Αριθμός 474 /2026

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αλεξάνδρα Αποστολάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Σωκράτη Πλαστήρα, Σταύρο Μάλαινο, Αντιγόνη Τζελέπη και Αθανάσιο Νικολόπουλο, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 21 Μαρτίου 2025, με την παρουσία και του Γραμματέα Α. Λ. , για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ΝΠΙΔ με την επωνυμία "ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Αλεξάνδρα Ταμπαλή.

Του αναιρεσιβλήτου: Π. Π. του Γ. , κατοίκου ... , ο οποίος δεν παραστάθηκε, ούτε εκπροσωπήθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 29-9-2014 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 7553/2015 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 329/2017 του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζήτησε ο ήδη αναιρεσίβλητος με την από 12-5-2017 αίτησή του.

Εκδόθηκε η 1445/2018 απόφαση του Αρείου Πάγου, η οποία αναίρεσε την ως άνω εφετειακή απόφαση και παρέπεμψε την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο συγκροτούμενο από άλλο δικαστή.

Εκδόθηκε η 354/2021 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης, την αναίρεση της οποίας ζητεί το αναιρεσείον με την από 7-5-2021 αίτησή του.

Με την υπ' αριθμό .../2024 Πράξη της Προέδρου του Δ' Πολιτικού Τμήματος, ορίστηκε, κατ' εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 307 του ΚΠολΔ, η δικάσιμος, που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγητή τον Αρεοπαγίτη Αθανάσιο Νικολόπουλο, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο το αναιρεσείον όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Με τις διατάξεις του άρθρου 307 εδάφια α' και β' του ΚΠολΔ ορίζεται ότι "Αν για οποιοδήποτε λόγο, που παρουσιάστηκε μετά το τέλος της συζήτησης, είναι αδύνατο να εκδοθεί η απόφαση, η συζήτηση επαναλαμβάνεται, αφού οριστεί νέα δικάσιμος και κοινοποιηθεί κλήση. Ο ορισμός της δικασίμου μπορεί να γίνει και η κλήση για συζήτηση μπορεί να κοινοποιηθεί με την επιμέλεια είτε κάποιου διαδίκου, είτε της γραμματείας του δικαστηρίου". Τέτοιος λόγος αδυναμίας είναι, μεταξύ άλλων, η αποχώρηση από την υπηρεσία δικαστή μέλους της σύνθεσης λόγω συνταξιοδότησης ή παραίτησης (ΑΠ 582/2016, ΑΠ 642/2016).

Εξάλλου, η επαναλαμβανόμενη, κατ' άρθρο 307 ΚΠολΔ, συζήτηση, αποτελεί, όπως και η από το άρθρο 254 ΚΠολΔ συζήτηση, συνέχεια της προηγούμενης και όχι νέα συζήτηση. Και ναι μεν στο άρθρο 307 ΚΠολΔ δεν αναφέρεται ρητώς, όπως στο άρθρο 254 ΚΠολΔ, ότι η επαναλαμβανόμενη συζήτηση αποτελεί συνέχεια της προηγούμενης, όμως δεν συντρέχει δικαιολογητικός λόγος να αντιμετωπιστούν κατά διαφορετικό τρόπο οι δύο περιπτώσεις, γιατί οι ως άνω διατάξεις διαφέρουν μόνον ως προς το λόγο της επανάληψης, ο οποίος, στην περίπτωση του άρθρου 307 ΚΠολΔ, δεν οφείλεται σε υπαιτιότητα κάποιου διαδίκου και, συνεπώς, δεν δικαιολογείται να υφίσταται, αν αυτός δεν εμφανιστεί ή δεν εμφανιστεί προσηκόντως, δυσμενέστερη μεταχείριση, δηλαδή να δικαστεί ερήμην και να υποστεί τις σχετικές συνέπειες.

Συνακόλουθα, η αρχική και η επαναλαμβανόμενη συζήτηση συνθέτουν μία συζήτηση και ο διάδικος, ο οποίος δεν παρίσταται στην επαναλαμβανόμενη συζήτηση, είχε, όμως, παραστεί στην αρχική, δικάζεται αντιμωλία, ο διάδικος δε, που παρίσταται στην επαναλαμβανόμενη συζήτηση, δεν χρειάζεται να καταθέσει εκ νέου προτάσεις (ΑΠ 17/2023, ΑΠ 32/2023, ΑΠ 936/2018).

Στην προκείμενη περίπτωση, νομίμως φέρεται προς περαιτέρω συζήτηση, κατά την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο (21.03.2025), η από 07.05.2021 αίτηση του ΓΡΑΦΕΙΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ για αναίρεση της υπ' αριθ. 354/2021 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης, κατόπιν της από 15.11.2024 με αριθμό .../2024 Πράξης της Προέδρου του Δ Πολιτικού Τμήματος, λόγω επανασυζήτησης της υπόθεσης κατ' εφαρμογή του άρθρου 307 ΚΠολΔ, γιατί, μετά τη συζήτηση αυτής στη δικάσιμο της 04.11.2022 ενώπιον του Δ Πολιτικού Τμήματος, δεν κατέστη δυνατή η έκδοση απόφασης για τον αναφερόμενο στην ως άνω Πράξη λόγο (παραίτηση της εισηγήτριας).

Κατά την αρχική συζήτηση της υπόθεσης (την 02.12.2022) η υπόθεση συζητήθηκε αντιμωλία των διαδίκων , ενώ, κατά την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας (04.04.2025) επαναλαμβανόμενη, κατ' άρθρο 307 ΚΠολΔ, συζήτηση, το αναιρεσείον εκπροσωπήθηκε από την πληρεξουσία δικηγόρο του Αλεξάνδρα Ταμπαλή, ο δε αναιρεσίβλητος , δεν εμφανίσθηκε ούτε εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο, πλην όμως ακριβές αντίγραφο της ανωτέρω Πράξης της Προέδρου του Δ Πολιτικού Τμήματος με κλήση προς εμφάνιση για τη δικάσιμο που ορίσθηκε για επανασυζήτηση της υπόθεσης, επιδόθηκε νομίμως και εμπροθέσμως στον πληρεξούσιο δικηγόρο και αντίκλητο του αναιρεσίβλητου, Δημήτριου Ντοκατζή, με την επιμέλεια της Γραμματείας του Πρωτοδικείου … , όπως προκύπτει από το, από ...2024 αποδεικτικό επίδοσης στον πληρεξούσιο δικηγόρο του επιμελητή των δικαστηρίων του Πρωτοδικείου … Π. Μ. Επομένως, αφού ο τελευταίος δεν εμφανίστηκε ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου κατά την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο, πρέπει, σύμφωνα με τα εκτιθέμενα στην προηγούμενη νομική σκέψη, να θεωρηθούν ως κατ' αντιμωλία δικαζόμενοι, γιατί η προκείμενη επαναλαμβανόμενη συζήτηση είναι συνέχεια της αρχικής, στην οποία αυτός είχε παραστεί.

