G.M.A. ν. Ξ.Δ., Αρ. Αίτησης: 20/24i, 28/1/2025
print
Τίτλος:
G.M.A. ν. Ξ.Δ., Αρ. Αίτησης: 20/24i, 28/1/2025

ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ

ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΠΑΤΡΙΚΗΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗΣ ΤΕΚΝΟΥ

ΕΝΩΠΙΟΝΘ. Διάκου, Δ.

Αρ. Αίτησης: 20/24i

Μεταξύ: 

G.M.A.

Αιτητή

-και-

 

Ξ.Δ.

Καθ΄ ης η αίτηση

 

Δια κλήσεως Αίτηση ημερομηνίας 21.03.2025 για διενέργεια γενετικών ή αιματολογικών εξετάσεων

 

Ημερομηνία:  28 Ιανουαρίου 2025

 

Εμφανίσεις:

 

Για τον Αιτητή:  κος Χρίστου για Ηλίας Χρίστου Δ.Ε.Π.Ε.

 

Για την Καθ’ ης η Αίτηση: κα. Χατζηστυλλή για  Ελένη Βραχίμη & Σια Δ.Ε.Π.Ε.

 

ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ

 

Στις 23/08/24 ο Αιτητής καταχώρισε εναρκτήρια δια κλήσεως αίτηση με την οποία αιτείται την έκδοση διατάγματος του Δικαστηρίου με το οποίο να αναγνωρίζεται ότι είναι ο βιολογικός πατέρας του ανήλικου τέκνου της Καθ’ ης η Αίτηση, καθώς επίσης να διατάσσεται η εγγραφή του ονόματος του ως βιολογικού πατέρα του ανηλίκου στα ληξιαρχικά βιβλία και όπως δοθεί στον ανήλικο το επίθετο του.

 

Ακολούθως, στις 21/03/25, ο Αιτητής προώθησε δια κλήσεως ενδιάμεση αίτηση (στο εξής καλούμενη «η αίτηση») με την οποία αξιώνει από το Δικαστήριο την έκδοση διαταγμάτων για τη διεξαγωγή αιματολογικών ή γενετικών εξετάσεων ούτως ώστε να διαπιστωθεί κατά πόσο είναι ή όχι ο βιολογικός πατέρας του ανήλικου τέκνου της Καθ’ ης η Αίτηση, Ν.Δ. Η αίτηση ημερομηνίας 21/03/25 αποτελεί το αντικείμενο της παρούσας απόφασης.

 

ΟΙ ΘΕΣΕΙΣ ΤΟΥ ΑΙΤΗΤΗ:

 

Η αίτηση του Αιτητή υποστηρίζεται από ένορκη δήλωση του ιδίου, ημερομηνίας 21/03/25, δια της οποίας παραθέτει εκτενώς τους ισχυρισμούς και την εκδοχή του σε σχέση με τα γεγονότα της υπόθεσης. Αναφέρονται συνοπτικά τα ακόλουθα:

 

Ως ο Αιτητής αναφέρει είχε γνωρίσει την Καθ’ ης η Αίτηση περί τις αρχές του έτους 2021 και από τα τέλη του ίδιου έτους άρχισαν να διατηρούν ερωτικές επαφές, χωρίς την χρήση οποιασδήποτε μεθόδου αντισύλληψης. Μηνύματα μεταξύ των διαδίκων επισυνάπτονται από τον Αιτητή ως Τεκμήρια 1 και 2.

 

Περί τις αρχές Μαρτίου του 2022 η Καθ’ ης η Αίτηση ενημέρωσε τον Αιτητή ότι είναι έγκυος και του ζήτησε όπως συγκατοικήσουν. Οι διάδικοι συγκατοίκησαν και μετέβαιναν μαζί στον γυναικολόγο της Καθ’ ης η Αίτηση και στις γυναικολογικές της εξετάσεις. Φωτογραφίες από υπέρηχο επισυνάπτονται ως Τεκμήριο 3.

 

Η σχέση των διαδίκων τερματίστηκε περί τον Ιούλιο του 2022. Έπειτα, στις 08/11/22, γεννήθηκε ο ανήλικος. Ως ο Αιτητής αναφέρει, πληροφορήθηκε την γέννηση του ανηλίκου από τον γυναικολόγο της Καθ’ ης η Αίτηση, εφόσον η τελευταία δεν επιθυμούσε να έχει πλέον επικοινωνία μαζί του. Ως ο Αιτητής περαιτέρω ισχυρίζεται, ο λόγος για τον οποίο δεν προέβη σε εκούσια αναγνώριση του ανηλίκου ήταν η άρνηση της Καθ’ ης η Αίτηση να δώσει την συναίνεση της προς τούτο. Μηνύματα από τον Αιτητή προς την Καθ’ ης η Αίτηση επισυνάπτονται ως Τεκμήριο 4.

 

Ο Αιτητής είναι σίγουρος ότι είναι ο βιολογικός πατέρας του ανηλίκου εφόσον, ως ισχυρίζεται, κατά τον ουσιώδη χρόνο της σύλληψης ήταν ο μόνος με τον οποίο η Καθ’ ης η Αίτηση είχε σεξουαλικές επαφές, ενώ μέχρι και τη σύλληψή του οι διάδικοι δεν χρησιμοποιούσαν οποιαδήποτε μέθοδο αντισύλληψης.

 

ΟΙ ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΘ’ ΗΣ Η ΑΙΤΗΣΗ:

 

Η Καθ' ης η Αίτηση καταχώρισε στις 16/09/25 ένσταση στην αίτηση του Αιτητή με την οποία προέβαλε τους ακόλουθους πέντε λόγους ένστασης։

 

«Α. Δεδομένου ότι ο ανήλικος δεν έχει τη δυνατότητα να παράσχει συναίνεση, οποιαδήποτε πράξη συλλογής και αποθήκευσης γενετικού του υλικού χωρίς τη συναίνεση του ίδιου παραβιάζει τα δικαιώματα του στην ιδιωτικότητα και την προστασία προσωπικών δεδομένων.

 

Β. Υπάρχει σοβαρός κίνδυνος κακής χρήσης και διαρροής ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων η οποία μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές συνέπειες για την προστασία της ιδιωτικότητας του ανήλικου.

 

Γ. Η ψηφιοποίηση και αποθήκευση του DNA αποτελεί αμετάκλητη ενέργεια, καθώς το γενετικό υλικό δεν μπορεί να διαγραφεί ή να «αναιρεθεί» μελλοντικά.

 

Δ. Η μητέρα έχει νομική υποχρέωση να προστατεύσει τα θεμελιώδη δικαιώματα του παιδιού, όπως την ιδιωτικότητα, την ελευθερία και την αυτοδιάθεση. Ως εκ τούτο, το δικαίωμα του παιδιού να αποφασίσει για την αποθήκευση του γενετικού του υλικού όταν ενηλικιωθεί, και με πλήρη γνώση των συνεπειών, είναι δικαίωμα το οποίο πρέπει να προστατευτεί από τη μητέρα.

 

Ε. Το δικαστήριο μπορεί να εξετάσει και άλλες μορφές αποδεικτικών στοιχείων που δεν παραβιάζουν το δικαίωμα του παιδιού στην προστασία των προσωπικών του δεδομένων.»

 

Η ένσταση της Καθ' ης η Αίτηση υποστηρίζεται από ένορκη δήλωση της ίδιας, ημερ. 16/09/25. Μέσω της ενόρκου δηλώσεως της η Καθ’ ης η Αίτηση αρνείται γενικά τους ισχυρισμούς του Αιτητή ως αυτοί περιέχονται στην ένορκη του δήλωση. Σε σχέση με τις αιτούμενες θεραπείες αναφέρονται στην ένορκη δήλωση της Καθ’ ης η Αίτηση, συνοπτικά, τα ακόλουθα:

 

Ως η Καθ’ ης η Αίτηση υποστηρίζει σε περίπτωση έκδοσης των αιτούμενων θεραπειών το γενετικό ή αιματολογικό υλικό του ανηλίκου, θα ψηφιοποιηθεί και θα αποθηκευτεί στη βάση δεδομένων του Ινστιτούτου που θα διεξάγει την εξέταση, χωρίς να δύναται να διαγραφεί από τα αρχεία του ή να αναιρεθεί μελλοντικά. Επίσης ως αναφέρει ενδέχεται η βάση δεδομένων του Ινστιτούτου να παραβιαστεί και να διαρρεύσει ή να γίνει κακή χρήση του γενετικού ή αιματολογικού υλικού του ανηλίκου, ο οποίος δεν δύναται στην ηλικία που είναι να αντιληφθεί και να συγκατατεθεί ο ίδιος στη λήψη από αυτόν σχετικού δείγματος.

 

Ενίσταται λοιπόν, ως αναφέρει, στην αίτηση του Αιτητή εφόσον η ίδια ως μητέρα έχει νομική υποχρέωση να προστατεύσει τα δικαιώματα του ανηλίκου, καθώς επίσης την ταυτότητα και τη μελλοντική του αυτονομία.

 

Κατά την ακρόαση της αίτησης κανένας από τους ενόρκως δηλούντες δεν αντεξετάστηκε επί του περιεχομένου της ενόρκου δηλώσεως του. Οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των διαδίκων αρκέστηκαν σε γραπτές αγορεύσεις και η κάθε πλευρά υποστήριξε τις θέσεις της με αναφορά σε σχετική νομολογία και νομική επιχειρηματολογία.

 

ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ:

 

Κατ’ αρχήν σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί της Συμβάσεως επί της Νομικής Καταστάσεως Εξώγαμων Τέκνων (Κυρωτικού) Νόμου του 1979 (Ν. 50/79

 

«Εις αγωγάς περί πατρικής αναγνωρίσεως η επιστημονική μαρτυρία, η οποία δύναται να βοηθήση εις την απόδειξιν ή ανταπόδειξιν πατρότητος, δέον να γίνεται δεκτή».

 

Ενόψει των σύγχρονων επιστημονικών δεδομένων, οι ιατρικές εξετάσεις έχουν αναγνωριστεί ως ένα απόλυτα ασφαλές και αξιόπιστο αποδεικτικό μέσο για τη διαπίστωση της πατρότητας. Ως αναφέρεται στο σύγγραμμα του Σωτήρη Λιασίδη, Πανδέκτης Οικογενειακού Δικαίου[1], «η γενετική επιστήμη βοηθά στην κατ’ απόλυτο τρόπο διαπίστωση της πατρότητας ενός ατόμου».

 

Σύμφωνα με το άρθρο 24Α, το οποίο εισήχθηκε στο Ν.187/1991 με τον περί Τέκνων (Συγγένεια και Νομική Υπόσταση) (Τροποποιητικό) Νόμο του 2006 (Ν.78(I)/2006):

 

«(1) Σε oπoιαδήπoτε διαδικασία εvώπιov τoυ Δικαστηρίoυ δυvάμει τωv διατάξεωv τoυ παρόvτoς Νόμoυ, τo Δικαστήριo δύvαται, μετά από αίτηση από oπoιoδήπoτε από τα μέρη στη διαδικασία, vα δώσει oδηγίες για τη διεξαγωγή αιματoλoγικώv ή γεvετικώv εξετάσεωv για vα διαπιστωθεί κατά πόσo oπoιoσδήπoτε διάδικoς είvαι ή όχι βιoλoγικός πατέρας τoυ τέκvoυ και για τη λήψη, εvτός της πρoθεσμίας πoυ θα oρίσει τo Δικαστήριo, δείγματoς αίματoς ή άλλoυ γεvετικoύ υλικoύ από τo τέκvo, τη μητέρα τoυ τέκvoυ, και oπoιoδήπoτε διάδικo o oπoίoς, στηv περίπτωση αίτησης για δικαστική αvαγvώριση τέκvoυ φέρεται ως πατέρας τoυ τέκvoυ και στηv περίπτωση αίτησης για πρoσβoλή της πατρότητας είvαι o τεκμαιρόμεvoς πατέρας τoυ τέκvoυ ή από oπoιoδήπoτε από τα πρόσωπα αυτά.

 

(2) Τo πρόσωπo πoυ έχει τηv ευθύvη για τη διεvέργεια της αιματoλoγικής ή γεvετικής εξέτασης για σκoπoύς υλoπoίησης τωv oδηγιώv τoυ Δικαστηρίoυ δυvάμει τoυ παρόvτoς άρθρoυ, μετά τηv oλoκλήρωση της εξέτασης θα υπoβάλει έκθεση στo Δικαστήριo τo oπoίo έδωσε τις oδηγίες στηv oπoία θα αvαφέρει:

 

(α)  τα απoτελέσματα της εξέτασης·

 

(β) κατά πόσo o διάδικoς τov oπoίo αφoρά η εξέταση διαπιστώvεται vα είvαι ή vα μηv είvαι o πατέρας τoυ τέκvoυ· και

 

(γ) τηv αξία τoυ απoτελέσματoς της εξέτασης   σε σχέση με τo ζήτημα της διαπίστωσης κατά πόσo o διάδικoς είvαι ή δεv είvαι o πατέρας τoυ τέκvoυ.

 

(3) Τo Δικαστήριo μπoρεί καθ΄ oιovδήπoτε χρόvo vα ακυρώσει ή διαφoρoπoιήσει oπoιαδήπoτε πρoηγoύμεvη oδηγία έχει εκδώσει με βάση τo παρόv άρθρo.

 

(4) Με τηv επιφύλαξη τωv διατάξεωv του εδαφίου (5) πιo κάτω, η λήψη δείγματoς αίματoς ή άλλoυ γεvετικoύ υλικoύ από oπoιoδήπoτε πρόσωπo για σκoπoύς υλoπoίησης τωv oδηγιώv τoυ Δικαστηρίoυ για τη διεvέργεια αιματoλoγικώv ή γεvετικώv εξετάσεωv δεv μπoρεί vα γίvει χωρίς τη συγκατάθεση τoυ πρoσώπoυ αυτoύ.

 

(5) Η συγκατάθεση oπoιoυδήπoτε αvηλίκου ηλικίας 16 ετώv και πάvω για τη λήψη από αυτό δείγματoς αίματoς ή άλλoυ γεvετικoύ υλικoύ θα είvαι τo ίδιo έγκυρη ως αν o αvήλικoς vα ήταv vόμιμης ηλικίας και όταv o αvήλικoς έχει δώσει σύμφωvα με της διατάξεις του παρόντος εδαφίου τέτoια συγκατάθεση, δε θα είvαι απαραίτητo vα ληφθεί oπoιαδήπoτε άλλη συγκατάθεση από oπoιoδήπoτε άλλo πρόσωπo για τη λήψη τέτoιoυ δείγματoς ή υλικoύ από τoν αvήλικo.

 

(6) Η λήψη δείγματoς αίματoς ή άλλoυ γεvετικoύ υλικoύ από αvήλικo ηλικίας κάτω τωv 16 ετώv μπoρεί vα γίvει εφόσov συvαιvεί τo πρόσωπo ή τα πρόσωπα τα oπoία ασκoύv τη γovική τoυ μέριμvα ή, αv αυτoί ή έvας από αυτoύς αρvηθoύv vα δώσoυv τέτoια συγκατάθεση, μετά από άδεια τoυ Δικαστηρίoυ.

 

(7)Όταv τo Δικαστήριo δώσει oδηγίες με βάση το εδάφιο (1) αvωτέρω και oπoιoδήπoτε πρόσωπo αρvηθεί ή παραλείψει vα πρoβεί σε oπoιαδήπoτε εvέργεια η oπoία είvαι αvαγκαία για τηv υλoπoίηση τωv oδηγιώv αυτώv, τo Δικαστήριo δύvαται vα εξάγει oπoιoδήπoτε συμπέρασμα από τηv άρvηση ή παράλειψη αυτή τo oπoίo φαίvεται στo Δικαστήριo vα είvαι εύλoγo υπό τις περιστάσεις:

 

Νoείται ότι, σε περίπτωση που oπoιoδήπoτε πρόσωπo τo oπoίo κατovoμάζεται σε oδηγίες πoυ εκδόθηκαv με βάση το εδάφιο (1) αvωτέρω παραλείπει vα συvαιvέσει στη λήψη δείγματoς αίματoς ή άλλoυ γεvετικoύ υλικoύ από τo ίδιo ή σε περίπτωση πoυ oπoιoδήπoτε πρόσωπo αρvείται vα συvαιvέσει στη λήψη δείγματoς αίματoς ή άλλoυ γεvετικoύ υλικoύ από oπoιoδήπoτε αvήλικo τoυ oπoίoυ ασκεί τη γovική μέριμvα και τo oπoίo κατovoμάζεται στις oδηγίες, τo πρόσωπo αυτό θα θεωρείται ότι έχει αρvηθεί ή παραλείψει vα πρoβεί σε εvέργεια αvαγκαία για υλoπoίηση τωv oδηγιώv τoυ Δικαστηρίoυ».

 

Εκ της πιο πάνω νομοθετικής διατάξεως συνάγεται ότι δεν παρέχεται στο Δικαστήριο εξουσία να εκδώσει διατάγματα που να εξαναγκάζουν τους εμπλεκόμενους, σε τέτοιας φύσεως αιτήσεις, στην διενέργεια επιστημονικών εξετάσεων αλλά παρέχεται η εξουσία έκδοσης σχετικών οδηγιών.

 

Η έκδοση τέτοιων οδηγιών ανάγεται στην διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου η οποία ασκείται με κύριο γνώμονα το συμφέρον της δικαιοσύνης που απαιτεί τη διακρίβωση της αλήθειας προς όφελος του τέκνου.

 

«Αναμφισβήτητο είναι ότι το δικαίωμα αναγνώρισης της πατρότητας αποτελεί αναπόσπαστη πτυχή της οικογενειακής ζωής του ατόμου, η οποία τυγχάνει προστασίας από το Άρθρο 15.1 του Συντάγματος»[2]. Το δικαίωμα ενός παιδιού να γνωρίζει την καταγωγή του καθίσταται υψίστης σημασίας και συνιστά θεμελιώδες δικαίωμα το οποίο κατοχυρώνεται από το ίδιο το Σύνταγμα[3], τον περί της Σύμβασης περί των Δικαιωμάτων του Παιδιού Νόμο[4] αλλά και από τον περί της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την άσκηση των Δικαιωμάτων του Παιδιού Νόμο[5].

 

Για σκοπούς βέβαια υλοποίησης των δικαστικών οδηγιών για την διενέργεια επιστημονικών εξετάσεων απαιτείται η συγκατάθεση του προσώπου από το οποίο θα ληφθεί αίμα ή γενετικό υλικό και του ατόμου που ασκεί τη γονική του μέριμνα σε περίπτωση που το πρόσωπο αυτό είναι ανήλικο.

 

Τυχόν άρνηση, οιουδήποτε εμπλεκομένου να υποβληθεί σε επιστημονικές εξετάσεις κατόπιν οδηγιών Δικαστηρίου, θα αξιολογηθεί μαζί με τα υπόλοιπα στοιχεία και το Δικαστήριο θα εξαγάγει τα δικά του συμπεράσματα.

 

Στην καθοδηγητική υπόθεση Supatan Mary Jane ν. Νικόλα Περιστιάνη (2006) 1 ΑΑΔ 1417, επισημάνθηκε ότι η εφαρμογή του Άρθρου 24Α του Ν. 187/1991:

 

«… δεν εξαναγκάζει το πρόσωπο, προς το οποίο απευθύνεται εκδοθέν διάταγμα, να συμμορφωθεί, ώστε να γίνεται λόγος για παραβίαση κεκτημένων δικαιωμάτων. Ό,τι, με την εφαρμογή της διάταξης, επιτυγχάνεται, είναι να δώσει τη δυνατότητα σε διάδικο να παρουσιάσει στο δικαστήριο, υπό την προϋπόθεση βέβαια ότι και ο διάδικος προς τον οποίο απευθύνεται το διάταγμα συγκατατίθεται, επιστημονική μαρτυρία, η οποία θα βοηθήσει στη διάγνωση των δικαιωμάτων των διαδίκων. Εάν ο διάδικος δε συγκατατεθεί στη λήψη αίματος, το δικαστήριο το μόνο το οποίο μπορεί να πράξει, ανάλογα με τις περιστάσεις της υπόθεσης, είναι να εξαγάγει τα δικά του συμπεράσματα. Συνεπώς, δεν μπορεί να γίνεται λόγος για επηρεασμό κεκτημένου δικαιώματος.»

 

ΕΞΕΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΙΤΗΣΗΣ:

 

Κατ’ αρχάς να αναφέρω ότι στο ενδιάμεσο αυτό στάδιο δεν δύναμαι ούτε προτίθεμαι να αξιολογήσω τις αντικρουόμενες εκδοχές και ισχυρισμούς των διαδίκων, ούτε να υπεισέλθω στην ουσία της υπόθεσης.

 

Σύμφωνα με τα όσα αναφέρονται στο σύγγραμμα του Απόστολου Σ. Γεωργιάδη[6]:

 

«Όταν ασκείται (…) αγωγή για την αναγνώριση της πατρότητας τέκνου που έχει γεννηθεί χωρίς γάμο, ο ενάγων είναι υποχρεωμένος να αποδείξει αφενός ότι το τέκνο έχει την ιδιότητα τέκνου γεννημένου χωρίς γάμο των γονέων του και δεν έχει ήδη αναγνωρισθεί και αφετέρου ότι το τέκνο προέρχεται, δηλαδή έχει συλληφθεί, από αυτόν για τον οποίο προβάλλεται ο ισχυρισμός ότι είναι πατέρας του. Το τελευταίο πρακτικά σημαίνει ότι η σύλληψη προήλθε από γονιμοποίηση του ωαρίου της μητέρας με σπέρμα του υποτιθέμενου πατέρα. Η απόδειξη της πρώτης βάσης της αγωγής είναι σχετικά εύκολη.  Η απόδειξη της πατρότητας όμως του φερόμενου ως πατέρα παρουσιάζει δυσχέρειες. Στην περίπτωση αυτή το δικαστήριο δύναται να διατάξει την υποβολή των διαδίκων ή τρίτων προσώπων στις πρόσφορες ιατρικές εξετάσεις (ΚΠολΔ 607). Σε κάθε περίπτωση είναι δυνατή η χρήση κάθε νόμιμου αποδεικτικού μέσου, ακόμη και μαρτύρων (ΚΠολΔ 592,597,394§1 περ. β΄).»

                                                       

Εν προκειμένω παρέχεται πρόσφορο έδαφος για εξέταση της υπό κρίση αίτησης δια της οποίας ο Αιτητής ζητά από το Δικαστήριο να του δοθεί η ευχέρεια να παρουσιάσει επιστημονική μαρτυρία κατά την ακρόαση της εναρκτήριας αίτησης προς υποστήριξη της υπόθεσης του. Η εκ μέρους της Καθ’ ης η Αίτηση απλή άρνηση των ισχυρισμών του Αιτητή δεν περιορίζει τη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου να εξετάσει την υπό κρίση αίτηση.

 

Προχωρώντας, θα εξετάσω τους λόγους ένστασης που προβάλλει η Καθ’ ης η Αίτηση κατά της έκδοσης των αιτούμενων θεραπειών.

 

Μεταξύ άλλων, η Καθ’ ης η Αίτηση υποστηρίζει ότι ο ανήλικος δεν είναι σε ηλικία στην οποία μπορεί να παράσχει συγκατάθεση και τυχόν έκδοση των αιτούμενων θεραπειών και αποθήκευση του γενετικού ή αιματολογικού του υλικού παραβιάζει θεμελιώδη δικαιώματα του. Κρίνω, ως συνάγεται από τις αρχές που αναπτύχθηκαν ανωτέρω, ότι δεν προκύπτει οποιαδήποτε τέτοια παραβίαση καθώς η έκδοση οδηγιών για τη διενέργεια επιστημονικών εξετάσεων δεν επιβάλλει υποχρέωση παραχώρησης γενετικού ή αιματολογικού υλικού με αποτέλεσμα τα δικαιώματα των εμπλεκομένων να μην θίγονται. Σε περίπτωση δε που το πρόσωπο από το οποίο θα ληφθεί αίμα ή γενετικό υλικό είναι ανήλικο, ως η παρούσα περίπτωση, τότε απαιτείται η συναίνεση του προσώπου που ασκεί τη γονική του μέριμνα.

 

Συνεπώς, οι εν λόγω ισχυρισμοί της Καθ' ης η Αίτηση δεν αποτελούν ισχυρισμούς που μπορούν να οδηγήσουν στην άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου για απόρριψη του αιτήματος του Αιτητή. Εξάλλου, το δικαίωμα αναγνώρισης της πατρότητας αποτελεί αναπόσπαστη πτυχή της οικογενειακής και ιδιωτικής ζωής του ατόμου, η οποία τυγχάνει αυστηρής συνταγματικής προστασίας. Το δικαίωμα ενός παιδιού να γνωρίζει την καταγωγή του αναμφίβολα καθίσταται υψίστης σημασίας.

 

Καθοδηγητική εν προκειμένω είναι η απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (Ε.Δ.Α.Δ.) στην υπόθεση Misfud vMalta[7], όπου μια γυναίκα ζήτησε από το δικαστήριο της Μάλτας όπως εκδώσει διάταγμα με το οποίο να αναγνωρίζεται ότι ο κ. Misfud είναι ο βιολογικός της πατέρας. Ο άνδρας αρνήθηκε την πατρότητα και η γυναίκα ζήτησε τη διεξαγωγή εξέτασης DNA, με αυτόν να ενίσταται υποστηρίζοντας ότι ο εξαναγκασμός του στην εξέταση θα παραβίαζε τα δικαιώματα του τα οποία προστατεύονται από το άρθρο 8 της Ε.Σ.Δ.Α.[8], ήτοι το δικαίωμα σεβασμού της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής. Τα Δικαστήρια της Μάλτας απέρριψαν την θέση του και επισήμαναν την σημασία του να γνωρίζει η γυναίκα ποιος είναι ο βιολογικός της πατέρας, καθότι ο ίδιος δεν θα υφίστατο ταπεινωτική μεταχείριση. Ο άνδρας προσέφυγε στο Ε.Δ.Α.Δ. ισχυριζόμενος παραβίαση του άρθρου 8 της Ε.Σ.Δ.Α. Το Ε.Δ.Α.Δ. απέρριψε την προσφυγή αναφέροντας ότι τα Δικαστήρια της Μάλτας εξισορρόπησαν με ορθό τρόπο τα δικαιώματα του προσφεύγοντος με αυτά της γυναίκας.

 

Αναφορικά με τον ισχυρισμό της Καθ’ ης η Αίτηση για ενδεχόμενο κίνδυνο κακής χρήσης και/ή διαρροής ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων του ανήλικου, σημειώνεται ότι αποτελεί δικαστική γνώση ότι στο Ινστιτούτο Νευρολογίας και Γενετικής Κύπρου η επεξεργασία των δεδομένων πραγματοποιείται στο πλαίσιο νόμιμης διαδικασίας που υπόκειται σε αυστηρές εγγυήσεις εμπιστευτικότητας και διέπεται από το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο προστασίας προσωπικών δεδομένων.

 

Όσον αφορά τον τελευταίο λόγο ένστασης επαναλαμβάνω ότι σκοπός των επιστημονικών εξετάσεων, είναι η αποκατάσταση της βιολογικής αλήθειας με ακρίβεια, ταχύτητα και βεβαιότητα προς όφελος τόσο του τέκνου αλλά και των διαδίκων. Η αλματώδης εξέλιξη της ιατρικής επιστήμης στον τομέα αυτό και τα μέσα που προσφέρει πλέον για τη διαπίστωση της καταγωγής του τέκνου υπερτερούν εκ των πραγμάτων οποιουδήποτε άλλου μέσου και ενέχουν τέτοια βαρύτητα που δεν μπορούν να παραγνωριστούν.

 

ΚΑΤΑΛΗΞΗ:

 

Λαμβάνοντας υπόψη το ισοζύγιο της ευχέρειας και σταθμίζοντας τις συνέπειες που ενδεχομένως να επέλθουν σε περίπτωση που δοθούν οδηγίες ως οι αιτούμενες θεραπείες, όπως ο απομακρυσμένος κίνδυνος διαρροής προσωπικών δεδομένων του ανήλικου από το ινστιτούτο που θα διενεργήσει τις εξετάσεις, με το καλώς νοούμενο συμφέρον του ανηλίκου το οποίο το Δικαστήριο έχει καθήκον να διαφυλάξει αφού αποτελεί αναφαίρετο δικαίωμα του τέκνου να γνωρίζει την καταγωγή του που συνιστά θεμελιώδη έκφανση της προσωπικότητάς του και συνδέεται άμεσα με την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, την ταυτότητα και την ομαλή ψυχοσυναισθηματική του ανάπτυξη, κρίνω ορθό να ασκήσω την διακριτική μου ευχέρεια υπέρ της έγκρισης της αίτησης. Μέσω της διενέργειας των επιστημονικών εξετάσεων, το Δικαστήριο θα είναι σε καλύτερη θέση να καταλήξει σε ασφαλή συμπεράσματα για την πατρότητα του ανήλικου, Ν.Δ.

 

Ενόψει των πιο πάνω, η αίτηση επιτυγχάνει.

 

1.     Δίδονται οδηγίες για τη διεξαγωγή αιματολογικών ή γενετικών εξετάσεων στο Ινστιτούτο Νευρολογίας και Γενετικής Κύπρου, για να διαπιστωθεί κατά πόσο ο Αιτητής G.M.A., είναι ή όχι ο βιολογικός πατέρας του ανήλικου Ν.Δ. και για τη λήψη εντός 45 ημερών από σήμερα, δείγματος αίματος ή άλλου γενετικού υλικού από το εν λόγω τέκνο, τον Αιτητή και την Καθ' ης η Αίτηση.

 

2.     Δίδονται οδηγίες στην Καθ' ης η Αίτηση, ως το άτομο που ασκεί τη γονική μέριμνα του ανήλικου Ν.Δ., όπως προβεί σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες για λήψη αίματος ή άλλου γενετικού υλικού από τον ανήλικο.

 

3.     Δίδονται οδηγίες στους διαδίκους όπως προβούν σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες προς υλοποίηση των πιο πάνω οδηγιών.

 

4.     Το πρόσωπο που θα έχει την ευθύνη για τη διενέργεια της αιματολογικής ή γενετικής εξέτασης, μετά την ολοκλήρωση της εξέτασης να υποβάλει έκθεση στο Δικαστήριο, στην οποία θα αναφέρει:

 

     (α)  τα αποτελέσματα της εξέτασης

     (β)  κατά πόσο ο Αιτητής διαπιστώνεται να είναι ή να μην είναι ο πατέρας του ανήλικου Ν.Δ.  και

    (γ)  την αξία του αποτελέσματος της εξέτασης σε σχέση με το ζήτημα της διαπίστωσης κατά πόσο ο Αιτητής είναι ή δεν είναι ο πατέρας του ανήλικου Ν.Δ.

 

Περαιτέρω, δίδονται οδηγίες, στον Πρωτοκολλητή του Οικογενειακού Δικαστηρίου Λευκωσίας όπως αποστείλει αντίγραφο των πιο πάνω οδηγιών στο Ινστιτούτο Νευρολογίας και Γενετικής Κύπρου, προς ενημέρωση του.

 

Τα έξοδα της παρούσας Αίτησης, και εκείνα των αιματολογικών εξετάσεων να ακολουθήσουν το αποτέλεσμα της κυρίως Αίτησης.

 

 

                                                                        (Υπ.) ……………………………………….

                                                                                          Θ. Διάκου, Δ.

Πιστό Αντίγραφο

 

Πρωτοκολλητής



[1] Σωτήρης Αθ. Λιασίδης, Πανδέκτης Οικογενειακού Δικαίου, Τόμος Β’, Λευκωσία 2024, σελ. 916

[2] Φοινικαρίδου v. Οδυσσέως (2001) 1 ΑΑΔ 1744

[3] Άρθρο 15 του Συντάγματος της Κυπριακής Δημοκρατίας

[4] Άρθρα 6 και 7 του Περί της Σύμβασης περί των Δικαιωμάτων του Παιδιού (Κυρωτικός) Νόμος του 2000 (Ν.5(III)/2000)

[5] Περί της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την άσκηση των Δικαιωμάτων του Παιδιού (Κυρωτικός) Νόμος του 2005 (Ν.23(III)/2005)

[6] Απόστολος Σ. Γεωργιάδης, Οικογενειακό Δίκαιο, Τέταρτη Έκδοση, σελ. 555.

[7]Misfud vMalta, Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, Αίτηση αρ. 62257/15, 29/01/2019

[8] Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου


cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο