ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ

ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΕΚΝΩΝ

ΕΝΩΠΙΟΝ: Μ.Χ.Κάιζερ Π.

 

Αρ. Αίτησης: 114/24i

 

Μεταξύ:

Α.Α.

                                                                  Αιτήτριας

 

                                                     και

 

 

Φ.Κ.

 

                                                                                                            Καθ’ου η αίτηση

 

ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 18 Μαΐου, 2026

 

ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ:

 

Για την Αιτήτρια: κα Α. Κουντούρη για Μ. ΧΡΙΣΤΟΦΙΔΗΣ & ΣΙΑ Δ.Ε.Π.Ε.

Για τον Καθ’ου η αίτηση: κα Τ. Τζίρτη

 

Α Π Ο Φ Α Σ Η

 

Οι διάδικοι υπήρξαν ζευγάρι και κατά τη διάρκεια της σχέσης τους απέκτησαν ένα παιδί, την Χ-Μ.Κ., γεννηθείσα στις 15/08/2014.

 

Στις 29/11/2021 κατόπιν ακροαματικής διαδικασίας στο πλαίσιο της υπ’ αριθμόν 115/2019 αίτησης διατροφής εκδόθηκε διάταγμα με το οποίο καθορίστηκε η συνεισφορά του Καθ’ου η αίτηση στην διατροφή της ανήλικης θυγατέρας του με βάση το άρθρο 33(1) του περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου του 1990 (Ν. 216/90), στο εξής «ο Νόμος».

 

Με αίτηση που καταχώρισε η Αιτήτρια στις 29/03/2024, ζητά την τροποποίηση του διατάγματος διατροφής ημερομηνίας 29/11/2021 με βάση το άρθρο 38 (1) του Νόμου, έτσι ώστε το ποσό της συνεισφοράς του Καθ’ου η αίτηση, για τη διατροφή του ανήλικου τέκνου του, αυξηθεί. Ειδικότερα επιζητεί τις κάτωθι θεραπείες:

 

Α.      ‘‘Απόφαση και/ή Διάταγμα του Δικαστηρίου με το οποίο να τροποποιείται και/ή να αυξάνεται το τελικό διάταγμα διατροφής ημερομηνίας 29/11/2021 το οποίο εκδόθηκε από το Οικογενειακό Δικαστήριο Λευκωσίας στην υπ’ αριθμόν 115/2019 αίτηση διατροφής και με το οποίο διατασσόταν ο Καθ’ου η Αίτηση να καταβάλλει στην Αιτήτρια το ποσό των €317 μηνιαίως από 01/01/2021 ως συνεισφορά του για τη διατροφή και συντήρηση του ανήλικου τέκνου του Χ–Μ.Κ., ούτως ώστε, ο Καθ’ου η Αίτηση να καταβάλλει το ποσό των €585 μηνιαίως για τη διατροφή και συντήρηση του ανήλικου τέκνου του Χ–Μ.Κ. από την ημερομηνία καταχώρησης της αίτησης και/ή να καταβάλλει οποιοδήποτε ποσό ήθελε κρίνει το Σεβαστό Δικαστήριο δίκαιο και/ή εύλογο υπό τις περιστάσεις.

 

Β.      Απόφαση και/ή Διάταγμα του Δικαστηρίου με το οποίο να τροποποιείται και/ή να αυξάνεται το τελικό διάταγμα διατροφής ημερομηνίας 29/11/2021 το οποίο εκδόθηκε από το Οικογενειακό Δικαστήριο Λευκωσίας στην υπ’ αριθμόν 115/2019 αίτηση διατροφής και με το οποίο διατασσόταν ο Καθ’ ου η Αίτηση να καταβάλλει στην Αιτήτρια το ½ του συνόλου των ιατρικών εξόδων της ανήλικης που δεν καλύπτονται από το ΓΕΣΥ ούτως ώστε, ο Καθ’ου η Αίτηση να καταβάλλει το ποσό των €135 μηνιαίως για την κάλυψη των ιατρικών εξόδων του ανήλικου τέκνου του Χ–Μ.Κ. από την ημερομηνία καταχώρησης της αίτησης και/ή να καταβάλλει οποιοδήποτε ποσό ήθελε κρίνει το Σεβαστό Δικαστήριο δίκαιο και/ή εύλογο υπό τις περιστάσεις.

 

Γ.      Απόφαση και/ή Διάταγμα του Δικαστηρίου με το οποίο να διατάσσεται ο Καθ’ ου η Αίτηση όπως συνεχίσει να καταβάλλει στην Αιτήτρια το ποσό των €150 μηνιαίως που διατάχθηκε να καταβάλλει με το τελικό διάταγμα διατροφής ημερομηνίας 29/11/2021 το οποίο εκδόθηκε από το Οικογενειακό Δικαστήριο Λευκωσίας στην υπ’ αριθμόν 115/2019 αίτηση διατροφής και το οποίο αντιστοιχούσε στο ποσό των €4.350 ως συσσωρευμένες διατροφές και στο ποσό των €1.910 που αφορούσε το ½ των ιατρικών εξόδων και εξόδων νηπιαγωγείου που καταβλήθηκαν από την Αίτητρια προς όφελος της ανήλικης από 01/12/2021 μέχρι τελικής εξόφλησης.

 

Δ.      Οποιαδήποτε άλλη διαταγή ή περαιτέρω θεραπεία, την οποία το Σεβαστό Δικαστήριο, θέλει κρίνει εύλογη και/ή δίκαιη κάτω από τις περιστάσεις.

 

Ε.      Έξοδα και Φ.Π.Α’’.

 

Η ενέργεια αυτή της Αιτήτριας συνάντησε την αντίδραση του Καθ’ου η αίτηση, ο οποίος καταχώρισε υπεράσπιση και ανταπαίτηση, ζητώντας στην υπεράσπιση του να απορριφθεί η αίτηση με έξοδα εναντίον της Αιτήτριας. Με την ανταπαίτηση τoυ επιζητεί τις κάτωθι θεραπείες:

 

Α) ‘‘Διάταγμα του Σεβαστού Δικαστηρίου, με το οποίο να διατάσσεται η μη επιβολή αύξησης της διατροφής με την επιβολή του 10% ως η νομοθεσία ορίζει από την ημερομηνία που καταχωρήθηκε η παρούσα αίτηση, ήτοι 29/3/24 και/ή από την έκδοση της απόφασης στην παρούσα υπόθεση.

 

Β) Μείωση του ποσού διατροφής στο ποσόν των 317 ευρώ, ως η απόφαση του Δικαστηρίου ημερομηνίας 29/11/2021 από την καταχώρηση της παρούσας αίτησης, ήτοι 29/3/2024.

 

Γ) Οποιαδήποτε άλλη θεραπεία ήθελε αποφασίσει το Δικαστήριο’’.

 

Η ακρόαση διεξήχθη με την ανταλλαγή εγγράφως της μαρτυρίας μεταξύ των διαδίκων. Οι διάδικοι περιορίστηκαν στην κατάθεση των δικών τους ενόρκων δηλώσεων και δεν αντεξετάστηκαν. Ακολούθως οι δικηγόροι και των δυο πλευρών κατέθεσαν, γραπτές αγορεύσεις και το Δικαστήριο επιφύλαξε την απόφαση του.

 

Επισημαίνω ότι πριν να επιφυλαχθεί η απόφαση, η συνήγορος της Αιτήτριας διευκρίνισε ότι εγκαταλείπει και δεν προωθεί την αιτούμενη θεραπεία 3, γεγονός το οποίο ανέφερε και στην αγόρευση της. Ως εκ τούτου, η αιτούμενη θεραπεία 3 δεν θα απασχολήσει το Δικαστήριο.

 

Τα κατωτέρω αποτελούν παραδεκτά και/ή εν πάση περιπτώσει μη αμφισβητούμενα γεγονότα:

 

1.   Αμφότεροι οι διάδικοι είναι Χριστιανοί Ορθόδοξοι, μέλη της Ελληνικής Ορθόδοξου Εκκλησίας και μόνιμοι κάτοικοι Κύπρου.

2.   Συζούσαν από τον Οκτώβριο του 2013 μέχρι και τον Οκτώβριο του 2018. Κατά τη διάρκεια της συμβίωσης των διαδίκων κατοικούσαν αρχικά σε ενοικιαζόμενη κατοικία στην Λακατάμια και ακολούθως, σε ενοικιαζόμενη κατοικία στην Ανθούπολη στη Λευκωσία.

3.   Κατά τη διάρκεια της συμβίωσης τους απέκτησαν ένα παιδί, την Χ-Μ.Κ., η οποία γεννήθηκε στις 15/08/2014.

4.   Στις 24/06/2021 στο πλαίσιο της υπ’ αριθμόν 156/2019 αίτησης γονικής μέριμνας εκδόθηκε εκ συμφώνου διάταγμα το οποίο μεταξύ άλλων ανατέθηκε στην Αιτήτρια η φύλαξη και φροντίδα της ανήλικης καθώς και ως τόπος της ανήλικης ο εκάστοτε τόπος διαμονής της Αιτήτριας, οι λοιπές πτυχές της επιμέλειας ασκούνται από κοινού από τους διαδίκους. Επίσης στο πλαίσιο του εκ συμφώνου διατάγματος γονικής μέριμνας ρυθμίστηκε και το δικαίωμα επικοινωνίας του Καθ’ου η αίτηση με την ανήλικη θυγατέρα του.

5.   Η Αιτήτρια είναι δικαιούχος των κατωτέρω επιδομάτων:  

 

α) Επιδόματος τέκνου, το οποίο για το έτος 2024 ανήλθε στο ποσό των €559 ετησίως, ήτοι περίπου €46,58 μηνιαίως (μετά από στρογγυλοποίηση €47), ενώ για το έτος 2025 ανέρχεται στο ποσό των €599 ετησίως, ήτοι περίπου €49,91 μηνιαίως (μετά από στρογγυλοποίηση €50).  

 

β) Μονογονεϊκού επιδόματος, το οποίο για το έτος 2024 ανήλθε σε περίπου €212 μηνιαίως, ενώ για το έτος 2025 σε περίπου €216 μηνιαίως.

 

6.   Στις 29/11/2021 κατόπιν ακροαματικής διαδικασίας στο πλαίσιο της υπ’ αριθμόν 115/2019 αίτησης διατροφής εκδόθηκε διάταγμα με το οποίο ο Καθ’ου η Αίτηση διατασσόταν όπως καταβάλλει στην Αιτήτρια τα ακόλουθα ποσά (Τεκμήριο 1 στην έγγραφη μαρτυρία της Αιτήτριας):

 

Το ποσό των €287 μηνιαίως από 01/06/2019 και κάθε αντίστοιχη ημέρα κάθε επόμενου μήνα μέχρι και τον Δεκέμβριο του 2020, ως συνεισφορά του Καθ’ου η Αίτηση για τη διατροφή του ανήλικου τέκνου του.

 

Το ποσό των €317 μηνιαίως από 01/01/2021 και κάθε αντίστοιχη ημέρα κάθε επόμενου μήνα ως συνεισφορά του Καθ’ου η Αίτηση για τη διατροφή του ανήλικου τέκνου του.

 

Το ποσό των €1.660 που αντιστοιχεί στο ½ του ποσού των ιατρικών εξόδων που ήδη καταβλήθηκαν από την Αιτήτρια καθώς και το ποσό των €250 που αντιστοιχεί στο ½ των διδάκτρων του νηπιαγωγείου που φοιτούσε η ανήλικη, ήτοι διατάχθηκε ο Καθ’ ου η Αίτηση να της καταβάλει το συνολικό ποσό των €1.910 για τα έξοδα που είχε ήδη καλύψει η Αιτήτρια.

 

Όπως από 01/12/2021 και εντεύθεν ο Καθ’ου η Αίτηση καλύπτει κατά το ½ το σύνολο των ιατρικών εξόδων της ανήλικης τα οποία δεν καλύπτονται από το ΓΕΣΥ. Διευκρινιζόταν ότι στο ποσό αυτό συμπεριλαμβάνονται και τα φάρμακα και εμβόλια που δεν καλύπτονται από το εθνικό σύστημα υγείας, και οποιαδήποτε ειδικότητα ιατρού δεν είναι συμβεβλημένη καθώς και η αγορά γυαλιών και/ή φακών επαφής για αντιμετώπιση του προβλήματος υγείας που έχει η ανήλικη στα μάτια της.

 

Όπως το ποσό των €4.350 που αντιστοιχεί στο ποσό των συσσωρευμένων διατροφών από τον Ιούνιο του 2019 μέχρι και τον Νοέμβριο του 2021 και δη στη διαφορά που προκύπτει από τα ποσά που έχει καταβάλει ο Καθ’ ου η Αίτηση με βάση το προσωρινό διάταγμα διατροφής, καθώς και το ποσό των €1.910 που αφορά στα έξοδα που ήδη καταβλήθηκαν από την Αιτήτρια, ο Καθ’ που η Αίτηση διατάχθηκε να τα καταβάλλει πέραν της τρέχουσας διατροφής, δια μηνιαίων δόσεων €150 εκάστης από 01/12/2021 μέχρι εξοφλήσεως.

 

Τα πιο πάνω αποτελούν και ευρήματα του Δικαστηρίου.

 

Μαρτυρία Αιτήτριας

 

Η Αιτήτρια προβάλλει ότι, μετά την έκδοση του διατάγματος διατροφής ημερομηνίας 29/11/2021, έχουν επέλθει ουσιώδεις και σημαντικές μεταβολές στα πραγματικά περιστατικά και στις συνθήκες που λήφθηκαν υπόψη από το Δικαστήριο κατά τον χρόνο έκδοσης του. Οι μεταβολές αυτές, κατά την θέση της δικαιολογούν και καθιστούν αναγκαία την τροποποίηση και αύξηση της επιδικασθείσας διατροφής.

 

Στηρίζει το δικαιολογημένο του αιτήματος της στους εξής λόγους:

 

α) Αναφορικά με το εκ συμφώνου διάταγμα γονικής μέριμνας ημερομηνίας 24/06/2021, και ειδικότερα ως προς το δικαίωμα επικοινωνίας του Καθ’ου η αίτηση με την ανήλικη, η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι αυτό ουδέποτε εφαρμόστηκε, εξ αποκλειστικής υπαιτιότητας του Καθ’ου η αίτηση. Υποστηρίζει ότι ο τελευταίος, με τη στάση και τη συμπεριφορά του, ουσιαστικά παραιτήθηκε τόσο από το εν λόγω δικαίωμα όσο και από την άσκηση του γονεϊκού του ρόλου, καθότι ουδέποτε επέδειξε ουσιαστικό ενδιαφέρον για την άσκηση του, πλην ελαχίστων και μεμονωμένων περιπτώσεων.

Ως αποτέλεσμα της αδιαφορίας του Καθ’ου η αίτηση η Αιτήτρια υποστηρίζει ότι έχει επωμιστεί εξ ολοκλήρου την ευθύνη για την ανατροφή, φροντίδα και διαπαιδαγώγηση της ανήλικης, καθώς και για τη λήψη όλων των αναγκαίων αποφάσεων που αφορούν την ευημερία της. Υπογραμμίζει δε ότι η κατάσταση αυτή υφίσταται ήδη από τη γέννηση της ανήλικης, καθότι ο Καθ’ου η αίτηση παραμένει, κατά τους ισχυρισμούς της, απών από τη ζωή του παιδιού και αδιάφορος ως προς τη συμμετοχή του σε ζητήματα που αφορούν την ανατροφή της. Προς υποστήριξη των ισχυρισμών της, επικαλείται και προσκομίζει σχετικές βεβαιώσεις καταγγελιών στις οποίες προέβη εναντίον του στον  Αστυνομικό Σταθμό Λακατάμιας ημερομηνίας 08/05/2023 (Τεκμήριο 2Α) και ημερομηνίας 12/03/2025 (Τεκμήριο 2Β).

β) Αναφορικά με τη μεταβολή των οικονομικών και λοιπών συνθηκών, η Αιτήτρια αναφέρει ότι, μετά την έκδοση του διατάγματος διατροφής, επήλθαν σημαντικές αλλαγές τόσο στα έξοδα της ανήλικης όσο και στη δική της οικονομική κατάσταση. Ιδίως, μετά τον θάνατο της μητέρας της στις 27/01/2022, η οποία μέχρι τότε συνέδραμε ουσιωδώς στη φροντίδα της ανήλικης, η Αιτήτρια υποχρεώθηκε να μεταβάλει το εργασιακό της καθεστώς, προκειμένου να δύναται να ανταποκρίνεται στις αυξημένες ανάγκες φροντίδας και επίβλεψης του παιδιού. Το κύριο εισόδημα της ανέρχεται σε περιορισμένο ποσό από μερική απασχόληση, ενώ τυχόν πρόσθετα εισοδήματα από περιστασιακή εργασία είναι ασταθή και μη εξασφαλισμένα.  