Η κρινόμενη από 7-5-2021 (αρ. Γ.Α.Κ. 1220/2021) αίτηση αναίρεσης κατά της υπ' αρ. 354/2021 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης, που εκδόθηκε αντιμωλία των διαδίκων κατά την ειδική διαδικασία των διαφορών για ζημιές από αυτοκίνητο καθώς και από την σύμβαση ασφάλισης του έχει ασκηθεί νόμιμα και εμπρόθεσμα (άρθρ. 553, 556, 558, 564 παρ. 3, 566 παρ. 1 ΚΠολΔ) και είναι παραδεκτή (άρθρ. 577 παρ. 1 ΚΠολΔ). Επομένως, πρέπει να ερευνηθεί ως προς τη νομική και ουσιαστική βασιμότητα των κατ' ιδίαν λόγων αυτής (άρθρ. 577 παρ. 3 ΚΠολΔ).
Η ως άνω προσβαλλομένη απόφαση αποτελεί κατάληξη της ακόλουθης διαδικαστικής διαδρομής, όπως προκύπτει από την παραδεκτή, κατ' άρθρο 561 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ. , επισκόπηση των σχετικών διαδικαστικών εγγράφων: Σε τροχαίο ατύχημα που συνέβη στις 1-8-2007 στην επαρχιακή οδό ... τραυματίστηκε ο αναιρεσίβλητος, ο οποίος άσκησε την από 1.8.2008 (και με αρ. καταθ. .../2008) αγωγή του ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης) "είχε ζητήσει να υποχρεωθούν εις ολόκληρο έκαστος, οι εναγόμενοι, και συγκεκριμένα, το αναιρεσείον ν.π.ι.δ. "ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΣ", καθώς και οι ήδη μη διάδικοι: ασφαλιστική εταιρία με την επωνυμία "AVERO ACHMEA", και ο οδηγός A. J. D. , να του καταβάλουν, εκτός άλλων, ως απώλεια εισοδήματος, συνεπεία του ως άνω τραυματισμού του, το ποσό των 2.486 ευρώ, άλλως το ποσό των 2.300 ευρώ, μηνιαίως, για το χρονικό διάστημα από 1.8.2007 έως 31.7.2035 (ημερομηνία συνταξιοδοτήσεώς του). Επί της αγωγής αυτής εκδόθηκε η υπ'αριθμ. 36628/19-11-2009 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, και κατόπιν αντιθέτων εφέσεων μεταξύ του ενάγοντος αναιρεσιβλήτου αφενός και αφετέρου του αναιρεσείοντος και της (ήδη μη διαδίκου) ασφαλιστικής εταιρίας εκδόθηκε η υπ' αριθμ. 137/2014 τελεσίδικη απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης, με την οποία, αφού, κρίθηκε τελεσιδίκως, ότι το ένδικο ατύχημα, εξαιτίας του οποίου προκλήθηκαν υλικές ζημιές στο όχημα του ενάγοντος(αναιρεσιβλήτου) και ο σοβαρός τραυματισμός του ιδίου, οφείλεται σε αποκλειστική υπαιτιότητα του οδηγού του ζημιογόνου υπ' αριθμ. κυκλ. ... φορτηγού αυτοκινήτου, A. J. D. (μη διαδίκου) και, ακολούθως, έγινε δεκτό εν μέρει το ως άνω αγωγικό κονδύλιο, επιδικάστηκαν στον ενάγοντα τα αναφερόμενα σ' αυτήν ποσά, ως απώλεια εισοδήματος, για το χρονικό διάστημα από 1.8.2007 έως 31.7.2014, ενώ απορρίφθηκε τούτο για το υπόλοιπο χρονικό διάστημα (ήτοι από 1.8.2014 έως 31.7.2035), ως προώρως ασκηθέν. Μετά την έκδοση της προαναφερόμενης αποφάσεως ο ενάγων (ήδη αναιρεσίβλητος) άσκησε, ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, την από 29.9.2014 και με αριθμό εκθέσεως καταθέσεως .../2014 αγωγή του, με την οποία, επικαλούμενος το τελεσιδίκως κριθέν με την υπ' αριθμ. 137/2014 τελεσίδικη απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης ζήτημα της αποκλειστικής υπαιτιότητας του προαναφερθέντος οδηγού στην πρόκληση του σοβαρού τραυματισμού του, ζήτησε, κατόπιν τροπής του καταψηφιστικού του αιτήματος, σε αναγνωριστικό, καθ' ολοκληρία , να αναγνωριστεί η εις ολόκληρο υποχρέωση των εναγομένων , ήτοι του ήδη αναιρεσείοντος ν.π.ι.δ. και της ( ήδη μη διαδίκου) ασφαλιστικής εταιρίας να του καταβάλουν, ως απώλεια εισοδήματος, συνεπεία του τραυματισμού του κατά το προαναφερθέν τροχαίο αυτοκινητικό ατύχημα, για το χρονικό διάστημα από 1.8.2014 έως και την 31.7.2035, τα αναφερόμενα σ' αυτήν ποσά, δηλαδή το ποσό των 626.430 ευρώ, κι επικουρικά το ποσό των 597.600 ευρώ, ως αποζημίωση για τα διαφυγόντα εισοδήματά του για το χρονικό διάστημα από 1-8-2014 έως 31-7-2035, σε κεφάλαιο εφάπαξ με τον νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής μέχρι την πλήρη εξόφληση, άλλως το ποσό των 2.486 ευρώ, κι επικουρικά το ποσό των 2.300 ευρώ, μηνιαίως. Με την υπ' αριθμ. 7553/2015 οριστική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης έγινε εν μέρει δεκτή ως κατ' ουσία βάσιμη η δεύτερη αυτή αγωγή, κι αναγνωρίστηκε η υποχρέωση των εναγομένων, ευθυνομένων εις ολόκληρο, να καταβάλουν στον ενάγοντα το ποσό των 2.400 ευρώ στην αρχή κάθε μήνα, κατά το χρονικό διάστημα από 1-8-2014 έως 31-7-2015, τις μεν μηνιαίες δόσεις, που αφορούν χρονικό διάστημα πριν την άσκηση της αγωγής, νομιμοτόκως από την επίδοση της αγωγής, τις δε λοιπές, αφότου αυτές καθίστανται απαιτητές.

Κατά της αποφάσεως αυτής άσκησαν την από 26-6-2015 (αρ. καταθ. ...2015) έφεσή τους οι πιο πάνω εναγόμενοι, και την από 24-6-2015 (αρ. καταθ. ...2015) έφεσή του ο ενάγων. Το Μονομελές Εφετείο Θεσσαλονίκης, με την 329/2017 απόφαση του συνεκδίκασε τις εφέσεις και απέρριψε την έφεση του ενάγοντος, ενώ δέχθηκε κατ' ουσία την έφεση των εναγομένων, και δικάζοντας επί της δεύτερης αυτής αγωγής του ενάγοντος και κρίνοντας επί της προβληθείσας από τους εναγομένους ενστάσεως πενταετούς παραγραφής της αξιώσεώς του για διαφυγόντα εισοδήματα, δέχθηκε ότι η σχετική αγωγική αξίωση του ενάγοντος (αναιρεσιβλήτου) είχε υποπέσει σε παραγραφή.

Κατά της 329/ 2017 ανωτέρω απόφασης ο ενάγων άσκησε την από 12.5.2017 αίτηση αναίρεσης επί της οποίας εκδόθηκε η υπ' αριθμ. 1445/2018 απόφαση του παρόντος Δικαστηρίου, με την οποία αφού θεωρήθηκε ως μη ασκηθείσα η αίτηση αναίρεσης ως προς την πρώτη των τότε αναιρεσιβλήτων ασφαλιστική εταιρία με την επωνυμία "AVERO ACHMEA", λόγω νομότυπης δηλώσεως παραιτήσεως από του δικογράφου της, έγινε δεκτή η αίτηση αυτή ως προς το δεύτερο των αναιρεσιβλήτων και ήδη αναιρεσείον ν.π.ι.δ. με την επωνυμία "ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΣ", κι αναιρέθηκε, ως προς αυτό (ν.π.ι.δ.) για εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή των διατάξεων των άρθρων 261 παρ. 1 και 263 ΑΚ, η προσβληθείσα 329/2017 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης, για την κρίση της ότι είχαν υποπέσει σε παραγραφή οι αγωγικές αξιώσεις για το προαναφερθέν διάστημα 1.8.2014 έως και την 31.7.2035, κατά παραδοχή του μοναδικού λόγου αναιρέσεως εκ του άρθρου 559 αρ.1 ΚΠολΔ, και η υπόθεση παραπέμφθηκε προς εκ νέου εκδίκαση στο Εφετείο συγκροτούμενο από άλλο Δικαστή.

