ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ
ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΓΕΝΙΚΩΝ ΑΙΤΗΣΕΩΝ
ENΩΠΙΟΝ: Χ. Πογιατζή, Δ. Οικ. Δ.
Γενική Αίτηση Αρ։ 1/2025
Αναφορικά με τον Κυρωτικό της Συνθήκης μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Ένωσης Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών για Παροχή Νομικής Συνδρομής σε θέματα Αστικού και Ποινικού Δικαίου Νόμο 172/86
-και-
Αναφορικά με το Πρωτόκολλο μεταξύ της Κυβέρνησης της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Κυβέρνησης της Ρωσικής Ομοσπονδίας για το ευρετήριο των Διμερών Συμφωνιών (Κυρωτικός) Νόμος 34(III/2001)
-και-
Αναφορικά με τον Περί Αποφάσεων Αλλοδαπών Δικαστηρίων (Αναγνώριση, Εγγραφή και Εκτέλεση Δυνάμει Συμβάσεως) Νόμος 121(Ι)/2000
-και-
Αναφορικά με την Απόφαση του Περιφερειακού Δικαστηρίου Σαβιολόφσκι της Μόσχας, στη Ρωσική Ομοσπονδία ημερ. 18.08.2022 καθιστώντας την τελεσίδικη και εκτελεστή
-και-
Μεταξύ:
B.A., εκ Ρωσικής Ομοσπονδίας, Μόσχα
Αιτητή
-και-
N.B., εκ Ουκρανίας και νυν κάτοικου Λεμεσού
Καθ΄ ης η αίτηση
Ημερομηνία: 09/01/2026
Εμφανίσεις:
Για τον Αιτητή: κ. Ρίκκος Ερωτοκρίτου για Ρ. Ερωτοκρίτου & Συνεργάτες Δ.Ε.Π.Ε.
Για την Καθ’ ης η Αίτηση։ κ. Χρίστος Τ. Τιμοθέου για Χ. Τιμοθέου & Λ. Νεοφύτου
ΑΠΟΦΑΣΗ
(I) ΕΙΣΑΓΩΓΗ։
- Με την Αίτηση του η οποία καταχωρήθηκε αρχικά στις 02/10/2023 στο Οικογενειακό Δικαστήριο Λεμεσού, ο Αιτητής αξιώνει την έκδοση διατάγματος με το οποίο να αναγνωρίζει ως τελεσίδικη, δεσμευτική και εκτελεστή την απόφαση του Περιφερειακού Δικαστηρίου Σαβιολόφσκι της Μόσχας στην Ρωσική Ομοσπονδία ημερομηνίας 18/08/2022, καθώς και διατάγματος με το οποίο να διατάσσεται η εγγραφή και εκτέλεση της ωσάν να ήταν απόφαση κυπριακού Δικαστηρίου.
- Το Δικαστήριο αφού ετέθη ζήτημα κατά τόπο αναρμοδιότητας του, διότι διαπιστώθηκε ότι η Καθ’ ης η Αίτηση έχει την συνήθη διαμονή της στην επαρχία Πάφου και όχι στην Λεμεσό και αφού άκουσε τους συνηγόρους των διαδίκων, αποφάσισε στις 18/10/2024 όπως η παρούσα υπόθεση παραπεμφθεί στο Οικογενειακό Δικαστήριο Πάφου ως το κατά τόπο αρμόδιο Δικαστήριο για να τύχει εκεί ανάλογου χειρισμού.
- Η υπό εξέταση αίτηση στηρίζεται μεταξύ άλλων στα άρθρα 30 και 111 του Συντάγματος, στα άρθρα 2-18 του περί Οικογενειακών Δικαστηρίων Ν.23/90, στον Κυρωτικό της Συνθήκης μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Ένωσης Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών για Παροχή Νομικής Συνδρομής σε θέματα Αστικού και Ποινικού Δικαίου Νόμο 172/86, ήτοι στα άρθρα 2-6, 12,13, 15, 23-28, 31 και 32, στον Πρωτόκολλου μεταξύ της Κυβέρνησης της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Κυβέρνησης της Ρωσικής Ομοσπονδίας για το ευρετήριο των Διμερών Συμφωνιών (Κυρωτικός) Νόμο 34(III/2001), στον Περί Αποφάσεων Αλλοδαπών Δικαστηρίων (Αναγνώριση, Εγγραφή και Εκτέλεση Δυνάμει Συμβάσεως) Νόμο 121(Ι)/2000, στον περί σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμο 216/90 και στους περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικούς Κανονισμούς.
- Στις 29/01/2024 η πλευρά της Καθ’ ης η Αίτηση καταχώρησε την ένσταση της στην έκδοση των αιτούμενων διαταγμάτων προβάλλοντας συνολικά πέντε λόγους ένστασης. Δεν καταχωρήθηκαν οποιεσδήποτε συμπληρωματικές-απαντητικές ένορκες δηλώσεις από τα μέρη, ούτε και ζητήθηκε η αντεξέταση των ενόρκως δηλούντων στα πλαίσια εκδίκασης της παρούσης. Μετά από διάφορες αναβολές της υπόθεσης που ζητήθηκαν από τους διαδίκους και τους συνηγόρους τους για διάφορους λόγους και οι οποίες προκάλεσαν ακόμα μεγαλύτερη καθυστέρηση στην εκδίκαση της παρούσης, τελικώς η αίτηση οδηγήθηκε σε ακρόαση με την παράδοση των γραπτών αγορεύσεων των μερών και τις οποίες λαμβάνω σοβαρά υπόψη.
(II) ΟΙ ΘΕΣΕΙΣ ΤΟΥ ΑΙΤΗΤΗ։
- Η αίτηση συνοδεύεται από την ένορκη δήλωση της κας Μ.Χ. δικηγόρου στο δικηγορικό γραφείο που εκπροσωπεί τον Αιτητή, η οποία δήλωσε πως είναι δεόντως εξουσιοδοτημένη από αυτόν όπως προβεί σε αυτήν, λόγω του ότι δεν μπορεί να ταξιδέψει εκτός της Ρωσίας όπου διαμένει, ένεκα της έκρυθμης κατάστασης που επικρατεί με την εμπόλεμη σύρραξη στην Ουκρανία.
- Η ενόρκως δηλούσα υποστηρίζει ότι στις 18/08/2022 το Περιφερειακό Δικαστήριο Σαβιολόβσκι στην Μόσχα της Ρωσικής Ομοσπονδίας, εξέδωσε δικαστική απόφαση μετά από σχετική αξίωση του Αιτητή στην αστική υπόθεση με αρ. 2-2951/22 κατά της Καθ’ ης η Αίτηση, στην βάση της οποίας αποφάσισε τα ακόλουθα։
(α) Να προσδιοριστεί ως ο τόπος κατοικίας του ανήλικου τέκνου των διαδίκων Ν.Α. του Μ., που γεννήθηκε στις 12/03/2010, ο εκάστοτε τόπος κατοικίας του πατέρα της.
(β) Να εισπραχθεί από την Καθ’ ης η Αίτηση στην παρούσα υπόθεση η διατροφή για την συντήρηση του ανήλικου τέκνου των διαδίκων σε μηνιαία βάση, σε σταθερό χρηματικό ποσό, ύψους ενός τεκμηρίου διαβίωσης για την Μόσχα, για παιδιά την περαιτέρω αναπροσαρμογή ανάλογα με την αύξηση του ελάχιστου τεκμηρίου διαβίωσης, αρχής γενομένης από την 03/11/2021 ως την ενηλικίωση του ανήλικου.
(γ) Η εν λόγω δικαστική απόφαση τέθηκε σε ισχύ στις 20/09/2022, ενώ επισυνάπτεται ως Τεκμήριο 1, δεόντως υπογεγραμμένο και κεκυρωμένο αντίγραφο της. Επιπλέον, επισυνάπτεται στην εν λόγω ένορκη δήλωση ως Τεκμήριο 1Α, πρωτότυπη, ενυπόγραφη και κεκυρωμένη βεβαίωση του εν λόγω Δικαστηρίου, με την οποία βεβαιώνεται η αποστολή της εν λόγω δικαστικής απόφασης και ταυτόχρονα βεβαιώνεται ότι από τις 17/03/2023 και εντεύθεν δεν καταχωρήθηκε οποιαδήποτε έφεση στην δικαστική απόφαση που εκδόθηκε στα πλαίσια της αστικής αγωγής με αρ. 2-2951/22.
- Επιπρόσθετα, η ενόρκως δηλούσα αναφέρει ότι τόσο η υπό κρίση δικαστική απόφαση όσο και η σχετική βεβαίωση μεταφράστηκαν δεόντως από την ρωσική στην ελληνική γλώσσα στην βάση του Ν.45(Ι)2019, τα οποία και παρουσιάζει ως Τεκμήριο 2 και 2Α αντίστοιχα.
- Θεωρεί ότι πληρούνται σωρευτικά οι προϋποθέσεις για την εγγραφή, αναγνώριση και εκτέλεση της πιο πάνω αλλοδαπής δικαστικής απόφασης στην Κυπριακή Δημοκρατία, για τους ακόλουθους λόγους։
(α) Η δικαστική απόφαση που εκδόθηκε στις 18/08/2022 από το Περιφερειακό Δικαστήριο Σαβιολόβσκι της Μόσχας είναι τελεσίδικη και εκτελεστή στην Ρωσική Ομοσπονδία, αφού δεν έχει καταχωρηθεί έφεση εναντίον της απόφασης.
(β) Η σχετική δικαστική απόφαση εκδόθηκε κατόπιν εξέτασης των στοιχείων που προσκόμισε ο Αιτητής προς υποστήριξη της απαίτησης του ενώπιον του ρωσικού Δικαστηρίου και μετά από παράλειψη της Καθ’ ης η Αίτηση να εμφανιστεί στην συγκεκριμένη δικαστική διαδικασία, παρά το ότι κλητεύθηκε δεόντως και εμπρόθεσμα σύμφωνα με το ρωσικό δίκαιο, όπως προκύπτει και από το ίδιο το λεκτικό της συγκεκριμένης δικαστικής απόφασης, αλλά ούτε και άσκησε οποιοδήποτε εφετειακό ένδικο μέσο κατά αυτής.
(γ) Η υπό αναφορά δικαστική απόφαση δεν εμπίπτει εντός της αποκλειστικής αρμοδιότητας κάποιας αρχής στην Κυπριακή Δημοκρατία.
(δ) Καμία προηγούμενη τελεσίδικη απόφαση επί του ίδιου επίδικου θέματος της απόφασης δεν έχει αρχίσει στα κυπριακά Δικαστήρια, εξ’ όσων την πληροφόρησε ο Αιτητής, μεταξύ των ίδιων διαδίκων.
(ε) Η αναγνώριση και εκτέλεση της εν λόγω δικαστικής απόφασης δεν είναι αντίθετη με τις βασικές νομικές αρχές της Κυπριακής Δημοκρατίας και δεν παραβλάπτει την ασφάλεια και κυριαρχία της.
(III) ΟΙ ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΘ’ ΗΣ Η ΑΙΤΗΣΗ։
- Η Καθ’ ης η Αίτηση καταχώρησε την ένσταση της στις 29/01/2024 προβάλλοντας συνολικά πέντε λόγους, οι οποίοι είναι οι ακόλουθοι։
(α) Το Οικογενειακό Δικαστήριο Λεμεσού είναι κατά τόπο αναρμόδιο να εκδικάσει την υπό κρίση αίτηση, καθότι η Καθ’ ης η Αίτηση είναι μόνιμη κάτοικος Πάφου.
(β) Δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 24 του Κυρωτικού της Συνθήκης μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Ένωσης Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών για Παροχή Νομικής Συνδρομής σε θέματα Αστικού και Ποινικού Δικαίου Νόμος του 1986 (Ν.172/86) για την έκδοση των αιτούμενων διαταγμάτων.
(γ) Η Καθ’ ης η Αίτηση δεν ενημερώθηκε δεόντως και/ή νομότυπα για την εναντίον της δικαστική διαδικασία ενώπιον του Επαρχιακού Δικαστηρίου Σαβιολόφκι της Μόσχας.
(δ) Η υπό κρίση αίτηση δεν συνοδεύεται από τα αναγκαία έγγραφα, όπως ορίζει το άρθρο 28 του Κυρωτικού της Συνθήκης μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Ένωσης Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών για την Παροχή Νομικής Συνδρομής σε θέματα Αστικού και Ποινικού Δικαίου Νόμος του 1986 (Ν.172/86) και το άρθρο 13 του περί Ευρωπαϊκής Συμβάσεως περί Αναγνωρίσεως και Εκτελέσεως Αποφάσεων Αφορωσών εις Κηδεμονίαν Ανηλίκων και εις Αποκατάστασιν Κηδεμονίας Ανηλίκων (Κυρωτικός) Νόμος του 1986 (Ν.36/86).
(ε) Η υπό κρίση αίτηση θα πρέπει να απορριφθεί καθότι έρχεται σε αντίθεση με το άρθρο 10 (1) (δ) του περί Ευρωπαϊκής Συμβάσεως περί Αναγνωρίσεως και Εκτελέσεως Αποφάσεων Αφορωσών εις Κηδεμονίαν Ανηλίκων και εις Αποκατάστασιν Κηδεμονίας Ανηλίκων (Κυρωτικός) Νόμος του 1986 (Ν.36/86).
- Η υπό κρίση αίτηση συνοδεύεται από την ένορκη δήλωση του κ. Σ.Κ. δικηγόρου στο δικηγορικό γραφείο που εκπροσωπεί την Καθ’ ης η Αίτηση, ο οποίος δηλώνει ότι είναι δεόντως εξουσιοδοτημένος να προβεί στην εν λόγω δήλωση.
- Αρχικά, ο ενόρκως δηλών υποστηρίζει ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 24 του Κυρωτικού της Συνθήκης μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Ένωσης Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών για την Παροχή Νομικής Συνδρομής σε θέματα Αστικού και Ποινικού Δικαίου Νόμος του 1986 (Ν.172/86) για την έκδοση των αιτούμενων διαταγμάτων. Αναφέρει ότι σύμφωνα με το άρθρο 24 (4) δεν θα πρέπει να υπάρχει δικαστική απόφαση, η οποία να έχει καταστεί τελεσίδικη για το ίδιο επίδικο θέμα μεταξύ των διαδίκων στο έδαφος του Συμβαλλόμενου Κράτους, όπου πρόκειται να αναγνωριστεί και εκτελεστεί η δικαστική απόφαση.
- Αναφέρει ότι με την αλλοδαπή απόφαση, καθορίστηκε ως τόπος διαμονής της ανήλικης θυγατέρας των διαδίκων, ο τόπος κατοικίας του Αιτητή στην Μόσχα, δηλαδή στην ουσία ανατέθηκε στον Αιτητή η φύλαξη και φροντίδα της ανήλικης. Υποστηρίζει ότι υπάρχει τελεσίδικη απόφαση στην Κύπρο με την οποία ανατέθηκε η φύλαξη και φροντίδα του ανήλικου τέκνου των διαδίκων στην Καθ’ ης η Αίτηση. Συγκεκριμένα, αναφέρει ότι στις 19/03/2021 εκδόθηκε από το Οικογενειακό Δικαστήριο Λεμεσού εκ συμφώνου διάταγμα στα πλαίσια της Αίτησης Γονικής Μέριμνας με αρ. 372/2016 την οποία παρουσίασε ως Τεκμήριο Α επί της ένορκης δήλωσης του.
- Περαιτέρω, ο ενόρκως δηλών υποστηρίζει ότι σύμφωνα με το άρθρο 24 (5) του Ν.172/86, για να εκδοθεί διάταγμα εγγραφής και εκτέλεσης, δεν θα πρέπει να εκκρεμεί ενώπιον Δικαστηρίου της χώρας από την οποία ζητείται να εγγραφεί και εκτελεστεί η απόφαση, διαδικασία μεταξύ των ίδιων διαδίκων για το ίδιο επίδικο αντικείμενο και η εν λόγω διαδικασία να είχε εγερθεί προηγουμένως. Επιπρόσθετα, αναφέρει ότι ο Αιτητής στις 26/10/2021 καταχώρησε ενώπιον του Οικογενειακού Δικαστηρίου Λεμεσού την Αίτηση Γονικής Μέριμνας αρ. 3/2021 με την οποία αιτείται την τροποποίηση του πιο πάνω διατάγματος. Διευκρινίζει ότι η Αίτηση Γονικής Μέριμνας με αρ. 3/2021 εκκρεμεί ακόμα ενώπιον του Οικογενειακού Δικαστηρίου Λεμεσού και η επόμενη δικάσιμος είναι ορισμένη στις 15/02/2024.
- Ο ενόρκως δηλών πιστεύει ότι η υπό κρίση αίτηση θα πρέπει να απορριφθεί και για τον λόγο ότι προσκρούει στις πρόνοιες του άρθρου 10 (1) (δ) του περί Ευρωπαϊκής Συμβάσεως περί Αναγνωρίσεως και Εκτελέσεως Αποφάσεων Αφορωσών εις Κηδεμονίαν Ανηλίκων και εις Αποκατάστασιν Κηδεμονίας Ανηλίκβν (Κυρωτικός) Νόμος του 1986 (Ν.36/86) για τους ίδιους λόγους που αναφέρει ανωτέρω.
- Όπως τον έχει πληροφορήσει η Καθ’ ης η Αίτηση, παρά την ύπαρξη του διατάγματος ημερομηνίας 19/03/2021, ο Αιτητής χωρίς την συγκατάθεση της τον Ιούλιο του 2021 πήρε την ανήλικη και την μετέφερε στην Ρωσία. Ακολούθως, η Καθ’ ης η Αίτηση στις 13/08/2021 προέβη σε καταγγελία στην αστυνομία εναντίον του Αιτητή για απαγωγή της ανήλικης, ενώ από τον Ιούλιο του 2021 και εντεύθεν ο Αιτητής κατακρατεί παράνομα την ανήλικη στην Ρωσία.
- Θεωρεί ακόμα, ότι η υπό κρίση αίτηση θα πρέπει να απορριφθεί και για τον λόγο ότι δεν συνοδεύεται από τα αναγκαία έγγραφα, όπως ορίζει το άρθρο 28 του Κυρωτικού της Συνθήκης μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Ένωσης Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών για την Παροχή Νομικής Συνδρομής σε θέματα Αστικού και Ποινικού Δικαίου Νόμος του 1986 (Ν.172/86) και το άρθρο 13 του περί Ευρωπαϊκής Συμβάσεως περί Αναγνωρίσεως και Εκτελέσεως Αποφάσεων Αφορωσών εις Κηδεμονίαν Ανηλίκων και εις Αποκατάστασιν Κηδεμονίας Ανηλίκων (Κυρωτικός) Νόμος του 1986 (Ν.36/86). Σύμφωνα με τα πιο πάνω άρθρα, η υπό κρίση αίτηση θα έπρεπε να συνοδεύεται από έγγραφο, το οποίο να αποδεικνύει ότι επιδόθηκαν δεόντως στην Καθ’ ης η Αίτηση τα έγγραφα για την εναντίον της διαδικασία στην Ρωσία και πως δεν υπάρχει τέτοιο έγγραφο, στα έγγραφα που επισυνάφθηκαν στην υπό κρίση αίτηση.
- Για αυτό πιστεύει ότι επιβεβαιώνεται ο λόγος ένστασης της Καθ’ ης η Αίτηση, ότι δηλαδή αυτή δεν ενημερώθηκε δεόντως και/ή νομότυπα για την εναντίον της δικαστική διαδικασία ενώπιον του Επαρχιακού Δικαστηρίου Σαβιολόφσκι της Μόσχας.
(IV) ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ։
- Η δυνατότητα εγγραφής, αναγνώρισης και εκτέλεσης μίας αλλοδαπής απόφασης, στα πλαίσια της υπό εξέταση υπόθεσης, προνοείται στα άρθρα 23-28 του Κυρωτικού της Συνθήκης μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Ένωσης Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών για την Παροχή Νομικής Συνδρομής σε θέματα Αστικού και Ποινικού Δικαίου Νόμου του 1986 (Ν.172/86) και η οποία συνεχίζει να ισχύει μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Ρωσικής Ομοσπονδίας δυνάμει μεταγενέστερου Πρωτοκόλλου, το οποίο κυρώθηκε με τον Ν.34(iii)/2001.
- Για το ποιες αποφάσεις μπορούν να αναγνωριστούν στο έδαφος των Συμβαλλομένων στα πλαίσια της Συνθήκης, θα πρέπει να ανατρέξουμε στο άρθρο 23(1) αυτής το οποίο προβλέπει τα ακόλουθα:
«1. Δικαστικές αποφάσεις των αρχών εκάτερου Συμβαλλόμενου Μέρους που αναφέρονται στην παράγραφο 2 του Άρθρου 1 θα αναγνωρίζονται και εκτελούνται στο έδαφος του άλλου Συμβαλλόμενου Μέρους κάτω από τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στη Συνθήκη αυτή».
- Συνάγεται δηλαδή μέσα από την προαναφερόμενη διάταξη, πως αντικείμενο της πρόνοιας αυτής είναι οι αποφάσεις που εκδίδονται σε μια από τις δύο χώρες και σκοπός της είναι να μπορούν αυτές να αναγνωριστούν και εκτελεστούν στο άλλο κράτος. Το άρθρο 1 της εν λόγω Συνθήκης καθορίζει την έννομη προστασία που κατοχυρώνεται υπέρ των πολιτών που είναι τόσο Ρώσοι όσο και Κύπριοι πολίτες. Ειδικότερα, στο εδάφιο 2 του άρθρου 1, προβλέπεται ότι οι πολίτες του ενός κράτους θα δικαιούνται ελεύθερα και ανεμπόδιστα να προσφεύγουν στα δικαστήρια ή στο Γραφείο Δημόσιου Κατηγόρου (τις οποίες ονομάζει "δικαστικές αρχές") ή και σε άλλες αρχές του άλλου κράτους έχοντας τα ίδια δικαιώματα, όπως και οι πολίτες του τελευταίου αυτού κράτους.
- Η διαδικασία αναγνώρισης και εκτέλεσης μία αλλοδαπής δικαστικής απόφασης αναλύεται στα άρθρα 26 και 27 της πιο πάνω συνθήκης, τα οποία παραθέτω αυτούσια πιο κάτω։
«Άρθρο 26
Διαδικασία Αναγνώρισης και Εκτέλεσης Δικαστικών Αποφάσεων
1. Για το σκοπό εκτέλεσης των δικαστικών αποφάσεων που αναφέρονται στο Άρθρο 23, τα δικαστήρια του Συμβαλλόμενου Μέρους στο έδαφος του οποίου επιδιώκεται να εκτελεσθεί η δικαστική απόφαση θα εκδίδουν απόφαση που να επιτρέπει τέτοια εκτέλεση. Η παραγγέλλουσα αρχή πρέπει να ενημερώνεται για την έκδοση τέτοιας απόφασης.
2. Κατά τη χορήγηση της άδειας εκτέλεσης το δικαστήριο θα περιορίζεται στο να διαπιστώσει κατά πόσο ικανοποιούνται οι προϋποθέσεις των Άρθρων 24 και 25 καθώς και οι απαιτήσεις του Άρθρου 28.
3. Η διαδικασία εξασφάλισης της άδειας για εκτέλεση, καθώς και η διαδικασία της εκτέλεσης θα διέπεται από το δίκαιο του Συμβαλλόμενου Μέρους στο έδαφος του οποίου επιδιώκεται η εκτέλεση της δικαστικής απόφασης.
Άρθρο 27
1. Η αίτηση για την εκτέλεση δικαστικής απόφασης θα υποβάλλεται σε δικαστική αρχή του τόπου της έκδοσης της. Η αρχή αυτή διαβιβάζει την αίτηση στο αρμόδιο δικαστήριο του άλλου Συμβαλλόμενου Μέρους.
2. Αν το πρόσωπο που υποβάλλει την αίτηση για εκτέλεση διατηρεί μόνιμη ή προσωρινή διαμονή στο έδαφος του Συμβαλλόμενου Μέρους όπου επιδιώκεται να εκτελεσθεί η δικαστική απόφαση, η αίτηση μπορεί επίσης να υποβάλλεται απ' ευθείας στο αρμόδιο δικαστήριο του Συμβαλλόμενου τούτου Μέρους».
- Όπως προνοείται στο άρθρο 26 παρ.2 του πιο πάνω νόμου, κατά την χορήγηση της άδειας εκτέλεσης, το Δικαστήριο θα περιορίζεται στο να διαπιστώσει κατά πόσο ικανοποιούνται οι προϋποθέσεις των άρθρων 24 και 25 καθώς και οι απαιτήσεις του άρθρου 28. Ανατρέχοντας στο άρθρο 24 του εν λόγω Νόμου, διαπιστώνω ότι τίθενται ουσιαστικά πέντε προϋποθέσεις για να θεωρηθεί ότι μία απόφαση επιδέχεται αναγνώρισης και εκτέλεσης, ως ακολούθως:
(α) να είναι τελεσίδικη και εκτελεστή δυνάμει του δικαίου του συμβαλλόμενου μέρους στο έδαφος του οποίου εκδόθηκε,
(β) ο διάδικος ο οποίος παρέλειψε να εμφανιστεί και να λάβει μέρος στη διαδικασία και εναντίον του οποίου εκδόθηκε η απόφαση κλητεύθηκε κανονικά και εμπρόθεσμα σύμφωνα με το δίκαιο του συμβαλλόμενου μέρους στο έδαφος του οποίου εκδόθηκε η απόφαση,
(γ) η υπόθεση να μην εμπίπτει εντός της αποκλειστικής αρμοδιότητας κάποιας αρχής του συμβαλλόμενου μέρους στο έδαφος του οποίου πρόκειται να αναγνωριστεί και εκτελεστεί η απόφαση,
(δ) καμιά δικαστική απόφαση, η οποία να έχει καταστεί τελεσίδικη, δεν έχει εκδοθεί προηγουμένως για αυτό το επίδικο αντικείμενο μεταξύ των ίδιων διαδίκων στο έδαφος του συμβαλλόμενου μέρους όπου πρόκειται να αναγνωριστεί και εκτελεστεί η δικαστική απόφαση και,
(ε) να μην εκκρεμεί ενώπιον της δικαστικής αρχής του παραγγελλόμενου συμβαλλόμενου μέρους διαδικασία μεταξύ των ίδιων διαδίκων για το ίδιο επίδικο αντικείμενο και η διαδικασία αυτή ήταν η πρώτη που είχε εγερθεί.
- Περαιτέρω, στην βάση του άρθρου 28 του Κυρωτικού της Συνθήκης μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Ένωσης Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών για την Παροχή Νομικής Συνδρομής σε θέματα Αστικού και Ποινικού Δικαίου Νόμος του 1986 (Ν.172/86) προνοούνται τρείς σημαντικές απαιτήσεις, τόσο για σκοπούς αναγνώρισης όσο και για σκοπούς εκτέλεσης της αλλοδαπής απόφασης, ήτοι η υποχρεωτική επισύναψη ορισμένων εγγράφων στην αίτηση που υποβάλλεται, ως ακολούθως:
(α) το πρωτότυπο ή ένα πιστοποιημένο αντίγραφο της δικαστικής απόφασης μαζί με ένα πιστοποιητικό για το τελεσίδικο και εκτελεστό αυτής εκτός αν αυτό μαρτυρείται από αυτή την ίδια τη δικαστική απόφαση,
(β) ένα έγγραφο που να πιστοποιεί ότι ο διάδικος σε βάρος του οποίου εκδόθηκε η δικαστική απόφαση κλητεύθηκε εμπρόθεσμα σύμφωνα με το δίκαιο του συμβαλλόμενου μέρους στο έδαφος του οποίου εκδόθηκε η απόφαση και,
(γ) μια πιστοποιημένη μετάφραση της αίτησης και των εγγράφων που αναφέρονται στα πιο πάνω σημεία.
- Επιπρόσθετα, στην βάση του άρθρου 25 του προαναφερόμενου Νόμου, προβλέπεται ότι μόνο οι αποφάσεις που έχουν εκδοθεί μετά την έναρξη ισχύος της συνθήκης αναγνωρίζονται και εκτελούνται, όμως διαφορετική ρύθμιση γίνεται για τις αποφάσεις διαζυγίου όπου είναι δυνατή η αναγνώριση τους ακόμα και για αυτές που εκδόθηκαν πριν την έναρξη ισχύος της Συνθήκης.
- Εν προκειμένω, τυγχάνουν επίσης εφαρμογής και οι πρόνοιες του άρθρου 5 του Περί Αποφάσεων Αλλοδαπών Δικαστηρίων (Αναγνώριση, Εγγραφή και Εκτέλεση Δυνάμει Συμβάσεως) Νόμος 121(Ι)/2000, που ουσιαστικά προβλέπουν την ακολουθητέα δικαστική διαδικασία ως ακολούθως:
« 5.—(1) Η διαδικασία η οποία ακολουθείται δυνάμει του παρόντος Νόμου για την εγγραφή, αναγνώριση ή εκτέλεση απόφασης αλλοδαπού δικαστηρίου είναι η ακόλουθη:
(α) Η διαδικασία αρχίζει με καταχώριση στο δικαστήριο αίτησης διά κλήσεως που συνοδεύεται από ένορκη δήλωση, σύμφωνα με τις διατάξεις των περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικών Κανονισμών, με τις ανάλογες προσαρμογές, στην οποία εμφαίνεται ως αιτητής η αρμόδια αρχή ή το πρόσωπο προς όφελος του οποίου εξεδόθη η απόφαση αλλοδαπού δικαστηρίου, αναλόγως της περιπτώσεως, και ως καθ' ου η αίτηση το πρόσωπο εναντίον του οποίου ζητείται η αναγνώριση, εγγραφή ή εκτέλεση της απόφασης αλλοδαπού δικαστηρίου:
Νοείται ότι οι περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικοί Κανονισμοί για υποκατάστατη επίδοση ισχύουν:
Νοείται περαιτέρω ότι σε περιπτώσεις όπου στη διαδικασία κατά την οποία έχει εκδοθεί η απόφαση δεν υπήρχε αντίδικος, η διαδικασία αρχίζει με μονομερή αίτηση που συνοδεύεται από ένορκη δήλωση.
(β) Κατά την καταχώριση της αίτησης ορίζεται ημερομηνία ακρόασης σε χρόνο που να μην υπερβαίνει τις τέσσερις εβδομάδες από την ημερομηνίας καταχώρησής της.
(γ) Μετά την καταχώρηση της αίτησης επιδίδεται, χωρίς καθυστέρηση, στον καθ' ου η αίτηση αντίγραφο της.
(δ) Ο καθ' ου η αίτηση υποβάλλει, εάν επιθυμεί, γραπτή ένσταση που συνοδεύεται από ένορκη δήλωση για τα γεγονότα στα οποία στηρίζει την ένστασή του, τουλάχιστο δύο μέρες πριν από την ημερομηνία ακρόασης της αίτησης
(ε) Οι λόγοι επί των οποίων ο καθ' ου η αίτηση δύναται να στηρίξει την ένσταση του περιορίζονται στο θέμα της δικαιοδοσίας του δικαστηρίου ή στην αποδεδειγμένη ικανοποίηση της απόφασης και στην ύπαρξη των προϋποθέσεων που αναφέρονται στη συνθήκη σχετικά με την εφαρμογή της.
(στ) Το δικαστήριο δε δίνει παράταση της προθεσμίας για την υποβολή ένστασης, εκτός αν πεισθεί ότι υπάρχουν ειδικοί λόγοι για παραχώρηση εύλογου χρόνου παράτασης.
(ζ) Η απόδειξη των γεγονότων δύναται να γίνει είτε με ένορκη δήλωση είτε με προφορική μαρτυρία σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας.
(η) Μετά το πέρας της ακρόασης, το δικαστήριο εκδίδει την απόφαση του το ταχύτερο δυνατό.
(2) Η αναφερόμενη στο εδάφιο (1) αίτηση δύναται να γίνει μόνο για την αναγνώριση και εγγραφή απόφασης αλλοδαπού δικαστηρίου, χωρίς να είναι απαραίτητο να ζητείται ταυτόχρονα και η εκτέλεσή της».
- Στην απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου στην υπόθεση Υπουργός Δικαιοσύνης v. Χρήστου Καραμπατάκη (2007) 1Α ΑΑΔ 503, υποδείχθηκαν τα ακόλουθα σχετικά:
«Ο Ν.121(1)/00 δεν προσθέτει στο ουσιαστικό δίκαιο. Εξαντλείται στην ακολουθητέα διαδικασία, με δοσμένη την κατά τον τρόπο που εξειδικεύει ύπαρξη υποχρέωσης αναγνώρισης και εγγραφής».
Όπως εξηγήθηκε στην πιο πάνω απόφαση, ο Ν.121(1)/00 «δεν παρέχει δυνατότητα για αναγνώριση και εκτέλεση αποφάσεων αλλοδαπού δικαστηρίου μη προηγουμένως υπαρκτή». Για αυτό και το άρθρο 3(1) του εν λόγω νόμου προνοεί πως:
«3(1) Απόφαση αλλοδαπού δικαστηρίου σημαίνει απόφαση δικαστηρίου ή διαιτητικού σώματος ή οργάνου ξένης χώρας με την οποία η Κυπριακή Δημοκρατία έχει συνομολογήσει ή συνδέεται με συνθήκη για αμοιβαία αναγνώριση και εκτέλεση δικαστικών και διαιτητικών αποφάσεων και η οποία είναι εκτελεστή στη χώρα στην οποία εκδίδεται».
- Επιπρόσθετα των πιο πάνω, θα ήθελα να επισημάνω ότι οι διεθνείς συμβάσεις, όπως είναι και η υπό κρίση συνθήκη μεταξύ Ρωσίας και Κυπριακής Δημοκρατίας, έχουν αυξημένη ισχύ έναντι της εθνικής νομοθεσίας όπως είναι ο Νόμος 121(Ι)/2000, ως προνοούν και οι σχετικές διατάξεις του Συντάγματος της Κυπριακής Δημοκρατίας.
- Όπως υπεδείχθη στην Θεόδωρος Παναγή ν. Τατιάνα Σνετσιέβα, Έφεση 36/2011, ημερομηνίας 19/03/2014:
«Η Σύμβαση, όπως είναι θεμελιωμένο έχει αυξημένη ισχύ, όχι υπό την έννοια της ανάκλησης οποιουδήποτε αντιφατικού με αυτή εσωτερικού δικαίου, αλλά υπό την έννοια ότι έχει αυξημένη ισχύ και προβάδισμα στην εφαρμογή της έναντι του εσωτερικού δικαίου. (Βλ. Toulla G. Malaktou v. Christodoulos G. Armeftis and another (1987) 1 CLR 207, In Re Charalambous (1987) 1 CLR 427) ».
(V) ΕΞΕΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΙΤΗΣΗΣ։
- Λαμβάνοντας υπόψη τις πιο πάνω νομοθετικές διατάξεις και την σχετική νομολογία, προχωρώ στην εξέταση της αίτησης με βάση το περιεχόμενο της, τις θέσεις των διαδίκων αλλά και των λόγων ένστασης που έχουν προβληθεί.
- Αρχικά, θεωρώ ότι το Δικαστήριο θα πρέπει να εξετάσει κατά προτεραιότητα τις ακόλουθες τρείς θεμελιώδεις παραμέτρους κατ’ εφαρμογή των προνοιών του Κυρωτικού της Συνθήκης μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Ένωσης Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών για την Παροχή Νομικής Συνδρομής σε θέματα Αστικού και Ποινικού Δικαίου Νόμος του 1986 (Ν.172/86) αλλά και του Ν.121(1)/2000։ (α) αν στην υπό κρίση υπόθεση, η απόφαση που εκδόθηκε στο ρωσικό Δικαστήριο αποτελεί μία δικαστική απόφαση που δύναται να εγγραφεί και να εκτελεστεί εντός της Κυπριακής Δημοκρατίας και κατ’ επέκταση αν τα Κυπριακά Δικαστήρια αποκτούν δικαιοδοσία και αρμοδιότητα να επιληφθούν της υπό εξέταση αίτησης (β) αν η εν λόγω απόφαση του ρωσικού Δικαστηρίου της οποίας ζητείται η αναγνώριση και εκτέλεση στο κυπριακό Δικαστήριο, έχει εκδοθεί μετά την έναρξη ισχύος της συνθήκης και (γ) αν έχει τηρηθεί η προβλεπόμενη ακολουθητέα διαδικασία του άρθρου 5 στον Ν. 121(1)/00.
- Κατά πρώτον, διαπιστώνω ότι ζητείται η εγγραφή και εκτέλεση από το παρόν Δικαστήριο μίας αλλοδαπής απόφασης η οποία εκδόθηκε από το Περιφερειακό Δικαστήριο Σαβιολόφσκι το οποίο έχει έδρα την πόλη της Μόσχας εντός της Ρωσικής Ομοσπονδίας και μελετώντας την έχω διαπιστώσει ότι αφορά ζητήματα γονικής μέριμνας, καθορισμού του τόπου διαμονής και διατροφής του ανήλικου τέκνου των διαδίκων, ήτοι της Ν.Α. Συνεπώς, αποτελεί ρωσική απόφαση αλλοδαπού δικαστηρίου αστικής-οικογενειακής φύσεως, με την οποία η Κυπριακή Δημοκρατία έχει συνομολογήσει ή συνδέεται με συνθήκη για αμοιβαία αναγνώριση και εκτέλεση δικαστικών αποφάσεων και η οποία είναι εκτελεστή στη χώρα στην οποία εκδίδεται, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 3(1) του του Περί Αποφάσεων Αλλοδαπών Δικαστηρίων (Αναγνώριση, Εγγραφή και Εκτέλεση Δυνάμει Συμβάσεως) Νόμος 121(Ι)/2000 αλλά και του άρθρου 23 (1) και 2 (1) του Ν.172/86.
- Περαιτέρω, διαπιστώνω ότι η εν λόγω απόφαση του ρωσικού Δικαστηρίου εκδόθηκε στις 18/08/2022 και τέθηκε σε ισχύ στις 20/09/2022, δηλαδή μετά την έναρξη ισχύος της πιο πάνω συνθήκης, σε συμμόρφωση με το αρ. 25 του Ν.172/86.
- Επιπρόσθετα, ανατρέχοντας στο κείμενο της υπό εξέταση αίτησης διαπιστώνω ότι έχει δεόντως τηρηθεί η προβλεπόμενη ακολουθητέα διαδικασία του άρθρου 5 στον Ν. 121(1)/00, αφού η παρούσα προωθήθηκε με την καταχώρηση δια κλήσεως αίτησης από την πλευρά του Αιτητή που συνοδεύεται από ένορκη δήλωση, σύμφωνα με τις διατάξεις των περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικών Κανονισμών, στην οποία εμφαίνεται ως Αιτητής το πρόσωπο προς όφελος του οποίου εκδόθηκε η απόφαση ενός αλλοδαπού Δικαστηρίου και ως Καθ' ης η αίτηση το πρόσωπο εναντίον του οποίου ζητείται η αναγνώριση, εγγραφή ή εκτέλεση της απόφασης αλλοδαπού δικαστηρίου. Εν τούτοις, θεωρώ ότι δεν νομιμοποιείτο ο Αιτητής στην απ’ ευθείας καταχώρηση της υπό εξέταση αίτησης στο κυπριακό Δικαστήριο, όπως θα εξηγήσω αναλυτικά κατωτέρω, αλλά και στην βάση της υπεροχής των διεθνών συμβάσεων έναντι του εσωτερικού δικαίου.
- Αναφορικά με το ζήτημα της δικαιοδοσίας του παρόντος Δικαστηρίου προς έκδοση των αιτούμενων διαταγμάτων, να επισημάνω ότι αποτελεί παραδεκτό γεγονός ότι ο Αιτητής διαμένει μόνιμα στο έδαφος της Ρωσικής Ομοσπονδίας, ήτοι στην πόλη της Μόσχας, τουλάχιστον από τον χρόνο έκδοσης της απόφασης του ρωσικού Δικαστηρίου στις 18/08/2022 μέχρι και την καταχώρηση της υπό εξέταση αίτησης και/ή μέχρι και σήμερα, ενώ η Καθ’ ης η Αίτηση στο έδαφος της Κυπριακής Δημοκρατίας, ήτοι στην πόλη της Πάφου. Το γεγονός αυτό, συνάγεται εξάλλου από τον τίτλο της υπό εξέταση αίτησης, αλλά και μέσα από το περιεχόμενο των ενόρκων δηλώσεων που υποστηρίζουν τις θέσεις των διαδίκων.
- Είναι η θέση του Δικαστηρίου, στην βάση των προνοιών του άρθρου 27 του Ν.172/86, πως η καταχώρηση και η προώθηση της υπό εξέταση αίτησης από την πλευρά του Αιτητή ο οποίος δεν διαμένει στην Κυπριακή Δημοκρατία και έχει την μόνιμη συνήθη διαμονή του στην Ρωσική Ομοσπονδία, έλαβε χώρα κατά παράβαση της Συνθήκης που κυρώθηκε από την Δημοκρατία με τον Νόμο 172/1986. Όπως προνοείται ρητά στο άρθρο 27 του εν λόγω νόμου, η αίτηση για την εκτέλεση δικαστικής απόφασης θα πρέπει να υποβάλλεται σε δικαστική αρχή του τόπου έκδοσης της και ακολούθως η εν λόγω αρχή να διαβιβάζει την αίτηση στο αρμόδιο δικαστήριο του άλλου συμβαλλόμενου μέρους. Σε περίπτωση που το πρόσωπο που υποβάλλει την αίτηση για εκτέλεση διατηρεί μόνιμη ή προσωρινή διαμονή στο έδαφος του συμβαλλόμενου μέρους όπου επιδιώκεται να εκτελεσθεί η δικαστική απόφαση, η αίτηση μπορεί επίσης να υποβάλλεται απ' ευθείας στο αρμόδιο δικαστήριο του εν λόγω συμβαλλόμενου μέρους.
- Εν προκειμένω, διαφαίνεται ξεκάθαρα μέσα από το μαρτυρικό υλικό που τέθηκε ενώπιον μου, ότι ο Αιτητής παρέλειψε να καταχωρήσει την υπό εξέταση αίτηση στο ρωσικό Δικαστήριο που εξέδωσε την απόφαση ημερομηνίας 18/08/2022 και ακολούθως η αρμόδια αρχή να διαβιβάσει το αίτημα για εγγραφή και εκτέλεση της σε αρμόδιο Δικαστήριο της Κυπριακής Δημοκρατίας, αλλά επέλεξε να καταχωρήσει την αίτηση του απ’ ευθείας στο παρόν Δικαστήριο, χωρίς αυτός να έχει την μόνιμη ή προσωρινή διαμονή του στο έδαφος της Δημοκρατίας.
- Παραπέμπω εν προκειμένω στην απόφαση που εκδόθηκε στην υπόθεση VTB BANK (Open Joint-Stock Company) ν. Alekseyevich, άλλως Taruta και Άλλου, Αρ. Γεν. Αίτ. 378/14 του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας ημερομηνίας 27/06/2014, όπου ο Οικονόμου, Π.Ε.Δ. ως ήταν τότε, τόνισε αναφερόμενος στον Νόμο 172/86, τα ακόλουθα:
«Σε ό,τι αφορά τις πρόνοιες της Συνθήκης, με το δέοντα σεβασμό δεν μπορώ να αποδεχθώ τις εισηγήσεις του ευπαιδεύτου δικηγόρου των αιτητών οι οποίες θα απέληγαν στο ανεξέλεγκτο του κατά πόσο τηρούνται οι προϋποθέσεις του Άρθρου 27. Η σαφής αναφορά της Σύμβασης, ενός κειμένου με αυξημένη ισχύ, ότι η αίτηση θα υποβάλλεται σε δικαστική αρχή του τόπου της έκδοσής της, όχι μόνο δεν μπορεί να παραβλεφθεί, αλλά δεν μπορεί παρά να χαρακτηριστεί ως επιβάλλουσα επιτακτική ρύθμιση. Δύο κυρίαρχα κράτη συμφώνησαν και αλληλεγγύως ρύθμισαν ότι η αίτηση για εκτέλεση απόφασής των δικαστηρίων τους θα υποβάλλεται, κατά κανόνα, στη δική τους δικαστική αρχή. Δεν μπορεί με οποιαδήποτε ερμηνεία να παρέμβουμε στην κυρίαρχη βούληση των συμβληθέντων κρατών με το σκεπτικό λ.χ. που εισηγήθηκε ο ευπαίδευτος δικηγόρος των αιτητών ότι το Άρθρο 27 θα πρέπει να ερμηνευθεί υπό το φως του ότι το 1986, όταν οι επισκέψεις Ρώσων πολιτών στην Κύπρο ήταν σπανιότατες, ένας Ρώσος υπήκοος θα ήταν δύσκολο να προτιμούσε την καταχώριση αίτησης σε κυπριακό δικαστήριο. Αυτό φάνταζε τουλάχιστον απομακρυσμένο στο νομοθέτη, είπε. Όμως, εκείνο που έχει σημασία και θα πρέπει να τηρηθεί με αυξημένη μάλιστα υποχρέωση που ενέχει και το στοιχείο της διακρατικής δέσμευσης, είναι το κείμενο της Σύμβασης και η σαφής βούληση των δύο κρατών όπως την κατέγραψαν.
Το άρθρο 24 της Σύμβασης θέτει τις προϋποθέσεις αναγνώρισης και εκτέλεσης των δικαστικών αποφάσεων και το άρθρο 25 καθορίζει ότι η Συνθήκη έχει εφαρμογή σε δικαστικές αποφάσεις που εκδόθηκαν μετά την έναρξη της ισχύος της. Αυτά, είναι θέματα άσχετα με την πρόνοια του άρθρου 27 η οποία αναφέρεται στον τρόπο υποβολής της αίτησης και έναρξης της διαδικασίας.
Η αίτηση καταχωρίστηκε κατά παράβαση της Σύμβασης. Η ανάληψη δικαιοδοσίας και η συνέχιση της διαδικασίας στο σύνολό της δεν μπορεί παρά να θεωρηθεί ως παραβίαση της Σύμβασης. Είναι υπ' αυτή την έννοια που τίθεται θέμα έλλειψης δικαιοδοσίας» (η υπογράμμιση είναι του Δικαστηρίου).
- Περαιτέρω, στην OAO Baltiyskiy Bank ν. Kirilenco, Αίτ. Αρ. 1339/09, ημερομηνίας 08/04/2011 του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας, ο Παρπαρίνος, Π.Ε.Δ. ως ήταν τότε, υπογράμμισε με αναφορά στα Άρθρα 26 και 27 του Κυρωτικού της Συνθήκης μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Ένωσης Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών για Παροχή Νομικής Συνδρομής σε Θέματα Αστικού και Ποινικού Δικαίου Νόμου 172/86, πως:
«Από το συνδυασμό των Άρθρων αυτών φαίνεται ότι είναι δυνατή η παρουσίαση αιτήσεις δι' αναγνώρισιν και εκτέλεση Δικαστικής απόφασης είτε από Δικαστική αρχή του τόπου της έκδοσης της Δικαστικής απόφασης - άρθρον 27(1) είτε απευθείας από το πρόσωπο που υποβάλλει την αίτηση νοουμένου ότι διατηρεί μόνιμη ή προσωρινή διαμονή εις το έδαφος του Συμβαλλομένου μέρους που επιδιώκεται να εκτελεσθή η Δικαστική απόφαση. Εις την υπό εξέταση αίτηση όπου αναφέρεται στην παράγρ. 3 - ένορκη δήλωση του Α. Andreev η αιτήτρια είναι τραπεζικός οργανισμός εις την Αγία Πετρούπολη και ο Καθ΄ ου η αίτηση είναι Ρώσος υπήκοος που διαμένει εις την λεωφ. Kamennoostrovsky 16, διαμ. 40 Αγία Πετρούπολη της Ρωσίας. Λαμβάνοντας υπόψη ότι η αίτηση υποβλήθη απευθείας από την άνω αιτήτρια που δεν έχει μόνιμη ή προσωρινή διαμονή εις την Επαρχία Λευκωσίας, τότε φαίνεται ότι δεν είναι δυνατή η εφαρμογή του Άρθρου 27(2)» (η υπογράμμιση είναι του Δικαστηρίου).
- Επιπρόσθετα, στην απόφαση που εκδόθηκε στην Αναφορικά με την Αίτηση της Dalemont Limited, Πολ. Αίτ. 2/13, ημερομηνίας 04/11/2013, ο Παρπαρίνος, Π.Ε.Δ. ως ήταν τότε, υπέδειξε ότι:
«Από το συνδυασμό των Άρθρων αυτών φαίνεται ότι είναι δυνατή η παρουσίαση αιτήσεις γι' αναγνώριση και εκτέλεση δικαστικής απόφασης είτε από δικαστική αρχή του τόπου της έκδοσης της δικαστικής απόφασης - Άρθρο 27(1) είτε απευθείας από το πρόσωπο που υποβάλλει την αίτηση νοουμένου ότι διατηρεί μόνιμη ή προσωρινή διαμονή στο έδαφος του συμβαλλόμενου μέρους που επιδιώκεται να εκτελεσθεί η δικαστική απόφαση (Άρθρο 27(2)). Εδώ σύμφωνα με το υλικό ενώπιον του δικαστηρίου, η αιτήτρια είναι κυπριακή εταιρεία με έδρα τη Λευκωσία» (η υπογράμμιση είναι του Δικαστηρίου).
- Συνεπώς, είναι η κατάληξη του Δικαστηρίου ότι ο Αιτητής δεν νομιμοποιείται στην απ' ευθείας καταχώριση της υπό εξέταση αίτησης στο παρόν Δικαστήριο στην βάση του άρθρου 27 της Συνθήκης, εφόσον η ορθή διαδικασία η οποία θα έπρεπε να τηρηθεί νομότυπα και δεόντως, ήταν η διαβίβαση της σχετικής αίτησης μέσω της διπλωματικής οδού, από το ρωσικό Δικαστήριο στο κυπριακό Δικαστήριο.
- Παρά το γεγονός ότι τα πιο πάνω οδηγούν εκ προοιμίου στην απόρριψη της υπό εξέταση αίτησης, λόγω έλλειψης δικαιοδοσίας του παρόντος Δικαστηρίου να επιληφθεί της παρούσης στα πλαίσια της πιο πάνω συνθήκης, σε κάθε περίπτωση για σκοπούς πληρότητας, προχωρώ στην εξέταση των υπόλοιπων προϋποθέσεων που τίθενται στα πλαίσια του Ν.172/86.
- Αναφορικά με την πρώτη προϋπόθεση του άρθρου 24 που προνοείται στον Ν.172/86 ήτοι την τελεσιδικία και εκτελεστότητα της αλλοδαπής απόφασης δυνάμει του δικαίου του συμβαλλόμενου μέρους στο έδαφος του οποίου εκδόθηκε, διαπιστώνω μελετώντας το μεταφρασμένο κείμενο της πρωτότυπης, ενυπόγραφης και κεκυρωμένης βεβαίωσης του Δικαστηρίου που εξέδωσε την απόφαση ημερομηνίας 18/08/2022 (βλ. Τεκμήριο 1Α της ένορκης δήλωσης που συνοδεύει την αίτηση του Αιτητή), ότι σε αυτήν αναγράφεται ότι από τις 17/03/2023 και εντεύθεν δεν καταχωρήθηκε οποιαδήποτε έφεση σε σχέση με αυτήν. Το εν λόγω γεγονός ουσιαστικά δεν έχει αμφισβητηθεί από την πλευρά της Καθ’ ης η Αίτηση. Λαμβάνοντας υπόψη, την προϋπόθεση του αρ. 28 παρ. 1 του Ν. 172/86 η οποία απαιτεί η πρωτότυπη απόφαση να συνοδεύεται από πιστοποιητικό το οποίο να επιβεβαιώνει ότι αυτή είναι τελεσίδικη και εκτελεστή, εκτός αν αυτό μαρτυρείται από την ίδια την απόφαση, κρίνω ότι η βεβαίωση του Τεκμηρίου 1Α υπέχει θέση αυτού του πιστοποιητικού, συνεπώς θεωρείται ότι η εν λόγω απόφαση μπορεί να θεωρηθεί τελεσίδικη και εκτελεστή δυνάμει του δικαίου του συμβαλλόμενου κράτους.
- Όσον αφορά την 2η προϋπόθεση του άρθρου 24, που προνοεί ότι ο διάδικος ο οποίος παρέλειψε να εμφανιστεί και να λάβει μέρος στη διαδικασία και εναντίον του οποίου εκδόθηκε η απόφαση κλητεύθηκε κανονικά και εμπρόθεσμα σύμφωνα με το δίκαιο του συμβαλλόμενου μέρους στο έδαφος του οποίου εκδόθηκε η απόφαση, διαπιστώνω μελετώντας το Τεκμήριο 1 που συνοδεύει την αίτηση του Αιτητή, ήτοι το μεταφρασμένο κείμενο της αλλοδαπής απόφασης πως αναγράφεται επί αυτής ότι η Καθ’ ης δεν παρουσιάστηκε στην ορισθείσα δικάσιμο ενώπιον του ρωσικού Δικαστηρίου, παρά το γεγονός ότι ειδοποιήθηκε με τηλεφωνικό μήνυμα αλλά και ηλεκτρονική ειδοποίηση. Διαπιστώνω ακόμα, ότι δεν έχει τεθεί ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου οποιαδήποτε μαρτυρία ότι η αστική αγωγή με αρ. 2-2951/2022 η οποία εκκρεμούσε ενώπιον του ρωσικού Δικαστηρίου επιδόθηκε δεόντως και προσωπικά στην Καθ’ ης η Αίτηση στην βάση των σχετικών Κανονισμών Πολιτικής Δικονομίας. Εξάλλου, όπως προβλέπεται στο άρθρο 26 (3) του Ν.172/86 η διαδικασία της εκτέλεσης διέπεται από το δίκαιο του συμβαλλόμενου μέρους στο έδαφος του οποίου επιδιώκεται η εκτέλεση της απόφασης (βλ. Alfred C. Toepfer International GMBH v. Broda A. Trade Ltd, Πολ. Εφ. αρ. 141/2011, ημερομηνίας 02/07/2012). Συνεπώς, δεν μπορώ να καταλήξω με βεβαιότητα στο συμπέρασμα ότι η Καθ’ ης η Αίτηση ενημερώθηκε νομότυπα και δεόντως σε σχέση με την δικαστική διαδικασία που εκκρεμούσε εναντίον της ενώπιον του ρωσικού Δικαστηρίου.
- Αναφορικά με την 3η προϋπόθεση του Ν.172/86, δεν έχω εντοπίσει ότι η παρούσα υπόθεση εμπίπτει εντός της αποκλειστικής αρμοδιότητας κάποιας αρμόδιας αρχής της Κυπριακής Δημοκρατίας, συνεπώς θεωρώ ότι πληρείται η εν λόγω προϋπόθεση.
- Σε σχέση με την 4η προϋπόθεση που αφορά την μη έκδοση προηγηθείσας δικαστικής απόφασης, η οποία να έχει καταστεί τελεσίδικη και να αφορά το ίδιο επίδικο αντικείμενο μεταξύ των ίδιων διαδίκων, στο έδαφος του συμβαλλόμενου μέρους όπου πρόκειται να αναγνωριστεί και εκτελεστεί η δικαστική απόφαση, θεωρώ ότι ούτε αυτή ικανοποιείται όπως θα εξηγήσω κατωτέρω.
- Υπεισερχόμενος στον βασικότερο λόγο ένστασης της Καθ’ ης η Αίτηση και μελετώντας την ένορκη δήλωση που την συνοδεύει, έχω διαπιστώσει ότι η ίδια αποκάλυψε την ύπαρξη προηγούμενης απόφασης η οποία είχε εκδοθεί ενώπιον του Οικογενειακού Δικαστηρίου Λεμεσού, την οποία παρουσίασε ως Τεκμήριο Α στην ένορκη δήλωση της ημερομηνίας 29/01/2024. Ειδικότερα, η Καθ’ ης η Αίτηση τεκμηρίωσε ότι στις 19/03/2021, ήτοι κατά χρόνο προγενέστερο της έκδοσης της ρωσικής απόφασης ημερομηνίας 18/08/2022, είχε εκδοθεί εκ συμφώνου διάταγμα από το Οικογενειακό Δικαστήριο Λεμεσού, στα πλαίσια της Αίτησης γονικής μέριμνας με αρ. 372/2016, με το οποίο ανατέθηκε η φύλαξη και φροντίδα της ανήλικης στην Καθ’ ης η Αίτηση, καθορίστηκε ως τόπος διαμονής της ο τόπος διαμονής της Καθ’ ης η Αίτηση στην Λεμεσό, ενώ ταυτόχρονα ρυθμίστηκε το δικαίωμα επικοινωνίας του Αιτητή με το παιδί σε συγκεκριμένες ημέρες και ώρες. Επιπρόσθετα, δεν έχει τεθεί οτιδήποτε ενώπιον του Δικαστηρίου περί προσβολής της εν λόγω απόφασης σε δευτεροβάθμιο Δικαστήριο, αφού προφανώς αυτή είχε εκδοθεί εκ συμφώνου και μάλιστα η εν λόγω αίτηση προωθήθηκε από τον ίδιο τον πατέρα της ανήλικης, υπό την ιδιότητα του Αιτητή.
- Η έκδοση της εν λόγω απόφασης ουσιαστικά δεν έχει αμφισβητηθεί από την πλευρά του Αιτητή μέσα από την μαρτυρία του, συνεπώς η εν λόγω μαρτυρία παρέμεινε αναντίλεκτη. Εν τούτοις, η πλευρά του Αιτητή έσπευσε μέσα από τις γραπτές και συμπληρωματικές προφορικές αγορεύσεις της να αμφισβητήσει την τελεσιδικία της εν λόγω απόφασης, υποστηρίζοντας μεταξύ άλλων ότι από την στιγμή που μία ημεδαπή ή αλλοδαπή απόφαση, δύναται να τροποποιηθεί ή να ακυρωθεί, τότε δεν μπορεί να θεωρηθεί τελική, οριστική ή αμετάκλητη και συνεπώς δεν μπορεί να επιτύχει η ένσταση της πλευράς της Καθ’ ης η Αίτηση ότι δεν ισχύει η 4η προϋπόθεση του Ν.172/86 περί ύπαρξης προηγούμενης τελεσίδικης απόφασης για το ίδιο ζήτημα. Προς υποστήριξη της θέσης της, η πλευρά του Αιτητή παρέπεμψε μεταξύ άλλων στο σύγγραμμα των Spencer Bower, Turner and Handley «Res Judicata» Butterworths, London 1996 p. 166, όπου επιγραμματικά αναφέρεται πως μία απόφαση που αφορά διατροφή, δεν μπορεί να θεωρηθεί ως τελεσίδικη, διότι το Δικαστήριο έχει διαρκή εξουσία να τροποποιήσει, τερματίσει, μειώσει ή αυξήσει το καταβαλλόμενο ποσό διατροφής.
- Δεν μπορώ εκ των πραγμάτων να συμφωνήσω με την εκπεφρασθείσα θέση της πλευράς του Αιτητή. Στην υπό κρίση περίπτωση, δεν εξετάζεται μία υπόθεση που αφορά επιδίκαση διατροφής και την δυνατότητα τροποποίησης της, αλλά καίριων ζητημάτων που αφορούν την άσκηση των ουσιωδών πτυχών άσκησης της γονικής μέριμνας του ανήλικου τέκνου των διαδίκων. Έχει καταδειχθεί με βεβαιότητα, ότι σε χρόνο προγενέστερο της έκδοσης της αλλοδαπής απόφασης της οποίας επιζητείται η αναγνώριση και εκτέλεση, οι διάδικοι από κοινού κατέληξαν σε συμφωνία για ανάθεση της φύλαξης και φροντίδας του ανήλικου τέκνου των διαδίκων στην Καθ’ ης η Αίτηση και καθορισμό του τόπου διαμονής του στον τόπο διαμονής της Αιτήτριας. Επικύρωσαν δηλαδή από κοινού την εν λόγω συμφωνία τους, στα πλαίσια δικαστικής απόφασης στο Οικογενειακό Δικαστήριο Λεμεσού. Προκύπτει επίσης, ότι το ανήλικο τέκνο μετά την έκδοση της εν λόγω απόφασης, ήτοι τον Ιούλιο του 2021 μεταφέρθηκε από τον Αιτητή στην Ρωσία, χωρίς την συγκατάθεση της Καθ’ ης η Αίτηση και ακολούθησε η έκδοση της απόφασης του ρωσικού Δικαστηρίου στις 18/08/2022 στην απουσία της. Όπως αναφέρεται επίσης μέσα από την ένορκη δήλωση της Καθ’ ης η Αίτηση η οποία συνοδεύει την ένσταση της, αυτή στις 13/08/2021 προέβη σε καταγγελία στην αστυνομία εναντίον του Αιτητή για απαγωγή της ανήλικης και ότι από τότε ο πατέρας της την κατακρατεί παράνομα στην Ρωσία. Τα πιο πάνω γεγονότα, ουσιαστικά δεν έχουν αμφισβητηθεί από την πλευρά του Αιτητή τουλάχιστον μέσα από την μαρτυρία του και συνεπώς παρέμειναν αναντίλεκτα.
- Πέραν τούτων, κρίνω σκόπιμο να επισημάνω ότι όπως διαφαίνεται μέσα από την ένορκη δήλωση της Καθ’ ης η Αίτηση προκύπτει το αναντίλεκτο γεγονός, ότι ο Αιτητής στις 26/10/2021 καταχώρησε ενώπιον του Οικογενειακού Δικαστηρίου Λεμεσού την Αίτηση Γονικής Μέριμνας με αρ. 3/2021 με την οποία αιτείτο την τροποποίηση του διατάγματος ημερομηνίας 19/03/2021 και η οποία διαφαίνεται ότι τελικώς δεν εκκρεμεί πλέον ενώπιον του Δικαστηρίου, διότι απορρίφθηκε ως αποσυρθείσα, όπως ενημέρωσαν σχετικά το Δικαστήριο οι συνήγοροι των διαδίκων. Παρά το γεγονός της ύπαρξης της εκ συμφώνου απόφασης του κυπριακού Δικαστηρίου, με τη οποία καθορίζεται ως τόπος διαμονής της ανήλικης ο τόπος διαμονής της Καθ’ ης η Αίτηση στην Κύπρο, ο Αιτητής σπεύδει σε μεταγενέστερο χρόνο και αξιώνει την αναγνώριση και εκτέλεση της αλλοδαπής απόφασης που ακολούθησε και που αφορά τον καθορισμό του τόπου διαμονής του ανήλικου τέκνου στον τόπο διαμονής του ίδιου, ήτοι στην Ρωσία, εκδηλώνοντας σαφώς τις προθέσεις του στην βάση του υπόβαθρου γεγονότων που προηγήθηκε. Και ενώ κατά τον ίδιο χρόνο ή/και μεταγενέστερα, επιδίωκε ταυτόχρονα ενώπιον του κυπριακού Δικαστηρίου με την αίτηση με αρ. 3/2021 την τροποποίηση του διατάγματος ημερομηνίας 19/03/2021.
- Σε σχέση με το κώλυμα λόγω δεδικασμένου, με βάση την υπ. Πανεράς v. Πανερά (2001) 1 Γ ΑΑΔ 1684, η εφαρμογή του κανόνα αυτού προϋποθέτει:
α) Ταύτιση διαδίκων.
β) Ταύτιση ιδιότητας διαδίκων.
γ) Ταύτιση επίδικων θεμάτων.
δ) Τελεσίδικη απόφαση (βλ. και υπ. Παμπορίδης v. Κτηματικής Τραπέζης Κύπρου Λτδ (1995) 1 ΑΑΔ 670).
- Στην βάση των πιο πάνω, θεωρώ ότι η απόφαση του Οικογενειακού Δικαστηρίου Λεμεσού ημερομηνίας 19/03/2021 είναι δεσμευτική και τελεσίδικη, αφού δεν έχει εφεσιβληθεί (βλ. Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Tudor (2011) 1(B) Α.Α.Δ. 1176), ενώ υπάρχει ταύτιση διαδίκων και επίδικων θεμάτων, όπως προκύπτει από την σχετική νομολογία επί του θέματος. Περαιτέρω, θα πρέπει να επισημανθεί ότι μία δικαστική απόφαση η οποία εκδίδεται εκ συμφώνου, όπως και αυτή που εκδόθηκε από το Οικογενειακό Δικαστήριο Λεμεσού στις 19/03/2021, δημιουργεί δεδικασμένο και οδηγεί στην εφαρμογή του κωλύματος (estoppel), που αποκλείει την εκ δευτέρου δικαστική εξέταση ζητήματος λυθέντος στην προηγούμενη απόφαση του Δικαστηρίου μεταξύ των ιδίων διαδίκων. (βλ. Σιμιλλίδης ν. Σιμιλλίδη (2002) 1(Β) Α.Α.Δ. 1012). Δηλαδή, μία απόφαση που εκδόθηκε εκ συμφώνου, θεωρείται και αυτή ως τελεσίδικη και αμετάκλητη. Επιπρόσθετα, να επισημάνω ότι η απόφαση ημερομηνίας 19/03/2021 ήταν ουσιαστικά μία εκ συμφώνου τελική απόφαση που ρύθμιζε τελεσίδικα το υπό κρίση ζήτημα και δεν επρόκειτο για μία ενδιάμεση απόφαση ή διάταγμα όπου δεν υπάρχει εν αυστηρή έννοια δεδικασμένο, αφού τέτοιο διάταγμα δύναται να τροποποιηθεί αναλόγως των περιστάσεων της υπόθεσης (βλ. Recnex Trading Ltd κ.α. ν. Τράπεζα Πειραιώς Κύπρου Λτδ. Πολ. Εφ. 71/11, ημερομηνίας 16/04/2014).
- Συνεπακόλουθα, στην βάση των πιο πάνω διαπιστώσεων κρίνω ότι δεν πληρείται εν προκειμένω η 4η προϋπόθεση του Ν. 172/86, ήτοι η μη έκδοση προηγούμενης ημεδαπής δικαστικής απόφασης, η οποία να έχει καταστεί τελεσίδικη και να αφορά το ίδιο επίδικο αντικείμενο μεταξύ των ίδιων διαδίκων, στο έδαφος του συμβαλλόμενου μέρους όπου πρόκειται να αναγνωριστεί και εκτελεστεί η δικαστική απόφαση. Τυχόν έκδοση διατάγματος για αναγνώριση και εκτέλεση της αλλοδαπής δικαστικής απόφασης ημερομηνίας 18/08/2022, θα ερχόταν σε σύγκρουση με την απόφαση του κυπριακού Δικαστηρίου ημερομηνίας 19/03/2021 η οποία είχε εκδοθεί προηγουμένως εκ συμφώνου από τους διαδίκους για το ίδιο ζήτημα και η οποία συνεχίζει να βρίσκεται σε ισχύ, γεγονός αντινομικό και απαράδεκτο.
- Εν όψει των πιο πάνω ευρημάτων μου, παρέλκει η εξέταση των υπόλοιπων λόγων ένστασης που έχει προβάλει η πλευρά της Καθ’ ης η Αίτηση.
(VI) ΚΑΤΑΛΗΞΗ։
- Συνακόλουθα, για όλους τους λόγους που εξήγησα πιο πάνω, κρίνω ότι το παρόν Δικαστήριο στερείται δικαιοδοσίας να επιληφθεί της υπό εξέταση αίτησης, ενώ ταυτόχρονα ότι δεν πληρούνται σωρευτικά οι απαιτούμενες προϋποθέσεις που τίθενται στα πλαίσια του Ν.172/86 αλλά και της σχετικής νομολογίας προς έκδοση των αιτούμενων διαταγμάτων.
- Ασκώντας τη διακριτική μου εξουσία και ενόψει της πιο πάνω κατάληξης, κρίνω ότι τα έξοδα της παρούσας διαδικασίας θα πρέπει να επιδικαστούν υπέρ της Καθ’ ης η Αίτηση και εναντίον του Αιτητή, όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο.
(Υπ.) .......................................
Χ. Πογιατζής, Δ.
Πιστό Αντίγραφο
Πρωτοκολλητής
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο