<< Επιστροφή

Αριθμός 226 /2026

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Μιχαήλ Αποστολάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Παναγιώτη Βενιζελέα, Γεώργιο Σχοινοχωρίτη - Εισηγητή, Κορνηλία Πανούτσου και Ευαγγελία Γίτση, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 13 Οκτωβρίου 2025, με την παρουσία και του γραμματέα Ι. Π., για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, όπως εκπροσωπείται νόμιμα από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, που εδρεύει στην Αθήνα, και εκπροσωπείται νόμιμα από το Διοικητή αυτής και στην προκειμένη περίπτωση από τους Προϊσταμένους της Δ.Ο.Υ. Φ.Α.Ε.Ε. (ήδη Δ.Ο.Υ. Φ.Α.Ε. Αθηνών) και Δ.Ο.Υ. Β' Θεσσαλονίκης (ήδη Δ.Ο.Υ. Α' Θεσσαλονίκης). Εκπροσωπήθηκε από τον Επαμεινώνδα Αποστολόπουλο, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) ετερόρρυθμης εταιρείας με την επωνυμία "... Μονοπρόσωπη Εταιρεία Περιορισμένης Ευθύνης και Σία Ετερόρρυθμη Εταιρεία" και το διακριτικό τίτλο "... Ε.Ε.", που εδρεύει στη Θεσσαλονίκη και εκπροσωπείται νόμιμα και 2) Μ. Χ. του Ε. , διαχειριστή της ετερόρρυθμης εταιρείας με την επωνυμία "... Μονοπρόσωπη Εταιρεία Περιορισμένης Ευθύνης και Σία Ετερόρρυθμη Εταιρεία", κατοίκου ...

Εκπροσωπήθηκαν και οι δύο από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Γεώργιο Κιόρτση, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ. Κοινοποιούμενη η αίτηση αναίρεσης: στην ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία "Erection Ανώνυμη Οικοδομική Κτηματική και Εμπορική Εταιρεία", που εδρεύει στην Αθήνα, η οποία δεν εκπροσωπήθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με: α) τις από 09-04-2015 και με αριθμούς κατάθεσης .../2015, .../2015 ανακοπές των ήδη αναιρεσιβλήτων, β) τις από 24-08-2015 και με αριθμούς κατάθεσης .../2015, .../2015 προσεπικλήσεις του Ελληνικού Δημοσίου και γ) τις από 23-08-2016 πρόσθετες παρεμβάσεις, της προς αυτήν κοινοποιούμενη η αίτηση αναίρεσης, (Erection Ανώνυμη Οικοδομική Κτηματική και Εμπορική Εταιρεία), που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 18821/2017 του ίδιου Δικαστηρίου και 484/2022 του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 04-03-2024 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η υπό κρίση από 4-3-2024 αίτηση του Ελλ. Δημοσίου για την αναίρεση της υπ'αριθ. 484/2022 τελεσίδικης απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης είναι αποτέλεσμα της ακόλουθης διαδικαστικής διαδρομής , κατ' επιτρεπτή επισκόπηση (άρθ. 561 § 2 ΚΠολΔ) των διαδικαστικών εγγράφων της δίκης: Οι ανακόπτοντες και ήδη αναιρεσίβλητοι άσκησαν ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης (α) την από 09-04-2015 ανακοπή τους κατά του ...-2011 χρηματικού καταλόγου της Δ.Ο.Υ. ΦΑΕΕ Αθηνών και της ...-2011 ταμειακής βεβαίωσης της Β' Δ.Ο.Υ. Θεσσαλονίκης και (β) την από 09-04-2015 ανακοπή τους κατά του ...-2012 χρηματικού καταλόγου της Δ.Ο.Υ. ΦΑΕΕ Αθηνών και της ...-2012 ταμειακής βεβαίωσης της Β' Δ.Ο.Υ. Θεσσαλονίκης, με τις οποίες ζητούσαν την ακύρωση των άνω πράξεων. Το καθ' ου οι άνω ανακοπές και ήδη αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο άσκησε ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης (α) αναφορικά με την ...