Ακολούθως, με κλήση του ενάγοντος (αναιρεσιβλήτου) εισήχθησαν προς εκδίκαση, οι εφέσεις (στο δικαστήριο της παραπομπής) μέσα στα όρια που διαγράφηκαν με την αναιρετική απόφαση και εκδόθηκε η προσβαλλομένη 354/2021 απόφαση, με την οποία αφού συνεκδίκασε αυτές, απέρριψε κατ' ουσία την έφεση του Ν.Π.Ι.Δ. "ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ" (αναιρεσείοντος), ενώ έγινε δεκτή κατ' ουσία η έφεση του ενάγοντος (αναιρεσιβλήτου) και ακολούθως έγινε εν μέρει δεκτή η αγωγή του κι αναγνωρίστηκε η υποχρέωση του εναγομένου Ν.Π.Ι.Δ. να καταβάλει στον ενάγοντα, ως αποζημίωση λόγω διαφυγόντων κερδών εξαιτίας του τραυματισμού αυτού, για το χρονικό διάστημα από 1-8-2014 έως τον χρόνο της συζήτησης της αγωγής στο Δικαστήριο της παραπομπής (3-12-2020), το ποσό των 182.400 ευρώ νομιμοτόκως από την επομένη της επιδόσεως της αγωγής, ενώ απορρίφθηκε κατά το αίτημα επιδίκασης μελλοντικής ζημίας για το μεταγενέστερο χρόνο ως προώρως ασκηθείσα. Η διάταξη του άρθρου 929 εδάφ.α ΑΚ ορίζει ότι, σε περίπτωση βλάβης του σώματος ή της υγείας προσώπου, η αποζημίωση περιλαμβάνει, εκτός από τα νοσήλια και τη ζημία που έχει ήδη επέλθει, οτιδήποτε ο παθών θα στερείται στο μέλλον ή θα ξοδεύει επιπλέον εξαιτίας της αύξησης των δαπανών του. Από το συνδυασμό δε της ως άνω διατάξεως του άρθρου 929 του Α.Κ. , με αυτή του άρθρου 298 του ίδιου Κώδικα, συνάγεται ότι αυτός που έπαθε βλάβη στο σώμα ή την υγεία του δικαιούται να αξιώσει και την μελλοντική αποθετική ζημία του (διαφυγόν κέρδος), γιατί, λόγω της μειωμένης ικανότητας προς εργασία από βλάβη του σώματος ή της υγείας, χάνει τα εισοδήματα από την εργασία, την οποία, έχοντας πλήρη ικανότητα, κατά την συνήθη πορεία των πραγμάτων, θα ασκούσε στο μέλλον. Δεν απαιτείται γι' αυτό βεβαιότητα, αλλά αρκεί πιθανότητα, κατά την συνήθη πορεία των πραγμάτων, πράγμα που πρέπει να προκύπτει από τις ιδιαίτερες περιστάσεις, ιδίως δε από τα μέτρα που λήφθηκαν προς τούτο (Α.Π. 735/2021, ΑΠ 210/2020, Α.Π. 1445/2018, Α.Π. 940/2010, Α.Π. 377/2009, Α.Π. 611/2008). Δηλαδή, το διαφυγόν κέρδος αποτελεί μέγεθος που προσδιορίζεται μόνο υποθετικά. Είναι το κέρδος που θα αποκομιζόταν, αν δεν είχε επέλθει το ζημιογόνο γεγονός.

Γίνεται, δηλαδή, αναγκαία ένας συλλογισμός για την υποθετική εξέλιξη των πραγμάτων. Οι υποθέσεις δεν χαρακτηρίζονται από τη βεβαιότητα και, ακόμη, δυσχερώς αποδεικνύονται. Για να διευκολύνει, λοιπόν, ο νόμος την απόδειξη, αφού η βεβαιότητα στην περίπτωση του διαφυγόντος κέρδους είναι αδύνατη, αλλά και να θέσει φραγμό στις αχαλίνωτες υποθέσεις, ορίζει στην ΑΚ 298 εδ. 2 ότι, ως διαφυγόν κέρδος "λογίζεται εκείνο που προσδοκά κανείς με πιθανότητα σύμφωνα με τη συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων ή τις ειδικές περιστάσεις και ιδίως τα προπαρασκευαστικά μέτρα που έχουν ληφθεί". Χρειάζεται δηλαδή η δυνατότητα να προβλεφθεί το κέρδος από κάποιον μέσο, λογικό άνθρωπο με βάση αντικειμενικά κριτήρια ("σύμφωνα με τη συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων") και μάλιστα να προβλεφθεί εκ των προτέρων, δηλαδή κατά το χρόνο του ζημιογόνου γεγονότος. Για την αποκατάσταση, συνεπώς, του διαφυγόντος κέρδους απαιτείται βάσιμη πιθανότητα για την επέλευση του κέρδους. Η ύπαρξη προπαρασκευαστικών μέτρων καθιστά ασφαλέστερη την προς τούτο πιθανότητα. Το τυχαίο ή απροσδόκητο ή απλώς ενδεχόμενο και για το λόγο αυτό αβέβαιο, ή το υποθετικό και από αβέβαιους και αστάθμητους παράγοντες ή ελπίδες εξαρτημένο διαφυγόν κέρδος, δεν αποδίδεται. Ο απαιτούμενος, στις κατ' ιδίαν περιπτώσεις, βαθμός πιθανότητας είναι διάφορος, καθόσον εξαρτάται από τις ιδιαίτερες - συγκεκριμένες περιστάσεις (ΑΠ 1064/ 2022, ΑΠ 1516/2018).

Εξάλλου, η ζημία, την οποία μπορεί να υποστεί από την ανικανότητα προς εργασία ο ελεύθερος επαγγελματίας, ή αυτοτελώς εργαζόμενος συνίσταται, στο πλαίσιο εφαρμογής των πιο πάνω διατάξεων, στη ματαίωση του καθαρού κέρδους, το οποίο θα αποκόμιζε αφαιρουμένων των εξόδων, από τη λειτουργία της επιχείρησης, με βάση τα δεδομένα του αμέσως προγενέστερου του τραυματισμού χρόνου. Η ζημία δηλαδή από την πιο πάνω αιτία υπολογίζεται κατά τρόπο συγκεκριμένο και όχι αφηρημένο (ΑΠ 306/ 2022, ΑΠ 1305/2014).