Συγκεκριμένα, από τον Φεβρουάριο του 2022 εργάζεται ως καθαρίστρια μερικής απασχόλησης στη Σχολική Εφορεία Λακατάμιας, με καθαρό μηνιαίο μισθό περί τα €461, ενώ περιστασιακά παρέχει υπηρεσίες καθαριότητας, αποκομίζοντας επιπλέον εισόδημα περίπου €150 μηνιαίως, το οποίο, ωστόσο, δεν είναι σταθερό. Επισύναψε ενδεικτικά και όχι περιοριστικά ως Τεκμήριο 3Α δέσμη μισθοδοσίας της από τη Σχολική Εφορεία Λακατάμιας και ως Τεκμήριο 3Β αναλυτικές Καταστάσεις Αποδοχών Ασφαλισμένου κατά Εργοδότη για τα έτη 2022 και 2023 και ως Τεκμήριο 4 αποδείξεις της Διαχειριστικής Επιτροπής της πολυκατοικίας στην Ανθούπολη. Επισήμανε ότι η δυνατότητα εξεύρεσης πλήρους απασχόλησης είναι περιορισμένη, λόγω των αυξημένων υποχρεώσεων της ως μοναδικού φροντιστή της ανήλικης, παρά το γεγονός ότι καταβάλλει προσπάθειες προς τον σκοπό αυτό.

Παράλληλα, τονίζει ότι η εργασία της στη Σχολική Εφορεία της παρέχει ορισμένα πλεονεκτήματα, όπως ταμείο προνοίας και προοπτικές μελλοντικής πλήρους απασχόλησης, στοιχεία τα οποία, κατά την άποψη της, εξυπηρετούν το συμφέρον της ανήλικης.

Η Αιτήτρια αναφέρει, επιπροσθέτως, ότι επιφορτίζεται καθημερινά με την εκπαιδευτική υποστήριξη της ανήλικης, η οποία παρουσιάζει μαθησιακές δυσκολίες και διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ), γεγονός που απαιτεί αυξημένη φροντίδα, καθοδήγηση και παρακολούθηση. Κατά την ίδια, η απουσία οποιουδήποτε υποστηρικτικού προσώπου καθιστά αδύνατη την ανάληψη πρόσθετης εργασίας.

Μετά την έκδοση του διατάγματος διατροφής ημερομηνίας 29/11/2021 και μετά την ολοκλήρωση της ψυχολογικής αξιολόγησης της ανήλικης περί τις αρχές Ιανουαρίου του 2022, η Εγγεγραμμένη Σχολική Ψυχολόγος κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η ανήλικη έχει Ειδική Μαθησιακή Δυσκολία στην ανάγνωση (Δυσλεξία) και στη γραφή σοβαρής μορφής. Για την εξαγωγή των συμπερασμάτων της, η Εγγεγραμμένη Σχολική Ψυχολόγος, έλαβε υπόψη της διάφορα ψυχομετρικά εργαλεία, συνεντεύξεις, ερωτηματολόγια και αξιολογήσεις. Η Αιτήτρια επισύναψε ως Τεκμήριο 10 αντίγραφο της Έκθεσης της σχολικής ψυχολόγου.

 

Η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι ενημέρωσε άμεσα τον Καθ’ου η αίτηση για το περιεχόμενο της έκθεσης καθώς και για τα ευρήματα της ψυχολόγου ενώ, περαιτέρω, μέσω των Δικηγόρων της του διαβιβάστηκε στις 07/02/2022 η σχετική ψυχολογική έκθεση, καθώς και η ανάγκη εξασφάλισης υπηρεσιών ειδικής παιδαγωγού. Σύμφωνα με την Αιτήτρια, ο Καθ’ου η αίτηση δεν επέδειξε οποιαδήποτε διάθεση συνεργασίας ή συζήτησης επί του θέματος, με αποτέλεσμα η ευθύνη λήψης αποφάσεων και η ουσιαστική άσκηση της γονικής μέριμνας να επαφίεται αποκλειστικά στην ίδια (Επισύναψε ως Τεκμήριο 11Α αντίγραφο της επιστολής των Δικηγόρων της ημερομηνίας 07/02/2022 και ως Τεκμήριο 11Β αντίγραφο επιστολής απάντησης των Δικηγόρων του Καθ’ου η αίτηση ημερομηνίας 25/02/2022).

 

Ενόψει της έλλειψης συνεννόησης και προκειμένου να διασφαλίσει την ομαλή εκπαιδευτική πορεία της ανήλικης, η Αιτήτρια προέβη, από τον Φεβρουάριο του 2022 και εφεξής, στην εξασφάλιση υπηρεσιών ειδικής εκπαίδευσης από ειδική παιδαγωγό – ψυχολόγο, τις οποίες η ανήλικη λαμβάνει μέχρι σήμερα. (Σχετικά είναι τα Τεκμήρια 12, 13Α, 13Β και 13Γ της έγγραφης της μαρτυρίας).

 

Περαιτέρω, η Αιτήτρια αναφέρει ότι η ανήλικη αξιολογήθηκε στις 06/12/2021 από εγγεγραμμένο εκπαιδευτικό ψυχολόγο της Υπηρεσίας Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας, κατόπιν παραπομπής του σχολείου της. Σύμφωνα με τα ευρήματα της εν λόγω αξιολόγησης, η ανήλικη εμπίπτει στην κατηγορία παιδιού με ειδικές ανάγκες, με σύσταση για παροχή ειδικής στήριξης εντός του σχολικού πλαισίου, νευρολογική αξιολόγηση και συνέχιση της ψυχολογικής παρακολούθησης (Σχετικά είναι Τεκμήρια 14 και 15 της έγγραφης της μαρτυρίας).

 

Επιπροσθέτως, κατόπιν σχετικών συστάσεων, η ανήλικη παρακολουθείται από παιδονευρολόγο, η οποία κατέληξε ότι η ανήλικη παρουσιάζει μαθησιακές δυσκολίες και διαταραχή ελλειμματικής προσοχής, ευρήματα τα οποία, κατά την Αιτήτρια, επιβεβαιώθηκαν και από αρμόδια εκπαιδευτική αρχή. Συστήθηκε δε η συνέχιση της παρακολούθησης, η παροχή ειδικής εκπαίδευσης κατ’οίκον, η στήριξη στο σχολείο, καθώς και η έναρξη φαρμακευτικής αγωγής (Σχετικά είναι τα Τεκμήρια 16Α και 16Β της έγγραφης της μαρτυρίας).

 

Περαιτέρω, από τον Ιανουάριο του 2025, η ανήλικη βρίσκεται υπό την παρακολούθηση παιδοψυχιάτρου, ο οποίος διαπίστωσε ειδική διαταραχή της ανάγνωσης και του συλλαβισμού, καθώς και διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας. Στο πλαίσιο αυτό, συστήθηκαν ενισχυμένα μέτρα υποστήριξης, περιλαμβανομένης της αύξησης των ωρών ειδικής εκπαίδευσης, της έναρξης φαρμακευτικής αγωγής, καθώς και της τακτικής επαναξιολόγησης της κατάστασης της ανήλικης (Σχετικά είναι τα Τεκμήρια 17Α και 17Β της έγγραφης της μαρτυρίας).

                       

Η Αιτήτρια αναφέρει περαιτέρω ότι, από τον Φεβρουάριο του 2022 και εφεξής, η ανήλικη παρακολουθεί συστηματικά, δύο φορές εβδομαδιαίως, συνεδρίες ειδικής εκπαίδευσης και ψυχολογικής υποστήριξης, με μηνιαίο κόστος περίπου €280. Κατά την ίδια, η ανήλικη έχει σημειώσει ουσιώδη πρόοδο τόσο στον μαθησιακό όσο και στον ψυχοσυναισθηματικό τομέα, ενισχύοντας, μεταξύ άλλων, την αυτοεκτίμηση, την αυτοπεποίθηση και τη γενικότερη ψυχική της ευεξία.

                       

Επιπλέον, η Αιτήτρια αναφέρει ότι από τον Σεπτέμβριο του 2022 η ανήλικη παρακολουθεί ιδιαίτερα μαθήματα αγγλικής γλώσσας, με μηνιαίο κόστος €80 και ετήσια δαπάνη για βιβλία ύψους €70, τα οποία λαμβάνουν χώρα κατ’ οίκον λόγω των ιδιαίτερων μαθησιακών της αναγκών.

                       

Τέλος, η Αιτήτρια αναφέρει ότι από τον Σεπτέμβριο του 2022 η ανήλικη παρακολουθεί μαθήματα  «Aerial», αρχικώς με μηνιαίο κόστος €50 και εν συνεχεία €100 από το έτος 2024 (από Σεπτέμβριο μέχρι Ιούλιο). Όπως υποστηρίζει η Αιτήτρια, η εν λόγω δραστηριότητα όχι μόνο ανταποκρίνεται στην επιθυμία της ανήλικης, αλλά έχει συστηθεί και από τους θεράποντες επαγγελματίες ως ωφέλιμη για την ψυχοσυναισθηματική της ανάπτυξη, συμβάλλοντας στην καλλιέργεια δεξιοτήτων όπως η συγκέντρωση, η πειθαρχία, η κοινωνικοποίηση και η διαχείριση άγχους.

                       

Η Αιτήτρια υποστηρίζει ότι η σημαντική αύξηση του κόστους ζωής κατά τα τελευταία έτη, ιδίως σε σχέση με τα είδη πρώτης ανάγκης και πάγια έξοδα, όπως τρόφιμα, ηλεκτρικό ρεύμα και καύσιμα, έχει επιφέρει αντίστοιχη αύξηση στα έξοδα διαβίωσης της ανήλικης, επιβαρύνοντας περαιτέρω την οικονομική της κατάσταση. Υποστηρίζει δε ότι η παντελής απουσία του Καθ’ου η αίτηση από τη ζωή της ανήλικης συνεπάγεται ότι η Αιτήτρια επωμίζεται αποκλειστικά το σύνολο των καθημερινών εξόδων και αναγκών της, περιλαμβανομένων εξόδων διατροφής, μετακίνησης και ψυχαγωγίας.

 

Σε σχέση με τα ιατρικά έξοδα της ανήλικης, η Αιτήτρια αναφέρει ότι, κατ’ εφαρμογή του διατάγματος διατροφής ημερομηνίας 29/11/2021, το οποίο προέβλεπε την κατανομή αυτών εξ ημισείας μεταξύ των διαδίκων, προέκυπταν κατ’ επανάληψη διαφωνίες ως προς το κατά πόσο συγκεκριμένες δαπάνες εμπίπτουν στην έννοια των «ιατρικών εξόδων». Ειδικότερα, σημειώνει ότι διαφωνίες ανέκυπταν ιδίως σε σχέση με το κόστος της ειδικής εκπαίδευσης, γεγονός που οδηγούσε στην καταχώριση αιτήσεων για έκδοση ενταλμάτων φυλάκισης λόγω οφειλόμενων διατροφών, με αποτέλεσμα την όξυνση των μεταξύ τους σχέσεων, εις βάρος, κατά την ίδια, του συμφέροντος της ανήλικης.

 

Ενόψει των ανωτέρω, η Αιτήτρια εισηγείται ότι καθίσταται αναγκαίος ο καθορισμός συγκεκριμένου ποσού για τα ιατρικά έξοδα της ανήλικης μέσω διατάγματος, ώστε να αποφεύγονται αμφισβητήσεις ως προς το είδος των καλυπτόμενων δαπανών.

                       

Περαιτέρω, ισχυρίζεται ότι, από την καταχώριση της υπό κρίση αίτησης, ο Καθ’ου η αίτηση δεν έχει καταβάλει οποιοδήποτε ποσό για ιατρικά έξοδα της ανήλικης, τα οποία, σύμφωνα πάντα με τη θέση της Αιτήτριας, καλύπτει εξ ολοκλήρου η ίδια. Επισημαίνει ότι δεν έχει προχωρήσει σε νέα μέτρα εκτέλεσης (εντάλματα φυλάκισης), κατόπιν σχετικής συμφωνίας των διαδίκων ενώπιον του Δικαστηρίου, προκειμένου να επιλυθεί οριστικά το ζήτημα μέσω της παρούσας διαδικασίας, με καθορισμό συγκεκριμένου ποσού αντί του μέχρι πρότινος ποσοστού συνεισφοράς.

                       

Η Αιτήτρια απορρίπτει οποιονδήποτε ισχυρισμό περί αδικαιολόγητου πλουτισμού εκ μέρους της μέσω της διαδικασίας εκτέλεσης, αναφέροντας ότι σε κάθε περίπτωση προσκόμιζε αποδείξεις για δαπάνες που αφορούσαν, μεταξύ άλλων, φαρμακευτικά έξοδα, αγορά γυαλιών οράσεως και ηλίου, καθώς και έξοδα ειδικής εκπαίδευσης. Υποστηρίζει δε ότι ο Καθ’ου η αίτηση, εκπροσωπούμενος από δικηγόρο, συναίνεσε στην έκδοση των σχετικών ενταλμάτων και αποδέχθηκε την υποχρέωση του για συνεισφορά κατά το ήμισυ.

 

Σε σχέση με την κατάσταση υγείας της ανήλικης, η Αιτήτρια αναφέρει ότι, πέραν των μαθησιακών δυσκολιών που έχουν ήδη εκτεθεί, η ανήλικη αντιμετωπίζει από νεαρή ηλικία προβλήματα όρασης και οδοντικής φύσεως, τα οποία ήταν σε γνώση του Καθ’ου η αίτηση και ουδέποτε αμφισβητήθηκαν στο πλαίσιο προηγούμενων διαδικασιών. Μάλιστα, κατά την έκδοση της απόφασης ημερομηνίας 29/11/2021, αποτελούσε κοινή παραδοχή των διαδίκων ότι τα σχετικά ιατρικά έξοδα θα καταβάλλονταν εξ ημισείας.

Ειδικότερα, η Αιτήτρια αναφέρει ότι η ανήλικη πάσχει από στραβισμό, αστιγματισμό και υπερμετρωπία, καταστάσεις που επιβάλλουν ετήσια παρακολούθηση από οφθαλμίατρο και ορθοπτικό, καθώς και εβδομαδιαία θεραπευτική παρέμβαση από ορθοπτικό/οπτομετρητή, δαπάνες οι οποίες δεν καλύπτονται από το ΓΕΣΥ. Επιπλέον, απαιτείται η ετήσια αντικατάσταση γυαλιών οράσεως και ηλίου (Σχετικό είναι το Τεκμήριο 18 της έγγραφης δήλωσης της).

Περαιτέρω, αναφέρει ότι η ανήλικη αντιμετωπίζει ορθοδοντικά προβλήματα από μικρή ηλικία, για τα οποία έχει ήδη υποβληθεί σε σχετική θεραπεία. Στο παρόν στάδιο, παρακολουθείται από παιδοδοντίατρο και απαιτείται τακτική θεραπεία (φθορίωση και καθαρισμός) σε τριμηνιαία βάση, εκ των οποίων μόνο μία καλύπτεται από το ΓΕΣΥ, καθώς και περαιτέρω επεμβάσεις (σφραγίσματα), συνολικού κόστους €280 (Σχετικά είναι τα Τεκμήρια 19Α και 19Β της έγγραφης δήλωσης της).

Τέλος, η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι, λόγω της έλλειψης ουσιαστικής επικοινωνίας και επαφής του Καθ’ ου η αίτηση με την ίδια και την ανήλικη, καθώς και της μη εφαρμογής του διατάγματος επικοινωνίας κατ’ επιλογή του, ο τελευταίος δεν έχει πραγματική γνώση των αναγκών και των εξόδων της ανήλικης και, ως εκ τούτου, δεν είναι σε θέση να διατυπώσει τεκμηριωμένη άποψη επί αυτών. Υποστηρίζει ότι η συμβολή του περιορίζεται αποκλειστικά στην οικονομική διάσταση της διατροφής, χωρίς ουσιαστική συμμετοχή στην ανατροφή και ευημερία του τέκνου.

Στην παράγραφο 15 της έγγραφης της μαρτυρίας παρέθεσε αναλυτικό πίνακα των εξόδων της ανήλικης ως αυτά έχουν διαμορφωθεί κατά τη θέση της από την έκδοση του διατάγματος ημερομηνίας  29/11/2021 μέχρι την καταχώριση της υπό κρίση αίτησης, δεδομένα που δικαιολογούν σύμφωνα με την ίδια την αναθεώρηση του διατάγματος (Σχετικά είναι τα Τεκμήρια 20Α μέχρι 29 της έγγραφης της μαρτυρίας).

Η Αιτήτρια αναφέρει ότι, λόγω των αυξημένων οικονομικών και ιδίως ιατρικών αναγκών της ανήλικης, καθώς και της περιορισμένης οικονομικής της δυνατότητας, υπέβαλε κατά το έτος 2024 αίτηση στις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας για κατ’ εξαίρεση οικονομική ενίσχυση, προς κάλυψη μέρους των σχετικών εξόδων και υφιστάμενων οφειλών. Όπως ισχυρίζεται, της παρασχέθηκε σχετική οικονομική στήριξη από το Κράτος, γεγονός που, κατά την ίδια, εξηγεί την απουσία αποδεικτικών εγγράφων για ορισμένες δαπάνες. Περαιτέρω, υποστηρίζει ότι υπέβαλε εκ νέου αίτηση για το έτος 2025, στο πλαίσιο της οποίας της παραχωρήθηκε εκ νέου κατ’εξαίρεση οικονομική ενίσχυση για την κάλυψη ιατρικών εξόδων της ανήλικης, ενόψει της, κατά τους ισχυρισμούς της, μη συνεισφοράς του Καθ’ου η αίτηση. Τονίζει δε ότι η εν λόγω ενίσχυση δεν συνιστά σταθερό εισόδημα, αλλά παρέχεται κατά διακριτική ευχέρεια της αρμόδιας αρχής και για συγκεκριμένους σκοπούς (Σχετικό είναι το Τεκμήριο 30 της έγγραφης της μαρτυρίας).

Περαιτέρω, η Αιτήτρια αναφέρει ότι η φοίτηση της ανήλικης σε Παιδική Λέσχη καθίσταται αναγκαία λόγω του ωραρίου εργασίας της, καθότι η ίδια εργάζεται καθημερινά μεταξύ των ωρών 11:00–15:00, ενώ η ανήλικη ολοκληρώνει το σχολικό της πρόγραμμα νωρίτερα. Ελλείψει οποιουδήποτε άλλου προσώπου για την παραλαβή και φροντίδα της ανήλικης, αυτή μεταφέρεται στη λέσχη με λεωφορείο, όπου παραμένει μέχρι την απογευματινή της παραλαβή από την Αιτήτρια. Υποστηρίζει ότι η ίδια επωμίζεται εξ ολοκλήρου την ευθύνη για τις μετακινήσεις και τη γενικότερη καθημερινή μέριμνα της ανήλικης, περιλαμβανομένων σχολικών, εξωσχολικών και ιατρικών υποχρεώσεων.

Αναφορικά με το κόστος της ειδικής εκπαίδευσης, η Αιτήτρια αναφέρει ότι, βάσει αξιολόγησης των αναγκών της ανήλικης, αυτή θα πρέπει να παρακολουθεί μαθήματα τρεις φορές εβδομαδιαίως, με εκτιμώμενο μηνιαίο κόστος περί τα €360, το οποίο δεν καλύπτεται από το ΓΕΣΥ. Επισημαίνει ότι, επί του παρόντος, η ανήλικη παρακολουθεί μόνο δύο συνεδρίες εβδομαδιαίως, λόγω της αδυναμίας της ίδιας να καλύψει το πλήρες κόστος χωρίς τη συνεισφορά του Καθ’ου η αίτηση.

Ως προς το κονδύλι του ενοικίου, η Αιτήτρια διευκρινίζει ότι αυτό δεν υφίσταται πλέον ως τρέχουσα δαπάνη, πλην όμως κατά το χρονικό διάστημα Σεπτεμβρίου 2023 έως Αυγούστου 2024 κατέβαλλε ενοίκιο, μέρος του οποίου αναλογούσε στην ανήλικη, συνολικού ύψους €3.300 για το εν λόγω διάστημα, λαμβάνοντας ταυτόχρονα σχετική κρατική επιδότηση (Σχετικά είναι τα Τεκμήρια 6 και 7 της έγγραφης της μαρτυρίας).

Περαιτέρω, αναφέρει ότι λαμβάνει ετήσιο επίδομα τέκνου, το οποίο για τα έτη 2023, 2024 και 2025 ανερχόταν περίπου σε €540, €559 και €599 αντίστοιχα, καθώς και επίδομα μονογονεϊκής οικογένειας ύψους περίπου €212 μηνιαίως για τα έτη 2023 και 2024 και €216 για το έτος 2025.

Σε σχέση με την οικονομική κατάσταση του Καθ’ου η αίτηση, η Αιτήτρια αναφέρει ότι αυτός εργάζεται ως υπάλληλος σε ιδιωτική εταιρεία, με καθαρό μηνιαίο εισόδημα περί τα €1.350.

Περαιτέρω, σημειώνει ότι, κατ’ εφαρμογή των νέων Διαδικαστικών Κανονισμών Πολιτικής Δικονομίας, απέστειλε μέσω των δικηγόρων της σχετική επιστολή ημερομηνίας Δεκεμβρίου 2023 προς τον Καθ’ ου η αίτηση, χωρίς ωστόσο να λάβει οποιαδήποτε απάντηση.

Η Αιτήτρια υποστηρίζει ότι οι πραγματικές ανάγκες της ανήλικης υπερβαίνουν κατά πολύ το ποσό που προβλέπεται στο ισχύον διάταγμα διατροφής, ακόμη και μετά την εφαρμογή της προβλεπόμενης αύξησης κατά 10%. Επισημαίνει δε ότι από 01/01/2025 δεν έλαβε την εν λόγω αύξηση, λόγω της εκκρεμοδικίας της παρούσας διαδικασίας, ενώ, κατά τους ισχυρισμούς της, από τον Σεπτέμβριο του 2023 ο Καθ’ου η αίτηση δεν συνεισφέρει στα ιατρικά έξοδα της ανήλικης.

Τέλος, η Αιτήτρια καταλήγει ότι, ελλείψει ουσιαστικής οικονομικής συμβολής εκ μέρους του Καθ’ου η αίτηση και χωρίς την τροποποίηση και αύξηση του υφιστάμενου διατάγματος διατροφής, αδυνατεί να ανταποκριθεί στις συνολικές ανάγκες της ανήλικης, δεδομένου ότι το μηνιαίο της εισόδημα δεν επαρκεί για την κάλυψη των εξόδων διαβίωσης, των πάγιων υποχρεώσεων και των αυξημένων αναγκών του τέκνου.

Μαρτυρία Καθ’ου η αίτηση

Ο Καθ’ου η αίτηση αμφισβητεί ότι έχει επέλθει οποιαδήποτε ουσιώδης μεταβολή των συνθηκών από την έκδοση του ισχύοντος διατάγματος διατροφής μέχρι σήμερα, ικανή να δικαιολογήσει αύξηση της καταβαλλόμενης διατροφής. Υποστηρίζει ότι από την 01/01/2023 το ποσό της διατροφής ανέρχεται σε €348,70 μηνιαίως, ποσό το οποίο καταβάλλει ανελλιπώς και μέχρι τον 5/2025 κατέβαλλε επιπλέον το ποσό των €150 για εξόφληση των συσσωρευμένων διατροφών. Περαιτέρω, εγείρει ανταπαίτηση, αιτούμενος όπως μην εφαρμοστεί οποιαδήποτε περαιτέρω αυτόματη αύξηση, ισχυριζόμενος ότι τα έξοδα της ανήλικης δεν έχουν αυξηθεί ουσιωδώς ή έχουν αντικατασταθεί από άλλα συναφή έξοδα αντίστοιχου ύψους.

Συναφώς, προβάλλει ότι η οικονομική κατάσταση της Αιτήτριας έχει βελτιωθεί σε σύγκριση με τον χρόνο έκδοσης του διατάγματος, καθότι αυτή λαμβάνει αυξημένα επιδόματα και διαθέτει επιπρόσθετα εισοδήματα από εργασία, περιλαμβανομένης, κατά τον ισχυρισμό του, απασχόλησης σε καθαρισμούς σπιτιών και γραφείων. Επιπλέον, αναφέρει ότι η Αιτήτρια δεν επιβαρύνεται πλέον με ενοίκιο, γεγονός που, κατά την άποψη του, μειώνει τα συνολικά της έξοδα.

Περαιτέρω, ο Καθ’ου η αίτηση ισχυρίζεται ότι η Αιτήτρια, στο πλαίσιο προηγούμενων διαδικασιών εκτέλεσης του διατάγματος διατροφής, έλαβε σημαντικά χρηματικά ποσά μέσω έκδοσης ενταλμάτων φυλάκισης, τα οποία χαρακτήριζε ως «ιατρικά έξοδα», χωρίς, κατά τον ίδιο, να εμπίπτουν πράγματι στην έννοια αυτή, όπως αυτή ερμηνεύθηκε από το Δικαστήριο στην απόφαση ημερομηνίας 29/11/2021. Υποστηρίζει δε ότι κατέβαλε τα εν λόγω ποσά κατόπιν εσφαλμένης νομικής καθοδήγησης και ότι τα ζητήματα αυτά θα πρέπει να ληφθούν υπόψη από το Δικαστήριο κατά την παρούσα διαδικασία.

Ως προς τη γονική μέριμνα, ο Καθ’ου η αίτηση αναφέρει ότι η Αιτήτρια ασκούσε και εξακολουθεί να ασκεί μονομερώς τη γονική μέριμνα της ανήλικης, χωρίς να συνεργάζεται μαζί του. Υποστηρίζει ότι η ίδια έχει επηρεάσει αρνητικά τη στάση της ανήλικης έναντι του, με αποτέλεσμα να παρεμποδίζεται η μεταξύ τους επικοινωνία. Τονίζει ότι επιθυμεί τη διατήρηση και ανάπτυξη ουσιαστικής σχέσης με την ανήλικη, πλην όμως, κατά τον ισχυρισμό του, η στάση της Αιτήτριας δεν το επιτρέπει.

Περαιτέρω, επαναλαμβάνει ότι δεν συντρέχει οποιαδήποτε ουσιώδης μεταβολή των συνθηκών που να δικαιολογεί αύξηση της διατροφής, επισημαίνοντας ότι ήδη έχει εφαρμοστεί αυτόματη αύξηση 10% από 01/01/2023. Επισημαίνει ότι αν δεν εκκρεμούσε η υπό εξέταση αίτηση θα προστίθετο και περαιτέρω αύξηση από 01/01/2025 και το ποσό θα ανερχόταν στα €383,57 εξού και εγείρει ανταπαίτηση, ούτως ώστε να μην προστεθεί άλλη αύξηση η οποία κατά τη θέση του δεν δικαιολογείται. Στη βάση αυτή ο  Καθ’ου η αίτηση ζητεί την απόρριψη της αίτησης, την μη επιβολή της αυτοματης αύξησης 10% από την ημερομηνία καταχώρισης της υπό κρίση αίτησης (29/03/2024) και, επικουρικώς, τη μείωση του ποσού διατροφής στο αρχικό ποσό που είχε επιδικάσει το Δικαστήριο στην απόφαση του ημερομηνίας 29/11/2021 ήτοι στα €317 μηνιαίως, με καταδίκη της Αιτήτριας στα δικαστικά έξοδα.

Περαιτέρω, ο Καθ’ου η αίτηση ισχυρίζεται ότι, ακόμη και αν γίνει δεκτό ότι υφίσταται μεταβολή των συνθηκών, αυτή δεν δικαιολογεί αύξηση αλλά ενδεχομένως μείωση της διατροφής, λόγω της βελτίωσης των εισοδημάτων της Αιτήτριας και της μεταβολής των δικών του εξόδων διαβίωσης.

Τέλος, ο Καθ’ου η αίτηση επαναλαμβάνει ότι η επιλογή της Αιτήτριας να εργάζεται μερικώς δεν μπορεί να τον επιβαρύνει, εφόσον, κατά τον ίδιο, αυτή διαθέτει τη δυνατότητα πλήρους απασχόλησης και αυξημένων αποδοχών, και ότι, υπό τις περιστάσεις, δεν στοιχειοθετείται λόγος αύξησης της επιδικασθείσας διατροφής.

Αναφορικά με τα επιμέρους κονδύλια εξόδων, ο Καθ’ου η Αίτηση τα αμφισβητεί ως υπερβολικά ή μη αποδεδειγμένα και προβαίνει σε δική του εκτίμηση των πραγματικών αναγκών της ανήλικης, τις οποίες προσδιορίζει συνολικά στο ποσό των €771,50 μηνιαίως περίπου.

Επιπρόσθετα, τονίζει ότι τα ιατρικά έξοδα της ανήλικης καλύπτονται ήδη από το ισχύον διάταγμα κατά ποσοστό 50% έκαστος και, ως εκ τούτου, δεν συνιστούν μεταβολή συνθηκών. Υποστηρίζει ότι η Αιτήτρια εσφαλμένα εντάσσει δαπάνες στην κατηγορία των ιατρικών εξόδων, δημιουργώντας τεχνητή αύξηση των απαιτήσεων της.

ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ

Η αίτηση στηρίζεται στις διατάξεις του άρθρου 38 του περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου του 1990 (Ν. 216/90), διατάξεις οι οποίες ορίζουν πότε επιτρέπεται διαφοροποίηση ενός διατάγματος, και αυτό συμβαίνει όταν μεταβληθούν οι όροι του.

Το άρθρο 38 ορίζει τα ακόλουθα:

«Αν αφότου εκδόθηκε η απόφαση που προσδιορίζει τη διατροφή μεταβλήθηκαν οι όροι της, το Δικαστήριο μπορεί να τροποποιήσει την απόφασή του, ή και να διατάξει τον τερματισμό της διατροφής.»

 

Σχετική με την ερμηνεία του άρθρου 38 του Ν. 216/90 είναι η απόφαση του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου Χριστοδούλου ν. Ανδρέα Χριστοδούλου (1993) 1 Α.Α.Δ. 195, όπου στη σελ. 201 αναφέρονται τα εξής:

 

«Ο όρος 'αφότου' στο πλαίσιο του άρθρου 38 του Ν. 216/90 δεν αφήνει αμφιβολία ότι μόνο γεγονότα τα οποία ανακύπτουν μετά την έκδοση του διατάγματος και τείνουν να διαφοροποιήσουν το πραγματικό βάθρο στο οποίο στηρίχθηκε η απόφαση της οποίας επιδιώκεται η τροποποίηση, μπορεί να στοιχειοθετήσουν τις προϋποθέσεις για αναθεώρηση του εκδοθέντος διατάγματος.  Διαφορετικά δεν παρέχεται δικαιοδοσία σε Δικαστήριο να αναθεωρήσει την απόφαση ομοβάθμιου Δικαστηρίου.»

 

[Σχετικές αποφάσεις είναι και οι Αριστείδου v. Χρυσάνθου (1994) 1 ΑΑΔ 711, Ζένιου v. Ζένιου (1998) 1 ΑΑΔ 796, Δημητρίου v. Περδίου (2005) 1 (Β) ΑΑΔ 1418].

 

Στην απόφαση Αντρέου ν. Τσίρου,΄Εφεση Αρ. 16/2013 του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου, ημερ. 21/12/16 αναφέρθηκαν τα εξής:

 

«Το άρθρο 38 ακολουθεί το άρθρο 33 του ιδίου Νόμου, το οποίο καθορίζει ότι οι γονείς έχουν υποχρέωση να διατρέφουν το ανήλικο τέκνο τους από κοινού, ο καθένας ανάλογα με τις δυνάμεις του, καθώς επίσης και το άρθρο 37 που προνοεί ότι η διατροφή προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του δικαιούχου και περιλαμβάνει όλα όσα είναι αναγκαία για τη συντήρηση και ευημερία του και, ανάλογα με την περίπτωση, και έξοδα για την εκπαίδευση του. 

Το άρθρο 38, το οποίο είναι προσδιοριστικό της δυνατότητας τροποποίησης υφιστάμενου διατάγματος διατροφής, ερμηνεύθηκε σε αριθμό υποθέσεων όπως τις Χριστοδούλου ν. Χριστοδούλου (1993) 1 Α.Α.Δ. 195, Αριστείδου ν. Χρυσάνθου (1994) 1 Α.Α.Δ. 711, Δημητρίου ν. Περδίου (2005) 1 Α.Α.Δ. 1418 και άλλες.  Η νομολογία έχει καθορίσει ότι μόνο γεγονότα τα οποία ανακύπτουν μετά την έκδοση του αρχικού διατάγματος είναι δυνατό να ληφθούν υπόψη προς αναθεώρηση του υφιστάμενου διατάγματος.  Είναι η μεταβολή των όρων που καθιστά την αρχική απόφαση μεταρρυθμιστέα.   Αυτό σημαίνει ότι οιοσδήποτε των διαδίκων που υπόκειται στο αρχικό διάταγμα διατροφής, μπορεί να υποβάλει αίτηση για τροποποίηση είτε προς τα άνω, είτε προς τα κάτω, ή, ακόμη και να επιδιώξει εξ ολοκλήρου τερματισμό της διατροφής, (δέστε σχετικά και τα όσα αναφέρονται στα συγγράμματα του Ε. Κουνουγέρη-Μανωλεδάκη: Οικογενειακό Δίκαιο, Τόμος ΙΙα, σελ. 144-145, Γιώργου Κουμάντου: Οικογενειακό Δίκαιο, Τόμος ΙΙ, σελ. 123-125 και Βασίλη Βαθρακοκοίλη: Το Νέο Οικογενειακό Δίκαιο, Γ΄ Έκδοση, σελ. 515-518, που ερμηνεύουν το αντίστοιχο άρθρο 1494 του Αστικού Κώδικα).  Ο αιτητής έχει βέβαια το βάρος απόδειξης ότι οι όροι του υφιστάμενου διατάγματος διατροφής έχουν μεταβληθεί ούτως ώστε να είναι αναγκαία η τροποποίηση του.»

 

Είναι σαφές ότι το νομικό πλαίσιο που ρυθμίζει το επίδικο ενώπιον μου ζήτημα, ως αυτό προβλέπεται από το άρθρο 38 του περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου αρ. 216/90 πρέπει να αφορά σε γεγονότα τα οποία προέκυψαν μετά την έκδοση του διατάγματος του οποίου επιζητείται η αναθεώρηση.

 

Ο μεταβλητός χαρακτήρας της διατροφής που απορρέει από τη φύση και το σκοπό της, ο οποίος συνίσταται στην κάλυψη των άµεσων, τρεχουσών και πραγματικών αναγκών του δικαιούχου αλλά και από την εισοδηματική ικανότητα των υπόχρεων διατροφής, έχει ως συνέπεια και το µεταβλητό της απόφασης µε την οποία επιδικάζεται διατροφή για το µέλλον, εφόσον μεταβληθούν οι συνθήκες στις οποίες στηρίχθηκε.

 

Μεταβολή των συνθηκών, κατά το άρθρο 38 του Ν. 216/90, έχει την έννοια της διαφοροποίησης της επικρατούσας κατάστασης κατά την έκδοση του υπάρχοντος διατάγματος, η οποία δικαιολογεί την προσαρμογή του, στη νέα κατάσταση πραγμάτων.

 

Όπως αναφέρει ο Αρεοπαγίτης Β. Βαθρακοκοίλης στο σύγγραμμά του «ΕΡΝΟΜΑΚ» έκδοση 2004, στη σελίδα 796:

 

«Η δυνατότητα του Δικαστηρίου μεταρρύθμισης της απόφασης που  καθόρισε τη  διατροφή προϋποθέτει μεταβολή των όρων της διατροφής δηλαδή των συνθηκών στις οποίες στηρίχθηκε η απόφαση που ανάγονται στα στοιχεία του περιεχόμενου ή του μέτρου της διατροφής , βάσει των οποίων προσδιορίζεται το ποσό της ή του χρόνου και του τόπου καταβολής. Η μεταβολή, η οποία πρέπει να είναι ουσιώδης.»

 

Επομένως, για την διαπίστωση ουσιώδους μεταβολής θα πρέπει να συγκριθούν οι συνθήκες του χρόνου άσκησης της μεταρρυθμιστικής αγωγής με αυτές που υπήρχαν κατά το χρόνο έκδοσης της αρχικής απόφασης. Τίθεται επομένως το ερώτημα, κατά πόσο στην εξεταζόμενη υπόθεση υπάρχει μεταβολή των όρων από τότε που εκδόθηκε το διάταγμα του οποίου επιδιώκεται τροποποίηση, ώστε να ενεργοποιείται η δικαιοδοσία του Δικαστηρίου.

 

Το υπό κρίση διάταγμα, ημερομηνίας 29/11/2021, εκδόθηκε κατόπιν ακροαματικής διαδικασίας. Έχω ιδία γνώση των περιστάσεων που περιέβαλαν την έκδοση του, καθότι διετέλεσα ο φυσικός δικαστής και της αρχικής διαδικασίας.

 

Εν προκειμένω, η Αιτήτρια επιδιώκει την αύξηση του ποσού διατροφής το οποίο διατάχθηκε να καταβάλλει ο Καθ’ου η αίτηση, από το ποσό των €348,70 (αυτό είναι το ποσό της διατροφής που ίσχυε κατά τον χρόνο καταχώρισης της υπό εξέταση αίτησης καθότι ήδη είχε επιβληθεί η πρώτη αυτόματη αύξηση από την 1/01/2023) στο ποσό των €585, με ισχύ από την ημερομηνία καταχώρισης της υπό κρίση αίτησης. Περαιτέρω, αιτείται την τροποποίηση της υφιστάμενης διαταγής αναφορικά με τα ιατρικά έξοδα, δυνάμει της οποίας ο Καθ’ου η αίτηση υποχρεούται να καταβάλλει το ήμισυ (½) των μη καλυπτόμενων από το ΓΕΣΥ ιατρικών εξόδων της ανήλικης. Συγκεκριμένα, επιδιώκεται ο καθορισμός σταθερού μηνιαίου ποσού, ύψους €135, ως συνεισφορά του Καθ’ου η αίτηση για την κάλυψη των εν λόγω εξόδων του ανήλικου τέκνου Χ–Μ.Κ., επίσης με ισχύ από την ημερομηνία καταχώρισης της αίτησης.  Εν ολίγοις αυτό που επιδιώκει η Αιτήτρια με την υπό εξέταση αίτηση είναι η αύξηση του ποσού της διατροφής στο ποσό των €720 μηνιαίως από την ημερομηνία καταχώρισης της αίτησης.

Ο δε Καθ’ου η αίτηση, διά της ανταπαίτησης του, ζητεί όπως μη εφαρμοστεί η προβλεπόμενη αύξηση της τάξεως του 10%, η οποία, ελλείψει της καταχώρισης της παρούσας αίτησης, θα είχε ήδη τεθεί σε ισχύ, ανεβάζοντας το ποσό διατροφής στα €383,57 από την 01/01/2025. Εναλλακτικώς, αιτείται τη μείωση του ποσού διατροφής, ώστε αυτό να επανέλθει στο ποσό των €317, ήτοι στο ύψος που ίσχυε προ της επιβολής της πρώτης αυτόματης αύξησης.

 

α. Αύξηση εξόδων ανήλικης

 

Βασική αιτία την οποία επικαλείται η Αιτήτρια για να δικαιολογήσει την αναγκαιότητα αύξησης του ποσού που διατάχθηκε να καταβάλλει ο Καθ’ου η αίτηση, αφορά στην ισχυριζόμενη αύξηση των εξόδων της ανήλικης.

 

Πριν υπεισέλθω στην εξέταση του κατά πόσον έχει επέλθει ουσιώδης αύξηση των αναγκών της ανήλικης από της εκδόσεως του υφιστάμενου διατάγματος ημερομηνίας 29/11/2021, ώστε να ενεργοποιηθεί η εξουσία του Δικαστηρίου για αναθεώρηση του επιδικασθέντος ποσού διατροφής, κρίνεται σκόπιμο να εξεταστεί κατά προτεραιότητα το ζήτημα της υφιστάμενης ρύθμισης αναφορικά με τα ιατρικά έξοδα της ανήλικης.

Ειδικότερα, τίθεται προς αξιολόγηση κατά πόσον η ισχύουσα πρόνοια, δυνάμει της οποίας ο Καθ’ου η αίτηση υποχρεούται να καταβάλλει το ήμισυ (½) των μη καλυπτόμενων από το ΓΕΣΥ ιατρικών εξόδων της ανήλικης, εξακολουθεί να είναι λειτουργική και αποτελεσματική ή κατά πόσον δικαιολογείται η τροποποίηση της με την έκδοση νέας διαταγής, δυνάμει της οποίας να καθορίζεται συγκεκριμένο και σταθερό μηνιαίο ποσό ως συνεισφορά του Καθ’ ου η αίτηση για την κάλυψη των εν λόγω εξόδων, με ισχύ από την ημερομηνία καταχώρισης της παρούσας αίτησης.

Σημειώνω ότι κατά τον χρόνο έκδοσης του αρχικού διατάγματος, η εν λόγω ρύθμιση αποτελούσε το μοναδικό σημείο σύγκλισης μεταξύ των διαδίκων. Ωστόσο, από το σύνολο της ενώπιον μου τεθείσας μαρτυρίας προκύπτει ότι η εφαρμογή της στην πράξη απέβη προβληματική και εν τέλει ανεπαρκής. Οι διάδικοι αποδείχθηκαν ανίκανοι να συνεργαστούν αποτελεσματικά ως προς τον προσδιορισμό, την αποδοχή και την κατανομή των σχετικών δαπανών, με αποτέλεσμα η εν λόγω ρύθμιση να οδηγεί σε συνεχή αντιδικία και προσφυγή σε μέτρα εκτέλεσης.

Η συνεχής καταχώριση διαδικασιών φυλακιστηρίων, πέραν του ότι επιβαρύνει αδικαιολόγητα τη δικαστική διαδικασία, καταδεικνύει με σαφήνεια ότι η υφιστάμενη πρόνοια περί καταβολής ποσοστού δεν εξυπηρετεί τον σκοπό για τον οποίο θεσπίστηκε, ήτοι την έγκαιρη και απρόσκοπτη κάλυψη των ιατρικών αναγκών της ανήλικης.

Περαιτέρω, δεν μπορώ να παραβλέψω ότι η αδυναμία συνεννόησης μεταξύ των διαδίκων ως προς το εύρος και τη φύση των ιατρικών εξόδων υπήρξε έκδηλη και κατά τις επανειλημμένες εμφανίσεις τους ενώπιον του Δικαστηρίου στο πλαίσιο διαδικασιών εκτέλεσης. Η διαφωνία δεν περιορίζεται σε επιμέρους ποσά, αλλά εκτείνεται ακόμη και στον χαρακτηρισμό συγκεκριμένων δαπανών ως «ιατρικών», γεγονός που καθιστά την εφαρμογή της υφιστάμενης ρύθμισης πρακτικά ανεφάρμοστη.

Είναι σημαντικό να επισημανθεί ότι κατά τις εμφανίσεις των μερών ενώπιον του Δικαστηρίου στο πλαίσιο της διαδικασίας του φυλακιστηρίου, οι διάδικοι, διά των συνηγόρων τους, κατέληξαν σε συμφωνία όπως η Αιτήτρια απόσχει από τη λήψη περαιτέρω μέτρων εκτέλεσης για τα ιατρικά έξοδα και όπως το ζήτημα επιλυθεί οριστικά στο πλαίσιο αίτησης τροποποίησης, με καθορισμό συγκεκριμένου ποσού αντί της ποσοστιαίας συνεισφοράς. Η συμφωνία αυτή, ωστόσο, δεν κατέστη εφικτό να μετουσιωθεί σε κοινά αποδεκτή λύση, με αποτέλεσμα το ζήτημα να παραμένει άλυτο και να τίθεται ενώπιον του Δικαστηρίου προς επίλυση.

Ως προς την ουσία της συνεισφοράς του Καθ’ου η αίτηση σε σχέση με τα έξοδα που η Αιτήτρια διεκδίκησε από τον Καθ’ου η αίτηση και τα οποία χαρακτήρισε ως ιατρικά, από την αξιολόγηση της μαρτυρίας προκύπτει ότι αυτή υπήρξε εξαιρετικά περιορισμένη. Η ίδια η Αιτήτρια προσδιορίζει το συνολικό ποσό που καταβλήθηκε από τον Καθ’ου η αίτηση για ιατρικά έξοδα σε €1.739,76, και τούτο όχι οικειοθελώς, αλλά στο πλαίσιο εκτέλεσης εντάλματος, μέσω μηνιαίων δόσεων ύψους €70, αρχής γενομένης από 01/01/2023.

Πέραν της ως άνω καταβολής, δεν προκύπτει οποιαδήποτε άλλη συνεισφορά εκ μέρους του Καθ’ου η αίτηση για την κάλυψη των κατά την Αιτήτρια ιατρικών αναγκών της ανήλικης. Αντιθέτως, η μαρτυρία καταδεικνύει ότι τα εν λόγω έξοδα έχουν, στην πράξη, καλυφθεί σχεδόν αποκλειστικά από την Αιτήτρια.

Ενδεικτικά, εάν ληφθεί υπόψη ότι από την έκδοση του αρχικού διατάγματος μέχρι σήμερα έχουν παρέλθει περί τους 53 μήνες, το συνολικό ποσό που καταβλήθηκε αντιστοιχεί σε μέση μηνιαία συνεισφορά της τάξεως των €32,82, ποσό το οποίο προδήλως δεν ανταποκρίνεται ούτε κατ’ ελάχιστον στις πραγματικές και αποδεδειγμένες ιατρικές ανάγκες της ανήλικης, ιδίως λαμβανομένου υπόψη ότι η τελευταία παρουσιάζει διαγνωσμένα και συνεχιζόμενα προβλήματα υγείας που απαιτούν συστηματική παρακολούθηση και θεραπεία.

Υπό το φως των ανωτέρω, καθίσταται σαφές ότι η υφιστάμενη ρύθμιση, η οποία στηρίζεται σε ποσοστιαία κατανομή, όχι μόνο δεν διασφαλίζει την κάλυψη των ιατρικών αναγκών της ανήλικης, αλλά έχει καταστεί πηγή διαρκούς αντιδικίας και πρακτικής αδυναμίας εφαρμογής.

Συνεπώς, κρίνω ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις για την τροποποίηση της σχετικής πρόνοιας, με την αντικατάσταση της από σαφή και εκτελεστή ρύθμιση, δυνάμει της οποίας θα καθορίζεται συγκεκριμένο και σταθερό μηνιαίο ποσό ως συνεισφορά του Καθ’ου η αίτηση για τα ιατρικά έξοδα της ανήλικης, το οποίο θα ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες αυτής και θα διασφαλίζει την αποφυγή περαιτέρω αντιδικιών.

Τα ιατρικά έξοδα και/ή εν γένει έξοδα ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης  καταγράφονται στον πίνακα της παραγράφου 15 της Ε/Δ Αιτήτριας στις υποπαραγράφους (ε) ειδική εκπαίδευση, (ιε) παιδοδοντίατρος φθορίωση & καθαρισμός και (ιστ) παιδοδοντίατρος εξέταση και/ή άλλες θεραπείες στα δόντια, (ιζ) ορθοπτικός εξέταση, (ιη) ορθοπτικός θεραπεία, (ιθ) γυαλιά οράσεως και ηλίου και (κ) ιατροφαρμακευτική περίθαλψη.

Διευκρινίζω ότι πλην της ειδικής εκπαίδευσης τα λοιπά έξοδα αυτής της κατηγορίας υπήρχαν και κατά την έκδοση του αρχικού διατάγματος.

Επισημαίνω ότι στην κατηγορία αυτή εντάσσω και τα έξοδα ειδικής εκπαίδευσης καθότι η παροχή ειδικής εκπαίδευσης συνεστήθη ως μέρος της θεραπείας του ΔΕΠΥ που αντιμετωπίζει η ανήλικη, από την Σχολική Ψυχολόγο, κα Ιωάννα Χρυσοστόμου, την Παιδονευρολόγο, Δρ. Πάολα Νικολαΐδη και τον Παιδοψυχίατρο Δρ. Σοφοκλή Γιαννακού.

Διευκρινίζω περαιτέρω ότι ο Καθ’ου η αίτηση ουδέποτε αμφισβήτησε ούτε την ύπαρξη ούτε και την αναγκαιότητα των επίδικων ιατρικών και συναφών εξόδων, ούτε ότι η ανήλικη αντιμετωπίζει αυξημένες και επαναλαμβανόμενες ιατρικές ανάγκες, οι οποίες καθιστούν αναγκαία τη διενέργεια σχετικών δαπανών.

Ειδική εκπαίδευση

Αναφορικά με το κονδύλι της ειδικής εκπαίδευσης της ανήλικης, από τη μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου και ιδίως από το Τεκμήριο 13Β της έγγραφης δήλωσης της Αιτήτριας, ήτοι τη σχετική βεβαίωση της Ειδικής Παιδαγωγού – Ψυχολόγου, προκύπτει ότι η ανήλικη, από τον Φεβρουάριο του 2022 μέχρι και σήμερα, παρακολουθεί μαθήματα ειδικής εκπαίδευσης δύο φορές εβδομαδιαίως κατά τους μήνες Σεπτέμβριο έως Ιούλιο, με κόστος €30 ανά συνεδρία. Συνεπώς, το μηνιαίο κόστος της εν λόγω δαπάνης ανέρχεται στο ποσό των €240, και όχι €280 ως ισχυρίζεται η Αιτήτρια.

Δεν παραβλέπω, ωστόσο, το γεγονός ότι, κατόπιν νεότερης αξιολόγησης της κατάστασης της ανήλικης, ο θεράπων ιατρός σύστησε την εντατικοποίηση του προγράμματος ειδικής εκπαίδευσης σε τρεις φορές εβδομαδιαίως, γεγονός που θα συνεπαγόταν αύξηση του σχετικού κόστους σε €360 μηνιαίως (βλ. Τεκμήρια 12, 13Α, 13Β, 13Γ και 21 της έγγραφης δήλωσης της Αιτήτριας). Πλην όμως, από τη συνολική αξιολόγηση της μαρτυρίας, δεν προκύπτει ότι η σύσταση αυτή έχει, μέχρι σήμερα, υλοποιηθεί σε σταθερή βάση, καθότι η ίδια η Αιτήτρια παραδέχεται ότι, λόγω οικονομικών περιορισμών, η ανήλικη συνεχίζει να παρακολουθεί τα μαθήματα δύο φορές εβδομαδιαίως.

Περαιτέρω, από τις προσκομισθείσες αποδείξεις (Τεκμήριο 21 της έγγραφης μαρτυρίας της Αιτήτριας) διαφαίνεται ότι η παρακολούθηση των μαθημάτων δεν είναι απολύτως σταθερή σε μηνιαία βάση, καθότι σε ορισμένους μήνες η ανήλικη δεν παρακολουθεί οκτώ συνεδρίες, ώστε να προκύπτει πλήρες μηνιαίο κόστος €240. Το στοιχείο αυτό λαμβάνεται υπόψη για σκοπούς αποτίμησης των πραγματικών εξόδων που καταβλήθηκαν από την ημερομηνία καταχώρισης της αίτησης μέχρι και τον Σεπτέμβριο του 2025.

Ως εκ τούτου, για σκοπούς υπολογισμού των ήδη καταβληθέντων ποσών, θα λάβω υπόψη μου τα πραγματικά δεδομένα που προκύπτουν από τις αποδείξεις, τα οποία καταδεικνύουν διαφοροποίηση του κόστους από μήνα σε μήνα. Για σκοπούς ωστόσο εκτίμησης της εν λόγω δαπάνης, κρίνω  εύλογο να υιοθετηθεί ως βάση υπολογισμού το ποσό των €240 μηνιαίως, το οποίο αντιστοιχεί σε παρακολούθηση δύο συνεδριών εβδομαδιαίως.

Στην κατάληξη για υπολογισμό δυο συνεδριών εβδομαδιαίως έλαβα επιπροσθέτως υπόψη ότι ουσιώδη και καθοριστικό παράγοντα στην εκτίμηση του ύψους της διατροφής αποτελεί και η πραγματική εισοδηματική δυνατότητα εκάστου γονέα. Εν προκειμένω, ως θα διαφανεί και κατωτέρω, ανεξαρτήτως των μεταξύ τους διαφορών και αντιπαραθέσεων, προκύπτει ως κοινός τόπος ότι οι οικονομικές δυνατότητες αμφοτέρων είναι περιορισμένες, γεγονός το οποίο αναπόφευκτα εγείρει και το ζήτημα της διασφάλισης της δικής τους αξιοπρεπούς διαβίωσης.

Επιπλέον, λαμβάνοντας υπόψη ότι, ως προκύπτει από τη μαρτυρία, η ανήλικη δεν παρακολουθεί μαθήματα ειδικής εκπαίδευσης κατά τον μήνα Αύγουστο, το ετήσιο κόστος διαμορφώνεται ως εξής: €240 × 11 μήνες = €2.640, το οποίο, επιμεριζόμενο σε δωδεκάμηνη βάση, αντιστοιχεί σε μηνιαίο ποσό της τάξεως των €220.

Σε ό,τι αφορά τα ποσά που καταβλήθηκαν από την ημερομηνία καταχώρισης της υπό εξέταση αίτησης, από το Τεκμήριο 21 προκύπτει ότι η Αιτήτρια κατέβαλε συνολικά το ποσό των €3.470 για την περίοδο από Απρίλιο 2024 μέχρι και Σεπτέμβριο 2025. Ειδικότερα, τα καταβληθέντα ποσά κατανέμονται ως ακολούθως:

• Απρίλιος – Μάιος 2024: €440 (€220 μηνιαίως)
• Ιούνιος – Ιούλιος 2024: €450 (€225 μηνιαίως)
• Σεπτέμβριος 2024: €240
• Οκτώβριος 2024: €270
• Νοέμβριος 2024: €210
• Δεκέμβριος 2024: €180
• Ιανουάριος – Φεβρουάριος 2025: €480 (€240 μηνιαίως)
• Μάρτιος 2025: €200
• Απρίλιος – Μάιος 2025: €420 (€210 μηνιαίως)
• Ιούνιος 2025: €180
• Ιούλιος 2025: €200
• Σεπτέμβριος 2025: €200

Η ανωτέρω καταγραφή επιβεβαιώνει ότι το πραγματικό κόστος της ειδικής εκπαίδευσης κυμαίνεται σε επίπεδα κατώτερα ή πλησίον των €240 μηνιαίως, με αποκλίσεις αναλόγως της συχνότητας παρακολούθησης.

(ιε) Παιδοδοντίατρος – φθορίωση και καθαρισμός & (ιστ) εξετάσεις και λοιπές οδοντιατρικές θεραπείες

Η Αιτήτρια προβάλλει ότι η ανήλικη, από πολύ μικρή ηλικία, αντιμετώπιζε πρόβλημα στη σύγκλειση της άνω και κάτω γνάθου και ότι στο παρελθόν υποβλήθηκε σε οδοντική θεραπεία προς αντιμετώπιση στένωσης της άνω γνάθου και σοβαρού συνωστισμού δοντιών. Μετά την ολοκλήρωση της θεραπείας, η ανήλικη τελεί υπό τακτική παρακολούθηση από παιδοδοντίατρο.

Από τη μαρτυρία και τα προσκομισθέντα τεκμήρια (19Α και 19Β) προκύπτει ότι η ανήλικη πρέπει να υποβάλλεται σε θεραπεία φθορίωσης και καθαρισμού ανά τρίμηνο, ήτοι τέσσερις φορές ετησίως, εκ των οποίων μία καλύπτεται από το ΓΕΣΥ, ενώ οι υπόλοιπες τρεις συνεπάγονται ετήσιο κόστος €180.

Περαιτέρω, αναφέρεται ότι απαιτείται η αποκατάσταση τεσσάρων δοντιών, με κόστος €70 έκαστο, ήτοι συνολικά €280. Το έξοδο αυτό έχει χαρακτήρα έκτακτο και όχι επαναλαμβανόμενο.

Επιπρόσθετα, η Αιτήτρια προσδιορίζει ποσό €100 ετησίως για λοιπές εξετάσεις ή θεραπείες.

Αποδέχομαι ότι οι ως άνω δαπάνες είναι ιατρικώς αναγκαίες και εύλογες, καθότι συνδέονται άμεσα με τη στοματική υγεία της ανήλικης. Ωστόσο, κρίνω σκόπιμο να διαχωρίσω τα εν λόγω έξοδα σε τακτικά και επαναλαμβανόμενα και έκτακτα.

Τα έξοδα φθορίωσης και καθαρισμού (€180 ετησίως), καθώς και το ποσό των €100 για εξετάσεις/θεραπείες, συνιστούν τακτικές δαπάνες, οι οποίες σε ετήσια βάση ανέρχονται σε €280 και αντιστοιχούν σε περίπου €23 μηνιαίως.

Αντιθέτως, το ποσό των €280 για σφραγίσματα αποτελεί έκτακτη δαπάνη, η οποία δεν δύναται να ενσωματωθεί σε πάγια μηνιαία βάση, αλλά δικαιολογεί ειδική ρύθμιση η οποία θα γίνει κατωτέρω.

(ιζ) Ορθοπτικός εξέταση, (ιη) ορθοπτικός θεραπεία, (ιθ) γυαλιά οράσεως και ηλίου

Η Αιτήτρια υποστηρίζει ότι η ανήλικη αντιμετωπίζει προβλήματα στραβισμού, αστιγματισμού και υπερμετρωπίας, τα οποία απαιτούν συνεχή ιατρική παρακολούθηση και θεραπευτική παρέμβαση.

Ειδικότερα, προβάλλεται ότι απαιτείται ετήσια εξέταση από οφθαλμίατρο και ορθοπτικό με κόστος €50, η ανήλικη πρέπει να υποβάλλεται σε εβδομαδιαία ορθοπτική θεραπεία με κόστος €50 ανά συνεδρία (ήτοι €200 μηνιαίως), και χρειάζεται κατ’ έτος αντικατάσταση γυαλιών οράσεως και ηλίου, το κόστος των οποίων προσδιορίζεται από την Αιτήτρια σε €400 ετησίως.

Η Αιτήτρια, βάσει των ανωτέρω, υπολογίζει το συνολικό μηνιαίο κόστος στο ποσό των €254,17.

Από την αξιολόγηση του Τεκμηρίου 18, διαπιστώνω ότι η ετήσια εξέταση ύψους €50 είναι σαφώς τεκμηριωμένη και αποδεκτή. Η εβδομαδιαία θεραπεία ύψους €50 ανά συνεδρία, ήτοι €200 μηνιαίως, προκύπτει ως αναγκαία και μη καλυπτόμενη από το ΓΕΣΥ, και ως εκ τούτου γίνεται αποδεκτή. Ως προς τα γυαλιά οράσεως, το ίδιο τεκμήριο αναφέρει ότι η αντικατάσταση τους εξαρτάται από τα αποτελέσματα των εξετάσεων και δεν αποτελεί κατ’ ανάγκη ετήσια δαπάνη σταθερού ύψους. Το κόστος ανά αντικατάσταση προσδιορίζεται στα €200 και όχι €400 ως υπολογίζει η Αιτήτρια σε ετήσια βάση.

Θα υπολογίσω το συνολικό μηνιαίο κόστος στα €221 μηνιαίως (€200 μηνιαίως για θεραπεία, €50 ετησίως για εξέταση ήτοι 4 μηνιαίως και €200 ετησίως για γυαλιά ήτοι €17 μηνιαίως ). Στην περίπτωση ωστόσο που η ανήλικη χρειαστεί ετησίως και δεύτερο ζευγάρι γυαλιά θα γίνει ξεχωριστή ρύθμιση κατωτέρω προκειμένου να καλυφθεί και αυτή η ανάγκη.

(κ) Ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και/ή φάρμακα

Σε ό,τι αφορά το κονδύλι της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης και/ή αγοράς φαρμάκων, η Αιτήτρια αξιώνει το ποσό των €20 μηνιαίως.

Κρίνω ότι το εν λόγω ποσό είναι εύλογο και απολύτως συμβατό με τα διδάγματα της κοινής πείρας και λογικής, ιδίως λαμβάνοντας υπόψη τη φύση και την έκταση των ιατρικών ζητημάτων που αντιμετωπίζει η ανήλικη, το γεγονός ότι μέρος των αναγκών αυτών δεν καλύπτεται από το ΓΕΣΥ, καθώς και τη δέσμη αποδείξεων που προσκομίστηκε (Τεκμήριο 29), η οποία καταδεικνύει επαναλαμβανόμενες σχετικές δαπάνες.

Δεν μπορώ να αγνοήσω ότι η καθημερινή φροντίδα ενός ανηλίκου με διαγνωσμένες ιατρικές ανάγκες συνεπάγεται, κατά κανόνα, μικρές αλλά συνεχείς δαπάνες για φαρμακευτικά και συναφή είδη, οι οποίες, αν και εκάστη εξ αυτών είναι περιορισμένης έκτασης, αθροιστικά συνιστούν υπολογίσιμη οικονομική επιβάρυνση.

Συνεπώς το ποσό των €20 μηνιαίως κρίνεται ως πλήρως δικαιολογημένο και γίνεται αποδεκτό.

Συνεκτιμώντας το σύνολο της ενώπιον μου τεθείσας μαρτυρίας, καθώς και τα επιμέρους ευρήματα ως προς κάθε κατηγορία δαπανών, καταλήγω ότι τα πάγια και επαναλαμβανόμενα ιατρικά και/ή εν γένει ιατρικά έξοδα της ανήλικης διαμορφώνονται μηνιαίως στο ποσό των €484 ως ακολούθως:

• Ειδική εκπαίδευση: €220 μηνιαίως
• Παιδοδοντίατρος (φθορίωση, καθαρισμός και λοιπές τακτικές θεραπείες): €23 μηνιαίως
• Ορθοπτικός (εξετάσεις, θεραπεία και γυαλιά): €221 μηνιαίως
• Ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και φάρμακα: €20 μηνιαίως

Ακολούθως θα εξετάσω τις θέσεις της Αιτήτριας σε σχέση με τα λοιπά έξοδα της ανήλικης, κάποια εξ αυτών είναι καινούρια και για κάποια τα οποία προϋπήρχαν ισχυρίζεται ότι απαιτείται μεγαλύτερο κόστος.

Εκπαιδευτικά έξοδα και/ή εν γένει έξοδα εκπαίδευσης

 

Τα εν λόγω έξοδα καταγράφονται στον πίνακα της παραγράφου 15 της Ε/Δ Αιτήτριας στις υποπαραγράφους (δ) Παιδική λέσχη πολυδύναμου κέντρου Λακατάμιας, (στ) Brilliant’s Pole Fitness Studio -Aerial και/ή ParSia’s Dance Studio, (ζ) Αγγλικά δίδακτρα φροντιστηρίου, (η) Αγγλικά βιβλία και (ι) Σχολικά είδη.

 

(δ) Παιδική λέσχη πολυδύναμου κέντρου Λακατάμιας

Το επίδικο κονδύλι της παιδικής λέσχης δεν αποτελεί νέα δαπάνη, καθότι υφίστατο ήδη κατά τον χρόνο έκδοσης του αρχικού διατάγματος, οπότε και είχε ληφθεί υπόψη με μηνιαίο κόστος ύψους €133.

Η Αιτήτρια υποστηρίζει ότι το εν λόγω ποσό παρέμεινε σταθερό για σειρά ετών, πλην όμως, από τον Σεπτέμβριο του 2025, επήλθε αύξηση του κόστους, το οποίο διαμορφώνεται σε €145 μηνιαίως για την περίοδο Σεπτεμβρίου έως Μαΐου και σε €285 για έκαστο των μηνών Ιουνίου και Ιουλίου, ως προκύπτει από τα Τεκμήρια 20Α και 20Β της έγγραφης δήλωσής της.

Επισημαίνω ότι ο Καθ’ου η αίτηση δεν αμφισβητεί ούτε την ύπαρξη ούτε την αναγκαιότητα της εν λόγω δαπάνης, περιορίζεται δε στον προσδιορισμό αυτής στο ποσό των €111 μηνιαίως, χωρίς να παρέχει οποιαδήποτε επαρκή αιτιολόγηση ή τεκμηρίωση ως προς τον τρόπο υπολογισμού του ποσού αυτού. Η θέση αυτή δεν δύναται να γίνει αποδεκτή, ιδίως ενόψει της ύπαρξης συγκεκριμένων και αδιαμφισβήτητων αποδεικτικών στοιχείων που προσκομίστηκαν από την Αιτήτρια. Στα εν λόγω τεκμήρια εμφαίνεται ότι για την περίοδο από τον Μάιο του 2024 έως και το Μάιο του 2025, το συνολικό κόστος ανήλθε σε €1.300, και για την περίοδο από τον Ιούνιο του 2025 έως και τον Οκτώβριο του 2025, το συνολικό ποσό ανήλθε σε €1.770.

Λαμβάνοντας υπόψη ότι η υπό κρίση αίτηση καταχωρίστηκε στο τέλος Μαρτίου 2024, θα προβώ σε υπολογισμό των σχετικών εξόδων από τον Απρίλιο του 2024 και εντεύθεν. Συνεπώς το συνολικό καταβληθέν ποσό για την περίοδο από Απρίλιο 2024 έως Οκτώβριο 2025 ανέρχεται σε περίπου €3.200.

Περαιτέρω, από τη μαρτυρία της Αιτήτριας προκύπτει ότι, λόγω των αυξημένων οικονομικών και ιδίως ιατρικών αναγκών της ανήλικης, καθώς και της επιβαρυμένης οικονομικής της κατάστασης, έλαβε κατά τα έτη 2024 και 2025 κατ’ εξαίρεση οικονομική στήριξη από τις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας προς κάλυψη μέρους των εν λόγω εξόδων. Όπως προκύπτει από το Τεκμήριο 30 της έγγραφης της μαρτυρίας, η εν λόγω ενίσχυση δεν συνιστά σταθερό ή επαναλαμβανόμενο εισόδημα, αλλά παρέχεται περιστασιακά και κατά τη διακριτική ευχέρεια των αρμοδίων αρχών, για συγκεκριμένους λόγους και ιδίως προς κάλυψη εκτάκτων ή αυξημένων αναγκών.

Σύμφωνα δε με το Τεκμήριο 20Α της έγγραφης μαρτυρίας της Αιτήτριας, το ποσό που καταβλήθηκε απευθείας προς την παιδική λέσχη από το Υφυπουργείο Κοινωνικής Πρόνοιας ανέρχεται σε €2.622 (ήτοι €1.652 δυνάμει της απόδειξης είσπραξης υπ’ αρ. 4587 και €970 δυνάμει της απόδειξης υπ’ αρ. 5664).

Το ποσό αυτό, ως καλύπτον μέρος των σχετικών εξόδων, θα αφαιρεθεί από το συνολικό ποσό των €3.200 για σκοπούς υπολογισμού της αναδρομικής διατροφής.

Περαιτέρω, από το Τεκμήριο 20Β προκύπτει ότι, κατόπιν της αύξησης του κόστους φοίτησης, το ετήσιο κόστος της παιδικής λέσχης ανέρχεται πλέον στο ποσό των €1.875, το οποίο, επιμεριζόμενο σε δωδεκάμηνη βάση, αντιστοιχεί σε μηνιαίο ποσό €156,25.

Αποδέχομαι ότι η εν λόγω δαπάνη είναι σταθερή, αναγκαία και πλήρως τεκμηριωμένη, ενώ η αύξηση του κόστους της είναι πραγματική και αποδεδειγμένη. Συνεπώς, το μηνιαίο κόστος της παιδικής λέσχης καθορίζεται στο ποσό των €156 ως αντιπροσωπευτικό της ετήσιας επιβάρυνσης μετά την αναπροσαρμογή των διδάκτρων.

 

στ) Brilliant’s Pole Fitness Studio -Aerial και/ή ParSia’s Dance Studio

Επισημαίνεται ότι η εν λόγω δραστηριότητα δεν υφίστατο κατά τον χρόνο έκδοσης του αρχικού διατάγματος, ημερομηνίας 29/11/2021, και, ως εκ τούτου, συνιστά μεταγενέστερη δαπάνη, η οποία δεν είχε ληφθεί υπόψη κατά τον αρχικό καθορισμό των αναγκών της ανήλικης.

Η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι, από τον Σεπτέμβριο του 2022, η ανήλικη παρακολουθεί μαθήματα «Aerial», με μηνιαίο κόστος ανερχόμενο σε €50 έως και το έτος 2023 και σε €100 από το έτος 2024 και εφεξής, κατά τους μήνες Σεπτέμβριο έως Ιούλιο εκάστου έτους. Περαιτέρω, προβάλλει ότι η εν λόγω δραστηριότητα δεν αποτελεί απλώς επιλογή ψυχαγωγικού χαρακτήρα, αλλά εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο ενίσχυσης της ψυχοσυναισθηματικής ανάπτυξης της ανήλικης, καθότι έχει συστηθεί τόσο από ειδική παιδαγωγό όσο και από παιδονευρολόγο. Η δραστηριότητα αυτή κρίνεται ωφέλιμη για την καλλιέργεια δεξιοτήτων, όπως η πειθαρχία, η συγκέντρωση και η κοινωνικοποίηση, ενώ συμβάλλει ουσιωδώς στην ενίσχυση της αυτοπεποίθησης, στη διαχείριση του άγχους και στην ανάπτυξη της ικανότητας τήρησης κανόνων και συνεργασίας.

Ο Καθ’ου η αίτηση προβάλλει ότι ουδέποτε ενημερώθηκε εκ των προτέρων για την έναρξη των εν λόγω μαθημάτων και, συνακόλουθα, δεν παρείχε τη συναίνεση του. Πλην όμως, δεν αμφισβητεί κατ’ ουσίαν τη συμμετοχή της ανήλικης στη δραστηριότητα, ούτε προβάλλει συγκεκριμένη ένσταση ως προς την καταλληλότητα ή τη χρησιμότητα της, περιοριζόμενος στον προσδιορισμό του κόστους στο ποσό των €50 μηνιαίως, το οποίο, υπολογιζόμενο σε δεκάμηνη βάση, αντιστοιχεί, κατά τον ίδιο, σε €42 μηνιαίως.

Αποδέχομαι ότι η εν λόγω δραστηριότητα είναι εύλογη και επωφελής για την ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη της ανήλικης. Περαιτέρω, κρίνω ότι η σχετική δαπάνη είναι πραγματική και επαρκώς αποδεδειγμένη, ενώ η αύξηση του κόστους από €50 σε €100 από το έτος 2024 τεκμηριώνεται από τα προσκομισθέντα στοιχεία, συνεπώς η θέση του Καθ’ου η αίτηση ως προς τον υπολογισμό του κόστους δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή.

Λαμβάνοντας υπόψη τη φύση της εν λόγω δαπάνης, η οποία αφορά αθλητική δραστηριότητα της ανήλικης, κρίνω εύλογη και αποδέχομαι τη θέση της Αιτήτριας ότι η δραστηριότητα αυτή πραγματοποιείται επί 11 μήνες ετησίως. Υπό τα δεδομένα αυτά, το συνολικό ετήσιο κόστος ανέρχεται στο ποσό των €1.100. Επιμεριζόμενο δε σε δωδεκάμηνη βάση, το αντίστοιχο μηνιαίο κόστος διαμορφώνεται στο ποσό των €91,66. Για σκοπούς πρακτικής αποτύπωσης και υπολογισμού, το ποσό αυτό στρογγυλοποιείται στα €92 μηνιαίως, το οποίο κρίνω ότι αντανακλά κατά τρόπο εύλογο και ρεαλιστικό την πραγματική ετήσια οικονομική επιβάρυνση.

(ζ) Αγγλικά δίδακτρα φροντιστηρίου, (η) αγγλικά βιβλία

Η Αιτήτρια ανέφερε ότι, μετά την έκδοση του διατάγματος διατροφής ημερομηνίας 29/11/2021 και συγκεκριμένα από τον Σεπτέμβριο του 2022, η ανήλικη παρακολουθεί μαθήματα εκμάθησης της αγγλικής γλώσσας κατά την περίοδο Σεπτεμβρίου έως Ιουλίου, με μηνιαία δίδακτρα ύψους €80, ενώ το κόστος των βιβλίων ανέρχεται σε €70 ετησίως. Βάσει των ανωτέρω, η Αιτήτρια υπολογίζει το σχετικό μηνιαίο κονδύλι στο ποσό των €78,83.

Ο Καθ’ου η αίτηση δεν αμφισβητεί ούτε την ύπαρξη, ούτε ότι είναι ένα έξοδο που προέκυψε μετά την έκδοση του αρχικού διατάγματος. Ωστόσο, προβαίνει σε διαφορετικό τρόπο υπολογισμού, λαμβάνοντας υπόψη ότι τα δίδακτρα καταβάλλονται σε δεκάμηνη βάση, και προσδιορίζει το σχετικό μηνιαίο κόστος στο ποσό των €73, ήτοι €67 για τα δίδακτρα και €6 για τα βιβλία.

Κρίνω ότι η προσέγγιση του Καθ’ου η αίτηση ως προς τον τρόπο υπολογισμού είναι ορθολογική και εναρμονισμένη με τη φύση της συγκεκριμένης δαπάνης. Λαμβάνοντας υπόψη ότι τα εν λόγω μαθήματα, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας και πρακτικής, είθισται να ολοκληρώνονται με τη λήξη της σχολικής περιόδου, ήτοι περί το τέλος Ιουνίου, συνάγεται ότι η διάρκεια τους εκτείνεται από τον Σεπτέμβριο έως και τον Ιούνιο, καλύπτοντας χρονικό διάστημα δέκα (10) μηνών. Περαιτέρω, επισημαίνω ότι δεν τεκμηριώθηκε ο ισχυρισμός της Αιτήτριας περί συνέχισης των μαθημάτων και κατά τον μήνα Ιούλιο, ώστε να δικαιολογείται υπολογισμός σε ενδεκάμηνη βάση.

Ως εκ τούτου, το σχετικό κονδύλι καθορίζεται στο ποσό των €73 μηνιαίως, ως αντιπροσωπευτικό της πραγματικής ετήσιας επιβάρυνσης.

(ι) Σχολικά είδη

Η Αιτήτρια υποστήριξε ότι για την κάλυψη των σχολικών αναγκών της ανήλικης απαιτείται ετησίως το ποσό των €180, στο οποίο περιλαμβάνονται έξοδα όπως σχολική τσάντα, κασετίνα, εκπαιδευτικά και σχολικά βιβλία, τετράδια, γραφική και λοιπή εκπαιδευτική ύλη, καθώς και συναφή έξοδα όπως σχολικοί λαχνοί και κουπόνια, εκδρομές, συνδρομή στον σύνδεσμο γονέων και μικροέξοδα (χαρτζιλίκι) για το σχολείο (Σχετικό είναι το Τεκμήριο 24 της έγγραφης δήλωσης της Αιτήτριας).

Περαιτέρω, η Αιτήτρια επισήμανε ότι κατά τον χρόνο έκδοσης του αρχικού διατάγματος δεν υπήρξε εξειδίκευση της εν λόγω κατηγορίας εξόδων, δεδομένου ότι η ανήλικη είχε μόλις αρχίσει τη φοίτηση της στην Α’ Τάξη, ενώ πλέον, σε ηλικία 11½ ετών, οι εκπαιδευτικές της ανάγκες έχουν διαφοροποιηθεί και αυξηθεί.

Ο Καθ’ ου η αίτηση δεν αμφισβητεί ούτε την ύπαρξη ούτε το ύψος της εν λόγω δαπάνης.

Κρίνω ότι το ποσό των €180 ετησίως είναι εύλογο και ανταποκρίνεται στις συνήθεις και αναμενόμενες σχολικές ανάγκες ανηλίκου της συγκεκριμένης ηλικίας. Επιμεριζόμενο σε δωδεκάμηνη βάση, το ποσό αυτό αντιστοιχεί σε €15 μηνιαίως, το οποίο καθορίζεται ως το εύλογο μηνιαίο κονδύλι για την εν λόγω κατηγορία εξόδων.

Γενικά έξοδα και/ή άλλα έξοδα διατροφής

Τα εν λόγω έξοδα καταγράφονται στον πίνακα της παραγράφου 15 της Ε/Δ Αιτήτριας στις υποπαραγράφους (β) σίτιση, (γ) ένδυση και υπόδηση, (θ)  Ψυχαγωγία / Γενέθλια / Δώρα (ια) αναλογία ενοικίου, (ιβ) αναλογία ρεύματος και νερού, (ιγ) αναλογία διαδικτύου και (ιδ) αναλογία βενζίνης. (Σχετικά είναι τα Τεκμήρια 6, 7, 25, 26 και 27 της Ε/Δ της Αιτήτριας).

 

(β) Σίτιση

Η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι το κόστος σίτισης της ανήλικης έχει αυξηθεί από το ποσό των €150 μηνιαίως, το οποίο είχε καθοριστεί κατά την αρχική διαδικασία, στο ποσό των €170 μηνιαίως. Προς υποστήριξη της θέσης της επικαλείται τις αυξήσεις που παρατηρούνται τα τελευταία έτη σε βασικά αγαθά και υπηρεσίες, όπως τρόφιμα, ηλεκτρικό ρεύμα και καύσιμα, οι οποίες αναπόφευκτα επηρεάζουν το κόστος διαβίωσης και συνεπάγονται αυξημένη οικονομική επιβάρυνση. Περαιτέρω, προβάλλει ότι η πλήρης απουσία του Καθ’ου η αίτηση από την καθημερινότητα της ανήλικης έχει ως αποτέλεσμα να επωμίζεται αποκλειστικά το σύνολο των σχετικών εξόδων.

Ο Καθ’ ου η αίτηση διατηρεί το εν λόγω κονδύλι στο ποσό των €150 μηνιαίως, χωρίς να παρέχει οποιαδήποτε επαρκή αιτιολόγηση για τη θέση του.

Κρίνω ότι η αύξηση του κόστους σίτισης είναι εύλογη και συμβατή με τα δεδομένα της κοινής πείρας και της οικονομικής πραγματικότητας. Συνεπώς, το ποσό των €170 μηνιαίως κρίνεται ως δικαιολογημένο και, ενόψει των συνθηκών, συντηρητικό.

(γ) Ένδυση-Υπόδηση

Ως προς την κατηγορία αυτή, αμφότεροι οι διάδικοι συμφωνούν ότι δεν έχει επέλθει διαφοροποίηση σε σχέση με το ποσό που είχε καθοριστεί στο αρχικό διάταγμα, ήτοι €70 μηνιαίως. Κατά συνέπεια, το εν λόγω κονδύλι παραμένει αμετάβλητο.

 

θ) Ψυχαγωγία / γενέθλια / δώρα

Η Αιτήτρια υποστηρίζει ότι τα έξοδα ψυχαγωγίας της ανήλικης, τα οποία περιλαμβάνουν δραστηριότητες εκτός σχολείου όπως επισκέψεις σε πάρκα και παιδότοπους, συμμετοχή σε γενέθλια, αγορά δώρων, παιχνίδια, κινηματογράφο και θέατρο, ανέρχονται σε €20 εβδομαδιαίως, και καταλήγει αναφέροντας ότι τα μηνιαία έξοδα αυτής της κατηγορίας ανέρχονται στο ποσό των €86,66. Επικαλείται δε ότι οι ανάγκες της ανήλικης έχουν αυξηθεί σε σχέση με το παρελθόν.

Ο Καθ’ου η αίτηση διατηρεί το εν λόγω κονδύλι στο ποσό των €70 μηνιαίως, χωρίς να αναγνωρίζει οποιαδήποτε μεταβολή.

Θεωρώ εύλογο και αναμενόμενο ότι, με την πάροδο του χρόνου και μεγαλώνοντας η ανήλικη, οι ανάγκες ψυχαγωγίας διαφοροποιούνται και αυξάνονται. Υπό τα δεδομένα αυτά, το ποσό των €85 μηνιαίως κρίνεται ως εύλογο και ανταποκρινόμενο στις σύγχρονες ανάγκες.

(ιβ) Αναλογία ρεύματος και νερού και (ιδ) αναλογία βενζίνης.

Σε σχέση με τα έξοδα ηλεκτρικού ρεύματος και νερού, καθώς και τα έξοδα καυσίμων, αμφότεροι οι διάδικοι συμφωνούν ότι έχει επέλθει αύξηση, με τα σχετικά ποσά να ανέρχονται πλέον σε €40 και €60 μηνιαίως αντίστοιχα, έναντι €35 και €50 που είχαν καθοριστεί αρχικά.

Αποδέχομαι τα ανωτέρω ποσά ως εύλογα υπό τις περιστάσεις, λαμβάνοντας υπόψη τη γενικότερη αύξηση του κόστους ζωής και των τιμών ενέργειας κατά τα τελευταία έτη. Περαιτέρω, κρίνω ότι τα εν λόγω ποσά είναι όχι μόνον δικαιολογημένα, αλλά και ιδιαιτέρως συντηρητικά, καθότι αντανακλούν συγκρατημένη αποτίμηση των πραγματικών αναγκών και δεν δύνανται να θεωρηθούν υπερβολικά ή δυσανάλογα σε σχέση με τις συνθήκες διαβίωσης της ανήλικης και της οικογένειας γενικότερα.

Αναλογία διαδικτύου

Η Αιτήτρια δεν ισχυρίζεται οποιαδήποτε διαφοροποίηση από το ποσό των €19 μηνιαίως που είχε καθοριστεί στο αρχικό διάταγμα. Ο Καθ’ου η αίτηση  εισηγείται μείωση στο ποσό των €15, χωρίς να παρέχει σχετική αιτιολόγηση.

Δεν διαπιστώνω λόγο μείωσης του εν λόγω κονδυλίου, ιδίως λαμβάνοντας υπόψη την ηλικία της ανήλικης και την αυξημένη ανάγκη χρήσης της τεχνολογίας για εκπαιδευτικούς και λοιπούς σκοπούς. Συνεπώς, το ποσό παραμένει στα €19 μηνιαίως.

 

Ενοίκιο

Κατά την έκδοση του αρχικού διατάγματος, η αναλογία της ανήλικης στο ενοίκιο είχε καθοριστεί στο ποσό των €100 μηνιαίως, λαμβανομένου υπόψη ότι η Αιτήτρια ελάμβανε επίδομα ενοικίου.

Ο Καθ’ ου η αίτηση ισχυρίζεται ότι το εν λόγω έξοδο έχει πλέον εκλείψει, καθότι η Αιτήτρια διαμένει στην πατρική οικία. Παρά ταύτα πριν το Δικαστήριο επιφυλάξει την απόφαση δηλώθηκε ως παραδεκτό γεγονός ότι η Αιτήτρια με την ανήλικη μετακόμισε στην πατρική οικία τον Σεπτέμβριο του 2024 και, ως εκ τούτου, μέχρι και τον Αύγουστο του 2024 υφίστατο υποχρέωση καταβολής ενοικίου.

Λαμβάνοντας υπόψη ότι η υπό κρίση αίτηση καταχωρίστηκε τον Απρίλιο του 2024, για την περίοδο Απριλίου 2024 έως και Αυγούστου 2024, ήτοι για πέντε μήνες, η σχετική δαπάνη πρέπει να ληφθεί υπόψη. Με βάση τα δεδομένα που τέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου, το καθαρό ενοίκιο ανερχόταν σε €550 μηνιαίως (€760 μείον €210 επίδομα), και συνεπώς η αναλογία της ανήλικης ανέρχεται σε €275 μηνιαίως.

Ως εκ τούτου, το συνολικό ποσό για την εν λόγω περίοδο ανέρχεται σε €1.375.

Διευκρινίζεται ότι το κονδύλι του ενοικίου δεν θα περιληφθεί στις πάγιες μηνιαίες ανάγκες της ανήλικης καθότι πλέον έχει εκλείψει, αλλά θα ληφθεί υπόψη αποκλειστικά για σκοπούς υπολογισμού της αναδρομικής διατροφής.

Περαιτέρω είναι καταφανές από την ενώπιον μου μαρτυρία ότι ο Καθ’ ου η Αίτηση δεν γνωρίζει, ούτε δύναται να γνωρίζει επαρκώς, τις πραγματικές ανάγκες της ανήλικης (οικονομικές, ψυχολογικές και συναισθηματικές) καθότι, παρά την ύπαρξη διατάγματος γονικής μέριμνας, απουσιάζει ουσιαστικά από τη ζωή της. Συγκεκριμένα, από τη γέννηση της και ιδίως μετά τον χωρισμό των διαδίκων, δεν είχε ουσιαστική συμμετοχή στην ανατροφή της, ούτε ανέλαβε ποτέ τη φροντίδα και επιμέλεια της σε βαθμό που να του επιτρέπει να αποκτήσει ιδία αντίληψη των αναγκών, των ιδιαιτεροτήτων και των δυσκολιών της, περιλαμβανομένων και των ζητημάτων υγείας που αντιμετωπίζει.

Ανεξαρτήτως των αιτίων που οδήγησαν στη διάρρηξη της επικοινωνίας μεταξύ του Καθ’ ου η αίτηση και της ανήλικης, με τον ίδιο να ισχυρίζεται ότι η στάση της ανήλικης οφείλεται σε δυσμενή επηρεασμό εκ μέρους της Αιτήτριας, ενώ η Αιτήτρια αποδίδει την κατάσταση σε πλήρη έλλειψη ενδιαφέροντος εκ μέρους του Καθ’ ου η αίτηση, πρόκειται περί ζητήματος το οποίο δεν συνιστά επίδικο αντικείμενο της παρούσας διαδικασίας. Ως εκ τούτου, και δεδομένου ότι η υπό κρίση αίτηση αφορά αποκλειστικώς τη διατροφή της ανήλικης, δεν κρίνω σκόπιμο ούτε επιτρεπτό να εκφράσω οποιαδήποτε θέση ή κρίση επί των εκατέρωθεν ισχυρισμών αναφορικά με τις αιτίες της μη επικοινωνίας.

Εκείνο, ωστόσο, που προκύπτει ως κοινώς αποδεκτό και αδιαμφισβήτητο γεγονός είναι ότι ο Καθ’ου η αίτηση δεν διατηρεί ουσιαστική επαφή με την ανήλικη. Υπό το φως του δεδομένου αυτού, οι ισχυρισμοί του ως προς τις ανάγκες της ανήλικης δεν δύνανται να τύχουν ιδιαίτερης βαρύτητας, ελλείψει προσωπικής γνώσης και πραγματικής εμπλοκής στη ζωή της.

Ως εκ των ανωτέρω προκύπτει ότι τα μηνιαία έξοδα της ανήλικης έχουν αυξηθεί από το χρόνο έκδοσης του αρχικού διατάγματος ημερομηνίας 29/11/2021 και ανέρχονται πλέον στο ποσό των €780 πλέον €484 για τα ιατρικά και εν γένει ιατρικά έξοδα. Συνεπώς η Αιτήτρια κατάφερε να καταδείξει ουσιώδη αύξηση των εξόδων της ανήλικης, ο δε Καθ’ου η αίτηση απέτυχε να καταδείξει ότι αυτά έχουν μειωθεί.

Όπως αναφέρθηκε ανωτέρω στα παραδεκτά γεγονότα, η Αιτήτρια λαμβάνει επίδομα τέκνου. Σύμφωνα με τη νομολογία, το επίδομα τέκνου αφαιρείται από τα έξοδα της ανήλικης καθότι δεν θεωρείται εισόδημα των γονέων, αλλά προορίζεται αποκλειστικά για την εξασφάλιση και διατήρηση μιας αξιοπρεπούς διαβίωσης των ανηλίκων μελών της οικογένειας. Παρατίθεται το σχετικό απόσπασμα από την απόφαση Έφεση Αρ. 22/2019, Μάρκου ν. Kuzichava Μάρκου, ημερ. 24/06/2021:

‘‘Αρκούμαστε να σημειώσουμε ότι καθ' όσον αφορά το επίδομα τέκνου υπάρχει και νεότερη νομολογία, ότι δικαιούχος του επιδόματος τέκνου είναι η οικογένεια και αυτό δεν αποτελεί εισόδημα των γονέων και ότι εφόσον παραχωρηθεί, προορίζεται, αποκλειστικά, για την εξασφάλιση και τη διατήρηση μιας αξιοπρεπούς διαβίωσης των παιδιών της οικογένειας (Εθνική Ασφαλιστική (Κύπρου) Λτδ ν. Δημητρίου κ.ά., ECLI:CY:AD:2021:A52, Πολ. Έφ. Αρ.136/2013, ημερ.28.2.2021, ECLI:CY:AD:2021:A52)’’.

Συνεπώς από το ποσό των €780 που αποτελεί εύρημα μου ότι ανέρχονται τα έξοδα της ανήλικης θα αφαιρεθεί το ποσό των €50 που αντιστοιχεί στο επίδομα τέκνου. Επομένως, το τελικό ποσό των μηνιαίων εξόδων της ανήλικης ανέρχεται στα €730 πλέον €484 για τα ιατρικά έξοδα. Διευκρινίζω ότι για σκοπούς υπολογισμού έλαβα υπόψη μου το ποσό του επιδόματος τέκνου που καταβλήθηκε στην Αιτήτρια για το έτος 2025. Σημειώνεται ότι η διαφορά μεταξύ του ποσού του επιδόματος τέκνου για το έτος 2024 (€47 μηνιαίως) και το ποσό για το έτος 2025 (€50 μηνιαίως) είναι αμελητέα και ανέρχεται σε €3 μηνιαίως.

β) Σημαντική επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης της Αιτήτριας.

Οι δύο βασικοί παράμετροι που καλείται να εξετάσει το Δικαστήριο, είτε έχει ενώπιoν του αίτηση για καθορισμό διατροφής είτε αίτηση για τροποποίηση αυτής, είναι αφενός οι ανάγκες του ανήλικου τέκνου και αφετέρου οι οικονομικές και λοιπές δυνατότητες των υπόχρεων γονέων.

Πριν προχωρήσω να εξετάσω τα εισοδήματα των διαδίκων, επισημαίνεται ότι αμφότερες οι πλευρές παρέλειψαν να παραθέσουν τα εισοδήματά τους κατά τον χρόνο έκδοσης του αρχικού διατάγματος, ώστε να καταστεί δυνατή η συγκριτική αξιολόγηση με τα σημερινά δεδομένα και να διαπιστωθεί κατά πόσον έχει επέλθει ουσιώδης μεταβολή. Η παράλειψη αυτή είναι ουσιώδης και βαρύνει και τις δύο πλευρές, ιδίως ενόψει του ότι αφενός προωθείται αίτηση για αύξηση της διατροφής και αφετέρου ανταπαίτηση για μείωση αυτής.

Ωστόσο, παρά την ανωτέρω παράλειψη, το αρχικό διάταγμα εκδόθηκε κατόπιν πλήρους ακροαματικής διαδικασίας και, ως εκ τούτου, τα ευρήματα και τα δεδομένα επί των οποίων αυτό στηρίχθηκε αποτελούν μέρος της δικαστικής γνώσης του Δικαστηρίου. Περαιτέρω, τυγχάνει να είμαι ο φυσικός δικαστής που επιλήφθηκε και της αρχικής διαδικασίας, γεγονός που μου παρέχει άμεση γνώση των τότε διαπιστώσεων και ευρημάτων αναφορικά με την οικονομική κατάσταση των διαδίκων. Υπό τις περιστάσεις, είμαι σε θέση να προβώ με ασφάλεια και πληρότητα στην αξιολόγηση του κατά πόσον έχει επέλθει ουσιώδης μεταβολή των δεδομένων που ίσχυαν κατά τον χρόνο έκδοσης του αρχικού διατάγματος, αξιολόγηση η οποία, ελλείψει της πιο πάνω γνώσης, θα καθίστατο ιδιαιτέρως δυσχερής και ενδεχομένως καθοριστικής σημασίας για την έκβαση της παρούσας διαδικασίας.

Η Αιτήτρια, προς υποστήριξη του ισχυρισμού περί ουσιώδους μεταβολής των συνθηκών, προβάλλει ότι, πέραν της αύξησης των αναγκών της ανήλικης, έχει επέλθει σημαντική επιδείνωση της οικονομικής της κατάστασης. Ειδικότερα, μετά τον θάνατο της μητέρας της, η οποία παρείχε ουσιαστική υποστήριξη στη φροντίδα της ανήλικης, αναγκάστηκε να αναπροσαρμόσει το εργασιακό της καθεστώς, επιλέγοντας απασχόληση με περιορισμένο ωράριο και μειωμένες απολαβές, προκειμένου να δύναται να ανταποκρίνεται στις αυξημένες ανάγκες επιμέλειας της ανήλικης. Ως αποτέλεσμα, το συνολικό της εισόδημα να είναι χαμηλό και ασταθές, γεγονός που δυσχεραίνει την κάλυψη των αυξημένων εξόδων.

Ως προς τα εισοδήματα της, η Αιτήτρια αναφέρει ότι από τον Φεβρουάριο του 2022 εργάζεται ως καθαρίστρια στη Σχολική Εφορία Λακατάμιας, με καθαρό μηνιαίο μισθό περί τα €460. Επιπρόσθετα, παρέχει περιστασιακές υπηρεσίες καθαριότητας, αποκομίζοντας κατά μέσο όρο €150–€200 μηνιαίως, εισόδημα το οποίο, όμως, δεν έχει σταθερό χαρακτήρα και εξαρτάται από τη διαθεσιμότητα χρόνου σε συνάρτηση με τις ανάγκες της ανήλικης. Περαιτέρω, λαμβάνει μονογονεϊκό επίδομα ύψους €216 μηνιαίως. Συνεπώς, με βάση τη μαρτυρία της, το συνολικό μηνιαίο εισόδημά της ανέρχεται κατά μέσο όρο στο ποσό των €876.

Αντιπαραβαλλόμενα τα ανωτέρω με τα δεδομένα που ίσχυαν κατά τον χρόνο έκδοσης του αρχικού διατάγματος, προκύπτει ότι τότε τα συνολικά μηνιαία εισοδήματα της Αιτήτριας είχαν προσδιοριστεί στο ποσό των €1.151,55, ήτοι €800 από μισθωτή εργασία, €183,55 από μονογονεϊκό επίδομα και €168 από επίδομα ενοικίου.

Επί του ζητήματος της οικονομικής κατάστασης της Αιτήτριας, επισημαίνω ότι σε καμία περίπτωση δεν παραγνωρίζω το γεγονός ότι το σύνολο της καθημερινής φροντίδας, μετακίνησης και διαπαιδαγώγησης της ανήλικης το έχει επωμιστεί εξ ολοκλήρου η Αιτήτρια, καθόσον ο Καθ’ου η αίτηση δεν ασκεί στην πράξη τον γονεϊκό του ρόλο ούτε το δικαίωμα επικοινωνίας του. Το στοιχείο αυτό αναμφίβολα επιβαρύνει την Αιτήτρια σε πρακτικό και λειτουργικό επίπεδο, ειδικότερα και μετά την απώλεια της μητέρας της.

Ωστόσο, καταλήγω ότι δεν έχει επέλθει ουσιώδης μεταβολή των οικονομικών της δεδομένων σε σύγκριση με τον χρόνο έκδοσης του αρχικού διατάγματος. Και τούτο διότι, παρόλο που δεν λαμβάνει πλέον το επίδομα ενοικίου, εντούτοις δεν υφίσταται πλέον και αντίστοιχη επιβάρυνση καταβολής ενοικίου, δεδομένου ότι διαμένει στην πατρική οικία, με αποτέλεσμα να εξουδετερώνεται στην πράξη η επίδραση της απώλειας του εν λόγω επιδόματος, το οποίο, σε κάθε περίπτωση, κάλυπτε μόνο μέρος της σχετικής δαπάνης.

Περαιτέρω, διαπιστώνεται ότι το μονογονεϊκό επίδομα που λαμβάνει έχει αυξηθεί, ενώ ως προς τα εισοδήματα της από εργασία, προκύπτει ότι σήμερα αποκομίζει ποσό περί τα €660 μηνιαίως από μερική απασχόληση, σε σύγκριση με το ποσό των €800 που είχε ληφθεί υπόψη κατά την αρχική διαδικασία στο πλαίσιο πλήρους απασχόλησης. Υπό τα δεδομένα αυτά, δεν μπορεί να παραγνωριστεί ότι η Αιτήτρια έχει τη δυνατότητα, εφόσον το επιλέξει, να αυξήσει τις ώρες απασχόλησής της ή/και να ενισχύσει το εισόδημα της μέσω πρόσθετης εργασίας, όπως ήδη πράττει σε κάποιο βαθμό με την παροχή υπηρεσιών καθαριότητας.

Συνεπώς, εάν ληφθεί υπόψη ότι από το συνολικό ποσό των €1.151,55 που είχε προσδιοριστεί κατά την έκδοση του αρχικού διατάγματος, το ποσό των €168 αφορούσε επίδομα ενοικίου προς κάλυψη μέρους υφιστάμενης τότε υποχρέωσης, η οποία πλέον δεν υφίσταται, τα τότε καθαρά εισοδήματα της Αιτήτριας ανέρχονταν ουσιαστικά στο ποσό των €983,55 (€1.151,55-€168). Αντιστοίχως, τα σημερινά εισοδήματα της, όπως τα ίδια προκύπτουν από τη μαρτυρία της, ανέρχονται περίπου στο ποσό των €876. Η διαφορά που προκύπτει δεν κρίνεται ουσιώδης, καθόσον δύναται να καλυφθεί μέσω εύλογης αύξησης της απασχόλησης της, διατηρώντας παράλληλα την αναγκαία ευελιξία για την κάλυψη των αναγκών της ανήλικης.

Επισημαίνεται περαιτέρω ότι δεν διαπιστώνεται οποιαδήποτε πρόθεση παραπλάνησης εκ μέρους της Αιτήτριας αναφορικά με τα εισοδηματικά της δεδομένα, ως ήταν η θέση του Καθ’ου η αίτηση. Αντιθέτως, η ίδια προέβη σε πλήρη αποκάλυψη των οικονομικών της στοιχείων, περιλαμβανομένης και της κρατικής βοήθειας που έλαβε από τις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας, γεγονός που ενισχύει την αξιοπιστία της μαρτυρίας της, ιδίως αν ληφθεί υπόψη ότι ο Καθ’ου η αίτηση, λόγω της περιορισμένης συμμετοχής του στη ζωή της ανήλικης, δεν θα ήταν σε θέση να γνωρίζει την εν λόγω πληροφορία.

Σε κάθε περίπτωση, η εν λόγω κρατική βοήθεια δεν δύναται να θεωρηθεί ως σταθερό ή επαναλαμβανόμενο εισόδημα, ούτε να προσμετρηθεί στις οικονομικές δυνατότητες της Αιτήτριας, καθόσον αυτή παρασχέθηκε κατ’εξαίρεση, υπό συγκεκριμένες περιστάσεις και προς κάλυψη ιδιαίτερων αναγκών.

Υπό το φως των ανωτέρω, καταλήγω ότι, παρά τις επιμέρους διαφοροποιήσεις που έχουν επέλθει, δεν έχει αποδειχθεί ουσιώδης μεταβολή των οικονομικών δυνατοτήτων της Αιτήτριας σε σχέση με τα δεδομένα που ίσχυαν κατά τον χρόνο έκδοσης του αρχικού διατάγματος, με τη συνολική οικονομική της δυνατότητα, συμπεριλαμβανομένου του μονογονεϊκού επιδόματος, να κυμαίνεται περί τα €1.000 μηνιαίως.

Επισημαίνω δε ότι καταλήγω στον ως άνω προσδιορισμό και δεν καθορίζω την εισοδηματική της ικανότητα σε υψηλότερα επίπεδα, καθότι έχω λάβει υπόψη μου τις ιδιαίτερες συνθήκες υπό τις οποίες βρίσκεται η Αιτήτρια, ήτοι ότι πρόκειται για μια μητέρα η οποία έχει επωμιστεί εξ ολοκλήρου τη φροντίδα, μετακίνηση και εν γένει διαχείριση των αυξημένων αναγκών ενός ανήλικου τέκνου με προβλήματα υγείας. Η πραγματικότητα αυτή, την οποία δεν μπορώ να παραγνωρίσω, φαίνεται, να υποτιμάται από τον Καθ’ου η αίτηση.

Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι, ενώ ο Καθ’ου η αίτηση ουσιαστικά παραδέχεται ότι δεν έχει ενεργό συμμετοχή στην καθημερινότητα της ανήλικης, εντούτοις υποστηρίζει ότι οι ανάγκες και τα έξοδα της δεν έχουν αυξηθεί. Η θέση αυτή δεν συνάδει με τα ίδια τα δεδομένα που τέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου, καθόσον ο ίδιος δεν αμφισβητεί την ύπαρξη καινούριων εξόδων και την αύξηση υφιστάμενων εξόδων, όπως πχ τα δίδακτρα αγγλικών, η ειδική εκπαίδευση, η δραστηριότητα “aerial” και η αύξηση του κόστους της παιδικής λέσχης. Περαιτέρω, δεν αμφισβητείται η γενικότερη αύξηση του κόστους ζωής, ούτε τα προβλήματα υγείας της ανήλικης, τα οποία συνεπάγονται πρόσθετες και αυξημένες δαπάνες.

Παρά ταύτα, από τη μαρτυρία προκύπτει ότι, πέραν του ποσού που καταβλήθηκε για ιατρικά έξοδα κατόπιν λήψης μέτρων εκτέλεσης, ο Καθ’ου η αίτηση δεν έχει ουσιαστικά συνεισφέρει στα ιατρικά έξοδα της ανήλικης κατά τα τελευταία έτη, παρά την ύπαρξη σχετικής διαταγής για καταβολή αυτών εξ ημισείας. Αντιθέτως, η Αιτήτρια επωμίστηκε εξ ολοκλήρου τα εν λόγω έξοδα, ενώ μέρος αυτών καλύφθηκε κατ’ εξαίρεση μέσω κρατικής βοήθειας, κατόπιν ενεργειών της ίδιας. Η επίκληση της εν λόγω βοήθειας από τον Καθ’ου η αίτηση δεν δύναται να λειτουργήσει προς όφελος του και για τα επόμενα έτη, καθόσον πρόκειται για μη σταθερή και κατ’εξαίρεση παροχή, η οποία δεν αναιρεί την πρωταρχική του υποχρέωση συνεισφοράς.

Επιπρόσθετα, το μόνο κονδύλι το οποίο έχει ουσιαστικά εκλείψει σε σχέση με το αρχικό διάταγμα είναι εκείνο του ενοικίου, το οποίο, ωστόσο, είχε τότε προσδιοριστεί σε περιορισμένο ύψος (€100 μηνιαίως για την αναλογία της ανήλικης), ακριβώς λόγω της λήψης επιδόματος ενοικίου από την Αιτήτρια. Το στοιχείο αυτό δεν δύναται να αναιρέσει τη συνολική αύξηση των αναγκών της ανήλικης.

Εισοδήματα Καθ’ου η αίτηση

Ως προς τα εισοδήματα του Καθ’ου η αίτηση, προκύπτει ότι κατά τον χρόνο έκδοσης του αρχικού διατάγματος οι καθαρές απολαβές του ανέρχονταν στο ποσό των €1.350 μηνιαίως, χωρίς την καταβολή 13ου μισθού, ενώ διέμενε στην πατρική του οικία. Με βάση τη μαρτυρία που προσκόμισε (Τεκμήριο 4), ο σημερινός του μηνιαίος μισθός ανέρχεται στο ποσό των €1.441,86. Δεν προκύπτει με σαφήνεια από τα ενώπιον του Δικαστηρίου στοιχεία κατά πόσον λαμβάνει πλέον 13ο μισθό. Στην βάση των ανωτέρω θεωρώ πως τα μηνιαία εισοδήματα του Καθ’ου η αίτηση δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να είναι κατώτερα των €1.441,86.

Περαιτέρω, λαμβάνεται υπόψη ότι ο Καθ’ου η αίτηση ενοικιάζει πλέον διαμέρισμα με μηνιαίο ενοίκιο ύψους €580, ενώ κατά την έκδοση του αρχικού διατάγματος  διέμενε με τους γονείς του. Το έξοδο αυτό αποτελεί νέα οικονομική επιβάρυνση, η οποία δεν μπορεί να αγνοηθεί. Ωστόσο, δεν θα ανέμενε ευλόγως το Δικαστήριο ότι ο Καθ’ου η αίτηση θα συνέχιζε να διαμένει επ’ αόριστον στην πατρική οικία.

Σε κάθε περίπτωση, η εν λόγω δαπάνη αλλά και τα λειτουργικά έξοδα της οικίας δεν βαρύνει αποκλειστικά τον ίδιο, καθόσον, συγκατοικεί με τη μνηστή του, με την οποία πρόκειται να τελέσει γάμο, γεγονός που συνεπάγεται επιμερισμό των σχετικών εξόδων. Πάνω απ’ όλα, όμως, προέχει η υποχρέωση του Καθ’ου η αίτηση να συμβάλει, αναλόγως των δυνατοτήτων του, στην κάλυψη των αναγκών της ανήλικης θυγατέρας του, της οποίας η ευημερία και το συμφέρον αποτελούν τον πρωταρχικό γνώμονα του Δικαστηρίου.

Υπό το φως των όσων έχουν αναφερθεί ανωτέρω η αίτηση εγκρίνεται και η ανταπαίτηση απορρίπτεται.

Η αίτηση καταχωρήθηκε στις 29/03/2024. Επομένως, η έκδοση διατάγματος ανατρέχει από την 01/04/2024 Για το ζήτημα της αναδρομικής ισχύς του διατάγματος παραπέμπω στην απόφαση Παπαντωνίου ν. Παπαντωνίου (2011) 1 Α.Α.Δ. 1875  όπου αναφέρθηκε ότι «Η διατύπωση του Άρθρου 36 του Νόμου αρ. 216/90, στον ενεστώτα χρόνο, δεν αποκλείει την αναδρομικότητα της παρεχόμενης διατροφής, διαφορετικά θα καθίστατο άνευ σημασίας η ημερομηνία καταχώρησης της αίτησης, με την οποία καθορίζονταν οι τότε ενεστώσες ανάγκες του δικαιούχου.»

 

 

Έχοντας υπόψη τις πιο πάνω τοποθετήσεις και κρίσεις μου, σύμφωνα με τις οποίες τα συνολικά μηνιαία έξοδα της ανήλικης, για σκοπούς υπολογισμού της διατροφής, ανέρχονται στο ποσό των €1.214 (€730 για γενικά έξοδα διατροφής πλέον €484 τα ιατρικά και/ή εν γένει ιατρικά έξοδα, βλέπε ανωτέρω) καθώς και τις οικονομικές δυνατότητες εκάστου των γονέων, τις οποίες εκτιμώ ότι δεν δύνανται να είναι κατώτερες των €1.000 μηνιαίως για την Αιτήτρια και €1.441,86 στρογγυλοποιημένο €1.442 για τον Καθ’ου η αίτηση, κρίνω ότι η συνεισφορά του τελευταίου στη διατροφή του ανήλικου τέκνου του πρέπει να καθοριστεί ως ακολούθως:

Εκδίδεται διάταγμα με το οποίο διατάσσεται ο Καθ'ου η αίτηση να καταβάλλει στην Αιτήτρια τα ακόλουθα ποσά:

 

1.Το ποσό των €420 μηνιαίως, αρχής γενομένης από την 01/04/2024 και καταβλητέο κάθε αντίστοιχη ημέρα εκάστου επόμενου μήνα , ως συνεισφορά του για τη διατροφή της ανήλικης θυγατέρας του Χ-Μ.Κ.

 

2.Το ποσό των €280 μηνιαίως, αρχής γενομένης από την 01/04/2024 και καταβλητέο κάθε αντίστοιχη ημέρα εκάστου επόμενου μήνα, ως συνεισφορά του για την κάλυψη των ιατρικών και εν γένει ιατρικών εξόδων της ανήλικης θυγατέρας του Χ-Μ.Κ.

 

Επί του ποσού της παραγράφου 1 θα εφαρμόζεται η προβλεπόμενη από τον νόμο αυτόματη αναπροσαρμογή, ήτοι αύξηση κατά ποσοστό 10% ανά διετία, αρχής γενομένης από την 01/04/2028, εκτός εάν το Δικαστήριο διατάξει διαφορετικά. Η εν λόγω αναπροσαρμογή δεν αφορά και δεν θα εφαρμοστεί επί του ποσού της παραγράφου 2.

 

Από τα ανωτέρω ποσά (της παραγράφου 1 και 2) θα αφαιρεθούν τα ακόλουθα:

 

(α) Ποσό €9.100, το οποίο αντιστοιχεί σε €350 μηνιαίως για περίοδο 26 μηνών (Απρίλιος 2024 – Μάιος 2026), το οποίο κατέβαλε ο Καθ’ου η αίτηση δυνάμει του διατάγματος διατροφής στην υπ’ αριθμόν αίτηση 115/2019. Νοείται ότι, σε περίπτωση μη πλήρους συμμόρφωσης προς το εν λόγω διάταγμα, θα αφαιρεθεί μόνο το ποσό το οποίο αποδεδειγμένα καταβλήθηκε.

 

β) Έξοδα παιδικής λέσχης για την περίοδο Απριλίου 2024 – Μαΐου 2026:

 

Ποσό που αφορά τα έξοδα παιδικής λέσχης για την περίοδο από Απρίλιο 2024 μέχρι και Μάιο 2026. Το συνολικό ποσό που αντιστοιχεί στο εν λόγω κονδύλι για την επίδικη περίοδο των 26 μηνών ανέρχεται σε €4.215 (€3.200 από Απρίλιο του 2024 μέχρι και Οκτώβριο του 2025 και μετά €145 για κάθε μήνα από Νοέμβριο του 2025 μέχρι και Μάιο του 2026). Από το ποσό αυτό αφαιρείται η οικονομική στήριξη που έλαβε η Αιτήτρια από τις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας, συνολικού ύψους €2.622, με αποτέλεσμα να απομένει καθαρό ποσό ύψους €1.593. Η αναλογία του Καθ’ ου η αίτηση επί του ποσού της κρατικής χορηγίας, υπολογιζόμενη σε ποσοστό 59%, ανέρχεται σε €1.547, στρογγυλοποιημένο, και το ποσό αυτό θα αφαιρεθεί από τις αναδρομικές υποχρεώσεις του, καθότι αντιστοιχεί σε δαπάνη η οποία έχει ήδη καλυφθεί εν μέρει από τρίτο.

 

3. Εκδίδεται περαιτέρω διάταγμα δυνάμει του οποίου ο Καθ’ου η αίτηση διατάσσεται να καταβάλει στην Αιτήτρια το ποσό των €977, το οποίο αποτελείται από:

(α) ποσό €812, που αντιστοιχεί στην αναλογία του επί του ενοικίου για την περίοδο από Απρίλιο 2024 μέχρι και Αύγουστο 2024, αναφορικά με το μερίδιο που αφορά την ανήλικη και

(β) ποσό €165, που αφορά την αναλογία του επί της δαπάνης για τέσσερα αναγκαία οδοντιατρικά σφραγίσματα της ανήλικης.

4.Εκδίδεται περαιτέρω διάταγμα δυνάμει του οποίου, σε περίπτωση κατά την οποία η ανήλικη χρειαστεί εντός του ίδιου ημερολογιακού έτους δεύτερη αλλαγή γυαλιών, δεδομένου ότι για σκοπούς υπολογισμού των ιατρικών εξόδων έχει ληφθεί υπόψη μία ετήσια αλλαγή, η Αιτήτρια υποχρεούται να ειδοποιήσει σχετικώς τον Καθ’ου η αίτηση, προσκομίζοντας ταυτόχρονα σχετική ιατρική βεβαίωση και απαιτώντας την καταβολή του αναλογούντος ποσού, ήτοι ποσοστού 59%, εντός 30 ημερών από την ημερομηνία της ειδοποίησης.

 

Εάν παρέλθει άπρακτη η ανωτέρω προθεσμία, και η Αιτήτρια κάλυψει το σύνολο του κονδυλίου διατηρεί το δικαίωμα να απαιτήσει το οφειλόμενο ποσό που αναλογεί στον Καθ’ου η αίτηση με την καταχώριση φυλακιστηρίου προσκομίζοντας τις σχετικές αποδείξεις.

 

5. Νοείται περαιτέρω ότι, σε περίπτωση κατά την οποία η Αιτήτρια αποταθεί εκ νέου για κρατική βοήθεια προς κάλυψη εξόδων της ανήλικης και το σχετικό αίτημα εγκριθεί, υποχρεούται να ενημερώσει γραπτώς τον Καθ’ου η αίτηση εντός επτά (7) ημερών από την ημερομηνία λήψης της εν λόγω κρατικής χορηγίας.

Σε τέτοια περίπτωση, το ποσό της εγκριθείσας χορηγίας θα επιμερίζεται σε δωδεκάμηνη βάση και θα αφαιρείται από το συνολικό ποσό των μηνιαίων εξόδων της ανήλικης, όπως αυτό καθορίστηκε ανωτέρω στο ποσό των €1.214, ήτοι €730 για γενικά έξοδα διατροφής και €484 για ιατρικά και εν γένει ιατρικά έξοδα. Επί του υπολοίπου ποσού που θα απομένει μετά την αφαίρεση της κρατικής χορηγίας, ο Καθ’ ου η αίτηση θα υποχρεούται να καταβάλλει το ποσοστό που του αναλογεί, ήτοι 59%.

6. Εκδίδεται τέλος διάταγμα με το οποίο διατάσσεται ο Καθ’ου η αίτηση να καταβάλει στην Αιτήτρια το συνολικό ποσό των €8.530, το οποίο αντιστοιχεί σε οφειλόμενες διατροφές για την περίοδο από 01/04/2024 μέχρι και τον Μάιο του 2026. Το εν λόγω ποσό προκύπτει από τη συνολική υποχρέωση του Καθ’ου η αίτηση δυνάμει των παραγράφων 1 έως 3 της παρούσας σε σχέση με τους μήνες αυτούς, ήτοι από το ποσό των €19.177, από το οποίο αφαιρείται το ποσό των €9.100 που καταβλήθηκε δυνάμει του διατάγματος που εκδόθηκε στην υπ’αριθμόν αίτηση 115/19 (ή το αποδεδειγμένα καταβληθέν ποσό), καθώς και το ποσό των €1.547 που αντιστοιχεί στην αναλογία του επί των εξόδων παιδικής λέσχης τα οποία καλύφθηκαν εν μέρει από κρατική χορηγία.

Το πιο πάνω ποσό των €8.530 να καταβληθεί σε έξι (6) ισόποσες δόσεις ύψους €1.421,67 εκάστη, ως ακολούθως:

(α) Η πρώτη δόση να καταβληθεί το αργότερο μέχρι την 18/11/2026.

(β) Η δεύτερη δόση να καταβληθεί το αργότερο μέχρι την 18/05/2027.

(γ) Η τρίτη δόση να καταβληθεί το αργότερο μέχρι την 18/11/2027.

(δ) Η τέταρτη δόση να καταβληθεί το αργότερο μέχρι την 18/05/2028.

(ε) Η πέμπτη δόση να καταβληθεί το αργότερο μέχρι την 18/11/2028.

(στ) Η έκτη και τελευταία δόση να καταβληθεί το αργότερο μέχρι την 18/05/2029.

Τα έξοδα της αίτησης,  όπως υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο, επιδικάζονται υπέρ της Αιτήτριας και εναντίον του Καθ'ου η Αίτηση. Για τους λόγους που ανέφερα ανωτέρω η ανταπαίτηση απορρίπτεται και τα έξοδα επιδικάζονται εναντίον του Αιτητή στην ανταπαίτηση. Λαμβάνοντας υπόψη ότι αίτηση και ανταπαίτηση συνεκδικάστηκαν να υπολογιστεί ένα σετ εξόδων.

 

 

 

 

 

(Υπ.)........................

                                                                                                    Μ.Χ. Κάιζερ, Π.

ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ 

 

 

 

 

 

---

cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο