ΑΡΕΙΟΣ ΠΑΓΟΣ - ΑΠΟΦΑΣΗ 504/2026 (ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ - Α2)
print
Τίτλος:
ΑΡΕΙΟΣ ΠΑΓΟΣ - ΑΠΟΦΑΣΗ 504/2026 (ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ - Α2)
ΑΡΕΙΟΣ ΠΑΓΟΣ - ΑΠΟΦΑΣΗ 504/2026 (ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ - Α2)
Αυτόματη μετάφραση (Google Translate)
Σύνδεσμος απόφασης - link


Επιστροφή - Back


Απόφαση 504 / 2026    (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 504/2026

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Μαρία Κουφούδη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Παναγιώτη Βενιζελέα, Γεώργιο Σχοινοχωρίτη, Κορνηλία Πανούτσου και Ελένη-Παναγιώτα Λεβεντέλη - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 28 Απριλίου 2025, με την παρουσία και του γραμματέα Ι. Π., για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, που εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσιά του Σταυρούλα Θεοδωρακοπούλου, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, η οποία ανακάλεσε την από 17-04-2025 δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ. και παραστάθηκε αυτοπροσώπως.

Της αναιρεσίβλητης: ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "ΑΛΦΑ ΤΡΑΠΕΖΑ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" και το διακριτικό τίτλο "ALPHA BANK", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Ιωάννα Νταυλούρου, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 26-01-2018 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης τραπεζικής εταιρείας, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Αθηνών.
Εκδόθηκε η απόφαση 3107/2019 του ίδιου Δικαστηρίου. Την αναίρεση αυτής της απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 15-11-2021 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η πληρεξούσια του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την κρινόμενη από 15.11.2021 αίτηση αναίρεσης του αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου προσβάλλεται η με αριθμό 3.107/2019 ανέκκλητη απόφαση του Ειρηνοδικείου Αθηνών, η οποία εκδόθηκε κατ' αντιμωλίαν των διαδίκων, κατά τις ειδικές διατάξεις περί μικροδιαφορών και έκανε δεκτή την αγωγή της Ανώνυμης Τραπεζικής Εταιρείας με την επωνυμία "ALPHA ΤΡΑΠΕΖΑ Α.Ε.", καθολική διάδοχος της οποίας κατέστη η αναιρεσίβλητη Ανώνυμη Τραπεζική Εταιρεία με την επωνυμία " ALPHA ΤΡΑΠΕΖΑ Α.Ε Ανώνυμη Εταιρεία", μετά τη διάσπαση της πρώτης (διασπώμενης) δια της απόσχισης του κλάδου τραπεζικής δραστηριότητάς της με σύσταση νέας εταιρείας - πιστωτικού ιδρύματος (επωφελούμενης), η οποία εγκρίθηκε με τη με αριθ. πρωτ. ...2021 Απόφαση του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων και καταχωρίσθηκε στο Γ.Ε.ΜΗ. με τη με αριθ. πρωτ. ...2021 Ανακοίνωση του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων. Η αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε εμπρόθεσμα και νομότυπα (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564 αρ. 3 και 566 παρ.1 του ΚΠολΔ), είναι συνεπώς παραδεκτή (άρθρο 577 παρ. 1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρ. 577 παρ. 3 του ΚΠολΔ). Το άρθρο 560 ΚΠολΔ, όπως αυτό τροποποιήθηκε με το άρθρο τρίτο του άρθρου 1 του ν. 4335/2015 (ΦΕΚ Α` 87/23-7-2015), που ίσχυε κατά το χρόνο κατάθεσης της αναίρεσης ορίζει: "Κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, καθώς και των αποφάσεων των πρωτοδικείων που εκδίδονται σε εφέσεις κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, επιτρέπεται αναίρεση μόνο: 1) αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών, αδιάφορο αν πρόκειται για νόμο ή έθιμο, ελληνικό ή ξένο, εσωτερικού ή διεθνούς δικαίου. ... Ο λόγος αυτός αναίρεσης δεν μπορεί να προβληθεί σε μικροδιαφορές, 2) αν το δικαστήριο δεν συγκροτήθηκε όπως ορίζει ο νόμος ή δίκασε ειρηνοδίκης του οποίου είχε γίνει δεκτή η εξαίρεση, 3) αν το δικαστήριο έχει υπερβεί τη δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων ή δεν είχε καθ'ύλην αρμοδιότητα , 4) αν παράνομα αποκλείστηκε η δημοσιότητα της διαδικασίας, 5) αν το δικαστήριο παρά το νόμο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και 6) αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης". Oι αμέσως πιο πάνω αναιρετικοί λόγοι απαριθμούνται περιοριστικά, αντιστοιχούν δε προς τους λόγους αναίρεσης που προβλέπονται από τους αριθμούς 1, 2, 4, 5, 7, 8 και 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, προς τους οποίους, όμως, δεν ταυτίζονται απολύτως.

Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 466 παρ. 1 ΚΠολΔ, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο δεύτερο παρ. 2 του άρθρου 1 του Ν. 4335/2015 (που ισχύει από 1-1-2016), αν το αντικείμενο της διαφοράς υπάγεται στο ειρηνοδικείο και αφορά απαιτήσεις, καθώς και δικαιώματα επάνω σε κινητά πράγματα ή τη νομή τους και η αξία του δεν είναι μεγαλύτερη από πέντε χιλιάδες (5.000) ευρώ, εφαρμόζονται τα άρθρα 467 έως 471, δηλαδή οι διατάξεις του δέκατου τρίτου κεφαλαίου του ΚΠολΔ με τον τίτλο "Ειδικές διατάξεις για τις μικροδιαφορές". Σύμφωνα όμως με όσα προαναφέρθηκαν, η εκ του άρθρου 560 αριθ. 1 του ΚΠολΔ πλημμέλεια ως λόγος αναίρεσης κατά της απόφασης του Ειρηνοδικείου, με αιτίαση την παραβίαση κανόνα του ουσιαστικού δικαίου, δεν μπορεί να προβληθεί σε μικροδιαφορές (ΑΠ 435/2025, ΑΠ 1716/2023, ΑΠ 389/2023, ΑΠ 817/2021, ΑΠ 893/2018).

Στην προκείμενη περίπτωση, το Δικαστήριο δέχθηκε, με την προσβαλλομένη απόφασή του, κατά το ενδιαφέρον τον αναιρετικό έλεγχο μέρος, τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: "....Η ενάγουσα, δυνάμει των διατάξεων των άρθρων 1, 11, 12 του Ν. 2322/1995, της Κ.Υ.Α. υπ' αρ. 1619/ΤΣΕΠ 32/10.7.1995, με την οποία εγκρίθηκε η παροχή πιστωτικών διευκολύνσεων για την αποκατάσταση των ζημιών από τον σεισμό της 1ης.9.1994 σε περιοχές του Νομού Φλώρινας και της Υ.Α. υπ' αρ. ...1995 για την παροχή εγγύησης του Ελληνικού Δημοσίου- ήδη εναγόμενου για την δανειοδότηση των πληγέντων από τον ως άνω σεισμό και κατόπιν των υπ' αρ. πρωτ. ...1997 και ...1997 βεβαιώσεων του Τομέα Αποκατάστασης Σεισμοπλήκτων (ΤΑΣ) Νομού Φλώρινας, χορήγησε στους δικαιούχους-δανειολήπτες: α. Ν. Γ. του Φ. , κάτοικο ..., οδός ... με ΑΦΜ ... , β. Μ. Γ. του Σ., κάτοικο ..., οδός ..., με ΑΦΜ ..., στεγαστικό δάνειο για την αποκατάσταση των ζημιών στην οικοδομή ενός εκάστου. Συγκεκριμένα η ενάγουσα, δυνάμει των υπ' αρ. ...1997 και ...1997 συμβάσεων αντίστοιχα, χορήγησε στον πρώτο των ως άνω δικαιούχων-δανειοληπτών δάνειο ύψους, κατά τον προσδιορισμό του αρμοδίου εγκριτικού φορέα (Τ.Α.Σ. Φλώρινας), 1.813.000 δρχ. ήδη 5.320,62 ευρώ, εξοφλητέο σε 13 χρόνια με εξαμηνιαίες τοκοχρεωλυτικές δόσεις και δωρεάν κρατική αρωγή ποσού 777.000 δρχ. και στην δεύτερη των ως άνω οφειλετών δάνειο ύψους, κατά τον προσδιορισμό του αρμόδιου εγκριτικού φορέα (Τ.Α.Σ. Φλώρινας), 7.319.620 δρχ. ήδη 21.480,91 ευρώ, διάρκειας 15 ετών και δωρεάν κρατική αρωγή ποσού 3.136.980 δρχ., με όρους σύμφωνους με το κανονιστικό πλαίσιο, που εκτέθηκε στην προηγηθείσα νομική σκέψη, η παράθεση των οποίων παρέλκει. Οι ως άνω δανειακές συμβάσεις ασφαλίστηκαν με προτιμώμενες αντισεισμικές υποθήκες, υπό τους όρους της ΑΚ 1289, επί των αναφερομένων ακινήτων, που εξειδικεύονται και εγγράφηκαν στα βιβλία Υποθηκών του Υποθηκοφυλακείου Φλώρινας σε τόμο … φύλλο … και α.α. … και στον τόμο …, φύλλο … και α.α. … αντίστοιχα.

