023 μέχρι και τις 20/10/25 τα ανήλικα φοιτούσαν στο ιδιωτικό σχολείο […]ότι με μονομερή ενέργεια της η καθ’ ης η αίτηση μετακίνησε τα ανήλικα σε άλλη Επαρχία χωρίς τη συγκατάθεση του αιτητή, ενώ γνώριζε ότι ο αιτητής διαφωνούσε και ότι συνέπεια της μετακίνησης τους ο ανήλικος Ν φοιτά σε σχολείο στη Λεμεσό ενώ ο ανήλικος Σ δεν φοιτά σε κανένα σχολείο εξαιτίας της διαφωνίας των διαδίκων.
Λαμβάνω υπόψιν μου, χωρίς να καταλήγω σε ευρήματα ότι, εκ πρώτης όψεως από τα όσα τέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου δεν καταδεικνύετε ότι η μετακίνηση των ανηλίκων σε άλλη Επαρχία επιβάλλετο για την εξυπηρέτηση του συμφέροντος των ανηλίκων.
Λαμβάνω τέλος υπόψιν μου το γεγονός ότι οι διάδικοι είναι συνιδιοκτήτες της συζυγικής κατοικίας επί της Οδού Χ Μ [.] στην Αυγόρου και κατά συνέπεια έκαστος εξ αυτών διατηρεί το δικαίωμα να διαμένει εντός αυτής αλλά και το αναφαίρετο δικαίωμα τους να μην συνεχίσουν να διαμένουν κάτω από την ίδια στέγη δεδομένης της διακοπής της έγγαμης σχέσης τους.
Στη βάση όλων όσων κατέγραψα ανωτέρω και προσπάθησα να εξηγήσω, δεδομένης της φύσης της υπό κρίση αίτησης και με δεδομένο ότι η απόφαση του Δικαστηρίου θα πρέπει να έχει γνώμονα την εξυπηρέτηση του συμφέροντος των ανηλίκων κρίνω ότι είναι εύλογο, μέχρι την εκδίκαση της εναρκτήριας αίτησης, να εκδώσω προσωρινά διατάγματα για επαναφορά του status quo ante το οποίο κατά την κρίση μου και σύμφωνα με την ενώπιον μου μαρτυρία, ήταν προς το συμφέρον των ανηλίκων.
Στο Α.17Β (1) του Ν.23/90 προνοούνται τα ακόλουθα: «Τηρουμένων των διατάξεων του άρθρου 32 του περί Δικαστηρίων Νόμου, Οικογενειακό Δικαστήριο δύναται, αυτεπαγγέλτως ή ύστερα από αίτηση ενός εκ των συζύγων ή και των δύο (2) συζύγων από κοινού, να εκδώσει, εντός εύλογου χρονικού διαστήματος, προσωρινό διάταγμα, με το οποίο να ρυθμίζονται οι σχέσεις των συζύγων και οι σχέσεις των γονέων και τέκνων σχετικά με θέματα τα οποία αφορούν τη γονική μέριμνα, τη διατροφή, την οικογενειακή στέγη και τη χρήση κινητής περιουσίας».
Δεδομένου ότι έκρινα ότι είναι εύλογο να εκδώσω προσωρινά διατάγματα για επαναφορά του status quo ante, λαμβάνοντας υπόψιν τα γεγονότα που περιβάλλουν την υπό κρίση αίτηση, την αντιπαράθεση των διαδίκων σε όλα τα ζητήματα που αφορούν τις επί μέρους πτυχές της γονικής μέριμνας συμπεριλαμβανομένης και της εκπαίδευσης των ανηλίκων, αφού το ένα ανήλικο φοιτά πλέον σε προδημοτική στη Λεμεσό ενώ το άλλο δε φοιτά σε νηπιαγωγείο λόγω της άρνησης του αιτητή να συγκατατεθεί σχετικά, το γεγονός ότι η νέα σχολική χρονιά αρχίζει πολύ σύντομα και σε μια προσπάθεια να αποφευχθεί νέα δικαστική αντιπαράθεση των διαδίκων αναφορικά με την φοίτηση των ανηλίκων, κρίνω ότι μου παρέχεται η δυνατότητα να ασκήσω τις εξουσίες που μου παρέχει το σχετικό άρθρο του Νόμου και να εκδώσω διάταγμα με το οποίο να διαταχθεί η εγγραφή των ανηλίκων στο σχολείο στο οποίο φοιτούσαν πριν την μετακίνηση τους στη Λεμεσό.
Συνακόλουθα, στη βάση όλων όσων κατέγραψα ανωτέρω και προσπάθησα να εξηγήσω εκδίδονται τα ακόλουθα προσωρινά διατάγματα:
1. Εκδίδεται προσωρινό διάταγμα με το οποίο ανατίθεται από κοινού στους διαδίκους η φύλαξη και η φροντίδα των ανήλικων τέκνων τoυς Ν και Σ. Δ.
2. Εκδίδεται προσωρινό διάταγμα με το οποίο καθορίζεται ως τόπος διαμονής των ανηλίκων τέκνων των διαδίκων η κατοικία επί της Οδού Χ. Μ. [.] στο Αυγόρου της Επαρχίας Αμμοχώστου.
3. Εκδίδεται προσωρινό διάταγμα με το οποίο ρυθμίζεται το δικαίωμα επικοινωνίας του διαδίκου, του οποίου ο τόπος διαμονής θα είναι άλλος από την κατοικία επί της Οδού Χ. Μ. [.] στο Αυγόρου της Επαρχίας Αμμοχώστου, ως ακολούθως:
Κάθε δεύτερη εβδομάδα, με έναρξη την 17/8/26, την Παρασκευή από τις 5μ.μ μέχρι τις 5μ.μ της επόμενης Παρασκευής εκ περιτροπής και εναλλάξ από εβδομάδα σε εβδομάδα.
Ο διάδικος ο οποίος θα ασκεί το δικαίωμα επικοινωνίας διατάσσεται να παραλαμβάνει από και να παραδίδει στον άλλο διάδικο τα ανήλικα, στην κατοικία επί της Οδού Χ. Μ. [..] στην Αυγόρου της Επαρχίας Αμμοχώστου, τις πιο πάνω ημέρες και ώρες. Ο άλλος διάδικος διατάσσεται να παραδίδει στην και να παραλαμβάνει από την κατοικία επί της Οδού Χ.Μ […..] στο Αυγόρου της Επαρχίας Αμμοχώστου τα ανήλικα, τις πιο πάνω ημέρες και ώρες.
4. Εκδίδεται προσωρινό διάταγμα με το οποίο διατάσσεται η εγγραφή των ανήλικων τέκνων των διαδίκων Ν και Σ. Δ. στο ιδιωτικό σχολείο [……] για τη σχολική χρονιά 2026-2027.
Τα πιο πάνω προσωρινά διατάγματα καθίστανται οριστικά και θα ισχύουν μέχρι αποπεράτωσης της εναρκτήριας αίτησης και ή μέχρι νεότερης διαταγής του Δικαστηρίου.
Ημερομηνία έναρξης της ισχύς των πιο πάνω προσωρινών διαταγμάτων η σημερινή.
Το προσωρινό διάταγμα ημερ. 23/3/26 ακυρώνεται.
Σε σχέση με τα έξοδα της διαδικασίας λαμβάνοντας υπόψιν τη φύση της αίτησης αλλά και το αποτέλεσμα αυτής κρίνω ότι θα πρέπει να ακολουθήσουν το αποτέλεσμα σε καμία όπως περίπτωση εναντίον του αιτητή.
Υπ.) ...........................................
Α. Παναγή, Δ. Οικ. Δ.
ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ
ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο