<< Επιστροφή

Αριθμός 159 /2026

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αικατερίνη Χονδρορίζου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ευτύχιο Νικόπουλο, Στυλιανή Μπλέτα, Δέσποινα Βασιλοδημητράκη - Εισηγήτρια και Μαρία Αρχοντάκη - Τραυλού - Τζανετάτου, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 22 Σεπτεμβρίου 2025, με την παρουσία και του Γραμματέα Γ. Φ., για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Γ. Β. του Ι., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Νικόλαο Κακαβέλα και κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ Α.Ε. - ΕΛ.ΒΙ.ΑΛ. Α.Ε." και τον διακριτικό τίτλο "ELVIAL", που εδρεύει στην Νέα Σάντα Κιλκίς και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Κωνσταντίνο Κωνσταντέλλο και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 7/10/2014 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Κιλκίς.

Εκδόθηκε η 6/2016 απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου, που διέταξε τον χωρισμό των αγωγών άρσης προσβολής δικαιώματος βιομηχανικής ιδιοκτησίας και αποζημίωσης λόγω αδικοπραξίας, απέρριψε την αγωγή άρσης προσβολής δικαιώματος βιομηχανικής ιδιοκτησίας, κήρυξε εαυτό αναρμόδιο ως προς την εκδίκαση της αγωγής αποζημίωσης λόγω αδικοπραξίας και παρέπεμψε αυτήν προς εκδίκαση στο Μονομελές Πρωτοδικείο Κιλκίς. Ακολούθως, εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 218/2019 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 1878/2022 του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 14/3/2024 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Με την κρινόμενη αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η αντιμωλία των διαδίκων εκδοθείσα, κατά την τακτική διαδικασία, υπ' αριθμ. 1878/2022 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης, που απέρριψε κατ' ουσίαν την έφεση του ενάγοντος και ήδη αναιρεσείοντος και επικύρωσε την υπ' αριθμ. 218/2019 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Κιλκίς, με την οποία είχε απορριφθεί, ως μη νόμιμη, η αγωγή του κατά της εναγόμενης και ήδη αναιρεσίβλητης, με την οποία ζητούσε να υποχρεωθεί η τελευταία να του καταβάλει αποζημίωση και χρηματική ικανοποίηση, για την αποκατάσταση της περιουσιακής ζημίας και της ηθικής βλάβης που αυτός υπέστη από την τελεσθείσα σε βάρος του αδικοπραξία. Η αίτηση αναίρεσης, ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564, 566 παρ.1 ΚΠολΔ), είναι συνεπώς παραδεκτή και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς το παραδεκτό και βάσιμο του λόγου της (άρθρο 577 αριθμ. 3 ΚΠολΔ).

ΙΙ. Κατά τη διάταξη άρθρου 914 AK, όποιος ζημιώσει άλλον παράνομα και υπαίτια έχει υποχρέωση να τον αποζημιώσει. Από τη διάταξη αυτή, συνδυαζόμενη με εκείνες των άρθρων 297, 298 και 330 του ίδιου Κώδικα, προκύπτει ότι προϋποθέσεις της ευθύνης για αποζημίωση ή (και) χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης ή ψυχικής οδύνης από αδικοπραξία είναι: α) ζημιογόνος συμπεριφορά (πράξη ή παράλειψη), β) παράνομος χαρακτήρας της πράξης ή παράλειψης, γ) υπαιτιότητα που περιλαμβάνει το δόλο και την αμέλεια, δ) ζημία ή αναλόγως ηθική βλάβη ή ψυχική οδύνη και ε) πρόσφορος αιτιώδης συνάφεια μεταξύ ζημιογόνου συμπεριφοράς και αποτελέσματος, δηλαδή της ζημίας. Παράνομη είναι η συμπεριφορά που προσβάλλει τα προστατευόμενα από το νόμο δικαιώματα ή συμφέροντα άλλου και μπορεί να συνίσταται σε θετική πράξη ή παράλειψη, εφόσον στην τελευταία περίπτωση υπήρχε ιδιαίτερη νομική υποχρέωση προφύλαξης του προσβληθέντος δικαιώματος ή συμφέροντος και αποτροπής του ζημιογόνου αποτελέσματος. Το παράνομο της συμπεριφοράς συνδέεται με αντίθεση προς διάταξη που απαγορεύει τη συγκεκριμένη πράξη, είναι δε αδιάφορο σε ποιο τμήμα του δικαίου βρίσκεται η διάταξη που απαγορεύει την ένδικη συμπεριφορά (ΑΠ 914/2021). Υπαίτια είναι η συμπεριφορά που επιτρέπει να αποδοθεί στο δράστη προσωπική μομφή, δηλαδή η υπαιτιότητα βασίζεται στον ψυχικό δεσμό του δράστη με την αδικοπραξία.

Περαιτέρω, πρόσφορη αιτιώδης συνάφεια μεταξύ της παράνομης συμπεριφοράς του δράστη και της ζημίας που προκλήθηκε, υπάρχει όταν η συμπεριφορά αυτή, κατά το χρόνο και τις συνθήκες που έλαβε χώρα, ήταν ικανή, κατά τη συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων και χωρίς τη μεσολάβηση άλλου περιστατικού, να επιφέρει τη συγκεκριμένη ζημία (ΑΠ 328/2023, ΑΠ 691/2023, ΑΠ 1524/2022, ΑΠ 1347/2022, ΑΠ 1811/2022, ΑΠ 54/2022, ΑΠ 1206/2019). Αδικοπραξία, κατά την έννοια της διάταξης του άρθρου 914 ΑΚ, αποτελεί και η παράνομη ιδιοποίηση ξένου κινητού πράγματος που περιήλθε οπωσδήποτε στην κατοχή του δράστη, σύμφωνα με το άρθρο 375 παρ. 1 ΠΚ (ΑΠ 449/2014, ΑΠ 901/2000).

Κατά τη διάταξη αυτή, η αντικειμενική υπόσταση του εγκλήματος της υπεξαίρεσης συνίσταται στην παράνομη ιδιοποίηση του πράγματος που είναι κάθε ενέργεια ή παράλειψη του δράστη, η οποία καταδηλώνει την θέληση αυτού να εξουσιάζει και διαθέτει το πράγμα σα να είναι κύριος, η δε υποκειμενική (υπόσταση), στην ύπαρξη του δόλου που ενέχει τη γνώση ότι το πράγμα είναι ξένο (ολικά ή εν μέρει), ανήκει δηλαδή κατά κυριότητα σε άλλον, καθώς και τη θέληση να ιδιοποιηθεί το πράγμα παράνομα, χωρίς τη συγκατάθεση του ιδιοκτήτη ή χωρίς άλλο σχετικό δικαίωμα που του παρέχει το δίκαιο. Ξένο θεωρείται το πράγμα όταν είναι υπό ξένη κυριότητα, όπως αυτή διαπλάθεται στο αστικό δίκαιο και δεν περιήλθε στην κατοχή του υπαιτίου με κάποια μεταβιβαστική της κυριότητας πράξη (ΑΠ 1072/2024, ΑΠ 1181/ 2021, ΑΠ 1333/2019, ΑΠ 462/2011, ΑΠ 657/2011).

Περαιτέρω, κατά το άρθρο 559 αρ. 1 ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται, αν παραβιάστηκε κανόνας ουσιαστικού δικαίου. Ο λόγος αυτός υπάρχει, όταν εχώρησε ψευδής ερμηνεία ή κακή εφαρμογή κανόνα ουσιαστικού δικαίου. Εσφαλμένη, κατ' ακρίβεια, εφαρμογή υπάρχει, όταν αποδόθηκε μεν στη μείζονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού, ορθά, η έννοια του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου, στη συνέχεια, όμως, δεν εφαρμόστηκε ο ίδιος στην κρινόμενη περίπτωση, αν και τα περιστατικά που δέχτηκε, (ανέλεγκτα), ο δικαστής της ουσίας υπαγόταν στον κανόνα αυτό ή αντίστροφα, εφαρμόστηκε ο κανόνας αυτός, αν και τα περιστατικά δεν υπαγόταν σ' αυτόν (ΟλΑΠ 1/2016, ΟλΑΠ 4/2006, ΑΠ 1706/2014, ΑΠ 159/2004). Ειδικότερα, ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται αν δεν εφαρμοσθεί, ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοσθεί, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοσθεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε ως ψευδής ερμηνεία του κανόνα δικαίου, δηλαδή όταν το δικαστήριο της ουσίας προσέδωσε σ' αυτόν έννοια διαφορετική από την αληθινή, είτε ως κακή εφαρμογή, ήτοι εσφαλμένη υπαγωγή σ' αυτόν των περιστατικών της ατομικής περίπτωσης που καταλήγει σε εσφαλμένο συμπέρασμα με τη μορφή του διατακτικού (ΟλΑΠ 1/2016, ΟλΑΠ 2/2013, ΟλΑΠ 7/ 2006). Με τον παραπάνω λόγο αναίρεσης ελέγχονται τα σφάλματα του δικαστηρίου της ουσίας κατά την εκτίμηση της νομικής βασιμότητας της αγωγής και των ισχυρισμών (ενστάσεων) των διαδίκων, καθώς και τα νομικά σφάλματα του ανωτέρω δικαστηρίου κατά την έρευνα της ουσίας της διαφοράς. Ελέγχεται, δηλαδή, αν η αγωγή, ένσταση κ.λπ. ορθώς απορρίφθηκε ως μη νόμιμη ή αν, κατά παράβαση ουσιαστικού κανόνα δικαίου, έγινε δεκτή ως νόμιμη ή απορρίφθηκε ή έγινε δεκτή κατ` ουσία (ΟλΑΠ 3/ 2020, ΟλΑΠ 28/ 1998, ΑΠ 1536/2025, ΑΠ 812/2025, ΑΠ 414/2025, ΑΠ 953/2024, ΑΠ 69/2023).

Στην προκειμένη περίπτωση με τον μοναδικό αναιρετικό λόγο, προβάλλεται η από το εδάφιο α' του αριθμού 1 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ πλημμέλεια, με την αιτίαση ότι τo Εφετείo, παραβίασε ευθέως τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 914 AK και 375 ΠΚ, κρίνοντας. την αγωγή, κατά την βάση της που στηρίζεται στις διατάξεις της αδικοπραξίας, ως μη νόμιμη και απορρίπτοντας το σχετικό λόγο έφεσης και την έφεσή του. Από την παραδεκτή επισκόπηση του δικογράφου της αγωγής (άρθρο 561 παρ. 2 του ΚΠολΔ), προκύπτει ότι ο ενάγων και ήδη αναιρεσείων ιστορούσε τα ακόλουθα: Ότι διατηρεί ατομική επιχείρηση εμπορίας αλουμινοκατασκευών και συναφών ειδών στα Χανιά Κρήτης. Ότι έχει καταχωρίσει στον ΟΒΙ, ως βιομηχανικό σχέδιο, ένα νέο σύστημα (προφίλ) αλουμινίου με τον διακριτικό τίτλο GV (...) σε διάφορες παραλλαγές, δικής του επινόησης, για το οποίο εκδόθηκε το με αριθμό ...-2011 πιστοποιητικό καταχώρησης του ΟΒΙ. Ότι τον μήνα Ιούνιο του έτους 2010 κατήρτισε με την εναγόμενη σύμβαση επαγγελματικής συνεργασίας, δυνάμει της οποίας η τελευταία ανέλαβε την, κατόπιν παραγγελίας του, παραγωγή των προφίλ αλουμινίου, που ο ίδιος είχε σχεδιάσει, σε ειδικά καλούπια (μίτρες), τα οποία εν συνεχεία θα του απέστελλε, προκειμένου αυτός να κατασκευάσει τα κουφώματα αλουμινίου που θα τοποθετούσε σε οικοδομές πελατών του. Ότι τα καλούπια θα κατασκεύαζε για λογαριασμό του η εναγόμενη και θα τα διατηρούσε στις εγκαταστάσεις του εργοστασίου της προκειμένου να γίνει η επεξεργασία της πρώτης ύλης. Ότι την δαπάνη για την κατασκευή των καλουπιών (μιτρών) θα κάλυπτε αρχικά η εναγόμενη, συμφωνήθηκε ωστόσο ότι η κυριότητα αυτών θα ανήκε στον ίδιο (ενάγοντα) και η εξόφληση τους θα γινόταν σταδιακά, με την παραγγελία συγκεκριμένης, προκαθορισμένης, ποσότητας προφίλ από κάθε καλούπι (μίτρα). Ότι η εξέλιξη της εμπορικής συνεργασίας του με την εναγόμενη δεν εξελίχθηκε ομαλά, για τους λόγους που αναφέρονται στην αγωγή, με αποτέλεσμα ο ενάγων να καταγγείλει την μεταξύ τους σύμβαση, στις 18-12-2013, ζητώντας παράλληλα, να γίνει εκκαθάριση των οικονομικών εκκρεμοτήτων τους και να του αποδοθούν τα καλούπια του καταχωρημένου στο όνομά του προφίλ. Ότι η εναγόμενη, διά των νομίμων εκπροσώπων της, αρνήθηκε να του παραδώσει τα καλούπια (μίτρες) της κυριότητάς του, τα οποία παρακράτησε χωρίς νόμιμη αιτία, ισχυριζόμενη ότι ανήκαν κατά κυριότητα στην ίδια. Ότι από την αδικοπρακτική συμπεριφορά της εναγόμενης, διά των νομίμων εκπροσώπων της, που τελέστηκε σε βάρος του με την υπεξαίρεση των καλουπιών (μιτρών) της κυριότητάς του, ο ενάγων υπέστη θετική ζημία, συνιστάμενη στο κόστος κατασκευής έτερων μιτρών, σε συνεργασία με άλλη εταιρία και στην αξία των μιτρών που αδυνατούσε, για οικονομικούς λόγους να αντικαταστήσει και αποθετική ζημία, με τη μορφή των διαφυγόντων κερδών, συνιστάμενων στις εκπτώσεις που αναγκάστηκε για χορηγήσει σε πελάτες του, προκειμένου να αντισταθμίσει την αδυναμία του να ανταποκριθεί εμπρόθεσμα στις παραγγελίες τους. Ότι από τη συμπεριφορά της εναγόμενης κλονίστηκε η ψυχοσωματική του υγεία και υπέστη ζημία η φήμη και η αξιοπιστία του ως επιχειρηματία, με αποτέλεσμα να υποστεί επιπλέον και ηθική βλάβη. Με βάση τα παραπάνω περιστατικά ο ενάγων ζήτησε να υποχρεωθεί η εναγόμενη να του καταβάλει το συνολικό ποσό των 47.454,71 ευρώ για την αποκατάσταση της θετικής και αποθετικής περιουσιακής του ζημίας και το ποσό των 40.000 ευρώ, ως χρηματική ικανοποίηση για την αποκατάσταση της ηθικής του βλάβης, με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής. Με το παραπάνω περιεχόμενο και αίτημα η αγωγή είναι νόμιμη, στηριζόμενη στις διατάξεις των άρθρων 914, 932 ΑΚ και 375 ΠΚ, διότι, σύμφωνα με τα ιστορούμενα σ' αυτήν, η εναγόμενη με πρόθεση ιδιοποιήθηκε ξένο κινητό πράγμα. Τούτο διότι, τα καλούπια (μίτρες), τα οποία ανέλαβε να κατασκευάζει η εναγόμενη για λογαριασμό του ενάγοντος, κατά τα μεταξύ τους συμφωνηθέντα, ανήκαν στη κυριότητα του ενάγοντος. Όταν δε ο ενάγων κατήγγειλε τη μεταξύ τους καταρτισθείσα σύμβαση και της ζήτησε να του παραδώσει τα καλούπια (μίτρες) της κυριότητάς του, τα οποία είχαν περιέλθει στη κατοχή της τελευταίας, δυνάμει της μεταξύ τους σύμβασης, αυτή αρνήθηκε να πράξει τούτο και τα ιδιοποιήθηκε παράνομα, ενώ γνώριζε ότι είναι υπό ξένη κυριότητα και ότι δεν περιήλθαν στην κατοχή της με κάποια μεταβιβαστική της κυριότητας πράξη, εκδηλώνοντας τη θέλησή της να τα εξουσιάζει και να τα διαθέτει σα να είναι κυρία αυτών, χωρίς τη συγκατάθεση του ιδιοκτήτη τους και χωρίς άλλο σχετικό δικαίωμα επ' αυτών. Η ανωτέρω παράνομη και υπαίτια συμπεριφορά της εναγόμενης, δημιουργεί υποχρέωση αποζημίωσης και χρηματικής ικανοποίησης του ενάγοντα για την προκληθείσα στον τελευταίο περιουσιακή ζημία και ηθική βλάβη. Επομένως, το Εφετείο, το οποίο απέρριψε την αγωγή ως μη νόμιμη, εσφαλμένα ερμήνευσε και δεν εφάρμοσε τις προαναφερθείσες ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 914, 932 του ΑΚ και 375 του ΠΚ.
Συνεπώς, ο μοναδικός λόγος αναίρεσης από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ είναι βάσιμος. Κατόπιν αυτών, η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης πρέπει να γίνει δεκτή, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλον δικαστή εκτός από εκείνον που δίκασε προηγουμένως (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ).

Τέλος, πρέπει να διαταχθεί η επιστροφή στον αναιρεσείοντα του παραβόλου που κατέθεσε (άρθρο 495 αρ. 3 του ΚΠολΔ) και να καταδικασθεί η αναιρεσίβλητη, λόγω της ήττας της, στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, που κατέθεσε προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημά του (άρθρα 106, 176, 183, 189 παρ. 1 και 191 παρ. 2 του ΚΠολΔ), όπως ειδικότερα ορίζονται στο διατακτικό της παρούσας.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθμ. 1878/2022 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο ως άνω Εφετείο, συγκροτούμενο από άλλον δικαστή.

Διατάσσει την επιστροφή στον αναιρεσείοντα του κατατεθέντος απ' αυτόν παραβόλου.

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 3 Νοεμβρίου 2025.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 9 Φεβρουαρίου 2026.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

<< Επιστροφή