ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ

ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΓΟΝΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ

Ενώπιον: Θ. Διάκου, Δ.

                                                                                                            Αρ. Αίτησης: 495/2025

Μεταξύ:

 

Χ.Χ.

Αιτήτρια

 

Και

 

Φ.Ο.

Καθ’ ου η Αίτηση

 

Μονομερής Αίτηση ημερ. 17/09/2025

 

Ημερομηνία: 17 Φεβρουαρίου 2026

 

Εμφανίσεις:

 

Για την Αιτήτρια։  κα. Ελένη Χατζηστυλλή για  Ελένη Βραχίμη & Σια Δ.Ε.Π.Ε.

 

Για τον Καθ' ου η Αίτηση։ κα. Μαρία Χαραλαμπίδου για Χαραλαμπίδου &Τσιαννή Δ.Ε.Π.Ε.

 

Ε Ν Δ Ι Α Μ Ε Σ Η  Α Π Ο Φ Α Σ Η

 

Στις 15/09/2025 η Αιτήτρια καταχώρισε εναρκτήρια αίτηση με την οποία αιτείται από το Δικαστήριο την έκδοση διαταγμάτων για την ανάθεση σε αυτήν της φύλαξης και φροντίδας των ανήλικων τέκνων των διαδίκων, Α. και Λ. Ο., τον καθορισμό του τόπου διαμονής τους στην εκάστοτε κατοικία της, αλλά και την ρύθμιση του δικαιώματος επικοινωνίας του Καθ' ου η Αίτηση με αυτά. Επιπρόσθετα, η Αιτήτρια αιτείται την εγγραφή και φοίτηση του ανήλικου Λ. σε ιδιωτικό σχολείο στο οποίο θα εξασφαλίσει θέση εισδοχής, για τη σχολική χρονιά 2027-2028, χωρίς να απαιτείται η συγκατάθεση του Καθ’ ου η Αίτηση.

 

Ακολούθως, στις 17/09/2025, η Αιτήτρια καταχώρισε μονομερή αίτηση (στο εξής καλούμενη «η αίτηση») με την οποία αιτείται από το Δικαστήριο την έκδοση προσωρινού διατάγματος που να επιτρέπει την εγγραφή και φοίτηση του ανήλικου Λ.Ο. στο ιδιωτικό φροντιστήριο «ΧΧΧ», χωρίς την γραπτή συγκατάθεση του Καθ’ ου η Αίτηση, μέχρι την πλήρη και τελική εκδίκαση της υπόθεσης.

Κατόπιν οδηγιών του Δικαστηρίου η αίτηση επιδόθηκε στον Καθ’ ου η Αίτηση, ο οποίος αντέδρασε με καταχώριση ένστασης, υποστηριζόμενη από ένορκη δήλωση του. Ακολούθως, οι διάδικοι προέβησαν στην καταχώρηση συμπληρωματικών ενόρκων δηλώσεων, ενώ καμία πλευρά δεν προχώρησε σε αντεξέταση επί των ενόρκων δηλώσεων.

 

Το Δικαστήριο στη βάση της σχετικής νομοθεσίας και νομολογίας διεξήγαγε, στις 24/11/2025, συνέντευξη με τον ανήλικο Λ. Ακολούθως, τα πρακτικά της συνέντευξης παραδόθηκαν στους συνηγόρους των διαδίκων, οι οποίοι ζήτησαν όπως η υπόθεση παραμείνει για οδηγίες σε μια ύστατη προσπάθεια εξεύρεσης συμβιβαστικής λύσης. Οι διάδικοι δεν κατέληξαν σε διευθέτηση και η υπό εξέταση αίτηση οδηγήθηκε σε ακρόαση με την παράδοση γραπτών αγορεύσεων από τους ευπαίδευτους συνηγόρους τους, οι οποίοι προέβησαν σε υποστήριξη των θέσεων τους με παραπομπή σε σχετική νομική και ουσιαστική επιχειρηματολογία και οι οποίες λαμβάνονται σοβαρά υπόψιν.

 

Προτού προχωρήσω σε συνοπτική παράθεση των θέσεων των δύο πλευρών, σημειώνω ότι, ως προκύπτει από τις ένορκες δηλώσεις των διαδίκων, είναι κοινός παραδεκτό ότι ο γάμος τους λύθηκε στις 4/12/2023, ότι είναι οι γονείς των ανήλικων Α. και Λ. που γεννήθηκαν στις 05/11/2012 και 10/12/2014, αντίστοιχα, αλλά και ότι από τη διάσταση τους οι ανήλικοι διαμένουν με τον Καθ’ ου η Αίτηση κάθε Τρίτη και Πέμπτη και εναλλάξ Σάββατο ή Κυριακή, ενώ τις υπόλοιπες ημέρες είναι με την Αιτήτρια.

 

ΟΙ ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΙΤΗΤΡΙΑΣ:

 

Αποτελεί θέση της Αιτήτριας ότι, κατόπιν συζήτησης μεταξύ των διαδίκων όταν ήταν ακόμη μαζί, συμφώνησαν όπως τα δύο ανήλικα τέκνα τους, στις δύο τελευταίες τάξεις του δημοτικού, εγγραφούν σε ιδιωτικό φροντιστήριο και παρακολουθήσουν μαθήματα προετοιμασίας για εισδοχή τους σε ιδιωτικό σχολείο, όπως και έγινε με το μεγαλύτερο τέκνο τους, Α. Η Αιτήτρια, με δεδομένο ότι τα ίδια θα ίσχυαν και για τον ανήλικο Λ., κατά ή περί τον Μάρτιο του 2025 κράτησε για αυτόν θέση στο ίδιο ιδιωτικό φροντιστήριο για την σχολική χρονιά 2025-2026.

 

Στις 18/05/2025 ο Καθ’ ου η Αίτηση, αφότου έλαβε γραπτή ενημέρωση από το εν λόγω φροντιστήριο για τις μέρες και ώρες των μαθημάτων, απάντησε ότι δεν συγκατατίθεται στην εγγραφή του ανήλικου. Η Αιτήτρια, αναμένοντας ότι ο Καθ’ ου η Αίτηση θα άλλαζε γνώμη, δεν προέβη σε οιανδήποτε ενέργεια μέχρι και τις 27/08/2025, ήτοι μια εβδομάδα πριν την έναρξη των μαθημάτων, όταν και επικοινώνησε μαζί του χωρίς όμως να αλλάξει κάτι.

 

Αν και η Αιτήτρια επανειλημμένα, ως αναφέρει, προσπάθησε να συζητήσει με τον Καθ’ ου η Αίτηση ενημερώνοντας τον, μεταξύ άλλων, ότι είναι επιθυμία του ανήλικου να παρακολουθήσει τα εν λόγω μαθήματα με σκοπό να προσπαθήσει να εξασφαλίσει θέση στο ιδιωτικό σχολείο, ο Καθ’ ου η Αίτηση συνέχισε να εμμένει στη θέση του. Μαθήματα τα οποία ως η Αιτήτρια αναφέρει, όχι μόνο προετοιμάζουν τα παιδιά για τις εξετάσεις εισδοχής σε ιδιωτικά σχολεία, αλλά τους παρέχουν και τα απαραίτητα εφόδια για την ομαλή εισδοχή και φοίτησή τους στην Α’ Γυμνασίου.

 

ΟΙ ΘΕΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΘ’ ΟΥ Η ΑΙΤΗΣΗ:

 

Ο Καθ’ ου η Αίτηση αντέδρασε στην αίτηση της Αιτήτριας με ένσταση, στις 15/10/2025, προβάλλοντας τους ακόλουθους 13 λόγους ένστασης:

 

1.     «Η αιτήτρια καταχρηστικά καταχώρησε την υπό εκδίκαση αίτηση αφού επιδιώκει με αυτήν την εξασφάλιση διατάγματος με το οποίο να προδικάζεται το αποτέλεσμα της κυρίως αίτηση ήτοι η έκδοση διατάγματος του Δικαστηρίου με το οποίο να επιτρέπεται η εγγραφή, φοίτηση και συνέχιση της φοίτησης του ανήλικου παιδιού των διαδίκων Λ.Ο. στο ιδιωτικό σχολείο English School και/ή σε άλλο ιδιωτικό σχολείο στο οποίο θα εξασφαλίσει θέση εισδοχής για την σχολική χρονιά 2027/2028, χωρίς την υπογραφή και/ή συγκατάθεση του καθ’ ου η αίτηση.

2.     Η αιτήτρια δεν λέει την αλήθεια στο Δικαστήριο και/ή δεν προσέρχεται στο Δικαστήριο με καθαρά χέρια.

3.     Δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 32 του Ν. 14/60 για έκδοση του αιτούμενου διατάγματος.

4.     Δεν είναι εύλογο και δίκαιο να εκδοθεί το αιτούμενο διάταγμα.

5.     Τυχόν έκδοση του αιτούμενου διατάγματος δεν θα εξυπηρετήσει το καλώς νοούμενο συμφέρον του παιδιού των διαδίκων.

6.     Είναι προς το συμφέρον του παιδιού των διαδίκων να φοιτήσει σε δημόσιο ελληνικό σχολείο.

7.     Το μικρότερο παιδί των διαδίκων αντιμετωπίζει μαθησιακές δυσκολίες και έχει αξιολογηθεί από ειδικούς οι οποίοι εισηγήθηκαν ότι το παιδί χρειάζεται ένα υποστηρικτικό και σταθερό περιβάλλον χωρίς πρόσθετη πίεση και η παρακολούθηση επιπρόσθετων μαθημάτων για προετοιμασία για εισαγωγή σε ιδιωτικό σχολείο θα επιβαρύνει το παιδί.

8.     Η αιτήτρια μονομερώς αποφάσισε την εγγραφή του μικρότερου παιδιού των διαδίκων στο φροντιστήριο ΧΧΧ παρά το ότι γνωρίζει την επιθυμία του καθ’ ου η αίτηση το παιδί των διαδίκων να φοιτήσει σε δημόσιο σχολείο.

9.     Η εγγραφή και η φοίτηση του παιδιού των διαδίκων στο ιδιωτικό φροντιστήριο ΧΧΧ με σκοπό την εξασφάλιση θέσης σε ιδιωτικό σχολείο θα αποτελέσει μονόδρομο για την φοίτηση του παιδιού σε ιδιωτικό σχολείο και/ή φοίτηση του παιδιού σε Αγγλόφωνο ιδιωτικό σχολείο και θα αποκλείσει την φοίτηση του παιδιού στα Ελληνόφωνα Πανεπιστήμια στην Κύπρο και στα Πανεπιστήμια της Ελλάδος.

10.  Το δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα παρέχει αναγνωρισμένη, υψηλού επιπέδου εκπαίδευση η οποία ανταποκρίνεται σε όλες τις ανάγκες του παιδιού, παιδαγωγικές, κοινωνικές και αναπτυξιακές.

11.  Με τη φοίτηση του παιδιού σε δημόσιο σχολείο το παιδί θα έχει την ευκαιρία να αναπτύξει κοινωνικές δεξιότητες σε ένα περιβάλλον που αντικατοπτρίζει την πραγματική σύνθεση της χώρας.

12.  Η φοίτηση του παιδιού σε δημόσιο σχολείο προάγει την ομαλή ένταξη του παιδιού στο κοινωνικό και πολιτισμικό πλαίσιο της Κυπριακής Κοινωνίας.

13.  Η δημόσια εκπαίδευση προσφέρεται δωρεάν ενώ η επιλογή ενός ιδιωτικού σχολείου συνεπάγεται επιπρόσθετο οικονομικό βάρος στο οποίο η αιτήτρια δεν είναι σε θέση να ανταποκριθεί όπως ούτε και ο καθ’ ου η αίτηση.»

Η ένσταση του Καθ’ ου η Αίτηση υποστηρίζεται από ένορκη δήλωση του ιδίου. Ο Καθ’ ου η Αίτηση, ενώ συμφωνεί με την Αιτήτρια ότι είχαν συζητήσει το θέμα φοίτησης των τέκνων τους σε ιδιωτικό σχολείο, υποστηρίζει ότι κατέληξαν όπως τα μαθήματα προετοιμασίας για εισδοχή και φοίτηση σε ιδιωτικό σχολείο παρακολουθήσει το μεγαλύτερο τέκνων τους, ένεκα διάγνωσής του με μαθησιακές δυσκολίες και ήπιο βαθμό ΔΕΠΥ. Κατόπιν επιτυχίας του στις εξετάσεις εισδοχής, ο ανήλικος Α., ενεγράφη και φοιτά σε ιδιωτικό σχολείο. Εγγραφή την οποία, ως ο Καθ’ ου η Αίτηση αναφέρει, αποδέχτηκε, κατά την περίοδο του διαζυγίου των διαδίκων, για λόγους σταθερότητας και ψυχολογικής ισορροπίας του ανήλικου. Απόφαση την οποία χαρακτηρίζει ως λανθασμένη και την οποία δεν επιθυμεί να επαναλάβει για τον ανήλικο Λ.

 

Ο Καθ’ ου η Αίτηση υποστηρίζει ότι ο ανήλικος Λ. έχει διαφορετικές αλλά εξίσου σοβαρές μαθησιακές δυσκολίες, ήτοι χαμηλή αυτοπεποίθηση, δυσκολίες στην ανάγνωση, την γραφή, την μνήμη μαθηματικών πράξεων και έντονη δυσκολία στην ορθογραφία και τυχόν φοίτηση του σε αγγλόφωνο σχολείο θα εντείνει τις δυσκολίες του και θα ρίξει ακόμη περισσότερο την αυτοπεποίθηση του. Επιπρόσθετα, αναφέρει ότι ο ανήλικος θα απογοητευθεί οικτρά και θα χάσει πλήρως την αυτοπεποίθηση του και την εμπιστοσύνη στον εαυτό του σε περίπτωση που δεν πετύχει στις εξετάσεις εισδοχής σε αγγλόφωνο ιδιωτικό σχολείο. Αναφέρει, επίσης, ότι δεν είναι υποχρεωτικό τα παιδιά τους να ακολουθήσουν την ίδια πορεία και να φοιτήσουν στο ίδιο σχολείο.

 

Περαιτέρω, ο Καθ’ ου η Αίτηση αναφέρει ότι τυχόν παρακολούθηση των μαθημάτων προετοιμασίας θα είναι μονόδρομος για φοίτηση του ανήλικου σε ιδιωτικό σχολείο και θα αποκλείσει την φοίτηση του σε ελληνόφωνα Πανεπιστήμια στην Κύπρο και την Ελλάδα. Μεταξύ άλλων, ο Καθ’ ου η Αίτηση αναφέρεται και στο οικονομικό βάρος που θα προκύψει σε περίπτωση φοίτησης του ανήλικου στο ιδιωτικό σχολείο.

 

Σε συνέχεια της συνοπτικής παράθεσης των θέσεων των δύο πλευρών, σημειώνεται ότι αμφότερες οι πλευρές αναφέρθηκαν εκτενώς μέσω των ενόρκως δηλώσεων τους και στην φοίτηση του ανήλικου Α. στο ιδιωτικό σχολείο και επισύναψαν σχετικά τεκμήρια. Η μεν πλευρά της Αιτήτριας προβάλλει τη θετική επίδραση και τα οφέλη αυτής, η δε πλευρά του Καθ’ ου η Αίτηση προβάλλει το αρνητικό αντίκτυπο και τις δυσμενείς συνέπιες. Δεν κρίνω όμως αναγκαίο να παραθέσω λεπτομέρειες σχετικά με τις εν λόγω αναφορές τους στα πλαίσια εξέτασης της παρούσας αίτησης.

 

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΗΛΙΚΟ։

 

Στις 24/11/2025 το Δικαστήριο διεξήγαγε συνέντευξη με το ανήλικο τέκνο των διαδίκων, Λ., ηλικίας σχεδόν 11 ετών. Η συνέντευξη έλαβε χώρα σύμφωνα με το άρθρο 6(3) του περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου Ν.216/1990, που προνοεί ότι ανάλογα  με την ωριμότητα του τέκνου και στο βαθμό που μπορεί να αντιληφθεί, πρέπει να ζητείται και να συνεκτιμάται η γνώμη του πριν από κάθε απόφαση σχετικά με τη γονική μέριμνα, εφόσον η απόφαση αφορά τα συμφέροντα του[1].

