<< Επιστροφή

Αριθμός 25/2026

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αικατερίνη Χονδρορίζου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ευτύχιο Νικόπουλο, Στυλιανή Μπλέτα, Δέσποινα Βασιλοδημητράκη - Εισηγήτρια και Μαρία Αρχοντάκη - Τραυλού - Τζανετάτου, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 6 Οκτωβρίου 2025, με την παρουσία και του Γραμματέα Γ. Φ., για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα από τον Διοικητή της και στην προκειμένη περίπτωση και από τον Προϊστάμενο της Δ.Ο.Υ. Α' Πατρών, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον Επαμεινώνδα Αποστολόπουλο, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Ι. Κ. του Σ., κατοίκου ..., ο οποίος δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Κοινοποίηση: 1) Ανώνυμη Εταιρεία με την επωνυμία "ΑΛΦΑ ΤΡΑΠΕΖΑ Α.Ε.", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, 2) Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "CEPAL HELLAS ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΩΝ ΑΠΟ ΔΑΝΕΙΑ ΚΑΙ ΠΙΣΤΩΣΕΙΣ", που εδρεύει στην Νέα Σμύρνη Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, οι οποίες δεν εκπροσωπήθηκαν στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 13/3/2017 αίτηση του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Αιγιαλείας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 62/2020 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 69/2021 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αιγίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 17/10/2023 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 576 παρ. 2 του ΚΠολΔ, αν κατά τη συζήτηση της αναίρεσης δεν εμφανισθεί ή εμφανισθεί αλλά δεν λάβει μέρος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος κάποιος από τους διαδίκους, ο Άρειος Πάγος ερευνά αυτεπαγγέλτως αν ο απολειπόμενος διάδικος επέσπευσε εγκύρως τη συζήτηση, οπότε συζητεί την υπόθεση σαν να ήταν παρόντες οι διάδικοι ή, αν τη συζήτηση επέσπευσε ο αντίδικος του απολειπόμενου διαδίκου, οπότε εξετάζει αυτεπαγγέλτως αν αυτός (απολειπόμενος διάδικος) κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα. Αν η κλήση για συζήτηση δεν επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα, ο Άρειος Πάγος κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση και η υπόθεση επαναφέρεται για συζήτηση με νέα κλήτευση. Στην αντίθετη περίπτωση, προχωρεί στη συζήτηση, παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί (ΑΠ 1298/2025, ΑΠ 1047/2025, ΑΠ 1514/2024, ΑΠ 736/2024, ΑΠ 670/2024).

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από τα διαδικαστικά έγγραφα της δίκης, η από 17-10-2023 ένδικη αίτηση, για αναίρεση της υπ' αριθμ. 69/2021 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αιγίου, προσδιορίστηκε, κατ' άρθρο 568 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ., να συζητηθεί κατά τη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας (6-10-2025). Κατά την εκφώνηση της υπόθεσης κατά την ως άνω δικάσιμο, ο αναιρεσίβλητος δεν εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο, ούτε κατατέθηκε γι' αυτόν έγγραφη δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ., η οποία, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 573 παρ. 1 του ίδιου Κώδικα, εφαρμόζεται και στην διαδικασία της αναιρετικής δίκης, παρέστη δε νομίμως και προσηκόντως η αναιρεσείουσα Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) ως εκπρόσωπος του Ελληνικού Δημοσίου. Από την υπ' αριθμ. ...-2024 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή της περιφέρειας του Εφετείου Πατρών Κ. Κ., που προσκομίζει και επικαλείται η αναιρεσείουσα ΑΑΔΕ ως εκπρόσωπος του Ελληνικού Δημοσίου, η οποία επισπεύδει τη συζήτηση της υπόθεσης, προκύπτει ότι ακριβές επικυρωμένο αντίγραφο της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης, με την κάτω από αυτήν πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για την ανωτέρω δικάσιμο, επιδόθηκε, νομότυπα και εμπρόθεσμα, στον απόντα κατά τη συζήτηση αναιρεσίβλητο. Επομένως, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση της αίτησης αναίρεσης, παρά την απουσία του αναιρεσίβλητου, σύμφωνα με το άρθρο 576 παρ. 2 ΚΠολΔ. Κατά τη διάταξη του άρθρου 769 του Κ.Πολ.Δ., που ορίζει τους δικαιούμενους να ασκήσουν αναίρεση στη διαδικασία της εκουσίας δικαιοδοσίας, "αναίρεση έχουν δικαίωμα να ασκήσουν, και αν νίκησαν, ο αιτών, εκείνος κατά του οποίου στρέφεται η αίτηση, ο εκκαλών, ο εφεσίβλητος, εκείνοι που άσκησαν κύρια και πρόσθετη παρέμβαση και οι καθολικοί και ειδικοί διάδοχοί τους, καθώς και ο εισαγγελέας πρωτοδικών. Οι διατάξεις του άρθρου 762 εφαρμόζονται και εδώ". Ως προς την παθητική νομιμοποίηση, η ως άνω διάταξη του άρθρου 769 του Κ.Πολ.Δ., παραπέμπει στο άρθρο 762 του Κ.Πολ.Δ., που ρυθμίζει την παθητική νομιμοποίηση της έφεσης, κατά των αποφάσεων που εκδίδονται κατά την ειδική διαδικασία της εκουσίας δικαιοδοσίας.

Συνεπώς, η τελευταία αυτή διάταξη, που ορίζει ότι "αν περισσότεροι έλαβαν μέρος στην πρωτόδικη δίκη, η έφεση που ασκεί ένας από αυτούς απευθύνεται κατά των άλλων ή των καθολικών διαδόχων ή των κληροδόχων τους", εφαρμόζεται και για την παθητική νομιμοποίηση της αναίρεσης, κατά των αποφάσεων που εκδίδονται κατά τη διαδικασία αυτή.

Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 748 παρ. 3 εδ. α' του Κ.Πολ.Δ., η οποία εφαρμόζεται και στα ένδικα μέσα (άρθρο 760 εδ. α' του Κ.Πολ.Δ.), το δικαστήριο που είναι αρμόδιο να δικάσει το ένδικο μέσο, επομένως και την αναίρεση, κατ' απόφασης που εκδίδεται κατά την εκουσία δικαιοδοσία, μπορεί να διατάξει την κλήτευση τρίτων, που έχουν έννομο συμφέρον από τη δίκη. Το έννομο συμφέρον μπορεί να στηρίζεται και στο γεγονός ότι η ισχύς της απόφασης, που θα εκδοθεί στη δίκη αυτή, εκτείνεται και στις έννομες σχέσεις του τρίτου, οπότε εφαρμόζονται τα άρθρα 76, 77, 78 του Κ.Πολ.Δ. για την αναγκαστική ομοδικία, ενόψει του ότι οι διατάξεις περί ομοδικίας του Κ.Πολ.Δ. εφαρμόζονται και στη διαδικασία της εκουσίας δικαιοδοσίας (άρθρο 741 του Κ.Πολ.Δ.). Eπομένως, το δικαστήριο, που είναι αρμόδιο να δικάσει το ένδικο μέσο, μπορεί, σύμφωνα με την ως άνω διάταξη του άρθρου 748 παρ. 3 του Κ.Πολ.Δ., να επιβάλει την κλήτευση και του διαδίκου που είχε λάβει μέρος, είτε μόνον ενώπιον του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου, είτε και στην κατ' έφεση δίκη, κατά του οποίου (διαδίκου) δεν απευθύνεται το ένδικο μέσο της αναίρεσης. Από τις πιο πάνω διατάξεις προκύπτει ότι το ένδικο μέσο, επομένως και η αναίρεση, κατ' απόφασης που εκδίδεται κατά την εκουσία δικαιοδοσία, πρέπει μεν να απευθύνεται καθ' όλων εκείνων που έλαβαν μέρος στη δίκη, κατά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλομένη απόφαση, χωρίς όμως να δημιουργείται απαράδεκτο, αν δεν απευθυνθεί εναντίον όλων, αφού ο Άρειος Πάγος μπορεί, σύμφωνα με την ως άνω διάταξη του άρθρου 748 παρ. 3 του Κ.Πολ.Δικ., να επιβάλει την κλήτευση τρίτων που έχουν έννομο συμφέρον από τη δίκη, επομένως και του διαδίκου που είχε λάβει μέρος στη δίκη, κατά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλομένη απόφαση, κατά του οποίου δεν απευθύνεται το ένδικο μέσο. Τούτο δικαιολογείται από το γεγονός ότι το άρθρο 748 παρ. 3 του Κ.Πολ.Δ., στο οποίο παραπέμπει το άρθρο 760 του Κ.Πολ.Δ., δεν καταλαμβάνει μόνο τους τρίτους, που δεν κατέστησαν διάδικοι στη δίκη, αλλά και τους διαδίκους που έλαβαν μέρος σ' αυτήν και κατά των οποίων δεν στρέφεται η αίτηση αναίρεσης (ΟλΑΠ 6/1999, ΑΠ 1487/2022, ΑΠ 81/2021, ΑΠ 1477/2018, ΑΠ 1881/2017, ΑΠ 491/1999).

Εξάλλου, στη δίκη περί ρύθμισης οφειλών υπερχρεωμένων φυσικών προσώπων, o δεσμός που συνδέει τους πιστωτές του αιτούντος οφειλέτη, ενόψει του ότι η ισχύς της απόφασης που θα εκδοθεί εκτείνεται σε όλους τους "μετέχοντες στη δίκη" πιστωτές, είναι αυτός της αναγκαστικής παθητικής ομοδικίας κατ` άρθρο 76 παρ. 1 περ. β` του ΚΠολΔ (ΑΠ 686/2015, ΑΠ 175/2025, ΑΠ 82/ 2025, ΑΠ 422/2025, ΑΠ 1098/2024, ΑΠ 273/2023, ΑΠ 128/2019). Στην εκουσία δικαιοδοσία δεν εφαρμόζεται, όπως στην αμφισβητούμενη, η διάταξη του άρθρου 76 παρ. 1 εδάφιο τελευταίο του Κ.Πολ.Δ., κατά την οποία "οι ομόδικοι που μετέχουν νόμιμα στη δίκη ή έχουν προσεπικληθεί, αν δεν παραστούν, θεωρούνται ότι αντιπροσωπεύονται από εκείνους που παρίστανται". Και τούτο διότι, η έκταση του επηρεασμού στις έννομες σχέσεις του αιτούντος και των άλλων ενδιαφερομένων, είναι διάφορη. Ειδικά, στο ν. 3869/2010 (Φ.Ε.Κ. Α' 130/3-8-2010) "Ρύθμιση των οφειλών υπερχρεωμένων φυσικών προσώπων και άλλες διατάξεις", δεν μπορεί να τύχει εφαρμογής η ανωτέρω διάταξη, για το λόγο ότι συντρέχουν αντίθετα συμφέροντα των πιστωτών (ΑΠ 1767/2024, ΑΠ 421/2023, ΑΠ 1487/2022, ΑΠ 81/2021, ΑΠ 757/2019).

Στην προκειμένη περίπτωση, από την παραδεκτή, κατ' άρθρο 561 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ., επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων της δικογραφίας, προκύπτουν τα ακόλουθα: Με την από 13-3-2017 (αρ. καταθ. 13/2017) αίτησή του ενώπιον του Ειρηνοδικείου Αιγιαλείας, ο αιτών οφειλέτης (ήδη αναιρεσίβλητος) ζήτησε τη δικαστική ρύθμιση των οφειλών του, κατά τις διατάξεις του ν. 3869/2010, έναντι των καθ' ων η αίτηση δύο (2) πιστωτών του, ήτοι: 1) της ανώνυμης τραπεζικής εταιρίας με την επωνυμία "ALPHA ΤΡΑΠΕΖΑ Α.Ε" και τον διακριτικό τίτλο "ALPHA BANK" και 2) του Ελληνικού Δημοσίου. Η αίτηση αυτή και η ασκηθείσα με δήλωση που καταχωρήθηκε στα πρακτικά του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου κύρια παρέμβαση (άρθρο 54 παρ. 1 εδ. β' του ΠτωχΚ, όπως ίσχυε, σε συνδυασμό με άρθρο 15 του Ν. 3869/2010) της εταιρίας με την επωνυμία "Cepal Hellas Χρηματοοικονομικές Υπηρεσίες Ανώνυμη Εταιρία Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις", με την ιδιότητά της ως διαχειρίστριας της "Hoist Finance AB (publ)" ειδικής διαδόχου της ανώνυμης τραπεζικής εταιρίας με την επωνυμία "ALPHA ΤΡΑΠΕΖΑ Α.Ε", συνεκδικάστηκαν αντιμωλία των διαδίκων, κατά την ειδική διαδικασία της εκουσίας δικαιοδοσίας (741 επ. του ΚΠολΔ, σε συνδυασμό με άρθρο 3 του Ν. 3869/2010) και εκδόθηκε η υπ' αριθμ. 62/2020 απόφαση του Ειρηνοδικείου Αιγιαλείας, με την οποία έγινε δεκτή η αίτηση και ρυθμίστηκαν οι οφειλές του αιτούντος έναντι των άνω πιστωτών. Κατά της απόφασης αυτής το δεύτερο των καθών η αίτηση Ελληνικό Δημόσιο άσκησε την από 24-9-2020 έφεσή του την οποία απηύθυνε καθ' όλων των άλλων διαδίκων και συγκεκριμένα: 1) του αιτούντος οφειλέτη, 2) της ανώνυμης τραπεζικής εταιρίας με την επωνυμία "ALPHA ΤΡΑΠΕΖΑ Α.Ε" και τον διακριτικό τίτλο "ALPHA BANK" και 3) της εταιρίας με την επωνυμία "Cepal Hellas Χρηματοοικονομικές Υπηρεσίες Ανώνυμη Εταιρία Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις". Η έφεση συζητήθηκε ερήμην της δεύτερης και τρίτης των εφεσιβλήτων και αντιμωλία των λοιπών διαδίκων, κατά την ειδική διαδικασία της εκουσίας δικαιοδοσίας και εκδόθηκε η υπ' αριθμ. 69/2021 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αιγίου, που δίκασε ως Εφετείο, με την οποία η έφεση έγινε τυπικά δεκτή και απορρίφθηκε κατ' ουσίαν και επικυρώθηκε η πρωτόδικη απόφαση. Η ως άνω απόφαση, παρότι εκδόθηκε ερήμην της δεύτερης και τρίτης των εφεσιβλήτων, είναι τελεσίδικη, διότι, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 14 του Ν. 3869/2010, δεν υπόκειται σε ανακοπή ερημοδικίας και, συνακόλουθα, δεν μπορεί να γίνει λόγος για την αρχή της διαδοχικής άσκησης των ενδίκων μέσων, σύμφωνα με την οποία η ερήμην απόφαση υπόκειται σε αναίρεση μόνον αφότου έπαυσε να υπόκειται σε ανακοπή ερημοδικίας (ΑΠ 79/2025, ΑΠ 82/2025, ΑΠ 175/2025, ΑΠ 421/ 2023, ΑΠ 449/2022).

Κατά της απόφασης αυτής η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε), ως εκπρόσωπος του εκκαλούντος Ελληνικού Δημοσίου, άσκησε την κρινόμενη αίτηση, την οποία απηύθυνε κατά του αιτούντος-πρώτου εφεσίβλητου, για αναίρεση της ως άνω απόφασης, κατά το μέρος που την αφορά, το οποίο, όμως, κεφάλαιο συνέχεται με την όλη διευθέτηση των οφειλών του αιτούντος, έναντι του συνόλου των πιστωτών του.

Ωστόσο, η αναιρεσείουσα ΑΑΔΕ ως εκπρόσωπος του Ελληνικού Δημοσίου δεν επικαλείται, ούτε αποδεικνύει, ότι αντίγραφο της αίτησης αναίρεσης, με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο, επιδόθηκε στις απολειπόμενες διαδίκους: 1) ανώνυμη τραπεζική εταιρία με την επωνυμία "ALPHA ΤΡΑΠΕΖΑ Α.Ε" και τον διακριτικό τίτλο "ALPHA BANK" και 2) εταιρία με την επωνυμία "Cepal Hellas Χρηματοοικονομικές Υπηρεσίες Ανώνυμη Εταιρία Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις" και ότι συνεπώς οι τελευταίες, που είναι, επίσης, πιστωτές του αιτούντος και ήδη αναιρεσίβλητου κλητεύθηκαν να παραστούν στη δίκη, παρότι τούτο ήταν αναγκαίο, σύμφωνα με όσα αναπτύχθηκαν στην προηγηθείσα νομική σκέψη, ούτε άλλωστε αυτές παραστάθηκαν αυτοβούλως κατά την εκφώνηση και συζήτηση της ένδικης αίτησης από το οικείο πινάκιο, κατά την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο. Ενόψει, όμως, του ότι οι προαναφερόμενες έχουν έννομο συμφέρον από τη δίκη, αφού αυτή αφορά ρύθμιση οφειλών υπερχρεωμένων φυσικών προσώπων, σύμφωνα με το ν. 3869/2010, κατά την οποία οι περισσότεροι πιστωτές συνδέονται, κατά τα προαναφερθέντα, με το δεσμό της αναγκαστικής παθητικής ομοδικίας (άρθρο 76 παρ. 1 περ. β' του ΚΠολΔ) και έχουν αντίθετα συμφέροντα, πρέπει να αναβληθεί η κρίση του δικαστηρίου επί της αίτησης αναίρεσης και να διαταχθεί η, με επιμέλεια του επιμελέστερου των διαδίκων, κατά τη νέα συζήτηση της υπόθεσης, κλήτευση των ως άνω, όπως ορίζεται ειδικότερα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναβάλλει την έκδοση οριστικής απόφασης επί της από 17-10-2023 αίτησης για αναίρεση της υπ' αριθμ. 69/2021 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αιγίου.

Διατάσσει την κλήτευση, με επιμέλεια του επιμελέστερου των διαδίκων, των μη διαδίκων στην παρούσα δίκη, πρώτης των καθ' ων η από 13-3-2017 αίτηση-δεύτερης εφεσίβλητης ανώνυμης τραπεζικής εταιρίας με την επωνυμία "ALPHA ΤΡΑΠΕΖΑ Α.Ε" και τον διακριτικό τίτλο "ALPHA BANK" και κυρίως παρεμβαίνουσας-τρίτης εφεσίβλητης εταιρίας με την επωνυμία "Cepal Hellas Χρηματοοικονομικές Υπηρεσίες Ανώνυμη Εταιρία Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις".

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 3 Νοεμβρίου 2025.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 13 Ιανουαρίου 2026.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

<< Επιστροφή