Περαιτέρω αποδείχθηκε ότι η ενάγουσα, -λόγω υπερημερίας των ως άνω δικαιούχων-οφειλετών δανειοληπτών στην καταβολή των ληξιπρόθεσμων δόσεων και δη του πρώτου δικαιούχου-οφειλέτη της 24ης δόσης, που έληξε στις 23.6.2011, ποσού 204,64 ευρώ κεφάλαιο και 4,83 ευρώ συμβατικούς τόκους και συνολικού ποσού 209,47 ευρώ, της 25ης δόσης, που έληξε στις 23.12.2011, ποσού 204,64 ευρώ και 4,77 ευρώ συμβατικούς τόκους και συνολικού ποσού 209,41 ευρώ και της 26ης δόσης, που έληξε στις 23.6.2012, ποσού 204,70 ευρώ και 2,00 ευρώ συμβατικούς τόκους και συνολικού ποσού 206,70 ευρώ και συνολικού ποσού, στις 31.7.2012, με συμβατικούς τόκους τριμήνου, 625,58 (613,98 ευρώ κεφάλαιο και 11,60 ευρώ συμβατικούς τόκους) ευρώ και της δεύτερης δικαιούχου-οφειλέτιδας της 25ης δόσης, που έληξε στις 18.4.2011, ποσού 826,18 ευρώ και συμβατικούς τόκους 19,26 ευρώ και συνολικού ποσού 845,44 ευρώ και της 26ης δόσης, που έληξε στις 17.10.2011, ποσού 826,32 ευρώ και συμβατικούς τόκους 19,48 ευρώ και συνολικού ποσού, στις 10.7.2012, με συμβατικούς τόκους τριμήνου, 1.691,24 (1.652,50 ευρώ και 38,74 ευρώ συμβατικούς τόκους) ευρώ-, αιτήθηκε, μετά παρέλευση τριμήνου από την καθυστέρηση, με τις υπ' αρ. ...2012 και ...2012 αντίστοιχα συστημένες επιστολές της (η παραλαβή των οποίων συνομολογείται από το εναγόμενο με το υπ' αρ. πρωτ. ...2019 έγγραφο της Διεύθυνσης Κρατικών Εγγυήσεων και Κίνησης Κεφαλαίων), προς την 25η Δ/νση Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, την καταβολή των ως άνω ποσών, λόγω πλήρωσης των προϋποθέσεων κατάπτωσης της εγγύησης του εναγόμενου για τις εν λόγω βεβαιωμένες από την αρμόδια Δ.Ο.Υ. ληξιπρόθεσμες οφειλές των ανωτέρω οφειλετών, συνολικού ποσού 2.316,82 (625,58 ευρώ +1.652,50 ευρώ) ευρώ, πλην όμως το εναγόμενο ουδέν κατέβαλλε.... Οι ένδικες αξιώσεις της ενάγουσας δεν υπέκυψαν στην πενταετή παραγραφή, που εξετάζεται αυτεπάγγελτα (144 Ν. 2470/2014), καθόσον από την παρέλευση εξαμήνου από την διακοπή της, δια των ως άνω υποβληθέντων αιτήσεων καταβολής, που ουδέποτε απαντήθηκαν, μέχρι την άσκηση της κρινόμενης, με την υπ' αρ. ...2018 έκθεση επιδόσεως της δικαστικής επιμελήτριας στο Πρωτοδικείο … Ε. Κ. Α., δεν παρήλθε πενταετία, κατά παραδοχή ως ουσιαστικά βάσιμου του σχετικού ισχυρισμού της ενάγουσας περί διακοπής της παραγραφής, που συνιστά αντένσταση. Κατόπιν αυτών, η κρινόμενη αγωγή θα πρέπει να γίνει δεκτή ως ουσιαστικά βάσιμη και να υποχρεωθεί το εναγόμενο να καταβάλει στην ενάγουσα το συνολικό ποσό των 2.316,82 (625,58 ευρώ+1.652,50 ευρώ) ευρώ, με το νόμιμο τόκο, 6% ετησίως, από την επίδοση της κρινόμενης αγωγής...".