-2015 ανακοπή, την από 28-04-2015 προσεπίκληση σε άσκηση παρέμβασης-ανακοίνωση δίκης, και (β) αναφορικά με την ...-2015 ανακοπή, την από 28-04-2015 προσεπίκληση σε άσκηση παρέμβασης- ανακοίνωση δίκης, κατά της Ανώνυμης Εταιρίας με την επωνυμία "Erection Ανώνυμη Οικοδομική Κτηματική Εταιρεία" και το διακριτικό τίτλο "Erection S.A.", ζητώντας να παρέμβει προσθέτως υπέρ αυτού στις ανοιγείσες δίκες. Η καθ' ης η προσεπίκληση- ανακοίνωση της δίκης άσκησε κατά των ανακοπτόντων και υπέρ του καθ' ου οι άνω ανακοπές, ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, (α), αναφορικά με την ...-2015 προσεπίκληση -ανακοίνωση δίκης του Ελληνικού Δημοσίου, την από 23-08-2016 πρόσθετη παρέμβαση και (β) αναφορικά με την ...-2015 προσεπίκληση -ανακοίνωση δίκης του Ελληνικού Δημοσίου, την από 23-08-2016 πρόσθετη παρέμβαση, ζητώντας την απόρριψη της κάθε ανακοπής, αντίστοιχα. Επί των υποθέσεων αυτών, αφού συνεκδικάσθηκαν, εκδόθηκε, αντιμωλία των διαδίκων, η υπ' αριθ. 18821/2017 οριστική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, η οποία αφού έκρινε ότι οι πρόσθετες παρεμβάσεις είχαν ασκηθεί παραδεκτά και ήταν νόμιμες, δέχθηκε (α) εν μέρει την ...-2015 ανακοπή και εν μέρει την πρόσθετη σ' αυτή παρέμβαση κατά το απορριφθέν τμήμα της ανακοπής και ακύρωσε μερικά τις προσβαλλόμενες πράξεις διοικητικής, κατά τον ΚΕΔΕ, εκτέλεσης και (β) στο σύνολο την ...-2015 ανακοπή και ακύρωσε τις προσβαλλόμενες πράξεις διοικητικής, κατά τον ΚΕΔΕ, εκτέλεσης, χωρίς να συμπεριλάβει διάταξη για την πρόσθετη παρέμβαση.

Κατά της απόφασης αυτής ασκήθηκαν: α) η από 23-08-2019 (α') έφεση από το εν όλω και εν μέρει ηττηθέν - καθ' ου η ανακοπή Ελληνικό Δημόσιο, στρεφόμενη κατά των ανακοπτόντων και β) η από 30-04-2018 (β') έφεση από τους εν μέρει ηττηθέντες ανακόπτοντες στρεφόμενη κατά του καθ' ου η ανακοπή και της προσθέτως παρεμβαίνουσας και της 18821/2017 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης. Ενώπιον του Εφετείου η προσθέτως παρεμβαίνουσα πρωτοδίκως άσκησε ομοίως πρόσθετες παρεμβάσεις. Το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του απέρριψε τις ενώπιον αυτού ασκηθείσες πρόσθετες παρεμβάσεις από την και πρωτοδίκως προσθέτως παρεμβαίνουσα ως απαράδεκτες, διότι ασκήθηκαν με τις προτάσεις και χωρίς να τηρηθεί η προδικασία, δέχθηκε δε τυπικά και απέρριψε κατ'ουσίαν αμφότερες τις εφέσεις επικυρώνοντας την πρωτόδικη απόφαση. Η αίτηση αναίρεσης κοινοποιήθηκε κατ'άρθ. 81 § 3 ΚΠολΔ και στην πρωτοδίκως προσθέτως παρεμβαίνουσα (σχετ. η προσκομιζομένη με επίκληση υπ' αριθ. ...-2024 έκθεση επιδόσεως της δικαστικής επιμελήτριας στο Εφετείο Αθηνών Μ. Ν.), η οποία δια της απλής πρόσθετης παρέμβασης δεν κατέστη διάδικος στην κύρια δίκη.

Η αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε παραδεκτά , καθόσον η προσβαλλομένη απόφαση, της οποίας δεν προκύπτει επίδοση, δημοσιεύθηκε στις 4-3-2022 και η αίτηση για την αναίρεσή της κατατέθηκε στη Γραμματεία του Εφετείου Θεσσαλονίκης στις 4-3-2024 (άρθ. 145 § 1, 564 § 3 ΚΠολΔ). Πρέπει συνεπώς να ερευνηθεί αυτή ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των κατ' ιδίαν λόγων της (άρθ. 577 § 3 ΚΠολΔ). Στο άρθρο 4 § 7 του Ν. 2238/1994 (Κώδικας Φορολογίας