Κατά δε την διάταξη του άρθρου 930 ΑΚ, η αποζημίωση των άρθρων 928 και 929 ΑΚ. που αναφέρεται στο μέλλον, καταβάλλεται σε χρηματικές δόσεις κατά μήνα. Όταν υπάρχει σπουδαίος λόγος, η αποζημίωση μπορεί να επιδικασθεί σε κεφάλαιο εφάπαξ. Από τη διάταξη αυτή συνάγεται, ότι η αποζημίωση των άρθρων 928, 929 ΑΚ, η οποία αναφέρεται στο μέλλον, ήτοι η αποζημίωση για στέρηση διατροφής ή υπηρεσιών και αυτή για απώλεια εισοδήματος ή στέρηση υπηρεσιών, σε περίπτωση θανάτωσης προσώπου ή βλάβης της υγείας ή του σώματος προσώπου, καταβάλλεται κατά κανόνα σε χρηματικές δόσεις κατά μήνα.

Κατ' εξαίρεση, μπορεί να επιδικασθεί σε κεφάλαιο εφάπαξ, αν το ζητήσει ο δικαιούχος και συντρέχει σπουδαίος λόγος προς τούτο, τα περιστατικά του οποίου πρέπει αυτός να επικαλεσθεί με την αγωγή του. Σπουδαίος λόγος δε, θεωρείται ότι υπάρχει, όταν η εφάπαξ καταβολή της αποζημίωσης μπορεί να εξυπηρετήσει καλύτερα τα συμφέροντα του δικαιούχου αυτής (π.χ. επείγουσα ανάγκη αξιοποίησης του κεφαλαίου της αποζημίωσης, οικονομική δυσπραγία ενόψει των αυξημένων εξόδων για την αντιμετώπιση της κατάστασης της υγείας του κ.λπ.) ή συντρέχουν δυσμενείς προσωπικοί ή οικογενειακοί λόγοι στην πλευρά του υπόχρεου της αποζημίωσης [π.χ. επικείμενη πτώχευση, αναξιόχρεο κ.λπ.] (ΑΠ 1545/ 2021) Η έννοια δε του σπουδαίου λόγου είναι νομική και επομένως η κρίση του δικαστηρίου της ουσίας, αν τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία δέχθηκε, ανελέγκτως, συνιστούν σπουδαίο λόγο, υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου (ΑΠ 206/2020, ΑΠ 736/2019).

Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 παρ. 1 Κ.Πολ.Δ. , αναίρεση επιτρέπεται όταν παραβιάστηκε κανόνας ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών, αδιάφορο αν πρόκειται για νόμο ή έθιμο ελληνικό ή ξένο, εσωτερικού ή διεθνούς δικαίου. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται αν δεν εφαρμοστεί, ενώ συντρέχουν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του ή εάν εφαρμοσθεί, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε ως ψευδής ερμηνεία του κανόνα δικαίου, δηλαδή όταν το δικαστήριο της ουσίας προσέδωσε σε αυτόν έννοια διαφορετική από την αληθινή, είτε ως κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή σ' αυτόν των περιστατικών της ατομικής περίπτωσης, που καταλήγει σε εσφαλμένο συμπέρασμα με την μορφή διατακτικού. Με το λόγο αυτό ελέγχονται τα σφάλματα του δικαστηρίου κατά την εκτίμηση του νόμω βάσιμου της αγωγής ή των ισχυρισμών των διαδίκων, καθώς και τα νομικά σφάλματα κατά την έρευνα της ουσίας της διαφοράς. Ελέγχεται δηλαδή αν η αγωγή, ένσταση κλπ, ορθώς απορρίφθηκε ως μη νόμιμη ή αν κατά παράβαση ουσιαστικού κανόνα δικαίου έγινε δεκτή ως νόμιμη ή απορρίφτηκε ή έγινε δεκτή κατ' ουσίαν.

Στην περίπτωση που το δικαστήριο έκρινε κατ' ουσίαν την υπόθεση η παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται ενόψει των πραγματικών περιστατικών, που ανελέγκτως δέχτηκε ότι αποδείχθηκαν το δικαστήριο της ουσίας και της υπαγωγής αυτών στο νόμο και ιδρύεται ο λόγος αυτός αναίρεσης αν οι πραγματικές παραδοχές της απόφασης καθιστούν εμφανή την παράβαση. Τούτο συμβαίνει όταν το δικαστήριο εφήρμοσε το νόμο παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε ότι αποδείχτηκαν δεν ήταν αρκετά για την εφαρμογή του ή δεν εφήρμοσε το νόμο παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε αρκούσαν για την εφαρμογή του, καθώς και όταν προέβη σε εσφαλμένη υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών σε διάταξη στο πραγματικό της οποίας αυτά δεν υπάγονται (Ολ. ΑΠ 2/2019, Ολ. ΑΠ 6/2019, Ολ. ΑΠ 7/2006, ΑΠ 538/2022, ΑΠ 1034/2020).

Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 19 του Κ.Πολ.Δ., αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης. Από τη διάταξη αυτή, η οποία αποτελεί κύρωση της παραβάσεως του άρθρου 93 παρ. 3 εδ. α του Συντάγματος, που επιτάσσει ότι κάθε δικαστική απόφαση πρέπει να είναι ειδικά και εμπεριστατωμένα αιτιολογημένη, προκύπτει ότι ο προβλεπόμενος από αυτή λόγος αναιρέσεως ιδρύεται, όταν στην ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά (έλλειψη αιτιολογίας) ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται, βάσει του πραγματικού του εφαρμοστέου κανόνα ουσιαστικού δικαίου, για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε ή την άρνησή της (ανεπαρκής αιτιολογία) ή όταν αντιφάσκουν μεταξύ τους (αντιφατική αιτιολογία, ΟλΑΠ 1/1999, ΑΠ 38/2020, 665/2020). Ειδικότερα, αντιφατικές αιτιολογίες έχει η απόφαση, όταν τα πραγματικά περιστατικά που αναγράφονται σ' αυτήν και στηρίζουν το αποδεικτικό πόρισμά της για κρίσιμο ζήτημα, δηλαδή για ζήτημα αναφορικά με ισχυρισμό των διαδίκων που τείνει στη θεμελίωση ή κατάλυση του επιδίκου δικαιώματος, συγκρούονται μεταξύ τους και αλληλοαναιρούνται, αποδυναμώνοντας έτσι την κρίση της αποφάσεως για την υπαγωγή ή μη της συγκεκριμένης ατομικής περιπτώσεως στο πραγματικό συγκεκριμένου κανόνα ουσιαστικού δικαίου, που συνιστά και το νομικό χαρακτηρισμό της ατομικής περιπτώσεως. Αντίστοιχα, ανεπάρκεια αιτιολογίας υπάρχει, όταν από την απόφαση δεν προκύπτουν σαφώς τα περιστατικά που, είτε είναι κατά νόμο αναγκαία για τη στοιχειοθέτηση στη συγκεκριμένη περίπτωση της διατάξεως ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόσθηκε, είτε αποκλείουν την εφαρμογή της, όχι όμως όταν υφίστανται ελλείψεις στην ανάλυση, στάθμιση και γενικώς στην εκτίμηση των αποδείξεων, εφόσον το πόρισμα από την εκτίμηση των αποδείξεων εκτίθεται με σαφήνεια και πληρότητα (ΟλΑΠ 15/2006, ΑΠ 1195/2020, 1154/2020). Συνακόλουθα, η ευθεία ή εκ πλαγίου παραβίαση του κανόνα του ουσιαστικού δικαίου (άρθ. 559 αριθ. 1 και 19 του ΚΠολΔ), οσάκις το δικαστήριο ερεύνησε την υπόθεση κατ' ουσίαν, πρέπει να προκύπτει από τη διατυπωθείσα προς στήριξη του διατακτικού της προσβαλλόμενης αποφάσεως ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού αυτής, δηλαδή από τις παραδοχές της προσβαλλόμενης αποφάσεως του δικαστηρίου της ουσίας επί των ζητημάτων που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και με βάση τις οποίες το δικαστήριο, ως αναγκαίες, κατέληξε στην κρίση περί παραδοχής ή απόρριψης της αγωγής, της ενστάσεως ή της αντενστάσεως (ΑΠ 38/2020, 530/2020, 109/2020).

Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο, με την προσβαλλομένη απόφασή του, όπως προκύπτει από αυτή,που επιτρεπτά επισκοπείται για τις ανάγκες του ανωτέρω αναιρετικού λόγου (άρθρ. 561 παρ. 2), εν σχέσει προς την αγωγική αξίωση του αναιρεσιβλήτου, περί καταβολής αποζημιώσεως για την απώλεια του εισοδήματός του στο μέλλον, συνεπεία βλάβης του σώματός του, δέχθηκε, ανελέγκτως, ότι κρίθηκαν με δύναμη δεδικασμένου, εκτός άλλων, τα κατωτέρω πραγματικά περιστατικά, που ενδιαφέρουν την παρούσα υπόθεση: Ότι την 1-8-2007 και ώρα 11.10, από αποκλειστική υπαιτιότητα του (μη διαδίκου) Α. - Τ. Ν. , το υπ' αυτού οδηγούμενο στην επαρχιακή οδό ... με κατεύθυνση προς το Μέτσοβο, υπ' αριθμό κυκλοφορίας ... φορτηγό αυτοκίνητο, μάρκας SCANIA, το οποίο είχε τόπο συνήθους σταθμεύσεως την Ολλανδία, για το οποίο η (μη διάδικος) ασφαλιστική εταιρία "AVERO ACHMEA", είχε εκδώσει την υπ' αριθμό ... πράσινη κάρτα, επέπεσε με το εμπρόσθιο τμήμα της καμπίνας του στο εμπρόσθιο αριστερό τμήμα της καμπίνας του ... φορτηγού διεθνών μεταφορών του ενάγοντος και ήδη αναιρεσιβλήτου Π. Π. ιδιοκτησίας του, με συνέπεια τον σοβαρό τραυματισμό του τελευταίου, στα πόδια του, τα οποία είχαν σφηνωθεί στην καμπίνα της θέσεώς του, ως οδηγού. Ότι αμέσως μετά το ατύχημα, ο ενάγων, ηλικίας 37 ετών τότε διεκομίσθη στο Γενικό Νοσοκομείο Γρεβενών, όπου διαγνώσθηκε ότι είχε υποστεί εξάρθρημα ισχίου με ενδοαρθρικό κάταγμα κεφαλής, ανοικτό συντριπτικό, κάταγμα διάφυσης αριστερής κνήμης, θλαστικά τραύματα κνήμης αριστερού άκρου ποδός και του τριχωτού της κεφαλής, των οποίων έγινε συρραφή, κάταγμα 5ης πλευράς αριστερά, ρήξη προσθίου χιαστού αριστερού γόνατος. Ότι υπεβλήθη σε άμεση χειρουργική επέμβαση ανάταξης του εξαρθρήματος του αριστερού ισχίου και σε χειρουργική επέμβαση εσωτερικής οστεοσύνθεσης με πλάκα και βίδα του κατάγματος της αριστερής κνήμης. Ότι, μετά από πάροδο νοσηλείας δέκα ημερών, υπεβλήθη σε χειρουργικό καθαρισμό του θλαστικού τραύματος της κνήμης, λόγω νέκρωσης του δέρματος με διαπύηση. Την 20-8-2007 εξήλθε από το Νοσοκομείο με δική του πρωτοβουλία και εισήχθη στο Νοσοκομείο "Παπαγεωργίου" Θεσσαλονίκης για να συνεχίσει τη θεραπεία του. Ότι κατά τη νοσηλεία του στο ως άνω Νοσοκομείο υπεβλήθη σε νέα χειρουργική επέμβαση αφαίρεσης των υλικών οστεοσύνθεσης από το τραύμα της κνήμης και στη συνέχεια σε κάλυψη του δερματικού ελλείμματος με περιοχικό κρημνό. Ότι εξήλθε από το Νοσοκομείο την 24-9-2007 και συνέχισε τη θεραπεία στην οικία του, με τη λήψη φαρμάκων, χωρίς φόρτιση του αριστερού σκέλους. Ότι με την .../2008 γνωμάτευση της Α/θμιας Υγειονομικής Επιτροπής ΟΑΕΕ, ο ενάγων κρίθηκε ανάπηρος σε ποσοστό 45% για την άσκηση του επαγγέλματος του αυτοκινητιστή, κατά το χρονικό διάστημα από 10-2-2007 έως 31-12- 2008, με την 56/2000 απόφαση κρίθηκε ανάπηρος σε ποσοστό 40% για το χρονικό διάστημα από 2-1-2009 έως 31-1-2010 και με την 309/2010 απόφαση κρίθηκε ανάπηρος σε ποσοστό 45%, για το χρονικό διάστημα από 26-4-2010 έως 30-4-2011. Ότι την 24-5-2011, ο ενάγων (αναιρεσίβλητος) εξετάσθηκε από το διορισθέντα πραγματογνώμονα Α. Ν. ορθοπαιδικό χειρουργό παρουσία του διορισθέντος από αυτόν τεχνικού συμβούλου Α. Κ. , ορθοπαιδικού χειρουργού και του διορισθέντος από το Γ.Δ.Α. Θ. Κ. ορθοπαιδικού χειρουργού που συνέταξαν σχετικές εκθέσεις. Ότι, ο πραγματογνώμονας γνωμάτευσε, ότι ο ενάγων εμφανίζει: α) μεγάλο περιορισμό των κινήσεων του αριστερού ισχίου, ήτοι, κάμψη 70%, πλήρη κατάργηση της έκτασης εσωτερική στροφή 0-5%, περιορισμό της απαγωγής κατά 15% και της προσαγωγής κατά 5%, χωρίς βράχυνση του αριστερού σκέλους, το οποίο βρίσκεται σε μόνιμη παραμόρφωση εξωτερικής στροφής, περίπου 10%. Ότι παρατηρείται επίσης σύγκαμψη 10% του ισχίου και σημείο Trendelelueg που δηλώνει ατροφία του σύστοιχου μέσου γλουτιαίου μυός, β) μικρή προσθιοπίσθια αστάθεια του αριστερού γόνατος χωρίς όμως εικόνα ρήξης του πρόσθιου χιαστού συνδέσμου, η οποία οφείλεται σε μυϊκή ατροφία 1 cm τόσο του έσω πλατέως, όσο και του οπισθίου μηριαίου μυός, με φυσιολογική κάμψη και έκταση αυτού, γ) δύο πλήρως επουλωθείσες ουλές στην έσω και έξω επιφάνεια της μεσότητας της αριστερής κνήμης, αντιστοιχούσες σε περιοχές ελλείμματος δέρματος και μυοδερματικού κρημνού. Επίσης, ουλή 2 cm στην έξω επιφάνεια του αριστερού γόνατος και 1 cm στη ραχιαία επιφάνεια του ποδός. Ότι ο ακτινολογικός έλεγχος έδειξε πλήρη πώρωση του κατάγματος της αριστερής κνήμης, που είναι ευθυγραμμισμένη και χωρίς βράχυνση, πλήρη πώρωση του κατάγματος της 5ης πλευράς και πλήρη πώρωση του κατάγματος της μηριαίας κεφαλής με μικρή μετατόπιση και οστική απορρόφηση αμέσως κάτωθεν του στρογγύλου συνδέσμου καθώς και εκτεταμμένη εκφύλιση στο κάτω και έσω χείλος αυτής με παρουσία οστεοφύτων τόσον επ' αυτής, όσον και πλησίον του οσφρύος της κοτύλης. Ότι ο απεικονιστικός έλεγχος με μαγνητική τομογραφία, έδειξε εικόνα προχωρημένης εκφύλισης στο κάτω έσω χείλος της μηριαίας κεφαλής, χωρίς όμως στοιχεία οστεονέκρωσης. Ότι, κατόπιν των ανωτέρω ευρημάτων ο πραγματογνώμονας αποφάνθηκε, ότι ο ενάγων δεν δύναται να παραμείνει όρθιος και να βαδίσει περισσότερο από 4 ώρες ημερησίως, η άνοδος και η κάθοδος κλίμακας δύναται να επιτευχθεί με αρκετή δυσκολία, στηριζόμενος σε κάγκελο προς το παρόν και αναλόγως με το ρυθμό χειροτέρευσης της οστεοαρθρίτιδας του ισχίου στο μέλλον, ως και ότι υπάρχει εκτίμηση, ότι ο ασθενής θα αναγκασθεί να υποβληθεί σε ολική αντικατάσταση (ορθοπλαστική) της άρθρωσης του αριστερού ισχίου στα επόμενα δύο έτη. Ότι ο ασθενής για διάστημα 12 μηνών από το ατύχημα ήταν αδύνατο να επιτελέσει την εργασία του οδηγού φορτηγού και πλέον είναι αδύνατο να ασκήσει αυτό το επάγγελμα, λόγω κυρίως της μόνιμης και επιδεινούμενης αδυναμίας της κάμψης του αριστερού ισχίου, πέραν του 70%, το δε ποσοστό αναπηρίας προσδιορίστηκε σε 63,9% το οποίο κρίθηκε μόνιμο. Ότι, επίσης, ο ενάγων από το σοβαρό τραυματισμό του παρουσιάζει μετατραυματική αγχώδη διαταραχή και κατά τις συστάσεις των ιατρών πρέπει να υποβληθεί σε δύο χειρουργικές επεμβάσεις και συγκεκριμένα: α) σε ορθοσκόπηση αριστερού ισχίου με συρραφή επιχείλιου χόνδρου και λύση των συμφύσεων και β) σε ορθοσκοπική λύση συμφύσεων αριστερού γόνατος και πλαστική προσθίου χιαστού και περαιτέρω ότι πρέπει να υποβληθεί σε τρεις χειρουργικές επεμβάσεις αποκατάστασης των ουλών. Ότι ο ενάγων από την εργασία του και συγκεκριμένα από τη διενέργεια διεθνών μεταφορών με το ιδιόκτητο φορτηγό αυτοκίνητό του, αποκέρδαινε, μετά την αφαίρεση όλων των εξόδων, το καθαρό ποσό των 2.700 ευρώ μηνιαίως Ότι μετά τον τραυματισμό του αδυνατεί πλέον να ασκήσει το επάγγελμα του αυτοκινητιστή. Για το λόγο αυτόν και προς πορισμό εισοδήματος, ο ενάγων, την 8-2-2008, με δήλωσή του προς τη ΔΟΥ Γιαννιτσών έκανε έναρξη εργασιών επιχείρησης χονδρικού εμπορίου ορυκτελαίων και λιπαντικών, με έδρα τον Αξιό Γιαννιτσών, την οποία θα λειτουργούσε με τη βοήθεια των συγγενικών του προσώπων. Ότι η εργασία αυτή δεν του απέφερε τα αναμενόμενα κέρδη, τα οποία, σε κάθε περίπτωση, δεν υπερβαίνουν το ποσό των 1000 ευρώ μηνιαίως. Ότι ο ενάγων δικαιούται ως αποζημίωση λόγω διαφυγόντων κερδών το ποσό των 2.700 ευρώ μηνιαίως κατά το χρονικό διάστημα από 1-8-2007 έως 31-1-2008, κατά το οποίο αδυνατούσε πλήρως να εργασθεί και το ποσό των (2.700- 1000 ευρώ) 1700 ευρώ κατά το χρονικό διάστημα από 1-2-2008 έως 31-7-2014.

Περαιτέρω, δέχθηκε το Εφετείο, κατά το ερευνώμενο για την υπόθεση ζήτημα ότι: "... (1) αποδείχθηκε ότι ο ενάγων, μετά τον τραυματισμό του αδυνατεί πλέον να ασκήσει το επάγγελμα του αυτοκινητιστή - οδικού μεταφορέαδιεθνών μεταφορών. Ο ίδιος προς περιορισμό της εκτάσεως της ζημίας του προέβη σε αλλαγή επαγγέλματος (βλ την υπ' αριθ. ...2008 δήλωση μεταβολής εργασιώνπρος την Δ.Ο.Υ. Γιαννιτσών) και προς το σκοπό αυτό συνέστησε ατομική επιχείρηση χονδρικού εμπορίου ορυκτελαίου και λιπαντικών, με έδρα τον Αξιό Γιαννιτσών, την οποία θα λειτουργούσε με τη βοήθεια των συγγενικών του προσώπων. Η εν λόγω δραστηριότητα δεν του απέφερε τα αναμενόμενα κέρδη, όπως προκύπτει από τα προσκομιζόμενα με επίκληση εκκαθαριστικά σημειώματα των ετών 2010, 2011, 2012,2013 και 2014, καθώς για τα οικονομικά έτη 2010 και 2012 δεν του απέφερε κανένα εισόδημα, για το οικονομικό έτος 2011 του απέφερε 1.124,25 ευρώ, για το οικονομικό έτος 2013 το ποσό των 1.229,88 ευρώ και για το οικονομικό έτος 2014 το ποσό των 2.569,55 και κατά την κρίση του Δικαστηρίου τα μηνιαία κέρδη του από την εν λόγω δραστηριότητα σε καμία περίπτωση δεν υπερβαίνουν για το μετά την 31/7/2014 χρονικό διάστημα, το ποσό των 300 ευρώ, όπως ορθά με παρόμοιες σκέψεις, που συμπληρώνονται από αυτές της παρούσας (άρθρο 534 ΚΠολΔ) έκρινε η εκκαλουμένη, απορριπτομένων των περί του αντιθέτου ισχυρισμών του καθ' ου η κλήση-εναγομένου- εκκαλούντος της με αρ. .../2015 έφεσης κατά το οικείο σκέλος του τρίτου λόγου της έφεσης αυτής.

Συνεπώς, ο ενάγων δικαιούται ως αποζημίωση λόγω διαφυγόντων κερδών το ποσό (2.700-300 ευρώ) 2.400 ευρώ μηνιαίως κατά το χρονικό διάστημα των 76 μηνών από 1-8-2014 έως το χρόνο συζήτησης της αγωγής στο παρόν Δικαστήριο (3-12-2020) καθώς πιθανολογείται ότι θα αποκέρδαινε κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων το ίδιο ως άνω ποσό μηνιαίως αν δεν μεσολαβούσε ο ένδικος τραυματισμός του και δικαιούται για την προαναφερθείσα αιτία το ποσό των 182.400 ευρώ (76 μήνες X 2.400 ευρώ) γενομένου εν μέρει δεκτού του μόνου λόγου της .../2015 έφεσης του καλούντος- ενάγοντος με τον οποίο παραπονείται για την κρίση της εκκαλουμένης που αναγνώρισε την αξίωση του ενάγοντος για απώλεια εισοδήματος μόνο για το μικρότερο χρονικό διάστημα από 1/8/2014 έως 31/7/2015 και απορριπτομένου ως ουσιαστικά αβάσιμου του τρίτου λόγου της με αρ .../2015 έφεσης του καθ ου η κλήση-εναγόμενου-εκκαλούντος" και (2) Ότι "το παραπάνω συνολικό ποσό των 182.400 ευρώ (76 μήνες X 2.400 ευρώ) πρέπει να επιδικασθεί στον ενάγοντα, ως αποζημίωση, σε κεφάλαιο εφάπαξ, καθόσον κρίνεται ότι συντρέχει σπουδαίος λόγος προς τούτο και συγκεκριμένα θα εξυπηρετήσει καλύτερα τα συμφέροντα του δικαιούχου ενάγοντος, αφού θα τον βοηθήσει να αντιμετωπίσει τις πολλαπλές δαπάνες του τόσο στην συντήρηση της οικογένειάς του όσο και στην αντιμετώπιση της κατάστασης της υγείας του και δη την καλύτερη θεραπεία του ".

Με βάση αυτά, το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του απέρριψε κατ'ουσία την από 26-6-2015 έφεση του αναιρεσείοντος, που είχε παραπονεθεί με σχετικό λόγο της εφέσεώς του για την βασιμότητα της αγωγικής αξίωσης του αναιρεσιβλήτου των διαφυγόντων κερδών από το χρονικό διάστημα από 1-8-2014 μέχρι 31-7-2015, και δέχθηκε κατ' ουσία την από 29-9-2014 αγωγή του τελευταίου αναγνωρίζοντας την υποχρέωση του εναγομένου (αναιρεσείοντος) να καταβάλει στον ενάγοντα (αναιρεσίβλητο) το ποσό των 182.400 ευρώ νομιμοτόκως από την επίδοση της αγωγής.
Με τις κρίσεις του όμως αυτές το Εφετείο παραβίασε εκ πλαγίου τις εφαρμοσθείσες διατάξεις των άρθρων 298 και 930 εδ. α' ΑΚ, καθόσον διέλαβε στον υπαγωγικό συλλογισμό του ελλιπείς και ανεπαρκείς αιτιολογίες για ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και δη ως προς τη βασιμότητα ή μη της αγωγικής αξίωσης των διαφυγόντων κερδών, για το από 1-8-2014 έως 3-12-2020, μεταγενέστερο επίδικο χρονικό διάστημα. Το πραγματικό των ως άνω εφαρμοστέων εδώ κανόνων ουσιαστικού δικαίου, δεν καλύπτεται με σαφήνεια και πληρότητα χωρίς λογικά κενά αναφορικά με την ως άνω αξίωση διαφυγόντων κερδών, ούτε γίνεται μνεία των συγκεκριμένων περιστατικών, περιστάσεων και μέτρων που καθιστούν πιθανή την απόκτηση από τον ενάγοντα - αναιρεσίβλητο των επικαλούμενων εισοδημάτων από την εργασία την οποία θα ασκούσε στο μέλλον κατά το από 1-8-2014 έως 3-12-2020 κρίσιμο χρονικό διάστημα. Και τούτο διότι: α) ενόψει της παραδοχής ότι τελεσιδίκως κρίθηκε ότι ο ενάγων από την εργασία του πριν το ατύχημα, και συγκεκριμένα από την διενέργεια διεθνών μεταφορών με το ιδιόκτητο φορτηγό αυτοκίνητό του, αποκέρδαινε μετά από αφαίρεση όλων των εξόδων το καθαρό ποσό των 2.700 ευρώ μηνιαίως β) του γεγονότος ότι με την προαναφερθείσα 137/2014 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης τελεσιδίκως κρίθηκε ότι ο ενάγων μετά τον τραυματισμό του αδυνατεί πλέον να ασκήσει το επάγγελμα του αυτοκινητιστή - οδικού μεταφορέα διεθνών μεταφορών, και, γι'αυτό, για το αμέσως προηγούμενο του ενδίκου διαστήματος (1-8-2014 έως 31-7-2014) διάστημα, ήτοι για το χρονικό διάστημα από 1-2-2008 έως 31-7-2014, του επιδικάστηκε ως αποζημίωση λόγω διαφυγόντων κερδών το ποσό των 1700 ευρώ μηνιαίως (ήτοι 2.700 το κέρδος του από την επιχείρησή του ως αυτοκινητιστή μείον 1000 ευρώ το ποσό που αφορά τα κέρδη του απ'την ατομική του επιχείρηση, που ίδρυσε την 8-2-2008), δεν αιτιολογείται στην προσβαλλόμενη απόφαση σαφώς και επαρκώς με ποιο τρόπο θα διατηρούσε την δυνατότητα, εισπράξεως του ποσού των 2.700 ευρώ και για το ως άνω διάστημα δεδομένου ότι δεν αναφέρονται στην προσβαλλομένη οι συγκεκριμένες περιστάσεις που δικαιολογούν το συγκεκριμένο κέρδος των 2.700 ευρώ κατά μήνα και ειδικότερα, τα πιθανολογούμενα, κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων: εύρος της δραστηριότητας που θα επεδείκνυε η συγκεκριμένη επιχείρηση, τα υφιστάμενα κατά το ένδικο διάστημα έξοδα λειτουργίας της, και τα κέρδη της. Προσέτι β) ουδεμία συγκεκριμένη μνεία γίνεται σχετικά με τις επικρατούσες στην Ελλάδα για το ως άνω ένδικο χρονικό διάστημα οικονομικές συνθήκες, όπως επίσης δεν γίνεται μνεία σχετικά με οιαδήποτε επίδρασή τους στα διαφυγόντα εισοδήματα του ενάγοντος, κι ούτε αναφέρονται οι ειδικές περιστάσεις και ποια συγκεκριμένα ήταν τα προπαρασκευαστικά μέτρα που είχαν ληφθεί, ενόψει της υφιστάμενης διαμόρφωσης των οικονομικών συνθηκών, κατά το εν λόγω διάστημα ώστε να προσδοκώνται με πιθανότητα, σύμφωνα με τη συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων, κέρδη που θα αποκόμιζε από την δραστηριότητά του ως αυτοκινητιστή ο αναιρεσίβλητος , αλλά και από την συνέχιση της λειτουργίας της ατομικής του επιχείρησης, και να πιθανολογηθεί κατά την συνήθη πορεία των πραγμάτων το ακριβές ύψος των απολεσθέντων κερδών του για αυτό το χρονικό διάστημα, και γ) με βάση ποια στοιχεία και κριτήρια κατέληξε στο αποδεικτικό πόρισμα ότι ο ενάγων θα συνέχιζε να διατηρεί την ατομική του επιχείρηση με τα συγκεκριμένα έσοδα και με τη βοήθειά των συγγενικών του προσώπων και ποια η προοπτική εκάστου να προσφέρει στην λειτουργία της, επί έξι έτη και τέσσερεις μήνες (από 1-8-2014 έως 3-12-2020), ενόψει, μάλιστα, της παραδοχής ότι αυτή λειτουργούσε με την συμβολή τους. Επομένως ο πρώτος λόγος της αναιρέσεως με τον οποίο προσάπτει το αναιρεσείον ότι το Εφετείο υπέπεσε στην από το άρθρο 559 αριθμ. 19 ΚΠολΔ πλημμέλεια της εκ πλαγίου παραβίασης των ως άνω διατάξεων των άρθρων 298 και 930 εδ. α' ΑΚ είναι βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός.

Με τον δεύτερο λόγο της αιτήσεως αναιρέσεως, προσάπτει το αναιρεσείον πλημμέλεια εκ του αριθ. 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, εκ του ότι το Εφετείο εσφαλμένα υπήγαγε τα από αυτό δεκτά γενόμενα ως άνω πραγματικά περιστατικά στη νομική έννοια του σπουδαίου λόγου, που να δικαιολογεί την εφάπαξ επιδίκαση (αναγνωριστικά) του ποσού των διαφυγόντων κερδών. Ο λόγος αυτός (κατ' ορθή εκτίμηση από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ), είναι βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός, διότι δεν εκτίθενται με σαφήνεια και πληρότητα τα περιστατικά που στοιχειοθετούν τη διαπιστωθείσα συνδρομή του "σπουδαίου λόγου" στην ένδικη περίπτωση ως αναγκαίας προϋπόθεσης για την κατ' εξαίρεση αναγνώριση καταβολής "εφάπαξ" του ποσού των 182.400 ευρώ. Οι προς τούτο γενική αναφορά του Εφετείου, ότι με την "εφάπαξ" καταβολή εξυπηρετούνται καλύτερα τα συμφέροντα του δικαιούχου, αφού θα τον βοηθήσει "ν' αντιμετωπίσει τις πολλαπλές δαπάνες του τόσο στην συντήρηση της οικογένειά του όσο και στην αντιμετώπιση της κατάστασης της υγείας του, και την καλύτερη θεραπεία του", δεν επαρκούν για την, από το Δικαστήριο ουσίας, διαπίστωση της συνδρομής "σπουδαίου λόγου" αναφορικά με την "εφάπαξ" καταβολή εν όλω του ως άνω ποσού, ύψους 182.400 ευρώ, της αποζημίωσης, εφόσον δεν αναφέρονται στην προσβαλλομένη, προκύπτουσες εκ των αποδείξεων, παραδοχές σχετικά με την, ελεγχόμενη αναιρετικά, συνδρομή στην ένδικη περίπτωση, του, κατά την έννοια του άρθρου 930 εδ. α' ΑΚ "σπουδαίου λόγου", καθώς δεν προσδιορίζονται συγκεκριμένες περιστάσεις, βάσει των οποίων μπορεί να διαπιστωθεί, ότι η εφάπαξ επιδίκαση εξυπηρετεί καλύτερα τα συμφέροντα του δικαιούχου ενάγοντος - αναιρεσίβλητου, όπως π.χ. επείγουσα ανάγκη αξιοποίησης του κεφαλαίου της αποζημίωσης ή άμεσης αντιμετώπισης συγκεκριμένων αυξημένων εξόδων για την αντιμετώπιση της κατάστασης της υγείας του, ή αντίστοιχα ότι συντρέχουν δυσμενείς οικονομικές περιστάσεις σε σχέση με το υπόχρεο εναγόμενο, όπως το αναξιόχρεο αυτού, που καθιστά επισφαλείς τις απαιτήσεις του. Τα στοιχεία όμως αυτά είναι αναγκαία για την πληρότητα της αιτιολογίας του δικάσαντος την ένδικη αγωγική αξίωση Εφετείου αναφορικά με το ουσιώδες ζήτημα του "σπουδαίου λόγου" και η έλλειψή τους, στερεί από το δικαστήριο της ουσίας τη δυνατότητα να εφαρμόσει τη διάταξη του άρθρου 930 εδ. α' ΑΚ, για το εάν η "εφάπαξ" επιδίκαση εν όλω ή εν μέρει του ως άνω ποσού, είναι επιβεβλημένη για την καλύτερη, με τις ως άνω, συγκεκριμένες παροχές, αντιμετώπιση των αναγκών του ενάγοντος - αναιρεσιβλήτου, όπως αυτές διαμορφώθηκαν ή εξακολουθούν να εξελίσσονται δυσμενώς για εκείνον μετά τον, από το ένδικο ατύχημα, τραυματισμό του (ΑΠ 206/ 2020), αλλά και εκείνης του άρθρου 929 ΑΚ, ενόψει του ότι η ως άνω επιδικασθείσα (αναγνωριστικά) σε κεφάλαιο εφάπαξ αποζημίωση, προβλέπεται και στηρίζεται στο άρθρο 929 ΑΚ (ΑΠ 1140/2015).

Επομένως, πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος στην ουσία του και ο δεύτερος λόγος, συνακόλουθα δε, μη υπάρχοντος άλλου λόγου, να γίνει δεκτή η αναίρεση, να αναιρεθεί εν μέρει η προσβαλλόμενη κατά το προσβαλλόμενο μέρος της, και να κρατηθεί η υπόθεση από τον Άρειο Πάγο, προκειμένου να δικαστεί κατ' ουσίαν, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 580 παρ. 3 εδ. τελευταίο του ΚΠολΔ, καθόσον η προσβαλλόμενη απόφαση του δικαστηρίου της ουσίας εκδόθηκε μετά από αναίρεση, κατόπιν παραπομπής της υπόθεσης σ' αυτό από τον Άρειο Πάγο με τη 1445/2018 απόφασή του. Έτσι, για την εκπλήρωση της επιβαλλόμενης στον Άρειο Πάγο από τη διάταξη αυτή υποχρέωσης για εκδίκαση μετά από δεύτερη αναίρεση της υπόθεσης κατ' ουσίαν, θα πρέπει να λάβει χώρα νέα συζήτηση της υπόθεσης μετά την έκδοση της αναιρετικής απόφασης ενώπιον του ίδιου Τμήματος, το οποίο δικάζει πλέον ως δικαστήριο της ουσίας, σε νέα προς το σκοπό αυτό δικάσιμο, μετά από κλήση του επιμελέστερου από τους διαδίκους κατά τα οριζόμενα στη διάταξη του άρθρου 581 παρ. 1 του ΚΠολΔ , ώστε κατά τη δικάσιμο αυτή οι διάδικοι να διαμορφώσουν ανάλογα τους ισχυρισμούς και τις προτάσεις τους. Πρέπει επίσης να διαταχθεί η επιστροφή του παραβόλου που έχει κατατεθεί για την άσκηση της αναίρεσης στον αναιρεσείοντα (άρθρο 495 παρ. 3 του ΚΠολΔ) και να καταδικαστεί η αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, ο οποίος παραστάθηκε και κατέθεσε προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημά του (άρθρα 176, 178 παρ. 2, 183, 189 παρ. 1 και 191 παρ. 2 του ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθμ. 354/2021 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης, κατά το προσβαλλόμενο μέρος της, που αναφέρεται στο σκεπτικό της παρούσας.

Κρατεί την υπόθεση, κατά το ίδιο μέρος, στο Δικαστήριο του Αρείου Πάγου και την παραπέμπει για περαιτέρω κατ' ουσίαν εκδίκαση στο ίδιο τμήμα, σε ιδιαίτερη συζήτηση και σε νέα προς το σκοπό αυτό δικάσιμο που θα προσδιοριστεί μετά από κλήση του επιμελέστερου από τους διαδίκους.

Διατάσσει την επιστροφή στο αναιρεσείον του παραβόλου που έχει καταθέσει για την άσκηση της αναίρεσης.

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει σε τρεις χιλιάδες (3.000) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 18 Σεπτεμβρίου 2025.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 27 Μαρτίου 2026.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

<< Επιστροφή