Κατά το άρθρο 560 αρ.5 ΚΠολΔ, αναίρεση κατά της αποφάσεως του Ειρηνοδικείου επιτρέπεται αν το δικαστήριο παρά το νόμο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη του πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ο λόγος αυτός ταυτίζεται με το λόγο του άρθρου 559 αριθ. 8 KΠολΔ, που στόχο έχει τη διασφάλιση του συζητητικού συστήματος (άρθρ. 106 KΠολΔ), αλλά και την αρχή της ακρόασης των διαδίκων (άρθρ. 110§2 KΠολΔ), ιδρύεται όταν το δικαστήριο της ουσίας παρά το νόμο και εκτιμώντας προφανώς εσφαλμένα τα διαδικαστικά έγγραφα (άρθρ. 561§2 KΠολΔ) είτε έλαβε υπόψη του πράγματα που δεν προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης (ΟλΑΠ 13/1995) είτε δεν έλαβε υπόψη του πράγματα που προτάθηκαν και έχουν επίσης ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, νοούνται δε ως πράγματα οι αυτοτελείς ισχυρισμοί των διαδίκων που τείνουν στη θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση του ασκούμενου με την αγωγή, ένσταση ή αντένσταση ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος (ΟλΑΠ 3/1997, ΑΠ 1225/2004 ΑΠ 1530/2001), δηλαδή ισχυρισμοί που διαμόρφωσαν ή ανάλογα ήταν ικανοί να διαμορφώσουν το διατακτικό της προσβαλλόμενης απόφασης (ΟλΑΠ 2/1998, ΑΠ 1072-3/2005, ΑΠ 864/2003), θα πρέπει δε, αν πρόκειται για ισχυρισμούς που δεν λήφθηκαν υπόψη, ενώ έπρεπε να ληφθούν, να προτάθηκαν παραδεκτά στο δικαστήριο της ουσίας (ΟλΑΠ 2/2001, ΟλΑΠ 12/2000) και μάλιστα από τον ήδη αναιρεσείοντα (ΑΠ 354/2011, ΑΠ 881/1988). Ο ισχυρισμός που στηρίζει το λόγο αναίρεσης πρέπει να παρατίθεται στο αναιρετήριο όπως προτάθηκε στο δικαστήριο της ουσίας και να αναφέρεται ο τρόπος και ο χρόνος προτάσεως ή επαναφοράς του στο Εφετείο, ώστε να μπορεί να κριθεί από το αναιρετήριο αν αυτός ήταν νόμιμος και παραδεκτός, και, αν το δικαστήριο εξέτασε την υπόθεση στην ουσία της, πρέπει να αναφέρονται στο αναιρετήριο και οι κρίσιμες σχετικές παραδοχές υπό τις οποίες έγινε η επικαλούμενη παραβίαση (ΑΠ 739/2011, ΑΠ 1632/2007, ΑΠ 669/2007, ΑΠ 1654/2007).

