<< Επιστροφή

Αριθμός 117 /2026

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αικατερίνη Χονδρορίζου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Στυλιανή Μπλέτα, Δέσποινα Βασιλοδημητράκη, Μαρία Αρχοντάκη - Τραυλού - Τζανετάτου και Γεσθημανή Τσουλφόγλου - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, την 1η Δεκεμβρίου 2025, με την παρουσία και του Γραμματέα Γ. Φ. , για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΑΠΕ & ΕΓΓΥΗΣΕΩΝ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ Α.Ε." και τον διακριτικό τίτλο "ΔΑΠΕΕΠ ΑΕ"", που εδρεύει στον Πειραιά και εκπροσωπείται νόμιμα, όπως μετονομάστηκε η Ανώνυμη Εταιρεία με την επωνυμία "ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΣ ΑΓΟΡΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Α.Ε." και τον διακριτικό τίτλο "ΛΑΓΗΕ Α.Ε.", η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Φωτεινή Κεφαλίδου που ανακάλεσε την από 26/11/2025 δήλωση για παράσταση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, παραστάθηκε στο ακροατήριο και κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "ΘΕΡΜΗ ΣΕΡΡΩΝ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΘΕΡΜΟΤΗΤΟΣ" και τον διακριτικό τίτλο "ΘΕΡΜΗ ΣΕΡΡΩΝ Α.Ε.", που εδρεύει στην Γλυφάδα Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Στυλιανό Μανουσάκη και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 2/6/2015 αγωγή της ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 972/2018 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και οι 4242/2020 μη οριστική και 372/2023 οριστική του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 10/9/2024 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η πληρεξούσια της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την κρινόμενη αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η με αριθμό 372/2023 τελεσίδικη απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών, εκδοθείσα αντιμωλία των διαδίκων, κατά την τακτική διαδικασία, η οποία δέχθηκε τυπικά και κατ' ουσίαν την έφεση της ενάγουσας και ήδη αναιρεσίβλητης, κατά της υπ' αριθ. 972/2018 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με την οποία είχε απορριφθεί η από 2-6-2015 αγωγή της ενάγουσας που αφορούσε την καταβολή τόκων υπερημερίας, λόγω της μη εμπρόθεσμης εκπλήρωσης της ενοχής που απέρρεε από σύμβαση πώλησης ηλεκτρικής ενέργειας, παραγόμενης από ανανεώσιμες πηγές ενέργειες, και αναγνώρισε την υποχρέωση της εναγομένης και νυν αναιρεσείουσας να της καταβάλει το ποσόν των 809.846,49 ευρώ. Η αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564 παρ. 3, 566 παρ. 1 ΚΠολΔ), είναι συνεπώς παραδεκτή και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρο 577 παρ. 3 ΚΠολΔ).

Σύμφωνα με το άρθρο 249 εδ. α' ΚΠολΔ, αν η διάγνωση της διαφοράς εξαρτάται ολικά ή εν μέρει από την ύπαρξη ή ανυπαρξία μιας έννομης σχέσης ή την ακυρότητα ή τη διάρρηξη μιας δικαιοπραξίας που συνιστά αντικείμενο άλλης δίκης εκκρεμούς σε πολιτικό ή διοικητικό δικαστήριο ή από ζήτημα που πρόκειται να κριθεί ή κρίνεται από διοικητική αρχή, το δικαστήριο μπορεί αυτεπαγγέλτως ή ύστερα από αίτηση κάποιου διαδίκου να διατάξει την αναβολή της συζήτησης εωσότου περατωθεί τελεσίδικα ή αμετάκλητα η άλλη δίκη ή εωσότου εκδοθεί από τη διοικητική αρχή απόφαση που δεν θα μπορεί να προσβληθεί. Από τη διατύπωση και τον σκοπό της διάταξης αυτής, η οποία έχει θεσπιστεί προς εξοικονόμηση χρόνου και δαπάνης και προς αποφυγή έκδοσης αντιφατικών αποφάσεων, συνάγεται ότι η εφαρμογή της δεν είναι εκ προοιμίου ασυμβίβαστη με την αναιρετική δίκη (πρβλ. άρθρο 575 ΚΠολΔ). Διότι, παρά την μη ειδική αναφορά της διάταξης αυτής στο άρθρο 573 § 1 ΚΠολΔ, όπου γίνεται ενδεικτική μνεία μιας σειράς από διατάξεις του γενικού μέρους του ΚΠολΔ που μπορούν να έχουν εφαρμογή και στην αναιρετική διαδικασία, δεν αποκλείεται, σε συγκεκριμένη περίπτωση, η διακριτική ευχέρεια που παρέχεται από το άρθρο 249 ΚΠολΔ να εξασφαλίζει την προσφορότερη λύση για την εξυπηρέτηση του προαναφερόμενου σκοπού. Αυτό συμβαίνει, προεχόντως, όταν κάποιο σοβαρό νομικό ζήτημα, το οποίο πρέπει να επιλυθεί από το οικείο αναιρετικό Τμήμα, έχει παραπεμφθεί ήδη στην Ολομέλεια του Αρείου Πάγου, κατά το άρθρο 563 § 2 εδ. α' στοιχ. β' και εδ. β' ΚΠολΔ και το άρθρο 27 § 2 εδ. γ' στοιχ. β' και εδ. δ' του Ν. 4938/2022 "Κώδικας Οργανισμού Δικαστηρίων και Κατάστασης Δικαστικών Λειτουργών και λοιπές διατάξεις", ως ζήτημα εξαιρετικής σημασίας, όπου και εκκρεμεί (ΑΠ 1510/2025, ΑΠ 947/2024, ΑΠ 1203/2023, ΑΠ 1085/2021, ΑΠ 391/2021, ΑΠ 347/2021, ΑΠ 1125/2019, ΑΠ 1487/2019), όπως επίσης και στις περιπτώσεις που το Τμήμα έλαβε απόφαση για την αίτηση αναίρεσης με πλειοψηφία μιας ψήφου και επιπρόσθετα πρόκειται να εκδώσει απόφαση αντίθετη με προηγούμενη θέση της Ολομέλειας ή Τμήματος του Αρείου Πάγου, για το ίδιο θέμα, κατά το άρθρο 563 § 2 εδ. γ' ΚΠολΔ και το άρθρο 27 § 2 εδ. γ' στοιχ. δ' του νόμου 4938/2022 "Κώδικας Οργανισμού Δικαστηρίων και Κατάστασης Δικαστικών Λειτουργών και λοιπές διατάξεις" (ΑΠ 1510/2025, ΑΠ 1267/2025).

Από την παραδεκτή, κατ' άρθρο 561 § 2 ΚΠολΔ, επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων της δίκης προκύπτουν τα ακόλουθα: Η ενάγουσα - αναιρεσίβλητη, με την από 2-6-2015 (με αριθμό κατάθεσης 2102/62697/2015) αγωγή που άσκησε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών, εναντίον της εναγομένης - αναιρεσείουσας, ιστορούσε ότι μεταξύ αυτής και της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Α.Ε." ("ΔΕΣΜΗΕ Α.Ε."), καθολικός διάδοχος της οποίας είναι η εναγομένη, καταρτίστηκε η υπ' αριθ. ...-2007 σύμβαση πώλησης και αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, σε εκτέλεση της οποίας η ενάγουσα, ως παραγωγός ενέργειας, συμφωνήθηκε να πωλεί στην αντισυμβαλλομένη της, την ηλεκτρική ενέργεια που παραγόταν από το εργοστάσιό της στην περιοχή των Σερρών, με τους όρους που προβλέπονταν στην ως άνω σύμβαση. Ότι, σύμφωνα με τον όρο 12 της επίδικης σύμβασης, η παρέλευση είκοσι ημερών από την παράδοση εκάστου τιμολογίου στην εναγομένη, συνεπάγεται την αυτοδίκαιη υπερημερία της ως προς την εκπλήρωση των συμβατικών της υποχρεώσεων. Ότι με την από ...-2007 σύμβαση παροχής ενεχύρου-εκχώρησης απαιτήσεων η ενάγουσα εκχώρησε λόγω ενεχύρου στην ανώνυμη τραπεζική εταιρία με την επωνυμία πρώην "ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΑΕ" και ήδη "ALPHA ΤΡΑΠΕΖΑ Α.Ε", ως εκπρόσωπο των ομολογιούχων του από 20-7-2007 ομολογιακού δανείου που εξέδωσε, τις απαιτήσεις της κατά της αντισυμβαλλομένης της που απέρρεαν από την ανωτέρω σύμβαση πώλησης ενέργειας. Ότι στη συνέχεια με την από ...-2015 σύμβαση μερικής άρσης ενεχύρου και επανεκχώρησης απαιτήσεων, η ανωτέρω τραπεζική εταιρία επανεκχώρησε στην ενάγουσα τις επίδικες απαιτήσεις. Ότι η εναγομένη καθυστερούσε συστηματικά την εξόφληση των τιμολογίων που εξέδιδε η ενάγουσα, ενώ ορισμένα εξ αυτών δεν έχουν ακόμη εξοφληθεί, και για τον λόγο αυτό της οφείλει για τόκους υπερημερίας, για το χρονικό διάστημα από το Δεκέμβριο του 2010 έως και τον Ιανουάριο του έτους 2015, το συνολικό ποσό των 914.476,36 ευρώ, όπως αναλυτικά αναφέρονται στην αγωγή τα επιμέρους ποσά τόκων υπερημερίας που αντιστοιχούν σε έκαστο τιμολόγιο πώλησης. Ότι επιπλέον από την ως άνω αντισυμβατική συμπεριφορά της εναγομένης έχει υποστεί θετική ζημία συνολικού ποσού 898.829,82 ευρώ, η οποία συνίσταται σε πληρωμή τόκων υπερημερίας για το χρονικό διάστημα από τον Απρίλιο του έτους 2008 έως το Φεβρουάριο του έτους 2015 στην ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία "ΔΕΠΑ Α.Ε", με την οποία η ενάγουσα διατηρεί συνεργασία, καθώς προμηθεύεται από αυτήν φυσικό αέριο για τη λειτουργία του εργοστασίου της. Με βάση το ιστορικό αυτό, η ενάγουσα-αναιρεσίβλητη, κατόπιν νομότυπης μερικής παραίτησης από το κονδύλιο, που αφορά σε αποζημίωση της προαναφερθείσας θετικής ζημίας, που επικαλείται ότι υπέστη, ύψους 898.829,82 ευρώ και κατόπιν νομίμου περιορισμού του αιτήματος, ζητούσε να αναγνωριστεί ότι η εναγομένη υποχρεούται να της καταβάλει το οφειλόμενο, για την προαναφερόμενη αιτία (ήτοι, τόκους υπερημερίας οφειλόμενου τιμήματος από την πώληση ποσοτήτων ηλεκτρικής ενέργειας που είχε παραχθεί από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας - ΑΠΕ) συνολικό ποσό των 914.476,36 ευρώ, με το νόμιμο τόκο από την επομένη της επίδοσης της από 5-12-2014 εξώδικης σχετικού περιεχομένου διαμαρτυρίας της, άλλως από την επίδοση της αγωγής. Για την αγωγή αυτή, η οποία συζητήθηκε αντιμωλία των διαδίκων, κατά την τακτική διαδικασία, εκδόθηκε η με αριθμό 972/2018 οριστική απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με την οποία, αφού απέρριψε ως αόριστο το αίτημα επιδίκασης τόκων υπερημερίας συγκεκριμένων εκπροθέσμως εξοφληθέντων τιμολογίων και ως μη νόμιμο το αίτημα περί τοκοφορίας της συνολικής ένδικης απαίτησης, ακολούθως απέρριψε την αγωγή ως κατ'ουσία αβάσιμη. Μετά την άσκηση της από 16-7-2018 (με αριθμ. εκθ. κατ. 75918/5195/2018) έφεσης εναντίον της απόφασης αυτής από την ενάγουσα και νυν αναιρεσίβλητη, το Τριμελές Εφετείο Αθηνών εξέδωσε την με αριθμό 4242/2020 (εν μέρει μη οριστική) απόφασή του, με την οποία έκανε δεκτή τυπικά και κατ'ουσία την έφεση, εξαφάνισε την 972/2018 απόφαση του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου κατά το μέρος που απέρριψε την αγωγή ως προς το αίτημα περί καταβολής τόκων υπερημερίας κατ'ουσίαν, κράτησε και δίκασε κατ'ουσίαν την ως άνω αγωγή κατά το εκκληθέν τμήμα της απόφασης, απέρριψε ό,τι κρίθηκε απορριπτέο, ανέβαλε κατά τα λοιπά την έκδοση οριστικής απόφασης και διέταξε την επανάληψη της συζήτησης στο ακροατήριο, προκειμένου να διεξαχθεί λογιστική πραγματογνωμοσύνη. Ακολούθως, μετά τη διενέργεια της διαταχθείσας πραγματογνωμοσύνης η εκκαλούσα-αναιρεσίβλητη, με την από 27-7-2021 (με αριθμ. έκθ. κατ. 6112/4658/2021) κλήση της επανέφερε προς συζήτηση την άνω έφεσή της και επ'αυτής εκδόθηκε η 372/2023 οριστική απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών, η οποία έκανε δεκτή εν μέρει την αγωγή ως ουσία βάσιμη και αναγνώρισε ότι η εναγομένη υποχρεούται να καταβάλει στην ενάγουσα το συνολικό ποσό των 809.846,49 ευρώ, ως οφειλόμενους τόκους υπερημερίας (787.427,89 ευρώ) και τέλος χαρτοσήμου (22.418,60 ευρώ). Ακολούθως, η εναγομένη άσκησε την υπό κρίση αίτηση αναίρεσης και με τον έκτο λόγο αναίρεσης προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση την από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ πλημμέλεια, με την αιτίαση ότι το δευτεροβάθμιο δικαστήριο παραβίασε ευθέως, με εσφαλμένη ερμηνεία και μη εφαρμογή, την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 342 ΑΚ, απορρίπτοντας ως μη νόμιμη την στηριζόμενη στο ανωτέρω άρθρο ένστασή της περί μη ευθύνης της για την καθυστέρηση πληρωμής των ένδικων τιμολογίων που αφορούσαν το χρονικό διάστημα από τον Δεκέμβριο του 2010 έως και τον Ιανουάριο του έτους 2015, η οποία (καθυστέρηση), κατά τους ισχυρισμούς της, οφείλεται στην ελλειμματικότητα του Ειδικού Λογαριασμού του Ν. 2773/1999 (ΑΠΕ & ΣΗΘΥΑ), από τα έσοδα του οποίου διενεργούνται αποκλειστικά και μόνο οι πληρωμές προς τους παραγωγούς ΑΠΕ και τα οποία έσοδα καθορίζονται από τη σχετική νομοθεσία, χωρίς να έχει σχετική αρμοδιότητα η ίδια. Από την επισκόπηση των προτάσεων που κατέθεσε ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών η εναγόμενη- αναιρεσείουσα (σελ. 62-67) προκύπτει ότι η τελευταία, προς απόκρουση της εναντίον της αγωγής, προέβαλε παραδεκτά και νόμιμα την ένσταση από το άρθρο 342 ΑΚ, περί απαλλαγής της από την ένδικη οφειλή της για τόκους υπερημερίας, οι οποίοι είχαν προβλεφθεί με την καταρτισθείσα σύμβαση πώλησης ηλεκτρικής ενέργειας για την περίπτωση μη πληρωμής του τιμήματος εντός 20 ημερών από την κατάθεση των σχετικών τιμολογίων, με την επίκληση ότι η καθυστέρηση στην εξόφληση των αναφερόμενων στην αγωγή εκδοθέντων τιμολογίων της ενάγουσας - παραγωγού οφείλεται σε γεγονός που βρίσκεται εκτός της σφαίρας επιρροής της, για το οποίο δεν έχει ευθύνη και συγκεκριμένα ότι οφείλεται στην ελλειμματικότητα του Ειδικού Λογαριασμού ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ, από τα έσοδα του οποίου και μόνο εκτελούνται οι πληρωμές προς τους παραγωγούς ΑΠΕ, τον οποίο απλώς διαχειρίζεται η ίδια. Ακολούθως, την ως άνω ένσταση περί έλλειψης υπαιτιότητας της κατ'άρθρο 342 ΑΚ ως προς την καθυστέρηση πληρωμών λόγω του ότι ο Ειδικός Λογαριασμός ΑΠΕ ήταν ελλειμματικός, επανέφερε νομίμως με τις προτάσεις της (σελ. 51-54) και ενώπιον του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών. Το δευτεροβάθμιο Δικαστήριο , όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, απέρριψε την ένσταση αυτή της αναιρεσείουσας ως μη νόμιμη. Το προαναφερόμενο νομικό ζήτημα, δηλαδή εάν το γεγονός της ανεπάρκειας ή ελλειμματικότητας διαθέσιμων κεφαλαίων στον Ειδικό Λογαριασμό ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ (του άρθρου 40 του νόμου 2773/1999) συνιστά, ή όχι, εύλογη αιτία καθυστέρησης της πληρωμής του τιμήματος της πωλούμενης ηλεκτρικής ενέργειας και εάν απαλλάσσει, ή όχι, την αναιρεσείουσα από τις συνέπειες της υπερημερίας και συνακόλουθα από την υποχρέωσή της για την καταβολή τόκων υπερημερίας, σε περίπτωση παρέλευσης της συμφωνημένης με τη σύμβαση προθεσμίας για την πληρωμή του τιμήματος, έχει ήδη παραπεμφθεί στην πλήρη Ολομέλεια του Αρείου Πάγου με την απόφαση του Α3 Τμήματος, με τον αριθμό 378/2025, που ήταν γνωστή στο παρόν Α1 Τμήμα όταν έγινε η διάσκεψη για την παρούσα υπόθεση. Επομένως, για την ενότητα της νομολογίας και προς αποφυγή έκδοσης αντιφατικών αποφάσεων, συντρέχει περίπτωση εφαρμογής της διάταξης του άρθρου 249 ΚΠολΔ.

Κατ' ακολουθίαν τούτων, πρέπει να αναβληθεί η συζήτηση της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης, μέχρι να εκδοθεί απόφαση για το προαναφερόμενο ζήτημα από την Πλήρη Ολομέλεια του Αρείου Πάγου, προς την οποία η ενδεχόμενη παραπομπή και της κρινόμενης υπόθεσης θα επιβράδυνε ακόμη περισσότερο την εκδίκασή της. Τέλος, ως προς τους υπόλοιπους λόγους αναίρεσης, το παρόν Τμήμα επιφυλάσσεται να αποφανθεί, μετά την έκδοση της απόφασης από την Πλήρη Ολομέλεια του Αρείου Πάγου για το προαναφερόμενο ζήτημα.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναβάλλει τη συζήτηση της από 10-9-2024 αίτησης της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΑΠΕ & ΕΓΓΥΗΣΕΩΝ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ Α.Ε." για την αναίρεση της απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών, με τον αριθμό 372/2023, μέχρι την έκδοση απόφασης από την Πλήρη Ολομέλεια του Αρείου Πάγου για την υπόθεση που έχει παραπεμφθεί σ' αυτή με την απόφαση του Α3 Τμήματος με τον αριθμό 378/2025.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, την 1η Δεκεμβρίου 2025.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 28 Ιανουαρίου 2026.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

<< Επιστροφή