 

Ένεκα της θεραπείας που επιζητείται με την υπό εξέταση αίτηση, η συνέντευξη επικεντρώθηκε κυρίως στην εκπαίδευση, τις δραστηριότητες και τις ασχολίες του ανήλικου. Μετά από σχετικές ερωτήσεις ο ανήλικος Λ. ανέφερε, με αυθορμητισμό και αθωότητα, ότι θέλει να πάει στα μαθήματα προετοιμασίας, ότι γνωρίζει τι είναι, δηλαδή ότι είναι προετοιμασία για εισδοχή του σε ιδιωτικό σχολείο και ότι έβλεπε τον αδερφό του που διάβαζε για τα μαθήματα αυτά. Ο ανήλικος ανέφερε ότι ο πατέρας του τον ενημέρωσε πως οι γονείς του θα συζητήσουν και θα αποφασίσουν αν τελικά θα παρακολουθήσει τα εν λόγω μαθήματα. Αναφορικά με το γεγονός ότι τα φροντιστήρια που παρακολουθεί θα αυξηθούν από δύο σε τρία, σε περίπτωση που προστεθεί το φροντιστήριο προετοιμασίας, ανέφερε ότι αυτό δεν τον πειράζει. Ανέφερε επίσης ότι θα ήθελε να φοιτήσει σε ιδιωτικό σχολείο, όπως ο αδερφός και τα ξαδέρφια του και να παρακολουθεί τα μαθήματα ρομποτικής που προσφέρονται εκεί.

 

Μέσα από την συνέντευξη με τον ανήλικο διαπίστωσα ότι διαθέτει την ωριμότητα που απαιτείται ώστε να εκφράσει τις απόψεις του σε σχέση με το υπό κρίση ζήτημα. Θεωρώ ότι ο ανήλικος εξέφρασε την γνώμη και τις απόψεις του ελεύθερα, γνήσια και αυθόρμητα, χωρίς οποιαδήποτε προκατάληψη ή επηρεασμό.

 

ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ:

 

Για να δικαιολογείται η έκδοση προσωρινού διατάγματος, με βάση το άρθρο 32 του περί Δικαστηρίων Νόμου Ν.14/60 πρέπει να συντρέχουν οι ακόλουθες προϋποθέσεις[2]:

 

(α) η ύπαρξη σοβαρού ζητήματος προς εκδίκαση

(β) η ύπαρξη ορατής πιθανότητας να δικαιούται ο ενάγοντας σε θεραπεία στην αγωγή και

(γ) ότι θα είναι δύσκολο ή αδύνατο να απονεμηθεί πλήρης δικαιοσύνη σε κατοπινό στάδιο, εκτός εάν εκδοθεί το αιτούμενο διάταγμα.

 

Η πρώτη προϋπόθεση δεν εξυπακούει τίποτα περισσότερο από την αποκάλυψη συζητήσιμης υπόθεσης με βάση τα δικόγραφα. Όσον αφορά τη δεύτερη, είναι αρκετό για το Δικαστήριο να ικανοποιηθεί ότι υπάρχει ορατή πιθανότητα επιτυχίας. Η έννοια της «πιθανότητας» επιτυχίας περικλείει κάτι περισσότερο από απλή δυνατότητα, αλλά και κάτι πολύ λιγότερο από το «ισοζύγιο των πιθανοτήτων» που είναι το μέτρο για την απόδειξη στις αστικές υποθέσεις[3]. Η τρίτη προϋπόθεση, όπως αναλύεται στην υπόθεση Οδυσσέως[4], σχετίζεται με το θέμα επάρκειας της θεραπείας υπό το φως των γεγονότων της κάθε υπόθεσης.

 

Πέραν των πιο πάνω προϋποθέσεων, στο τελικό στάδιο το Δικαστήριο οφείλει να σταθμίσει το κατά πόσο είναι δίκαιο και εύλογο το αιτούμενο διάταγμα[5], ενώ δεν αποφασίζει πάνω στα διαφιλονικούμενα θέματα επί των οποίων θα κριθεί η κυρίως αίτηση[6].

 

Οι προϋποθέσεις που θέτει το άρθρο 32 του Ν.14/60, κρίνονται με βάση τα γεγονότα που τίθενται ενώπιον του Δικαστηρίου, αλλά και με βάση τις διατάξεις του Νόμου που διέπει το υπό κρίση θέμα, ήτοι του περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου Ν.216/90.

 

Συγκεκριμένα, κατά το άρθρο 5(1)(α) του Ν.216/90 η γονική μέριμνα είναι καθήκον και δικαίωμα των γονέων, οι οποίοι το ασκούν από κοινού. Σύμφωνα με την παράγραφο (β) της ίδιας διάταξης η γονική μέριμνα περιλαμβάνει τον προσδιορισμό του ονόματος, την επιμέλεια του προσώπου, τη διοίκηση της περιουσίας και την εκπροσώπηση του σε κάθε υπόθεση ή δικαιοπραξία που αφορούν το πρόσωπο ή την περιουσία του.

Κατά το άρθρο 9(1) η επιμέλεια του προσώπου του τέκνου περιλαμβάνει ιδίως την ανατροφή και επίβλεψη, τη διαπαιδαγώγηση και εκπαίδευση του, καθώς και τον προσδιορισμό του τόπου διαμονής του.

Στο σύγγραμμα της Έφης Κουνουγέρη- Μανωλεδάκη, Οικογενειακό Δίκαιο[7], διαλαμβάνονται τα ακόλουθα:

 

«Η επιμέλεια περιλαμβάνει την ανατροφή την επίβλεψη, την εκπαίδευση και τον προσδιορισμό του τόπου της διαμονής του παιδιού. Πρόκειται για έννοιες που ως ένα σημείο αλληλοκαλύπτονται. Έτσι η εκπαίδευση (στα κάθε είδους σχολεία) είναι ένα μέρος της μόρφωσης (που περιλαμβάνει και την εξωσχολική παιδεία), όπως παραπέρα και η ίδια η μόρφωση εμπεριέχεται στην ευρύτερη έννοια της ανατροφής (που συντελεί και στην καλλιέργεια του ήθους και της κοινωνικής γενικά εμφάνισης του παιδιού). Με άλλα λόγια στην έννοια της επιμέλειας περιλαμβάνεται κάθε φροντίδα ή μέτρο σχετικό με την πνευματική, τη ψυχική, αλλά και τη σωματική, ασφαλώς, ανάπτυξη του ανηλίκου».

 

Σύμφωνα με το άρθρο 7 του Ν.216/90, αν οι γονείς διαφωνούν κατά την άσκηση της γονικής μέριμνας και το συμφέρον του τέκνου επιβάλλει να ληφθεί απόφαση, αποφασίζει το Δικαστήριο, έπειτα από αίτηση οποιουδήποτε από τους γονείς.

 

Κατά το άρθρο 6(2)(α) η απόφαση του Δικαστηρίου πρέπει να αποβλέπει προς το συμφέρον του τέκνου. Όπως αναφέρθηκε στην απόφαση Κκουφού ν. Κκουφού (1997) 1 ΑΑΔ 1588, 1593:

 

«Η διαμόρφωση κρίσης πάνω σε θέματα γονικής μέριμνας είναι έργο λεπτό και σύνθετο. Δεν είναι εγχείρημα που στοχεύει στην απόδοση ευθυνών ή στην επιβολή κύρωσης για μεμπτή συμπεριφορά. Γνώμονας είναι το συμφέρον του ανηλίκου και κατά την εκτίμησή του προσλαμβάνει σημασία το σύνολο των κριτηρίων».

 

Στην υπόθεση Ιωαννίδης κ.ά. ν. Ιωαννίδη κ.ά. (2002) 1 ΑΑΔ 1446, λέχθηκε, επίσης, ότι:

 

«Στη διαδικασία αιτήσεων γονικής μέριμνας δεν υπάρχει το στοιχείο της αντιπαράθεσης μεταξύ των γονέων. Πρόκειται για διαδικασία εξεταστικού χαρακτήρα της οποίας, ο τελικός σκοπός είναι η καλύτερη εξυπηρέτηση της ευημερίας και του συμφέροντος του ανηλίκου. Στα άρθρα 6 και 14 του νόμου, αναφέρεται ότι το κύριο κριτήριο για τη γονική μέριμνα είναι το συμφέρον του τέκνου. Πρόκειται για αρχή η οποία επαναλαμβάνεται συχνά στη νομολογία. Βλ. Στυλιανού ν. Στυλιανού (ανωτέρω) και Ιακωβίδης ν. Ιακωβίδη, (2000) 1 ΑΑΔ 1108 από την οποία και η πιο κάτω επιγραμματική διατύπωση της αρχής: «Η ύψιστη αρχή που το Δικαστήριο θα πρέπει πάντα να έχει υπόψιν σε τέτοιες υποθέσεις είναι η ευημερία του ανηλίκου.»»

ΕΞΕΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΙΤΗΣΗΣ:

 

Προτού προχωρήσω στην εξέταση του κατά πόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις που δικαιολογούν την έκδοση προσωρινού διατάγματος, κρίνεται σκόπιμο να αναφερθούν τα ακόλουθα:

 

Όσον αφορά το ζήτημα το οποίο εγείρεται στην ένσταση του Καθ’ ου η Αίτηση σχετικά με την απόκρυψη ουσιωδών γεγονότων και την αρχή «καθαρά χέρια», επαναλαμβάνεται ότι, το Δικαστήριο επιλαμβανόμενο της μονομερούς αιτήσεως δεν εξέδωσε προσωρινό διάταγμα, αλλά έδωσε οδηγίες όπως η αίτηση επιδοθεί στον Καθ' ου η Αίτηση, όπως και έγινε. Συνεπώς, όλα τα ουσιώδη γεγονότα έχουν τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου και δεν υφίσταται ζήτημα μη αποκάλυψης. Σημειώνεται δε ότι η επίδοση της αίτησης, μετά από οδηγίες του Δικαστηρίου, αφαιρεί από αυτήν την υπόσταση της μονομερούς αίτησης και την μετατρέπει σε αίτηση δια κλήσεως[8].

 

Περαιτέρω και αναφορικά με την μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου, επισημαίνεται ότι αμφότερες οι πλευρές συμπεριέλαβαν σε αυτήν, ισχυρισμούς, μεγάλο μέρος των οποίων δεν σχετίζεται επακριβώς με τα επίδικα θέματα και την αιτούμενη θεραπεία της υπό εξέταση αίτησης. Ως εκ τούτου, σύμφωνα με τη σχετική νομολογία, οι εν λόγω ισχυρισμοί θα πρέπει να αγνοηθούν και να μη ληφθούν υπόψιν από το Δικαστήριο.

 

Υπό το φως τώρα του αναφερόμενου νομικού πλαισίου και του καθήκοντος του Δικαστηρίου, σε αιτήσεις όπως η παρούσα, να αποφεύγει να επιλέγει εκδοχές ή να αποφαίνεται επί της ουσίας της διαφοράς ή να εξετάζει, τελικώς, την αξιοπιστία των μαρτύρων, καθώς επίσης και το ότι, τέτοιες αιτήσεις, εξετάζονται στη βάση της λογικότητας και ποιοτικής επάρκειας των ισχυρισμών που προβάλλει η Αιτήτρια, με γνώμονα, πάντα και την όποια τυχόν αποδυνάμωσή τους από τα όσα, σε αντιδιαστολή, προβάλλει ο Καθ' ου η Αίτηση[9], προχωρώ να εξετάσω την αίτηση με γνώμονα τους λόγους που προβάλλονται από τον ο Καθ' ου η Αίτηση για απόρριψή της, οι οποίοι άπτονται, μεταξύ άλλων, των προϋποθέσεων που πρέπει να ικανοποιήσει η Αιτήτρια.

 

Ως έχει ήδη αναφερθεί, με την εναρκτήρια αίτηση της, η Αιτήτρια αιτείται τη ρύθμιση πτυχών της γονικής μέριμνας των ανήλικων τέκνων των διαδίκων, καθώς επίσης τον καθορισμό του τόπου φοίτησης του ανήλικου Λ. στο στάδιο της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσής.

 

Η Αιτήτρια είναι η μητέρα των ανήλικων τέκνων των διαδίκων, Α. και Λ., δηλαδή μια εκ των δύο φορέων της γονικής μέριμνας. Είναι επίσης ο γονέας με τον οποίο τα ανήλικα διαμένουν κατά το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου, μετά την διάσταση και την επακόλουθη έκδοση διαζυγίου των διαδίκων, χωρίς ωστόσο να υφίσταται σχετική δικαστική ρύθμιση, την οποία η Αιτήτρια επιδιώκει να επιτύχει με την εναρκτήρια αίτηση της.

 

Επομένως, κρίνω ότι πληρούνται οι δύο πρώτες προϋποθέσεις που θέτει το άρθρο 32 του Ν.14/60, ότι δηλαδή υπάρχει σοβαρό ζήτημα προς εκδίκαση και ορατή πιθανότητα η Αιτήτρια να δικαιούται σε θεραπεία στην κυρίως αίτηση.

 

Αναφορικά με την τρίτη προϋπόθεση, ότι θα είναι δύσκολο ή αδύνατο να απονεμηθεί πλήρης δικαιοσύνη σε μεταγενέστερο στάδιο εκτός αν εκδοθεί το ενδιάμεσο διάταγμα, παραπέμπω στην απόφαση M & Ch Mitsingas Tr. Ltd κ.ά. ν. Timberland Co. (1997) 1 ΑΑΔ 1791, όπου επισημάνθηκαν τα ακόλουθα:

 

«Το κριτήριο για την έκδοση ενδιάμεσου διατάγματος είναι η αδυναμία απονομής πλήρους δικαιοσύνης σε μεταγενέστερο στάδιο. Η έννοια της δικαιοσύνης δεν συναρτάται με τη στενή αντίληψη της υλικής ζημίας αλλά, με την ευρύτερη προστασία των δικαιωμάτων του αιτούμενου σε θεραπεία».

 

Η τρίτη προϋπόθεση δεν πρέπει να συναρτάται με τη στενή αντίληψη της υλικής ζημιάς στις υποθέσεις πολιτικών Δικαστηρίων, πόσο μάλλον σε υποθέσεις οικογενειακών διαφορών. Όπως τονίστηκε στην απόφαση στην υπόθεση Κατσουρίδης ν. Κατσουρίδη (1997) 1 ΑΑΔ 415:

 

«Ο εφεσείων δεν αμφισβήτησε ούτε την τρίτη προϋπόθεση από τις προϋποθέσεις της επιφύλαξης στο άρθρο 32(1). Το πρωτόδικο Δικαστήριο αναφέρθηκε στο σύγγραμμα του David Bean, Injunctions, 5^η έκδοση σελ. 149 ως προς τη δυνατότητα του Δικαστηρίου για άμεση παρέμβαση με παρεμπίπτον διάταγμα στις περιπτώσεις οικογενειακών διαφορών που απολήγουν σε πράξεις βίας ή που επηρεάζουν την ευημερία ανηλίκων για να καταλήξει πως «οι πληγωμένες σχέσεις και τα τραυματισθέντα συναισθήματα των διαδίκων και των ανηλίκων δεν αποτιμούνται σε χρήμα και δεν αποκαθίστανται μεταγενέστερα.»

 

Ως έχει ήδη αναφερθεί, το συμφέρον του τέκνου αποτελεί τον πρωταρχικό οδηγό της δικαστικής κρίσης. Ζητήματα που άπτονται της προστασίας και διασφάλισης της διαπαιδαγώγησης ενός εντεκάχρονου παιδιού συνιστούν τρέχοντα και επείγοντα ζητήματα, τα οποία χρήζουν άμεσης ρύθμισης, προκειμένου να μην παρατείνεται η ανασφάλεια και η αβεβαιότητα στη ζωή του επηρεαζόμενου ανήλικου.

 

Στην υπό εξέταση αίτηση, τυχόν απόρριψη της αιτούμενης θεραπείας θα στερήσει από τον ανήλικο τη δυνατότητα παρακολούθησης των μαθημάτων προετοιμασίας, τα οποία, όπως προκύπτει, προσφέρονται στις δύο τελευταίες τάξεις του δημοτικού, δεδομένου ότι αποσκοπούν στην κατάλληλη προετοιμασία των μαθητών για τις εξετάσεις εισδοχής σε ιδιωτικά σχολεία και στην ομαλή μετάβαση τους από την πρωτοβάθμια στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Τα μαθήματα για το τρέχον σχολικό έτος έχουν ήδη αρχίσει από τον Σεπτέμβριο του 2025. Ως εκ τούτου, μη έκδοση του αιτούμενου διατάγματος θα στερήσει από τον ανήλικο την παρακολούθηση των εναπομεινάντων μαθημάτων και θα καταστήσει οποιαδήποτε μελλοντική παρακολούθησή τους άνευ αντικειμένου.

 

Η απώλεια δε της παρακολούθησης των εν λόγω μαθημάτων δεν θα έχει μόνο πρακτικές συνέπειες, αλλά δύναται να επιφέρει και ουσιώδεις επιπτώσεις στην ψυχολογία και στον ψυχοσυναισθηματικό κόσμο του ανηλίκου. Ως έχει ήδη αναφερθεί ανωτέρω, τραυματισθέντα συναισθήματα των ανηλίκων δεν αποτιμούνται σε χρήμα και δεν αποκαθίστανται μεταγενέστερα.

 

Συνακόλουθα, θεωρώ ότι εν προκειμένω πληρείται  και η τρίτη προϋπόθεση του άρθρου 32 του Ν.14/60. 

 

Πέραν των πιο πάνω τριών προϋποθέσεων, το Δικαστήριο θα πρέπει να σταθμίσει το θέμα ισοζυγίου της ευχέρειας. Ο πιο σημαντικός παράγοντας είναι αυτός που αφορά στην ευρεία διακριτική εξουσία που δίδεται στο δικαστήριο από το άρθρο 32(1) του Ν. 14/60 να εκδίδει διατάγματα στις περιπτώσεις όπου κρίνει ότι είναι «δίκαιον ή πρόσφορον». Ο όρος είναι συνώνυμος με τον όρο «το ισοζύγιο της ευχέρειας».

 

Στο Σύγγραμμα των Γιώργου Ερωτοκρίτου και Πέτρου Αρτέμη[10] αναφέρονται τα ακόλουθα:

 

«Αποφασίζοντας κατά πόσον είναι «δίκαιον ή πρόσφορον» να εκδοθεί ένα διάταγμα, το δικαστήριο θα πρέπει να σταθμίσει όλους τους σχετικούς παράγοντες και να αποδώσει σ' αυτούς την πρέπουσα βαρύτητα. Η βαρύτητα κάθε παράγοντα δεν είναι πάντα η ίδια και εξαρτάται από τα ιδιαίτερα περιστατικά κάθε υπόθεσης. Γι' αυτό και η διακριτική εξουσία του δικαστηρίου έχει τόση μεγάλη, και πολλές φορές καθοριστική, σημασία.»

 

Στην απόφαση Χρίστος Ευστρατίου ν. Dicran Ouzounian and Company Limited, Πολ. Έφεση 292/2010, 20/01/2014, αναφέρθηκε ότι:

 

«…το ισοζύγιο των πιθανών επιπτώσεων (balance of convenience) έχει στο επίκεντρο του τον κίνδυνο αδικίας που θα προκύψει αν φανεί ότι η απόφαση που δόθηκε στο ενδιάμεσο στάδιο είναι λανθασμένη.  Ο κίνδυνος αυτός εναποθέτει στο Δικαστήριο το καθήκον όπως, κατά την άσκηση της διακριτικής του εξουσίας, ισοζυγίζει τα ενώπιον του στοιχεία και υιοθετεί εκείνη την πορεία η οποία φαίνεται να ενέχει τους λιγότερους κίνδυνους αδικίας (βλ. Bacardi & Co. Ltd v. Vinco Ltd (1996) 1(B) A.A.Δ. 788, η οποία υιοθέτησε τα λεχθέντα από το Δικαστή Hoffman στην Films Rover International Ltd v. Cannon Film Sales Ltd [1987] 1 W.L.R. 670)».

                                                       

Αξιολογώντας σφαιρικά τις θέσεις που τέθηκαν ενώπιον μου μέσω των ενόρκων δηλώσεων των διαδίκων και μελετώντας τα πρακτικά της συνέντευξης του ανήλικου, καταλήγω στην διαπίστωση ότι οι θέσεις της Αιτήτριας, αποκλειστικά και μόνο σε σχέση με το ζήτημα της παρακολούθησης των μαθημάτων προετοιμασίας από τον ανήλικο Λ., καθίστανται πιο πειστικές και λογικές σε σχέση με τις αντιρρήσεις και τα επιχειρήματα του Καθ' ου η Αίτηση, που επικεντρώνονται μεταξύ άλλων στην φοίτηση του ανήλικου σε ιδιωτικό ή δημόσιο σχολείο, ζήτημα το οποίο θα κριθεί στο πλαίσιο εκδίκασης της κυρίως αίτησης.

 

Γίνεται αποδεκτή η θέση της Αιτήτριας, ότι έχοντας ως γνώμονα το καλύτερο συμφέρον του ανηλίκου και λαμβάνοντας υπόψη τις επιθυμίες του, αιτείται την εγγραφή του στο φροντιστήριο «ΧΧΧ» και την παρακολούθηση των μαθημάτων, ώστε να υφίσταται επιλογή ενδεχόμενης εισδοχής του σε ιδιωτικό σχολείο. Αντιθέτως, δεν γίνεται αποδεκτός ο ισχυρισμός του Καθ’ ου η Αίτηση ότι τυχόν έκδοση του αιτούμενου διατάγματος αποτελεί μονόδρομο για τη φοίτηση του ανήλικου σε ιδιωτικό σχολείο. Προς τούτο, σημειώνεται ότι ο ίδιος ο Καθ’ ου η Αίτηση αναφέρει στην ένορκη του δήλωση ότι «ο Α. είχε εγγραφεί στα προπαρασκευαστικά μαθήματα πριν το διαζύγιο ώστε να υπάρχει η επιλογή του ιδιωτικού…», ενώ, αντιθέτως, για τον ανήλικο Λ. αναφέρει ότι «η εγγραφή και φοίτηση του παιδιού μας στο ιδιωτικό φροντιστήριο ΧΧΧ με σκοπό την εξασφάλιση θέσης σε ιδιωτικό σχολείο θα αποτελέσει μονόδρομο για την φοίτηση του παιδιού σε ιδιωτικό σχολείο και θα αποκλείσει την φοίτηση του παιδιού στα Ελληνόφωνα Πανεπιστήμια στην Κύπρο και στα Πανεπιστήμια της Ελλάδος».

                                     

Περαιτέρω, σημειώνεται ότι από μόνη της η εγγραφή του ανηλίκου στο ιδιωτικό φροντιστήριο δεν μπορεί να οδηγήσει στην εγγραφή και φοίτηση του ανηλίκου σε ιδιωτικό σχολείο. Κατά πρώτον το ζήτημα του τόπου φοίτησης του ανηλίκου για το έτος 2027-2028 εκκρεμεί όπως εξεταστεί και αποφασιστεί από το Δικαστήριο στα πλαίσια της κυρίως αίτησης, ενώ η εγγραφή του ανήλικου σε ιδιωτικό σχολείο προϋποθέτει την επιτυχία του στις εξετάσεις εισδοχής.

 

Πρόσθετα, δεν μπορεί να αγνοηθεί η επιθυμία του ανήλικου να παρακολουθήσει τα εν λόγω μαθήματα, τα οποία εντάσσονται στο γνωστικό αντικείμενο της αγγλικής γλώσσας και των μαθηματικών και συμβάλλουν στη διεύρυνση των γνώσεων του. Συνακόλουθα, λαμβάνεται υπόψη και ο ισχυρισμός της Αιτήτριας ότι τα εν λόγω μαθήματα παρέχουν στα παιδιά και εφόδια για την ομαλή μετάβαση και φοίτησή τους στην Α’ Γυμνασίου.

 

Δεν διαφεύγουν βέβαια της προσοχής μου τα όσα ο Καθ' ου η Αίτηση ανέφερε περί δυσκολιών φοίτησης του ανήλικου Λ. σε ιδιωτικό σχολείο, με αναφορά σε μαθησιακές δυσκολίες. Εντούτοις, κατά το παρόν στάδιο, αυτό το οποίο εξετάζεται είναι η φοίτηση του ανήλικου σε ιδιωτικό φροντιστήριο και όχι σε ιδιωτικό σχολείο, ενώ με βάση το αποδεικτικό υλικό που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου, το κατά πόσο ο ανήλικος αντιμετωπίζει μαθησιακές δυσκολίες παραμένει αόριστο και μη επαρκώς τεκμηριωμένο.

 

Υπό το φως των πιο πάνω και συνεκτιμώντας τον αντίλογο του Καθ’ ου η Αίτηση, κρίνεται ότι οι ισχυρισμοί της Αιτήτριας χαρακτηρίζονται από λογική επάρκεια και ότι τα προβαλλόμενα από τον Καθ’ ου η Αίτηση δεν έχουν μεταβάλει ουσιωδώς τη δυναμική των ισχυρισμών της Αιτήτριας.

 

Τυχόν απόρριψη της αιτούμενης θεραπείας, κρίνω ότι θα έχει αρνητικό αντίκτυπο στην ψυχολογία του ανηλίκου, καθότι σε τέτοια περίπτωση, δεν θα του δοθεί καν η δυνατότητα να παρακολουθήσει τα εν λόγω μαθήματα, προκειμένου να διαμορφώσει προσωπική άποψη ως προς το περιεχόμενό τους και να αξιολογήσει τη δυνατότητά του να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις τους. Μαθήματα τα οποία, σε κάθε περίπτωση, συμβάλλουν στην πνευματική του ανάπτυξη.

 

Ως εκ τούτου, κρίνω ότι η μη παροχή στον ανήλικο της δυνατότητας να παρακολουθήσει τα εν λόγω μαθήματα και η ευκαιρία να δοκιμάσει τις δυνατότητές του θα ήταν δυσμενέστερη για την ψυχολογική του κατάσταση από το ενδεχόμενο να του παρασχεθεί η δυνατότητα αυτή και να μην ανταποκριθεί πλήρως στις απαιτήσεις τους.

 

Ισοζυγίζοντας λοιπόν τα δεδομένα όπως έχουν τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου από αμφότερες τις πλευρές και αναζητώντας, σε πρώτο βαθμό, το γνήσιο συμφέρον του ανήλικου με βάση την ηλικία του αλλά και τις προτιμήσεις του, κρίνω ότι θα πρέπει να του δοθεί η ευκαιρία παρακολούθησης των εν λόγω μαθημάτων. Οι ανησυχίες που εκφράζονται από πλευράς του Καθ’ ου η Αίτηση δεν φαίνεται να είναι αποτρεπτικές, ούτε να απειλούν ουσιωδώς την ευημερία του ανήλικου. Ως εκ τούτου, η παρακολούθηση των μαθημάτων κρίνεται ωφέλιμη για τον ανήλικο, λαμβανομένων υπόψη των πολλαπλών ωφελημάτων για την πνευματική του ανάπτυξη και την ψυχοσυναισθηματική του ισορροπία.

 

ΚΑΤΑΛΗΞΗ։

 

Συνακόλουθα, εκδίδεται το εξής προσωρινό διάταγμα։

 

Διάταγμα με το οποίο να επιτρέπεται η εγγραφή και φοίτηση του ανήλικου τέκνου των διαδίκων Λ.Ο. στο ιδιωτικό φροντιστήριο ΧΧΧ, χωρίς την γραπτή συγκατάθεση του Καθ' ου η Αίτηση, μέχρι αποπερατώσεως της κυρίως αίτησης ή μέχρι νεωτέρας διαταγής του Δικαστηρίου.

 

Τα έξοδα της παρούσας αίτησης, επιδικάζονται υπέρ της Αιτήτριας και εναντίον του Καθ' ου η Αίτηση ως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο και να καταβληθούν στο τέλος της διαδικασίας.

 

 

(Υπ.)………………………..

Θ. Διάκου, Δ.

 

Πιστόν Αντίγραφο

 

 

 

Πρωτοκολλητής