Στην προκειμένη περίπτωση με τον πρώτο λόγο της αίτησης αναίρεσης αποδίδεται στην προσβαλλομένη απόφαση η πλημμέλεια από τον αρ.5 του άρθρου 560 ΚΠολΔ, συνισταμένη στο ότι αυτή δεν έλαβε υπόψη την προταθείσα στο δικαστήριο της ουσίας ένσταση διζήσεως με το εξής περιεχόμενο "...ουδεμία μνεία γίνεται στην τήρηση εκ μέρους της δανείστριας της διαδικασίας εισπράξεως των αιτούμενων για κάθε πιστούχο δόσεων, εντός του τριμήνου από τη λήξη εκάστης δόσεως, μετά την παρέλευση του οποίου η Τράπεζα είχε δικαίωμα να απευθυνθεί στην αρμόδια Διεύθυνση Κινήσεως Κεφαλαίων, Εγγυήσεων και Δανείων του Γ.Λ.Κ. κατά τα οριζόμενα στις Υ.Α. περί παροχής της εγγυήσεως του Ελληνικού Δημοσίου και εάν τελικώς εισπράχθηκε κάποιο ποσό...". Ο ως άνω λόγος πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος καθόσον τα αναφερόμενα παραπάνω και μετά από παραδεκτή επισκόπηση των προτάσεων του (άρθρο 561 παρ.2 ΚΠολΔ) δεν στοιχειοθετούν την ένσταση διζήσεως αλλά προταθέντα ισχυρισμό περί αοριστίας της αγωγής. Οι δεύτερος και τρίτος λόγοι της αναίρεσης από το άρθρο 560 παρ.1 ΚΠολΔ, με τις αιτιάσεις ότι, το Δικαστήριο με την προσβαλλόμενη παραβίασε τις ουσιαστικές διατάξεις των άρθρων 140, 141 και 143 του ν. 4270/2014 και 45 παρ.1 του ν. 4607/2019 είναι απαράδεκτοι, καθόσον η αγωγή εισήχθη και εκδικάστηκε από το Ειρηνοδικείο κατά τις ειδικές διατάξεις περί μικροδιαφορών (άρθρα 466 έως 471 ΚΠολΔ), αφού η αξία του αντικειμένου της διαφοράς ήταν ποσού 2.746,99 ευρώ και, σύμφωνα με όσα προεκτέθηκαν, κατά της προσβαλλόμενης απόφασης δεν μπορεί να προβληθεί λόγος αναίρεσης από τον αριθμό 1 του άρθρου 560 Κ.Πολ.Δ.