Εισοδήματος), όπως αυτός ίσχυε πριν καταργηθεί από τον νέο Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (Ν.4172/2013) το άρθρο 39 § 4 του οποίου (ν.4172/2013), που είχε προστεθεί με την παρ. 3 άρθρου 2 ν. 4328/2015 (Α` 51), καταργήθηκε με το άρθρο 2 παρ.3 Ν.4337/2015,ΦΕΚ Α 129 και εφαρμόζεται για τα εισοδήματα που αποκτώνται στα φορολογικά έτη που αρχίζουν από την 1η Ιανουαρίου 2015 και μετά , ορίζεται ότι εισοδήματα από την εκμίσθωση ακινήτων και από τόκους δανείων που θεωρούνται ότι έχουν αποκτηθεί κατά τις διατάξεις του παρόντος και τα οποία αποδεδειγμένα δεν έχουν εισπραχθεί από το δικαιούχο, επιτρέπεται να μη συνυπολογίζονται στο συνολικό καθαρό εισόδημά του, εφόσον εκχωρηθούν στο Δημόσιο χωρίς αντάλλαγμα. Η εκχώρηση γίνεται με απλή έγγραφη δήλωση του υποχρέου σε φόρο, η οποία υποβάλλεται στον αρμόδιο για τη φορολογία του προϊστάμενου της δημόσιας οικονομικής υπηρεσίας μέσα στο οικονομικό έτος στο οποίο τα εισοδήματα αυτά υπόκεινται σε φόρο. Μαζί με τη δήλωση αυτή παραδίδονται στον προϊστάμενο της δημόσιας οικονομικής υπηρεσίας τα αποδεικτικά έγγραφα της εκχωρούμενης απαίτησης και με την ίδια δήλωση ο εκχωρών βεβαιώνει άτι δεν κατέχει κανένα άλλο αποδεικτικό στοιχείο. Το Δημόσιο υποκαθίσταται στα δικαιώματα του εκχωρητή. Κατά δε το άρθρο 20 αρ.1 του ως άνω νόμου, εισόδημα από ακίνητα είναι αυτό που προκύπτει κάθε οικονομικό ή κατά περίπτωση γεωργικό έτος, είτε από εκμίσθωση ή επίταξη ή έμμεσα από ιδιοκατοίκηση ή ιδιοχρησιμοποίηση ή από παραχώρηση της χρήσης σε τρίτο χωρίς αντάλλαγμα, μιας ή περισσότερων οικοδομών είτε από εκμίσθωση γαιών. Τέλος, σύμφωνα με την ΠΟΛ 1102/2016 ανείσπρακτα εισοδήματα από την εκμίσθωση ακίνητης περιουσίας μπορούν να δηλωθούν μόνο από φυσικά πρόσωπα που αποκτούν εισόδημα από την εκμίσθωση / υπεκμίσθωση ακίνητης περιουσίας σύμφωνα με το άρθρο 39 παρ. 4 του Ν. 4172/2013, προκειμένου να μην συνυπολογισθούν αυτά στο εισόδημά τους. Αντίθετα, δεν μπορούν να δηλωθούν ανείσπρακτα εισοδήματα από την εκμίσθωση ακίνητης περιουσίας από φυσικά πρόσωπα, όταν τα εισοδήματα αυτά προέρχονται από αποζημίωση χρήσης ακινήτου (ΑΠ 1971/2022).

Εξάλλου, κατά το άρθρο 601 του ΑΚ ο μισθωτής για όσο χρόνο παρακρατεί το μίσθιο μετά την λήξη της μίσθωσης, οφείλει ως αποζημίωση το συμφωνημένο μίσθωμα, χωρίς αυτό να αποκλείει δικαίωμα του εκμισθωτή να απαιτήσει και άλλη περαιτέρω ζημία. Από τη διάταξη αυτή προκύπτει ότι προϋποθέσεις για την απαίτηση του συμφωνημένου μισθώματος, ως αποζημίωσης, είναι η λήξη της μίσθωσης και η μετά από αυτή παράνομη παρακράτηση του μισθίου από το μισθωτή χωρίς να ερευνάται, αν o εκμισθωτής υπέστη ζημία από την καθυστέρηση της απόδοσης του μισθίου. Αποτελεί δε παράνομη παρακράτηση υπό την έννοια της ως άνω διάταξης, η γενόμενη χωρίς δικαίωμα από το νόμο, τη σύμβαση ή δικαστική απόφαση, ενώ εκτός των ανωτέρω, ο εκμισθωτής δικαιούται να απαιτήσει για την παρακράτηση αυτή του μισθίου και την αποκατάσταση κάθε άλλης περαιτέρω ζημίας, κατά τις γενικές διατάξεις περί υπερημερίας του οφειλέτη (343 επ., 335 ΑΚ), η οποία έχει ως προϋπόθεση το πταίσμα του μισθωτή, που τεκμαίρεται και την ανυπαρξία του οφείλει να επικαλεστεί, κατ` ένσταση, και αποδείξει ο τελευταίος, για να απαλλαγεί.

Στην περίπτωση αυτή, σύμφωνα με το άρθρο 298 ΑΚ αποκαθίσταται και το διαφυγόν κέρδος του εκμισθωτή, δηλαδή εκείνο, που θα αποκόμιζε με πιθανότητα, κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων, αν ο μισθωτής απέδιδε το μίσθιο αμέσως μετά τη λήξη της μίσθωσης. Τέτοιο δε διαφυγόν κέρδος αποτελεί και το υψηλότερο από το καταβαλλόμενο, ως "αποζημίωση χρήσης", μίσθωμα, που αποδεδειγμένα θα λάμβανε ο εκμισθωτής εκμισθώνοντας σε άλλον το μίσθιο. Από την ως άνω διάταξη του άρθρου 601 ΑΚ σαφώς προκύπτει ότι καθιερώνεται με αυτή υποχρέωση σε βάρος του μισθωτή για την παράβαση της υποχρέωσής του να αποδώσει το μίσθιο στον εκμισθωτή κατά τη λήξη της μίσθωσης (599 παρ. 1 ΑΚ ). Κατά συνέπεια, η στηριζόμενη στο άρθρο 601 ΑΚ αξίωση αποζημίωσης του εκμισθωτή, που γεννιέται από την επόμενη ημέρα λήξης της μίσθωσης και διαρκεί μέχρι την ημέρα αποδόσεως της κατοχής του μισθίου, αποτελεί μετενέργεια της μισθωτικής σύμβασης (ΑΠ 1890/2024, ΑΠ 1971/2022, ΑΠ 229/2012, ΑΠ 1470/2009, ΑΠ 1842/2008, ΑΠ 1815/2007). Με τον μοναδικό λόγο αναιρέσεως το αναιρεσείον αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια από τον αριθ. 1 του άρθ. 559 ΚΠολΔ συνισταμένη στο ότι το Εφετείο εσφαλμένα ερμήνευσε και εφάρμοσε τις διατάξεις των άρθ. 4, 20 §§ 1, 2 και 7 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος, που κυρώθηκε με το ν.2238/1994 και 601 ΑΚ, εκτιμώντας ότι η εκ του άρθ. 601 ΑΚ αποζημίωση χρήσεως ποσού 57.564 ευρώ , που καταβλήθηκε κατά τις διατάξεις του άρθρου αυτού, συνδεόμενη άμεσα με τη μισθωτική σχέση του ακινήτου δεν αποτελεί εισόδημα που μπορεί να εκχωρηθεί στο Ελλ.Δημόσιο κατ' άρθ. 4 § 7 του ΚΦΕ και ακύρωσε την προσβαλλόμενη ταμειακή βεβαίωση. Από την παραδεκτή επισκόπηση της προσβαλλόμενης αποφάσεως, προκύπτει ότι αυτή διέλαβε, κατά το ενδιαφέρον την αναιρετική διαδικασία μέρος της, τα ακόλουθα: "Με το από 01-02-2006 ιδιωτικό συμφωνητικό μισθώσεως, η ανώνυμη εταιρία με την επωνυμία "ALFASCOTT ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΚΑΙ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΑΚΙΝΗΤΩΝ Α.Ε" και το διακριτικό τίτλο "ALFASCOTT ΑΕ", δικαιοπάροχος της εκχωρήτριας ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "Erection Ανώνυμη Οικοδομική Κτηματική και Εμπορική Εταιρία", υπεκμίσθωσε στην πρώτη ανακόπτουσα (πρώτη εφεσίβλητη-εκκαλούσα) ανώνυμη εταιρία, της οποίας από 11-10-2009 διαχειριστής ορίσθηκε ο δεύτερος ανακόπτων (δεύτερος εφεσίβλητος-εκκαλών), τις παρακάτω οριζόντιες ιδιοκτησίες, κείμενες εντός συγκροτήματος δύο κτιρίων που είχαν κτισθεί σε οικόπεδο, κείμενο στην Κηφισιά Αττικής, εντός του εγκεκριμένου σχεδίου του Δήμου Κηφισιάς στο ογδοηκοστό πρώτο (81) οικοδομικό τετράγωνο επί της οδού ... και ειδικότερα (...) : Η διάρκεια της υπεκμίσθωσης ορίστηκε δωδεκαετής με έναρξη στις 01-02-2006 και λήξη στις 21-01-2018. Όλες οι ως άνω οριζόντιες ιδιοκτησίες συμφωνήθηκε να χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά ως εστιατόριο, κατάστημα πώλησης έτοιμου φαγητού, κατάστημα πώλησης ειδών εστιάσεως και διατροφής (καφέ, ροφημάτων, ποτών κλπ) και συναφών προς τούτο ειδών και λοιπών προπαρασκευασμένων ή παρασκευαζομένων στο μίσθιο βρωσίμων ειδών. Το μηνιαίο μίσθωμα για τον πρώτο χρόνο της μίσθωσης ορίστηκε στο ποσό των 18.000 ευρώ πλέον χαρτοσήμου και ΟΓΑ εκ 3,6% εντός των πέντε (5) πρώτων ημερών κάθε μισθωτικού μήνα. Για κάθε έτος πέραν του πρώτου έτους της μίσθωσης ορίσθηκε ότι το καταβλητέο μίσθωμα θα αυξάνονταν κατά ποσοστό ίσο προς τον επισήμως από την Εθνική Στατιστική Υπηρεσία ανακοινωμένο τιμάριθμο του κόστους ζωής, όπως αυτός θα έχει καθορισθεί για τους αμέσως προηγούμενους δώδεκα μήνες, πλέον μίας εκατοστιαίας μονάδας (1%). Ο υπολογισμός της ανωτέρω αναπροσαρμογής συμφωνήθηκε να γίνεται επί του μισθώματος του εκάστοτε προηγούμενου μισθωτικού έτους. Η αύξηση αυτή θα ίσχυε καθ' όλη την διάρκεια της μίσθωσης του μισθίου, είτε αρχική, είτε κατά παράταση, είτε εκούσια, είτε αναγκαστική. Οι παραπάνω οριζόντιες ιδιοκτησίες, με το ...-2007 συμβόλαιο μεταβίβασης κυριότητας οριζόντιων ιδιοκτησιών, σε εκτέλεση σύμβασης χρηματοδοτικής μίσθωσης του συμβολαιογράφου Αθηνών Ε. Π. του Κ., που μεταγράφηκε στα βιβλία μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Κηφισιάς στον τόμο 101 και με αριθμό 270, περιήλθαν στην αποκλειστική κυριότητα της άνω υπεκμισθώτριας που κατέστη πλέον εκμισθώτρια. Η τελευταία, με το ...-2007 συμβολαίου αγοραπωλησίας οριζόντιων ιδιοκτησιών της συμβολαιογράφου Αθηνών Ε. Χ. Φ. μεταβίβασε την κυριότητα των άνω μισθωμένων ακινήτων στην ανώνυμη εταιρία με την επωνυμία "Erection Ανώνυμη Οικοδομική Κτηματική και Εμπορική Εταιρία", που υπεισήλθε στη θέση της εκμισθώτριας. Κατά το έτος 2010, η ανακόπτουσα, ανώνυμη εταιρία πρότεινε στην εκμισθώτρια "Erection Ανώνυμη Οικοδομική Κτηματική και Εμπορική Εταιρία" την αναπροσαρμογή του μισθώματος στο ποσό των 9.583 ευρώ (μίσθωμα 9.250 ευρώ πλέον χαρτοσήμου 3,6%) μηνιαίως, δηλαδή την κατά ποσοστό 50% μείωση του μισθώματος, εξαιτίας των δυσμενών οικονομικών συνθηκών που επικρατούσαν στην Χώρα. Η εκμισθώτρια δεν ανταποκρίθηκε στην ως άνω πρόταση και ως εκ τούτου δεν επήλθε τροποποίηση της μισθωτικής σύμβασης, καθόσον η κατάρτιση της τροποποιητικής άνω συμφωνίας ως προς το ύψος του καταβληθέντος μισθώματος προϋπέθετε την ρητή εκ μέρους της εκμισθώτριας αποδοχή. Για τον λόγο αυτό η ανακόπτουσα ανώνυμη εταιρία κατέθεσε, ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, την ...-2010 αγωγή της, αιτούμενη να αναπροσαρμοσθεί το μηνιαίο μίσθωμα στο ποσό των 9.250 ευρώ από 01-03- 2010, άλλως από την επίδοση της αγωγής μέχρι την 31-12-2014. Στις 27-08- 2010 η εκμισθώτρια, ανώνυμη εταιρία με την επωνυμία "Erection Ανώνυμη Οικοδομική Κτηματική και Εμπορική Εταιρία", επέδωσε στην ανακόπτουσα εταιρία την ...-2010 αγωγή της, που άσκησε ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με την οποία κατήγγειλε τη μίσθωση, κατ' άρθρο 597 ΑΚ, αιτήθηκε την απόδοση της χρήσης των ανωτέρω οριζόντιων ιδιοκτησιών και την καταβολή καθυστερούμενων μισθωμάτων συνολικού ύψους 81.940 ευρώ για τα μισθώματα των μηνών Μαρτίου, Απριλίου, Μαΐου, Ιουνίου και Ιουλίου 2010, λαμβανομένου υπόψη ότι το μηνιαίο μίσθωμα ανέρχονταν τότε μηνιαίως στο ποσό των 19.188 ευρώ. Από το άνω αιτούμενο ποσό αφαίρεσε ποσό 14.000 ευρώ που της είχε καταβάλει η ανακόπτουσα εταιρία έναντι οφειλομένων μισθωμάτων τον Ιούνιο του έτους 2010. Στις 23-09-2010 η ανακόπτουσα εταιρία κατέθεσε το ποσό των 55.210,82 ευρώ προς εξόφληση μισθωμάτων από μήνα Απρίλιο 2010 έως και μήνα Σεπτέμβριο 2010, που αντιστοιχούσε σε μειωμένο κατά 50% μίσθωμα για κάθε μισθωτικό μήνα και στις 05-10-2010 κατέθεσε το ποσό των 9.583 ευρώ προς εξόφληση του μισθώματος μηνάς Οκτωβρίου 2010. Πλην όμως για το άνω ποσό του μισθώματος δεν είχε καταρτιστεί καμία συμφωνία μείωσης του μισθώματος, παρά τα όσα αβάσιμα ισχυρίστηκε στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο και επαναλαμβάνει με σχετικό λόγο στη β' έφεση. Ακολούθως, στις 15-03-2011 η εκμισθώτρια ανώνυμη εταιρία με την επωνυμία "Erection Ανώνυμη Οικοδομική Κτηματική και Εμπορική Εταιρία", επέδωσε στην ανακόπτουσα εταιρία την ...-2011 αγωγή της, που άσκησε ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με την οποία αξίωσε α) τα μηνιαία μισθώματα των μηνών Αυγούστου και Σεπτεμβρίου 2010, συνολικού ποσού 38.376 ευρώ (19.188 ευρώ X 2 μήνες), β) ισόποση προς το μηνιαίο μίσθωμα και τέλος χαρτοσήμου αποζημίωση χρήσης του μισθίου για το μετά την λύση της μίσθωσης χρονικό διάστημα για τους μήνες Οκτώβριο, Νοέμβριο και Δεκέμβριο 2010, καθώς και την αποζημίωση των μηνών Ιανουάριου, Φεβρουάριου και Μαρτίου 2011, συνολικού ποσού 115.128 ευρώ (19.188 ευρώ X 6) και γ) για κάθε μήνα από τον Μάρτιο του 2011 την κατ' άρθρο 601 ΑΚ ισόποση προς το μηνιαίο μίσθωμα αποζημίωση χρήσης ποσού 19.188 ευρώ μέχρι την συζήτηση της αγωγής. Κοινή δικάσιμος για τη συζήτηση των παραπάνω αγωγών ορίσθηκε η 30-03-2012, κατά την οποία η εκεί ενάγουσα ανώνυμη εταιρία με την επωνυμία "Erection Ανώνυμη Οικοδομική Κτηματική και Εμπορική Εταιρία", παραιτήθηκε των δικογράφων των άνω αγωγών της.

Επί της ...-2010 αγωγής της ανακόπτουσας εταιρίας εκδόθηκε η 143/01-02-2013 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου, που απέρριψε την άνω αγωγή ως ουσιαστικά αβάσιμη, καθόσον έκρινε ότι η επίδικη μίσθωση είχε λυθεί στις 28-09-2010, δηλαδή μετά την πάροδο της νόμιμης προθεσμίας (άρθρο 597 ΑΚ) από την καταγγελία που ασκήθηκε με την προαναφερόμενη αγωγή (ΕφΠειρ 214/2015, Νόμος). Ακολούθως, δυνάμει του από 31-03-2011 πρωτοκόλλου παράδοσης-παραλαβής, η μισθώτρια ανακόπτουσα ανώνυμη εταιρία απέδωσε στην εκμισθώτρια ανώνυμη εταιρία με την επωνυμία "Erection Ανώνυμη Οικοδομική Κτηματική και Εμπορική Εταιρία" το μίσθιο. Ωστόσο, η τελευταία, στις 16-05-2011 και 07-06-2012 αντίστοιχα προέβη στις σχετικές δηλώσεις εκχώρησης μη εισπραχθέντων μισθωμάτων ακινήτου, κατ' άρθρο 4 § 7 ν. 2238/1994 προς την Φ.Α.Ε.Ε Αθηνών με την οποία εκχώρησε στην Β' Δ.Ό.Υ τις απαιτήσεις της σε βάρος της πρώτης ανακόπτουσας ύψους 113.086,18 ευρώ που αντιστοιχούσαν, σύμφωνα με τη δήλωσή της, σε υπόλοιπο μισθωμάτων για χρονικό διάστημα από 01-07-2010 μέχρι 31-12-2010 και ύψους 57.564 ευρώ που αντιστοιχούσαν σύμφωνα με τη δήλωσή της για μισθώματα μηνών Ιανουάριου, Φεβρουάριου και Μαρτίου 2011, όπως αυτές καθώς και η διαδικασία της εκχώρησης αναλυτικά παρατίθενται στην ανωτέρω μείζονα σκέψη. Συνεπεία των παραπάνω εκχωρήσεων ήταν η Β' Δ.Ο.Υ Θεσσαλονίκης να προχωρήσει στις ταμειακές σε βάρος της ανακόπτουσας βεβαιώσεις με αριθμό ...-2011 και ...-2012 αντίστοιχα.

Πλην, όμως, δεδομένου ότι η επίδικη μίσθωση είχε ήδη λήξει στις 28-09-2010, και η ανακόπτουσα ανώνυμη εταιρία όφειλε έκτοτε στην παραπάνω εκμισθώτρια, για την εκ μέρους της χρήση του μισθίου, αποζημίωση χρήσης και όχι μισθώματα, η εκχώρηση προς το καθ' ου η ανακοπή του ποσού των 57.564 ευρώ, που αντιστοιχούσε στην αποζημίωση χρήσης, που όφειλε η ανακόπτουσα ανώνυμη εταιρία για την παραπάνω αιτία, σύμφωνα με όσα εκτέθηκαν στην μείζονα σκέψη της παρούσας, δεν αποτελεί εισόδημα, που μπορεί να εκχωρηθεί στο Ελληνικό Δημόσιο, κατ' άρθρο 4 § 7 Ν. 2238/1994, για να μην συνυπολογιστεί στο συνολικό καθαρό εισόδημα του εκχωρούντος και να οδηγήσει σε απαλλαγή από τον αναλογούντα στα μισθώματα φόρο.

Συνεπώς, εφόσον η απαίτηση της εκχωρήτριας ανώνυμης εταιρίας, κατά το ποσό των 57.564 ευρώ, δεν μπορούσε να αποτελέσει αντικείμενο εκχώρησης προς το ελληνικό δημόσιο, η προσβαλλόμενη αντίστοιχη ταμειακή βεβαίωση είναι άκυρη, λόγω ανυπαρξίας της σχετικής απαίτησης, κατ' άρθρο 73 § 1 του ΚΕΔΕ. Επομένως πρέπει να γίνει δεκτός ο πρώτος λόγος της β' ανακοπής. Η εκκαλούμενη απόφαση που έκρινε ομοίως ορθώς το νόμο εφάρμοσε και σωστά εκτίμησε τις αποδείξεις και τα αντίθετα υποστηριζόμενα με τον οικείο λόγο της α' έφεσης πρέπει ν' απορριφθούν ως ουσιαστικά αβάσιμα.

Περαιτέρω, όσον αφορά στην απαίτηση της εκχωρήτριας εταιρίας, κατά το ποσό των 113.086,18 ευρώ, αποδεικνύεται ότι μπορούσε να αποτελέσει αντικείμενο εκχώρησης, μερικά και μόνο και για τα μισθώματα των μηνών Ιουλίου, Αυγούστου και Σεπτεμβρίου του έτους 2010, δηλαδή για ποσό 55.566 ευρώ (18.522 ευρώ μηνιαίο μίσθωμα X 3 μήνες), καθόσον για τους λοιπούς μήνες Οκτώβριο, Νοέμβριο και Δεκέμβριο 2010 δεν μπορούσε για τον ίδιο να αποτελέσει αντικείμενο εκχώρησης, αφού η μισθωτική σχέση είχε ήδη λήξει στις 28-09-2010. Από κανένα δε αποδεικτικό μέσο δεν αποδείχθηκε ότι η ανακόπτουσα εξόφλησε την οφειλή της αυτή, αφού η καταβολή στην οποία προέβη στις 23-09-2010 ποσού 55.210,82 ευρώ προς εξόφληση μισθωμάτων από μήνα Απρίλιο 2010 έως και μήνα Σεπτέμβριο 2010 αφορά αυθαίρετη εκ μέρους της αναπροσαρμογή του μισθώματος στο ποσό των 9.583 ευρώ μηνιαίως και καλύπτει σχεδόν το ήμισυ του χρονικού μισθωτικού διαστήματος για το οποίο έγινε η κατάθεση και σε κάθε περίπτωση δεν καλύπτει τους προαναφερόμενους μισθωτικούς μήνες. Επομένως, πρέπει να γίνει μερικά δεκτός ο πρώτος λόγος της α' ανακοπής, απορριπτόμενου του ισχυρισμού περί καταβολής. Η εκκαλούμενη απόφαση που έκρινε ομοίως ορθώς το νόμο εφάρμοσε και σωστά εκτίμησε τις αποδείξεις και τα αντίθετα υποστηριζόμενα με τον οικείο λόγο της α' έφεσης πρέπει ν' απορριφθούν ως ουσιαστικά αβάσιμα, όπως άλλωστε και τα περί καταβολής των οφειλόμενων μισθωμάτων της β' έφεσης (...).

Κατόπιν αυτών, η εκκαλούμενη απόφαση ορθώς εφάρμοσε το νόμο και εκτίμησε τις αποδείξεις και (α) ως προς την ...-2015 ανακοπή δέχθηκε εν μέρει ως ουσιαστικά βάσιμο τον πρώτο λόγο της και απέρριψε τους λοιπούς λόγους ως ουσιαστικά αβάσιμους (σημειωτέον ότι ο δεύτερος και ο τέταρτος δεν προσβάλλονται με σχετικό λόγο έφεσης από τους ανακόπτοντες), δέχθηκε εν μέρει την ανακοπή και ακύρωσε μερικά τις προσβαλλόμενες πράξεις διοικητικής, κατά τον ΚΕΔΕ, εκτέλεσης κατά το ποσό των 57.520,86 ευρώ, και (β) ως προς την ...-2015 ανακοπή, δέχθηκε ως ουσιαστικά βάσιμο τον πρώτο λόγο της και ακύρωσε τις προσβαλλόμενες πράξεις διοικητικής, κατά τον ΚΕΔΕ, εκτέλεσης...". Μετά ταύτα το Εφετείο απέρριψε αμφότερες τις εφέσεις ως ουσία αβάσιμες.

Ετσι που έκρινε και με αυτά που δέχθηκε το Εφετείο και συγκεκριμένα ότι επειδή η επίδικη μισθωτική σχέση είχε ήδη λήξει στις 28-09-2010 και η ανακόπτουσα ανώνυμη εταιρία όφειλε έκτοτε στην εκμισθώτρια, για την εκ μέρους της χρήση του μισθίου, αποζημίωση χρήσης και όχι μισθώματα, η εκχώρηση προς το καθ' ου η ανακοπή και ήδη αναιρεσείον Ελλ.Δημόσιο του ποσού των 57.564 ευρώ, που αντιστοιχούσε στην αποζημίωση χρήσης που όφειλε η ανακόπτουσα ανώνυμη εταιρία για την παραπάνω αιτία, δεν αποτελεί εισόδημα, που μπορεί να εκχωρηθεί στο Ελληνικό Δημόσιο, κατ' άρθρο 4 § 7 Ν. 2238/1994, ούτως ώστε να μην συνυπολογιστεί στο συνολικό καθαρό εισόδημα του εκχωρούντος και να οδηγήσει σε απαλλαγή από τον αναλογούντα στα μισθώματα φόρο και ότι, εφόσον η απαίτηση της εκχωρήτριας ανώνυμης εταιρίας, κατά το ποσό των 57.564 ευρώ, δεν μπορούσε να αποτελέσει αντικείμενο εκχώρησης προς το Ελληνικό Δημόσιο, η προσβαλλόμενη αντίστοιχη ταμειακή βεβαίωση ορθά κρίθηκε άκυρη, λόγω ανυπαρξίας της σχετικής απαίτησης, κατ' άρθρο 73 § 1 του ΚΕΔΕ, ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθ. 4 § 7 και 20 § 1 εδ.α'του ν.2238/1994, 73 και 601 ΑΚ και δέχθηκε τον πρώτο λόγο της β' από 9-4-2015 ανακοπής, καθόσον, κατά τα προπαρατεθέντα, από τη διάταξη του άρθρου 601 ΑΚ σαφώς προκύπτει ότι καθιερώνεται με αυτή υποχρέωση σε βάρος του μισθωτή για την παράβαση της υποχρέωσής του να αποδώσει το μίσθιο στον εκμισθωτή κατά τη λήξη της μίσθωσης (599 § 1 ΑΚ ), η δε στηριζόμενη σε αυτή η διάταξη αξίωση αποζημίωσης του εκμισθωτή, που γεννιέται από την επόμενη ημέρα λήξης της μίσθωσης και διαρκεί μέχρι την ημέρα αποδόσεως της κατοχής του μισθίου, αποτελεί μετενέργεια της μισθωτικής σύμβασης, με συνέπεια να μην μπορούν να δηλωθούν ανείσπρακτα εισοδήματα από την εκμίσθωση ακίνητης περιουσίας από φυσικά πρόσωπα, όταν τα εισοδήματα αυτά προέρχονται από αποζημίωση χρήσης ακινήτου. Επομένως, ο μοναδικός λόγος αναίρεσης, με τον οποίο υποστηρίζονται τα αντίθετα, είναι αβάσιμος και ως εκ τούτου θα πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης και να καταδικασθεί το αναιρεσείον, λόγω της ήττας του, στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσίβλητων, κατά το βάσιμο περί αυτής αίτημα που περιέχεται στις κατατεθείσες προτάσεις τους (άρθ. 176, 183, 189 § 1, 191 § 2 ΚΠολΔ και άρθ. 22 του ν. 3693/1957).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 4-3-2024 αίτηση του Ελλ. Δημοσίου για την αναίρεση της υπ' αριθ. 484/2022 τελεσίδικης απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Καταδικάζει το αναιρεσείον στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσιβλήτων εκ ποσού τριακοσίων (300) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 10 Φεβρουαρίου 2025.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 13 Φεβρουαρίου 2026.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

<< Επιστροφή