Κατά το άρθρο 93 ν. 2362/1995: "Με την επιφύλαξη ειδικών διατάξεων, η παραγραφή των χρηματικών απαιτήσεων κατά του Δημοσίου διακόπτεται μόνο: α) Με την υποβολή της υποθέσεως στο δικαστήριο ή σε διαιτητές, οπότε η παραγραφή αρχίζει εκ νέου από την τελευταία διαδικαστική πράξη των διαδίκων, του δικαστηρίου ή των διαιτητών. β) Με την υποβολή στην αρμόδια δημόσια αρχή αιτήσεως για την πληρωμή της απαιτήσεως, οπότε η παραγραφή αρχίζει εκ νέου από τη χρονολογία που φέρει η έγγραφη απάντηση του Διατάκτη ή της αρμόδιας για την πληρωμή της απαιτήσεως αρχής. Αν η αρμόδια δημόσια αρχή δεν απαντήσει, η παραγραφή αρχίζει μετά πάροδο έξι μηνών από τη χρονολογία υποβολής της αιτήσεως...". Από τις ως άνω διατάξεις του άρθρου 93 του ν. 2365/1995 προκύπτει ότι η παραγραφή των χρηματικών απαιτήσεων κατά του Δημοσίου διακόπτεται, μεταξύ των άλλων περιπτώσεων, με την υποβολή στην αρμόδια αρχή αιτήσεως για πληρωμή της απαιτήσεως, οπότε η παραγραφή αρχίζει εκ νέου από τη χρονολογία που φέρει η έγγραφη απάντηση της αρμόδιας για την πληρωμή της απαιτήσεως αρχής, αν δε η αρμόδια δημόσια αρχή δεν απαντήσει, η παραγραφή αρχίζει μετά πάροδο έξι μηνών από τη χρονολογία υποβολής της αιτήσεως (ΑΠ 612/2022, ΑΠ 996/2018) και όχι από το τέλος του έτους κατά το οποίο συνέβη το διακοπτικό γεγονός. Η ρύθμιση αυτή επαναλήφθηκε και στην διάταξη του άρθρου 143 του ν. 4270/2014 όπου υπό τον τίτλο "Διακοπή παραγραφής απαιτήσεων κατά του Δημοσίου" ορίζεται ότι: "Με την επιφύλαξη ειδικών διατάξεων, η παραγραφή των χρηματικών απαιτήσεων κατά του Δημοσίου διακόπτεται μόνο: α. Με την υποβολή της υπόθεσης στο δικαστήριο ή σε διαιτητές, οπότε η παραγραφή αρχίζει εκ νέου από την τελευταία διαδικαστική πράξη των διαδίκων, του δικαστηρίου ή των διαιτητών. β. Με την υποβολή στην αρμόδια δημόσια αρχή αίτησης για την πληρωμή της απαίτησης, οπότε η παραγραφή αρχίζει εκ νέου από τη χρονολογία που φέρει η έγγραφη απάντηση του διατάκτη ή της αρμόδιας για την πληρωμή της απαίτησης αρχής. Αν η αρμόδια δημόσια αρχή δεν απαντήσει, η παραγραφή αρχίζει μετά πάροδο έξι (6) μηνών από τη χρονολογία υποβολής της αίτησης. Υποβολή δεύτερης αίτησης δεν διακόπτει εκ νέου την παραγραφή. γ. Με την υποβολή αίτησης προς το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους για την αναγνώριση της απαίτησης, οπότε η παραγραφή αρχίζει εκ νέου από τη χρονολογία θεώρησης ή έγκρισης του οικείου πρακτικού του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους. Αν δεν εκδοθεί πρακτικό, η παραγραφή αρχίζει μετά την πάροδο έξι (6) μηνών από τη χρονολογία υποβολής της αίτησης. Υποβολή δεύτερης αίτησης δεν διακόπτει εκ νέου την παραγραφή. δ. Με την επίδοση επιταγής για εκτέλεση, όπου αυτή επιτρέπεται. ε. Με την έκδοση τίτλου πληρωμής. Η ολική ή μερική συμψηφιστική εξόφληση δεν διακόπτει την παραγραφή. στ. Με την αναγνώριση της απαίτησης από το Δημόσιο με πρακτικό του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, που έχει εγκριθεί από τον Υπουργό Οικονομικών. Αυτό ισχύει επί οποιασδήποτε απαίτησης κατά του Δημοσίου. Κατά συνέπεια, ενόψει της ρητής αυτής ρυθμίσεως, δεν υφίσταται κενό και επομένως ούτε πεδίο αναλογικής εφαρμογής του άρθρου 270 παρ. 2 ΑΚ, το οποίο ορίζει ότι η παραγραφή που διακόπηκε, στις περιπτώσεις των αξιώσεων του άρθρου 250 ΑΚ, αρχίζει εκ νέου μόλις λήξει το έτος μέσα στο οποίο περατώθηκε η διακοπή.

Εξάλλου, η ειδική αυτή ρύθμιση του άρθρου 93 ν. 2362/1995, η οποία επαναλήφθηκε στο άρθρο 143 ν. 4270/2014, δεν αντιβαίνει στις διατάξεις των άρθρων 4 παρ. 1, 2 παρ. 1, 20 παρ. 1, 25 παρ. 1 του Συντάγματος σε συνδυασμό προς εκείνες των άρθρων 6, 13, 14 ΕΣΔΑ, διότι η διάταξη του άρθρου 143 ν. 4270/2014, είναι ειδική σε σχέση με τη διάταξη του άρθρου 141 του ίδιου νόμου, όπως αντίστοιχα ειδική ήταν η διάταξη του άρθρου 93 ν. 2362/1995 σε σχέση με εκείνες 90 παρ. 1 και του άρθρου 91 εδ. α του ν. 2362/1995, με την οποία ρυθμίζεται γενικά το ζήτημα της έναρξης του χρόνου παραγραφής οποιασδήποτε αξίωσης κατά του Δημοσίου από το τέλος του οικονομικού έτους, μέσα στο οποίο γεννήθηκε και ήταν δυνατή η δικαστική επιδίωξή της, όπως σαφώς συνάγεται από την προαναφερόμενη ρητή επιφύλαξη της διάταξης του άρθρου 91 εδ. α' του ν. 2362/1995 ως προς την ισχύ άλλων ειδικών διατάξεων. Τέτοια ειδική διάταξη είναι και η διάταξη του άρθρου 90 παρ. 3 ν. 2362/1995, η οποία, γι' αυτόν τον λόγο, κατισχύει της γενικής διάταξης του άρθρου 91 εδ. α' του ίδιου νόμου (ΑΕΔ 32/2008, Ολ.ΑΠ 29/2006). Τα αυτά ισχύουν για την ταυτότητα του νομικού λόγου και για τις αντίστοιχες ρυθμίσεις των άρθρων 140, 141 και 143 του ν. 4270/2014 (ΑΠ 379/2024).

Στην προκειμένη περίπτωση με το δεύτερο επικουρικό λόγο της αναίρεσης από τον αριθμό 6 του άρθρου 560 ΚΠολΔ το αναιρεσείον πλήττει την προσβαλλόμενη απόφαση για έλλειψη νόμιμης βάσης εξαιτίας της εκ πλαγίου παραβίασης της διάταξης του άρθρου 143β του ν. 4270/2014, λόγω ανεπαρκών αιτιολογιών ως προς το κεφάλαιο αυτής που αφορά την αποδοχή της μη παραγραφής της αξίωσης κατά το μέρος της αγωγής που αναφέρεται στην περίπτωση της δανειολήπτριας Γ. Μ. Ο λόγος αυτός ως προς την επίκληση της πλημμέλειας από τον αριθμό 19 του ΚΠολΔ είναι προεχόντως απορριπτέος ως απαράδεκτος λόγω της αοριστίας του, καθώς το αναιρεσείον παραθέτει επιλεκτικά και αποσπασματικά αιτιολογίες της αναιρεσιβαλλόμενης και όχι τις πλήρεις πραγματικές παραδοχές αυτής, με βάση τις οποίες το Δικαστήριο οδηγήθηκε στο απορριπτικό για τον αναιρεσείοντα διατακτικό, ώστε να ελεγχθεί η επικαλούμενη από αυτόν αναιρετική πλημμέλεια της προσβαλλόμενης απόφασης (ΑΠ 887/2019, 763/2018). Ειδικότερα δεν διαλαμβάνονται στο δικόγραφο όλες οι παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης, δηλαδή τα πραγματικά περιστατικά, ως προς το ζήτημα της παραγραφής της αξίωσης της ενάγουσας και της διακοπής αυτής, υπό τα οποία συντελέστηκε η επικαλούμενη παραβίαση των κανόνων του ουσιαστικού δικαίου. Σε κάθε περίπτωση το Δικαστήριο με την προσβαλλομένη δεν στέρησε την απόφασή του νόμιμης βάσης λόγω ανεπαρκών αιτιολογιών ως προς το ζήτημα της παραγραφής της αξίωσης της ενάγουσας, καθόσον κατά τις ανέλεγκτες παραδοχές του διέλαβε πλήρεις και σαφείς αιτιολογίες ως προς το χρόνο έναρξης της παραγραφής και ειδικότερα της έναρξης αυτής που επήλθε μετά την παρέλευση εξαμήνου από την διακοπή της δια των υποβληθεισών αιτήσεων καταβολής που προαναφέρονται, ήτοι με τις υπ' αρ. ...2012 και ...2012 συστημένες επιστολές της ενάγουσας προς την 25η Δ/νση του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, οι οποίες και δεν απαντήθηκαν, ενώ είναι αναιρετικά ανέλεγκτο εάν το Δικαστήριο παρά ταύτα προέβη σε αριθμητικά εσφαλμένο ή μη υπολογισμό του χρόνου παραγραφής, καθόσον τούτο πλήττει ανεπίτρεπτα την ανέλεγκτη ουσιαστική κρίση του δικαστηρίου της ουσίας. Ειδικότερα το Δικαστήριο με την προσβαλλόμενη κατά τις ανέλεγκτες παραδοχές του δέχτηκε "...ότι η ενάγουσα, -λόγω υπερημερίας των ως άνω δικαιούχων-οφειλετών δανειοληπτών στην καταβολή των ληξιπρόθεσμων δόσεων και δη του πρώτου δικαιούχου-οφειλέτη της 24ης δόσης, που έληξε στις 23.6.2011, ποσού 204,64 ευρώ κεφάλαιο και 4,83 ευρώ συμβατικούς τόκους και συνολικού ποσού 209,47 ευρώ, της 25ης δόσης, που έληξε στις 23.12.2011, ποσού 204,64 ευρώ και 4,77 ευρώ συμβατικούς τόκους και συνολικού ποσού 209,41 ευρώ και της 26ης δόσης, που έληξε στις 23.6.2012, ποσού 204,70 ευρώ και 2,00 ευρώ συμβατικούς τόκους και συνολικού ποσού 206,70 ευρώ και συνολικού ποσού, στις 31.7.2012, με συμβατικούς τόκους τριμήνου, 625,58 (613,98 ευρώ κεφάλαιο και 11,60 ευρώ συμβατικούς τόκους) ευρώ και της δεύτερης δικαιούχου-οφειλέτιδας της 25ης δόσης, που έληξε στις 18.4.2011, ποσού 826,18 ευρώ και συμβατικούς τόκους 19,26 ευρώ και συνολικού ποσού 845,44 ευρώ και της 26ης δόσης, που έληξε στις 17.10.2011, ποσού 826,32 ευρώ και συμβατικούς τόκους 19,48 ευρώ και συνολικού ποσού, στις 10.7.2012, με συμβατικούς τόκους τριμήνου, 1.691,24 (1.652,50 ευρώ και 38,74 ευρώ συμβατικούς τόκους) ευρώ-, αιτήθηκε, μετά παρέλευση τριμήνου από την καθυστέρηση, με τις υπ' αρ. ...2012 και ...2012 αντίστοιχα συστημένες επιστολές της (η παραλαβή των οποίων συνομολογείται από το εναγόμενο με το υπ' αρ. πρωτ. ...2019 έγγραφο της Διεύθυνσης Κρατικών Εγγυήσεων και Κίνησης Κεφαλαίων), προς την 25η Δ/νση Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, την καταβολή των ως άνω ποσών, λόγω πλήρωσης των προϋποθέσεων κατάπτωσης της εγγύησης του εναγόμενου για τις εν λόγω βεβαιωμένες από την αρμόδια Δ.Ο.Υ. ληξιπρόθεσμες οφειλές των ανωτέρω οφειλετών, συνολικού ποσού 2.316,82 (625,58 ευρώ +1.652,50 ευρώ) ευρώ, πλην όμως το εναγόμενο ουδέν κατέβαλλε ... Οι ένδικες αξιώσεις της ενάγουσας δεν υπέκυψαν στην πενταετή παραγραφή, που εξετάζεται αυτεπάγγελτα (144 Ν. 2470/2014), καθόσον από την παρέλευση εξαμήνου από την διακοπή της, δια των ως άνω υποβληθέντων αιτήσεων καταβολής, που ουδέποτε απαντήθηκαν, μέχρι την άσκηση της κρινόμενης, με την υπ' αρ. ...2018 έκθεση επιδόσεως της δικαστικής επιμελήτριας στο Πρωτοδικείο … Ε. Κ. Α., δεν παρήλθε πενταετία, κατά παραδοχή ως ουσιαστικά βάσιμου του σχετικού ισχυρισμού της ενάγουσας περί διακοπής της παραγραφής, που συνιστά αντένσταση..". Επομένως σε κάθε περίπτωση ο ως άνω λόγος από το άρθρο 559 παρ.19 είναι απορριπτέος ως αβάσιμος. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, εφόσον δεν υπάρχει άλλος αναιρετικός λόγος προς έρευνα, πρέπει να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης και να καταδικασθεί το αναιρεσείον λόγω της ήττας του στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημα αυτής (άρθρ. 106, 176, 183, 189 αρ. 1 και 191 αρ. 2 ΚΠολΔ), μειωμένα, όμως, κατά το άρθρο 22 παρ. 1 ν. 3693/1957, που διατηρήθηκε σε ισχύ με το άρθρο 52 αρ. 18 ΕισΝΚΠολΔ, όπως ορίζονται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 15-11-2021 αίτηση του Ελληνικού Δημοσίου για αναίρεση της υπ' αριθ. 3107/2019 απόφασης του Ειρηνοδικείου Αθηνών.

Και

Καταδικάζει το αναιρεσείον στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει σε τριακόσια (300) Ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 30 Ιουνίου 2025.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ και ταύτης αποχωρήσασας ο αρχαιότερος της σύνθεσης Αρεοπαγίτης

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 3 Απριλίου 2026.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

<< Επιστροφή